به گزارش اقتصادران، رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی مدعی شد: مذاکرات آمریکا و ایران در مورد برنامه هستهای تهران و حل مناقشه ممکن است آخر این هفته برگزار شود.
وی افزود: محل این مذاکرات اسلامآباد پاکستان خواهد بود.
گفتنی است طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان روز گذشته چهارم فروردین با تاکید بر حمایت این کشور از دیپلماسی و تعامل در راستای صلح منطقهای، اعلام کرده که اسلامآباد همواره آماده میزبانی از مذاکرات تهران و واشنگتن در صورت خواست طرفین، است.
به گزارش اقتصادران، استیو ویتکاف، فرستاده رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت: «ما با آنها در مورد ۱۰ سال عدم غنیسازی و پرداخت هزینه سوخت صحبت کردیم. اما این پیشنهاد قاطعانه رد شد.»
در حالی که بار دیگر، ایران در میانه گفتوگوها با آمریکا درباره برنامه هستهای صلحآمیز خود هدف حملات متجاوزانه واشنگتن و رژیم صهیونی قرار گرفت، نماینده آمریکا مدعی شد که واشنگتن در دور دوم مذاکرات با تهران به عدم امکان توافق با ایران پی برد.
او مدعی شد: «ما به آنجا رفتیم و سعی کردیم با آنها به یک توافق منصفانه برسیم؛ و خیلی خیلی واضح بود که این امر غیرممکن خواهد بود، احتمالاً تا پایان جلسه دوم. اما سپس برای جلسه سوم برگشتیم تا آخرین تلاش خود را انجام دهیم.»
این ادعاها در حالی مطرح میشود که طرف آمریکایی و کشور میانجی که عمان بود، نسبت به پیشرفت گفتوگوها ابراز خوشبینی کرده بودند.
در همین رابطه، «تاکر کارلسون» مجری سرشناس آمریکایی اذعان کرد تصمیمگیری واشنگتن برای ورود به جنگ دوباره با ایران توسط «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی گرفنه شده است.
به گزارش اقتصادران، قیمت دلار روز چهارشنبه ۶ اسفند را با رقم ۱۶۵ هزار و ۴۰۰ تومان آغاز کرد و در پایان بازار با افزایش حدود ۵۰۰ تومانی، به ۱۶۵ هزار و ۹۰۰ تومان رسید و به آستانه کانال ۱۶۶ هزار تومانی نزدیک شد. این در حالی است که دلار نسبت به آخرین قیمت معاملاتی روز سهشنبه، رشد نزدیک به دو هزار تومانی را تجربه کرده است.
بازار ارز در روزهای پایانی هفته، همزمان با نزدیک شدن به دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، وارد فاز احتیاطی شده است. تجربه دورههای پیشین مذاکرات نشان داده است که معاملهگران در چنین مقاطعی، بهجای کاهش ریسک، ترجیح میدهند در سمت خرید باقی بمانند؛ رویکردی که به تقویت تقاضا و حفظ سطوح بالاتر قیمت دلار منجر شده است.
گفتنی است افزایش اضطراب معاملهگران پیش از مشخص شدن نتیجه مذاکرات ژنو و همزمانی آن با رشد تقاضای فصلی پایان سال و سفرهای نوروزی، دو موتور اصلی حرکت صعودی دلار در بازار بودند.
کارشناسان بازار ارز معتقدند در صورت تداوم فضای بلاتکلیف سیاسی و نبود سیگنال مشخص از مذاکرات ژنو، دلار در معاملات روز پنجشنبه همچنان با نوسانات افزایشی محدود همراه خواهد بود. به باور تحلیلگران، حفظ قیمت بالای محدوده ۱۶۵ هزار تومان میتواند زمینه را برای تلاش دلار جهت ورود به کانال ۱۶۶ هزار تومانی و رقمهای بالاتر را فراهم کند.
در سناریوی محتاطانه، حضور بازارساز و مدیریت عرضه میتواند سرعت رشد قیمت را کاهش دهد و دلار را در بازه ۱۶۵ تا ۱۶۶ هزار تومان نگه دارد. اما اگر تقاضای احتیاطی و فصلی تقویت شود، احتمال نوسان کوتاهمدت قیمت در سطوح بالاتر نیز وجود دارد.
درهم امارات روز چهارشنبه با رقم ۴۶ هزار و ۲۰۰ تومانی معامله شد و یورو نیز روی رقم ۱۹۱ هزار و ۵۰۰ تومانی بسته شد. قیمت دلار توافقی در سمت فروش با ۸۰۹ تومان افزایش، به ۱۳۹ هزار و ۴۰۵ تومان رسید. قیمت دلار توافقی در سمت خرید هم ۱۳۸ هزار و ۱۵۰ تومان شد.
به گزارش اقتصادران، وزیر امور خارجه مطرح کرد: از دیروز رایزنی های مذاکرات شروع شده بود. در ابعاد فنی بحث های خوبی شد.
در این دور نسبت به دور گذشته بحث های جدی مطرح شد.
فضای سازنده تری وجود داشت، بر اصول کلی راهنما توافق شد.
به گزارش اقتصادران، دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا امروز در ژنو و در محل سفارت عمان در سوئیس برگزار میشود؛ نشستی که به گفته ناظران، پس از دور نخست در مسقط با هدف سنجش امکان تداوم مسیر دیپلماسی و عبور از فضای پرتنش ماههای گذشته شکل گرفته است.
بر اساس اعلام رسمی، این گفتوگوها همچنان بهصورت غیرمستقیم، با میانجیگری عمان و با همان ترکیب دور اول دنبال خواهد شد.
وزیر امور خارجه در ساعات ابتدایی حضور در ژنو در پیامی در فضای مجازی تاکید کرد: آن چه به طور مطلق در دستور کار نیست، تسلیم در برابر تهدیدهاست. آقای عراقچی همچنین تصریح کرد: با ابتکارات واقعی برای توافقی عادلانه و متوازن به ژنو سفر کرده است.
عراقچی دیروز در دیدار با همتای عمانیاش در ژنو، نکات مدنظر کشورمان را در چارچوب راهبرد مذاکراتی به وزیر امور خارجه عمان ارائه کرد.
حضور و سخنرانی در اجلاس خلع سلاح و برخی دیدارهای دیپلماتیک از دیگر برنامههای سفر وزیر امور خارجه به ژنو اعلام شده است و طبق پیشبینیها، در حاشیه این سفر دیدارهایی هم انجام شد؛ از جمله دیدار با مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که پس از وقفهای در روابط تهران و آژانس در جریان جنگ ۱۲روزه، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در این میان، به نظر میرسد تصمیم تهران برای بازگشت به مسیر دیپلماسی در چارچوب تلاشهای منطقهای برای کاهش تنشها اتخاذ شده باشد. مقامهای ایرانی تأکید دارند تماسها و رایزنیهای برخی کشورهای منطقه با رئیسجمهور و اصرار آنان بر گفتوگو به عنوان تنها راه مدیریت اختلافات، در شکلگیری این روند مؤثر بوده است.
بر همین اساس، ایران تلاش کرده تمرکز میانجیگری را بیش از گذشته بر بازیگران منطقهای قرار دهد؛ کشورهایی که ثبات ایران را با امنیت خود گرهخورده میدانند و به اعتقاد تهران، انگیزهای جدیتر و پایدارتر برای مدیریت بحران دارند.
یکی از محورهای اصلی موضع رسمی ایران این است که ورود به این روند صرفاً با تمرکز بر پرونده هستهای انجام شده است. تهران اعلام کرده تنها زمانی وارد گفتوگو شد که این پیام را دریافت کرد موضوع مذاکره، صرفاً برنامه هستهای خواهد بود.
در همین چارچوب، دو اصل از سوی ایران بهعنوان مبنای ادامه مذاکرات مطرح شده است: پذیرش اصل غنیسازی و محدود ماندن گفتوگوها به موضوع هستهای، بدون ورود به مباحث منطقهای و موشکی. به نظر میرسد در صورت زیر سؤال رفتن هر یک از این دو اصل، ادامه روند دیپلماتیک با چالش جدی مواجه شود.
این مذاکرات در شرایطی آغاز شده که سطح بیاعتمادی میان دو طرف در بالاترین سطح خود قرار دارد. در چنین فضایی، تیم مذاکرهکننده ایران تلاش دارد ضمن پایبندی به چارچوبهای اعلامی، این پیام را منتقل کند که تهران دیپلماسی را به جنگ ترجیح میدهد، اما گفتوگو را تحت فشار و تهدید نمیپذیرد.
به گفته مقامهای ایرانی، رفتار و اظهارات متناقض برخی مقامات آمریکایی یکی از موانع اصلی شکلگیری یک روند باثبات دیپلماتیک است؛ تغییر مواضع، فاصلههای طولانی میان دورهای گفتوگو و حضور کوتاهمدت در جلسات از جمله مواردی است که از نگاه تهران نشانه عدم جدیت تلقی میشود.
همزمان، نقش اروپا نیز در این مقطع کمرنگتر از گذشته به نظر میرسد. با وجود آنکه سه کشور اروپایی از امضاکنندگان اصلی برجام بودهاند، در هفتههای اخیر تماس مستقیمی با تهران برقرار نشده و همین موضوع موجب شده ایران نقش آنان را در این مرحله چندان تعیینکننده ارزیابی نکند.
از سوی دیگر، تحولات داخلی و اعتراضات ماههای گذشته نیز تا حدی بر فضای سیاسی و محاسبات دو طرف سایه انداخته است.
علاوه بر اینها دور فعلی مذاکرات ایران و آمریکا، با توجه به تهدیدهای نظامی آشکار واشنگتن، فضایی بسیار متفاوت و پیچیده نسبت به ادوار پیشین دو دهه گذشته دارد. این تهدیدها نه تنها روند گفتوگوها را تحت فشار قرار میدهد، بلکه باعث شده هر تصمیم و موضع طرفین با دقت و وسواس بیشتری بررسی شود.
به عبارت دیگر، این مذاکرات نه تنها آزمونی برای اراده سیاسی دو طرف است، بلکه صحنهای است که نشان میدهد حتی در شرایط دیپلماتیک، فشارهای حداکثری و تهدیدهای نظامی چگونه میتوانند مسیر گفتگو و امکان دستیابی به توافق را پیچیده کنند.
با آغاز مذاکرات ژنو، چند سناریو پیشرو قرار دارد:
نخست، پیشرفت محدود و گامبهگام؛ به این معنا که طرفین بر سر برخی اقدامات اعتمادساز هستهای در برابر تسهیلهای محدود تحریمی به تفاهم برسند و روند را زنده نگه دارند، بدون آنکه به توافقی جامع دست یابند.
دوم، فرسایشی شدن مذاکرات در صورت تداوم مواضع متناقض یا طرح موضوعات خارج از چارچوب توافقشده.
و سوم، توقف روند دیپلماتیک در صورتی که اصول اعلامی ایران، بهویژه در خصوص غنیسازی یا محدود بودن مذاکرات به پرونده هستهای، زیر سؤال برود.
دور دوم مذاکرات در ژنو در شرایطی آغاز میشود که از یکسو اجماع منطقهای برای کاهش تنشها تقویت شده و از سوی دیگر، بیاعتمادی عمیق میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست.
در عین حال تهدیدهای نظامی واشنگتن بر روند گفتوگوها سایه انداخته و فضای آن را پیچیدهتر کرده است. دونالد ترامپ اخیراً اعلام کرد که به صورت «غیرمستقیم» در مذاکرات هستهای با ایران مشارکت خواهد داشت و با لحنی هشدارگونه افزود امید دارد ایرانیها این بار «عقلانیتر» رفتار کنند، ضمن اینکه تحمل عواقب عدم توافق برای تهران دشوار خواهد بود. همزمان، تنشها در منطقه افزایش یافته و آمریکا ناو دیگری را به خاورمیانه اعزام کرده و مقامات آمریکایی احتمال اجرای یک کارزار نظامی طولانی در صورت شکست مذاکرات را رد نکردهاند.
در این شرایط، موفقیت دور فعلی گفتوگوها تا حد زیادی به نحوه پاسخ ایران به پیشنهادهای آمریکا و میزان آمادگی واشنگتن برای رعایت خطوط قرمز تهران، به ویژه در موضوع غنیسازی، بستگی دارد. این مسیر یا میتواند به کاهش تنش و احیای روند مذاکرات منجر شود یا دو طرف را وارد مرحلهای پیچیدهتر و پرچالش سازد، جایی که تهدیدهای نظامی و فشارهای حداکثری آمریکا همچنان جریان دیپلماسی را تحت تأثیر قرار میدهند.
ایران تأکید دارد آماده گفتوگوهای واقعی و نتیجهمحور است، اما این آمادگی را مشروط به جدیت طرف مقابل، پرهیز از تهدید و دستیابی به نتایج ملموس میداند. اکنون باید دید مذاکرات ژنو میتواند از مرحله مدیریت تنش عبور کند و به سمت توافقی قابل اتکا حرکت کند یا خیر.
به گزارش اقتصادران، دستکم ۹ کشور منطقه از آمریکا خواستند مذاکرات عمان را لغو نکند.
خبرنگار آکسیوس نوشت: ایالات متحده پس از فشار شدید رهبران عرب و مسلمان در دولت ترامپ برای لغو تهدیدهای خود، عقبنشینی کرد.
حداقل نه کشور منطقه پیامهایی را به بالاترین سطوح دولت ترامپ ارسال کردند و از ایالات متحده خواستند که دیدار با ایرانیان در عمان را لغو نکند.
یک مقام آمریکایی گفت که دولت ترامپ موافقت کرده است جلسه با ایرانیها را «از روی احترام به متحدان آمریکا در منطقه» و «برای ادامه دادن مسیر دیپلماتیک» برگزار کند.
به گزارش اقتصادران، در روزهای اخیر، مجموعهای از اخبار و اظهارات رسمی نشان میدهد روندهای دیپلماتیک میان ایران و آمریکا بار دیگر وارد مرحلهای جدید شده و احتمال آغاز مذاکرات هستهای میان دو کشور بیش از گذشته تقویت شده است؛ روندی که همزمان با تحرکات منطقهای و بینالمللی، ازجمله نقشآفرینی کشورهای همسایه، روسیه و حتی رژیم صهیونیستی دنبال میشود.
خبرگزاری فارس به نقل از یک منبع آگاه در دولت گزارش داد که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دستور آغاز مذاکرات را صادر کرده است. براساس این گزارش، گفتوگوهای احتمالی ایران و آمریکا صرفا در چارچوب موضوع هستهای انجام خواهد شد و سایر موضوعات در دستور کار این مذاکرات قرار ندارد.
این خبر، نخستین تأیید غیررسمی از تصمیم سطح عالی دولت برای ورود به فاز جدید گفتوگوها تلقی میشود. همزمان، خبرگزاری تسنیم نیز به نقل از یک منبع آگاه نوشت که احتمال آغاز مذاکرات ایران و آمریکا با حضور مقامات ارشد دو کشور در روزهای آینده وجود دارد. به گفته این منبع، اگرچه زمان و مکان این دیدار هنوز نهایی نشده، اما مذاکرات احتمالی در سطح «سیدعباس عراقچی» از طرف ایران و «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا، انجام خواهد شد.
در همین راستا اسماعیل بقایی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران، در پاسخ به پرسشی درباره ادعای دریافت ضربالاجل از سوی آمریکا تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران هیچگاه پذیرای اولتیماتوم و ضربالاجل نبوده است و چنین موضوعی صحت ندارد. او با اشاره به رویکرد ایران در دیپلماسی، گفت: ایران در عین صداقت و جدیت، اجازه نمیدهد از مذاکره بهعنوان ابزار فشار استفاده شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره اخبار منتشرشده درخصوص برگزاری مذاکرات در ترکیه اظهار کرد که ایران در حال بررسی کلیات و جزئیات مرتبط با پیشبرد این روند دیپلماتیک است.
او از تشدید «مساعی جمیله» کشورهای منطقه خبر داد و افزود که تماسهای مستمر از سوی همسایگان و بازیگران منطقهای در جریان است. به گفته او، ایران با حساسیت ویژهای به عنصر زمان مینگرد و هر روز تعجیل در رفع یا کاهش تحریمهای غیرقانونی را یک دستاورد تلقی میکند.
در سطح منطقهای، فارس به نقل از منابع اسرائیلی گزارش داد که «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه، بهزودی وارد تلآویو خواهد شد. براساس گزارش رادیو ارتش و کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل، ویتکاف در این سفر با بنیامین نتانیاهو و مقامات ارشد نظامی اسرائیل دیدار خواهد کرد و موضوع اصلی این گفتوگوها، ایران عنوان شده است. شبکه «القاهره الاخباریه» نیز این مسئله را تأیید کرده است.
در بُعد دیگر، ایسنا به نقل از «دمیتری پسکوف»، سخنگوی کاخ کرملین، گزارش داد که روسیه آمادگی دارد خدمات انتقال اورانیوم مازاد کشورها را بهعنوان راهکاری برای حل اختلافات مذاکراتی ارائه کند. پسکوف تأکید کرد که مسکو با همه طرفهای ذینفع در مذاکرات هستهای ایران در تماس است و این پیشنهاد میتواند بخشی از راهحلهای دیپلماتیک پیشرو باشد.
مجموع این تحولات نشان میدهد فضای دیپلماتیک پیرامون پرونده هستهای ایران، درحالیکه همچنان با حساسیتها و ملاحظات جدی همراه است، وارد مرحلهای فعالتر شده و روزهای آینده میتواند در تعیین مسیر این گفتوگوها نقشی تعیینکننده ایفا کند.
در فضای کنونی که بار دیگر نشانههایی از تحرک دیپلماتیک در پرونده هستهای ایران و آمریکا دیده میشود، نباید از کنار برخی علائم هشداردهنده بهسادگی عبور کرد. آنچه از مواضع غیررسمی و پیامهای منتقلشده از سوی طرف آمریکایی برمیآید، این است که مطالبات واشنگتن صرفا به خروج یا محدودسازی اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصد محدود نمیشود، بلکه نگاه ایالات متحده به سمت کل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران متمایل شده است. چنین رویکردی، در عمل به معنای عبور از چارچوبهای پیشین و طرح مطالباتی حداکثری است که میتواند مسیر پیشرو را با ابهامها و مخاطرات جدی مواجه کند.
این تغییر لحن و دامنه خواستهها، این گزاره را تقویت میکند که نمیتوان بهسادگی درباره آینده مذاکرات خوشبین بود. تجربههای گذشته نشان داده است هرگاه سقف مطالبات آمریکا افزایش یافته، روند گفتوگوها یا فرسایشی شده یا به بنبست رسیده است. با این حال، در معادلات دیپلماسی، امید همچنان یک ضرورت است؛ امید به اینکه عقلانیت سیاسی بر رویکردهای فشارمحور غلبه کند و مسیر تعامل از دل تهدید و مطالبه حداکثری عبور کند. درعینحال نمیتوان این احتمال را نادیده گرفت که هر دو طرف، بهویژه تهران، در مقطع کنونی به دنبال نوعی «خبردرمانی» و مدیریت افکار عمومی باشند؛ رویکردی که با تولید سیگنالهای مثبت دیپلماتیک، به فرسایش زمان و کاهش فشارهای فوری کمک میکند.
این تاکتیک اگرچه میتواند در کوتاهمدت از تشدید بحران جلوگیری کند، اما در صورت فقدان اراده واقعی برای توافق، صرفا بحران را به آیندهای پرهزینهتر منتقل خواهد کرد. از اینرو دیپلماسی امروز بیش از هر زمان دیگری بر لبه امید و هشدار حرکت میکند.
به گزارش اقتصادران، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا از احتمال دیدار با مقامهای ایرانی خبر داد. دو رسانه اکسیوس و رویترز نیز مدعی شدند ایران برای مذاکره با آمریکا تماس برقرار کرده است.
در همین راستا خبرگزاری تسنیم نوشت که ترامپ گفته است که با مخالفان جمهوری اسلامی در ارتباط است و اگر امکانش باشد آمریکا اینترنت ایران را برقرار میکند.
ترامپ همچنین مدعی شد که آمریکا به دنبال گزینههای بسیار قدرتمند است و همه گزینهها علیه ایران روی میز است.
او این ادعا را مطرح کرد که جمهوری اسلامی برای آغاز مذاکره تماس برقرار کرده است.
به نوشته تسنیم، آکسیوس نیز با طرح چنین ادعایی نوشت: مقامهای ایران با آمریکا تماس گرفتهاند.
همزمان خبرگزاری مهر نیز نوشت: رئیسجمهور آمریکا برای مذاکره با ایران در موضوع هستهای اعلام آمادگی کرد و مدعی شد که برای برگزاری یک نشست با مقامات ایرانی، در حال برنامهریزی است.
در این میان رویترز به نقل از خبرنگاران کاخ سفید نوشت: دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا موافقت کرده است با نمایندگان ایران درباره مساله هستهای گفتوگو کند.
براساس این ادعا، دهم ژانویه (۲۰ دی) بین مقامات ایران و رئیس جمهوری آمریکا تماسی برقرار شده و ترامپ برای برگزاری نشستی با مقامات ایرانی اعلام آمادگی کرده است.
به گفته خبرنگاران کاخ سفید، رئیسجمهوری آمریکا در پاسخ به سوالاتی درباره تحولات جاری در ایران گفت که «ایران خواهان مذاکره است. ما ممکن است با آنها دیدار کنیم؛ در واقع یک نشست با آنها در حال برنامه ریزی است.»
او با این حال به سبک همیشگی ابهامگونه خود مدعی شد: «ممکن است پیش از مذاکره اقدامی انجام شود.»