به گزارش اقتصادران، چیزی حدود ۷۰ درصد هزینه شرکتهای هواپیمایی، دلاری و وابسته به دلار است و از ابتدای تیر که نرخ تسعیر ارز حدود ۴۲ هزار تومان بود تا امروز که ارز نیما حذف شده است و بهای دلار در بازار آزاد به بیشتر از ۹۰ هزار تومان رسیده، شرکتهای هواپیمایی متحمل فشارهای سنگینی از جانب افزایش نرخ دلار شدهاند. با این حال گرچه مطابق قانون شرکتهای هواپیمایی اجازه داشتهاند که هر ساعت صندلی هواپیما را تا ۴۰ دلار عرضه کنند، اما هماکنون نرخ عرضه هر ساعت صندلی ۳۳ دلار است. با این حال وزارت راه و شهرسازی دولت چهاردهم مشابه وزارت راه و شهرسازی دولت سیزدهم با همصدایی مجلس خواهان سرکوب نرخ بلیت هواپیماست. شرکتهای هواپیمایی توضیح میدهند نرخ تسعیر ارز در ابتدای تیر ۱۴۰۳ حدود ۴۲ هزار تومان بود و در بهمن به ۶۷ هزار و ۱۱۳ تومان رسید. در واقع بهای تسعیر ارز در یک مدت کوتاه بیشتر از ۶۰ درصد رشد کرد.
این در حالی است که نرخ ارز در بازار آزاد به بیش از ۹۰ هزار تومان رسیده و با توجه به اینکه بیش از ۶۷ درصد هزینه هر ساعت صندلی پرواز ارزی است، طبیعی است هرگونه افزایش در تسعیر نرخ ارز روی هزینههای شرکتهای هواپیمایی تاثیر میگذارد. به عنوان مثال شرکتهای تعمیرکننده هواپیمایی و ارایهدهنده Check- صورتحسابهای خود را به صورت دلاری و بر مبنای نرخ بازار آزاد (اسکناس) محاسبه کرده و به شرکتهای هواپیمایی ارسال میکنند.
بر اساس توضیحات ایرلاینها شرکت فارسکو در قرارداد شماره ۲۰۰۱۳۰/۱۰/۳۲۵۳۶ مورخ سوم آذر ۱۴۰۳ نرخ برابری تسویه ارزی صورتحساب C-Check هواپیمای MD را بر مبنای نرخ بازار آزاد درج کرده است.
همچنین هزینه اقلام مصرفی کترینگ و سایر هزینههای خرید داخلی شرکتها متاثر از افزایش نرخ ارز از فروردین ماه تا بهمن ماه به صورت متوسط بیش از ۹۰ درصد افزایش یافته است.
گذشته از این شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران وابسته به وزارت راه و شهرسازی هزینه نشست و برخاست و ناوبری و پارکینگ و روشنایی و… فرودگاهها را متناسب با افزایش نرخ تسعیر ارز بیش از ۹۰ درصد افزایش داده و صورتحساب برای شرکتها صادر کرده است.
گذشته از این، خرید قطعات و تجهیزات و لوازم مورد نیاز شرکتها از طریق سامانه جامع تجارت با نرخ بازار توافقی بیش از ۶۷ هزار تومان تخصیص یافته که طبیعتا افزایش هزینه شرکتها را با توجه به هزینههای جانبی به بیش از ۷۰ درصد نسبت به تیرماه افزایش میدهد.
همچنین بر اساس توضیحات ایرلاینها شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران وابسته به وزارت راه و شهرسازی، هزینه اجاره اماکن واگذار شده به شرکتهای هواپیمایی که صرفا به منظور ارایه خدمات مورد استفاده قرار میگیرد بین ۱۰۰ تا ۳۵۰۰ درصد افزایش داده است. ضمن اینکه عوارض ایمنی پروازهای داخلی دریافتی از سوی سازمان هواپیمایی کشوری هم در سال جاری افزایش سه برابری داشته است.
بر اساس توضیحات شرکتهای هواپیمایی قیمت بلیت هواپیما به ازای هر ساعت صندلی ۴۰ دلار است و با توجه به تغییر نرخ تسعیر ارز، هر ساعت صندلی از یک میلیون و ۶۸۰ هزار تومان به دو میلیون و ۶۸۰ هزار تومان رسیده است.
بنابراین برای تابآوری صنعت هوایی و جلوگیری از زمینگیر شدن هواپیماهای فعال کشور و به منظور پاسخ به تقاضای سفرهای هوایی مسافران و ایجاد تعادل بین هزینهها و درآمدهای شرکتها افزایش قیمت بلیت هواپیما ضروری است.
با این حال شرکتهای هواپیمایی با در نظر گرفتن شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور و سایر ملاحظات نرخ هر ساعت صندلی خود را ۳۳ دلار عرضه میکنند.
چارتریها هم گرانند
بررسی نرخ بلیتهای هواپیما و پروازهای مختلف طی سالهای اخیر به دشواری قبل نیست و تنها با یک کلیک میتوانید از قیمتها مطلع شده و در صورت لزوم آن را خریداری کنید. بماند که دعواها بر سر ماهیت بلیت چارتری هنوز پابرجاست و برخی از فعالان صنعت هواپیمایی عقیده دارند به دلیل کمبود پروازها در ایران وجود این نوع بلیت نادرست و مسبب ایجاد بازار سیاه میشود.
با در نظر نگرفتن تفاوت قیمتی بالای میان بلیت چارتری و سیستمی، این روزها شاهد رشد جدی قیمت بلیتها هستیم. هرچند نباید تاثیر مولفههایی همچون زمان طلایی سفر به برخی مناطق مانند شهرهای جنوبی کشور را نادیده گرفت؛ اما در حال حاضر یک بلیت رفت و برگشت چارتری در وسط هفته از تهران به کیش، حدود ۷ میلیون تومان است! در حالی که شهریور ماه این بلیت بین ۴ و نیم تا ۵ میلیون تومان قیمت داشت.
اما نگاه کلی به وضعیت، رشد چراغ خاموش قیمت بلیت هواپیما را نشان میدهد. توجه بر نرخها زمانی پررنگتر شد که دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی، درباره گرانی احتمالی بلیتها صحبت کرد.
امسال افزایش نرخ نداریم بلیت هواپیما نداریم!
وی گفت: برنامه و چشماندازی برای گران شدن رسمی بلیتها وجود ندارد، اما با اعلام شدن مسئله افزایش نرخ سوخت هواپیماها، برخی از رسانهها با تحریف آن به دنبال ایجاد موج جدیدی از التهابات در بازار هستند.
دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی ادامه داد: مردم باید توجه داشته باشند که افزایش نرخ تنها براساس مصوبات اصلی انجام شده و از ابتدای امسال تاکنون بخشنامهای برای تغییر نرخها نداشتیم. نباید احتمال گرانی در سال آینده، برای مردم موجب تشویش شود چرا که در صورت تایید، قیمتها تنها بین ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد خواهند داشت.
به ۱۰ درصد خوشبین باشیم؟
نقطه شروع گرانیهای جدی، دی ماه سال گذشته بود؛ زمانی که پس از رای دیوان عدالت اداری، به دلیل آزادسازی قیمت بلیت هواپیما، بلیتهای پروازهای داخلی ۱۰۰ درصد گران شدند. ایرلاینها منطق این افزایش قیمت را ثبات نرخ بلیت در طی دو سال قبل میدانستند و این در حالی بود که نگاه به قیمتها طی سالهای اخیر، رشد قیمت بلیت بین ۱۰ تا ۶۰ درصدی را نشان میدهد.
نرخها با مصوبه افزایش نداشتند، اما بدون مصوبه مردم باید هزینه بالاتری پرداخت میکردند که این خود جای تامل دارد. حال صحبت از گرانی مجدد بلیتها در سال آینده مطرح شده و مشخص نیست که آیا همان افزایش ۱۰ الی ۱۵ درصد وعده داده شده اجرایی میشود یا سونامی گرانی دیگری برای بلیتهای پروازی در راه است.
