اقتصادران

برچسب: عباس عراقچی

  • مذاکره مستقیم با آمریکا، خیر؛ مذاکره غیرمستقیم، آری!

    مذاکره مستقیم با آمریکا، خیر؛ مذاکره غیرمستقیم، آری!

    به گزارش اقتصادران،  وزیر امور خارجه در جمع خبرنگاران در ستاد نوروزی هلال احمر گفت:  جمهوری اسلامی ایرات تحت فشار حداکثری و تهدیداتی که دارد صورت می‌گیرد، قطعا وارد مذاکره مستقیم با آمریکا نخواهد شد. این سیاست روشن ما است و تا زمانی که تحولی در رویکرد طرف مقابل نسبت به مردم ایران صورت بگیرد ادامه دارد.

    عراقچی تاکید کرد: چشم اندازی که اکنون وجود دارد این است که با اتهاماتی که زده می‌شود و با درخواست های غیرمعقولی که هر روز گفته می شود ما وارد هیچ مذاکره مستقیمی با طرف آمریکایی نخواهیم شد.

    وی در عین حال گفت که البته راه برای مذاکرات غیرمستقیم باز است و از کانال های مختلفی امکان انجام آن وجود دارد.

    وزیر امور خارجه ایران گفت: هدف ما و ماموریت ما تحقق منافع ملی و امنیت ملی کشور و مردم است و در این خصوص هیچ فرصتی را از دست نخواهیم داد.

    عراقچی درباره جذب سرمایه ایرانیان مقیم خارج گفت: وزارت خارجه در معاونت دیپلماسی اقتصادی، جذب سرمایه را یکی از اهداف خودش قرار داده و امسال حتما با برنامه ها هم جذب سرمایه خارجی و هم جذب سرمایه  ایرانیان مقیم خارج کشور تشدید خواهد شد.

    وی گفت: همان طور که مقام معظم رهبری فرمودند جذب سرمایه منحصر به سرمایه خارجی نیست. در داخل کشور سرمایه‌های زیادی وجود دارد که باید به کار گرفته شود و هم ایرانیان خارج از کشور سرمایه و دسترسی خوبی دارند.

    وی افزود: امیدواریم که دولت در تسهیل قوانینی که مربوط به ایرانیان خارج از کشور و انتقال سرمایه های آنان و رفت و امدشان می‌شود، کمک کند تا زمینه حضور بیشتر ایرانیان فراهم شود.

  • سگینال مثبت عراقچی به مذاکره با آمریکا؟ / علت خروج ترامپ از برجام فقط یک چیز بود!

    سگینال مثبت عراقچی به مذاکره با آمریکا؟ / علت خروج ترامپ از برجام فقط یک چیز بود!

    به گزارش اقتصادران، پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا سبب شد که احتمال مذاکره با ایالات متحده به نسبت قبل کاهش یابد. شاهدش هم حمله رسانه‌های اصولگرا به هر رسانه و تحلیلگری که کلامی درباره مذاکره بگوید!
    مقامات دولتی و مشخصا دستگاه دیپلماسی، اما نگاه منطقی‌تری دارد و تا کنون صرفا بر این نکته تاکید کرده که ترامپ باید از سیاست‌های گذشته خود فاصله بگیرد.
    با این حال بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران بر این باور هستند که در دولت ترامپ نیز شانس مذاکره وجود دارد و می‌توان از فرصت‌های احتمالی بهره برد. این گروه مشخصا به روحیه تاجر مابانه ترامپ اشاره کرده و معتقدند که او اهل مذاکره است. خروج او از برجام هم حتی برای این بود که می‌خواست مذاکره را خودش انجام داده باشد. حال اینکه او در مذاکره با ایران چه بخواهد و اوضاع را چطور پیش ببرد، ایران چه پاسخی بدهد و … بحث مفصل دیگری است.
    سخنان انتخاباتی ترامپ و آنچه درباره عدم تمایل به جنگ گفته یا تاکید بر اینکه دنبال تغییر حکومت در ایران نیست، همه از جمله نشانه‌هایی است که گمانه تمایل ترامپ به مذاکره را تقویت می‌کند.
    از سوی دیگر سفر امروز رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که به گفته تحلیل‌گران ممکن است فراتر از موضوعات تخصصی و فنی باشد، یا پیام اخیر نتانیاهو به مردم ایران و اصرار به اینکه اسرائیل خواهان جنگ نیست؛ همه سیگنال‌هایی است که از سوی طرف مقابل دریافت می‌شود.
    اینجا در تهران نیز اگرچه در عرصه رسانه‌ها شاهد شکاف عمیقی بین موافقات و مخالفان مذاکره هستیم؛ در سطح حاکمیت شاهد یک نگاه و رویکرد منطقی هستیم.
    مصداق این مدعا سخنان امروز عباس عراقچی در حاشیه جلسه هیات دولت است. او گفته: بعضا اختلافاتی که با آمریکا داریم بسیار اصولی و مبنایی است و ممکن است حل شدنی نباشد ولی باید مدیریت کنیم تا هزینه‌های آن و تنش‌ها کاهش یابد.
    وزیر خارجه در مورد سفر گروسی نیز گفته: روحیه گروسی روحیه مثبتی است. امیدواریم با این روحیه مثبت مسیر جدیدی برای همکاری ایران و آژانس ترسیم کنیم.

  • عراقچی چرا به عربستان رفت؟ / جنگ در کوتاه مدت متوقف نخواهد شد

    عراقچی چرا به عربستان رفت؟ / جنگ در کوتاه مدت متوقف نخواهد شد

    به  گزارش اقتصادران، در دو روز گذشته، عباس عراقچی، وزیر امورخارجه کشورمان به کشورهای عربی سفر کرده است. او دیروز بعدازظهر (چهارشنبه) وارد ریاض پایتخت عربستان سعودی شد و با همتای عربستانی‌اش دیدار و گفتگو کرد. امروز (پنج‌شنبه) هم او وارد قطر شد و وزیر امورخارجه و نخست‌وزیر این کشور دیدار کرده است.

    مذاکرات آتش بس با عراقچی

    محمدعلی حسن‌نیا، کارشناس مسائل خاورمیانه، معتقد است که سفر عراقچی به کشور‌های عربی برای پیگیری آتش‌بس در لبنان و غزه بوده است. او می‌گوید: «سفر آقای عراقچی‌ به عربستان و دوحه در چارچوب مذاکرات آتش‌بس لبنان و غزه است؛ طرحی که برخی از کشورهای عربی به آمریکا برای آتش‌بس ارائه کردند، مورد نظر آمریکا هم بوده و به عربستان ارائه کرده‌اند تا به ایران هم برسد. اصل سفر آقای عراقچی‌ برای بررسی طرح صلح بوده است. رئیس موساد بعد از این سفر اعلام کرد تبادل اسرا هم باید در طرح آتش‌بس ارائه شود. به نظر می‌رسد یک معادله جدید امنیتی توسط آمریکا و اسراییل مطرح شده و می‌خواهند صحنه جدیدی شکل دهند. رایزنی آقای عراقچی هم برای طرح آتش‌بس و مقابله با این ایده‌های امنیتی است.»

    شروط ایران برای آتش بس

    برهم زدن معادله امنیتی اسراییل

    حسن‌نیا معتقداست که میدان در لبنان در حال برهم زدن معادلات منطقه است و باید به مرور شرایط را سنجید. او می‌گوید: «امکان وقوع طرح اسراییل را باید به مرور بسنجیم. معادلات میدان در این بین نقش دارد. دکترین حیفا که حزب‌الله آغاز کرده، تداوم تنش و حتی هدف قراردادن مناطق مسکونی اسراییل است که می‌تواند معادلات جنگ را بهم بریزد. حزب الله با این منطق که اسراییل اقدام به کشتن غیرنظامی‌ها و بمباران مناطق مسکونی کرده، این سیاست را پیش گرفته است؛ البته این جنگ در کوتاه مدت متوقف نخواهد شد و تشدید درگیری‌ها را خواهیم داشت.»

    کاهش تنش با اعراب

  • برگ دیگری از اسب زین شده دولت سیزدهم! / چگونه یکی از یاران نزدیک جلیلی تمام مناسبات اقتصادی ایران با سایر کشورها را به حالت تعلیق درآورد؟

    برگ دیگری از اسب زین شده دولت سیزدهم! / چگونه یکی از یاران نزدیک جلیلی تمام مناسبات اقتصادی ایران با سایر کشورها را به حالت تعلیق درآورد؟

    به گزارش اقتصادران، مسعود پزشکیان و سید عباس عراقچی حالا هر دو در نیویورک هستند؛ اما شاید مهم‌تر اکنون این باشد که اصلی‌ترین ستون‌های مذاکرات هسته‌ای در سال ۲۰۱۵ یعنی محمد جواد ظریف و دو معاونش عراقچی و تخت روانچی، همگی اکنون در نیویورک حضور دارند و فقط این بار وزیر خارجه ایران، سید عباس عراقچی است و ظریف با سمت معاون راهبردی رئیس جمهور در نیویورک حاضر شده است. اما باید پذیرفت حضور حلقه‌ای از وزارت خارجه ایران که روزگاری موفق شد سایه جنگ را از ایران دور کند، بدون تردید دارای اهمیت ویژه است.

    البته درباره این سفر خاص مسعود پزشکیان دو نظر وجود دارد؛ برخی کارشناسان پیش بینی می‌کنند رئیس جمهوری ایران در این سفر می‌تواند مذاکرات برای رفع تحریم‌ها را کلید بزند و برخی دیگر نیز پیش بینی می‌کنند با توجه به درگیر بودن آمریکا با انتخابات ریاست جمهوری بعید است فضا برای مذاکره بین دو کشور فراهم باشد.

    اما در این میان نکات دیگری از جمله مساله گشایش اقتصادی برای بحران‌های داخلی و معیشت شهروندان ایرانی نیز باید مورد توجه قرار گیرد، هرچند که اکنون گفته شده پزشکیان تنها با هیاتی ۱۲ نفره، یعنی هیات همراهی در اندازه سفر سال ۱۳۷۷ سید محمد خاتمی راهی نیویورک شده است. اما آیا هیات همراهی به این میزان کم، موضوع مهمی است که باید به آن فخر ورزید؟ قطعا خیر چرا که می‌توان با حضور تیمی از بازرگانان، نمایندگانی از اتاق بازرگانی ایران و همچنین حضور یک گروه اقتصادی در سفر‌های خارجی در کنار اعضای دستگاه دیپلماسی کشور ، رایزنی‌های اقتصادی را در سطح بالایی دنبال کرد که ارزش افزوده‌ای نیز برای اقتصاد ایران به ارمغان آورد و البته که در این میان اهمیت معاون دیپلماسی وزارت خارجه از همیشه روشن‌تر می‌شود.

    وظایف معاونت دیپلماسی وزارت خارجه چیست؟

    در واقع وزارت امور خارجه از طریق معاونت دیپلماسی اقتصادی و سفارتخانه‌های ایران در خارج از کشور، وظیفه پشتیبانی و تسهیلِ تجارت خارجی و کمک به افزایش صادرات غیرنفتی را بر عهده دارند. تداخل وظایف و ماموریت‌های وزارت امور خارجه با دیگر نهاد‌های دخیل در تجارت خارجی کشور نظیرِ سازمان توسعه تجارت منجر به سردرگمی، هدررفت منابع و امکانات مالی و انسانی و همزمانی انجام یک ماموریت توسط چندین نهاد و سازمان شده است.

    یکی از مهم‌ترین تحولات داخلی وزارت امور خارجه در دولتِ دوازدهم، تغییر چارت سازمانی این وزارتخانه بود و بر اساس چارت سازمانی تازه وزارت خارجه، حوزه اقتصادی این وزارتخانه از سطح اداره کل به معاونت ارتقاء یافت. بدین ترتیب وزارت امور خارجه درحال حاضر دارای دو معاونت مجزا و هم‌سطح تحت عنوان معاونت سیاسی و معاونت دیپلماسی اقتصادی و تعدادی مدیرکل مناطق مختلف جهان به عنوان دستیار وزیر امور خارجه است.

    در حقیقت پس از امضای قرارداد برجام و به خصوص سفر حسن روحانی به پاریس و امضای قرارداد‌های گسترده در حوزه نفت و گاز و انرژی و حتی خرید هواپیما و افزایش مراودات بانکی بود که اولین بارقه‌های لزوم چنین معاونتی بیش از پیش احساس شد. هر چند در نهایت با خروج دونالد ترامپ از برجام بخش زیادی از این قرارداد‌ها بدون اجرا رها شد اما شاید اگر بازی انتخابات در آمریکا به گونه دیگر پیش می‌رفت، روند وقایع در این معاونت مهم اقتصادی در وزارت کشور نیز به گونه دیگری رقم می‌خورد.

    مهدی صفری با معاونت اقتصادی وزارت خارجه چه کرد؟

    در همین حال مهدی صفری دیپلمات ایرانی و معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه ایران از شهریور ۱۴۰۰ بوده است. صفری پیش از این نیز سفیر ایران در کشور‌های چین، اتریش و روسیه بود. او همچنین زمانی معاونت اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه ایران را بر عهده داشت، اما شاید جالب‌تر باشد که بدانید صفری در زمان سعید جلیلی از مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران بود.

    در نهایت مهدی صفری نیز در هفته جاری وزارتخانه را ترک کرد و معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه که با حضورش در این معاونت نه تنها، مناسبات اقتصادی ایران با بیشتر کشور‌های جهان به حالت نیمه‌تعطیل در آمد بلکه حتی همان رابطه نصف و نیمه‌ای که قرار بود میان ایران و چین به واسطه توافق ۲۵ ساله تهران و پکن وجود داشته باشد کاملاً مغفول ماند. صفری با عدم حضور در وزارت خارجه از روز ۳۱ مرداد نشان داد که تمایلی به همکاری با عباس عراقچی ندارد.

    البته مهدی صفری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در دولت رئیسی، در دولت محمود احمدی‌نژاد نیز در زمره اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای بود و به صورت کلی نیز در حلقه یاران نزدیک به سعید جلیلی قرار دارد. او در تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای به سرپرستی باقری‌کنی هم حضور پررنگی داشته و در جلساتی که تحت گفتمان دولت سایه با عنوان «سیاست خارجی واقعی» برگزار می‌شد حضور داشت.

    از جمله تخلفاتی که درباره مهدی صفری وجود دارد این است که وی در روز ۲۵ خرداد سال جاری در برنامه «میزگرد» شبکه سوم سیما که در رابطه با معرفی برنامه‌های نامزد‌های چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری بود در کنار سعید جلیلی حضور داشت که این امر بر خلاف بخشنامه‌های انتخاباتی بود که صراحتاً تأکید می‌کرد «هرگونه فعالیت تبلیغاتی به نفع یا ضرر نامزد‌های انتخاباتی با استفاده از هر امکانات یا وسیله‌ای که جنبه رسمی و دولتی داشته باشد، ممنوع و مصداق ارتکاب جرم است».

    از سوی دیگر در دوره سه سال حضور مهدی صفری در راس معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه در دولت سید ابراهیم رئیسی، تقریبا شاهد یکی از خنثی‌ترین و بیهوده‌ترین دوره‌های ممکن بوده ایم.

    این معاونت در دوران صفری تقریبا نه‌تنها از هر نوع تعامل اقتصادی عاجز بود که حتی برخلاف باور شرق گرایانه این دیپلمات اصولگرا، از تعامل با چین و حتی پیگیری قرارداد ۲۵ ساله با چین نیز عاجر باقی ماند.

     

    عدم حضور صفری در وزارت خارجه و بازگشت مهاجر

    در نهایت نیز مهدی صفری به شکل عجیبی همزمان با آغاز به کار عباس عراقچی به عنوان وزیر امور خارجه دولت چهاردهم، در محل این وزارتخانه حضور پیدا نکرد.

    حالا، اما پس از گذشت بیش از یک ماه از وزارت سید عباس عراقچی، وزیر خارجه بالاخره سید رسول مهاجر، را به عنوان سرپرست معاونت دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه انتخاب کرد. مهاجر پیش از این و در زمان حضور محمدجواد ظریف در راس وزارت امور خارجه، نیز خود عهده دار این سمت بود. البته باید توجه داشت که به گفته کارشناسان وزارت امور خارجه، این وزارتخانه متولی مستقیم تجارت خارجی کشور نیست و تنها نقش مکمل، پشتیبانی و تسهیل‌کننده را بر عهده دارد.

    این در حالی است که سفارتخانه‌های ایران در خارج کشور نیز در همین چارچوب موظف به انجام اموری مانند بازاریابی و رایزنی با بخش دولتی و خصوصی کشور هدف و شناساندن ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری کشور به آن‌ها، احصاء ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری کشور‌های هدف، بررسی زیرساخت‌های حقوقی، رصد قوانین و مقررات کشور‌ها و اطلاع‌رسانی به تجار ایران از طریق پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه و سایر روش‌های مشابه هستند.

    کما اینکه باید به این نکته نیز توجه داشت که وزارت امور خارجه به عنوان نماینده حاکمیت در خارج از ایران، بیش از ۱۴۰ سفارتخانه در مناطق مختلف دنیا دارد و باتوجه به حضور میدانی کارشناسان اقتصادی در این سفارتخانه‌ها و امکان برقراری ارتباط آن‌ها با دولت و بخش خصوصی کشورها، ضروری است با در نظر گرفتن نقش وزارت خارجه و همچنین نقش آفرینی سازمان توسعه تجارت و دیگر نهاد در این زمینه، وظایف و ماموریت نهاد‌های فعال در عرصه تجارت خارجی تفکیک و مشخص شود.

    در چنین شرایطی اکنون بیش از همیشه می‌توان دریافت که چرا حضور یک حلقه از بازرگانان اقتصادی در کنار دستگاه دیپلماسی کشور در سفر‌های خارجی رئیس جمهور بیش از همیشه نیاز است. مساله سرمایه گذاری در حوزه‌های انرژی و زیرساخت‌های کشور در وضعیت فعلی از جمله مواردی است که باید معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه به آن ورود کند.
    مساله‌ای که دستکم در سه سال گذشته به طور کامل توسط معاونت اقتصادی وزارت خارجه نادیده گرفته شد و حالا به نظر می‌رسد معاونت تازه باید ابتدا دست به آواربرداری بزند و در ادامه شاید بتواند وضعیت را بهبود بخشد.

  • چرا باید استقلال ما، اقتصاد ما، رفاه فرزندان ما، پای اولویت شرقی ذبح شود؟ / در خودبرتربینی ذاتی چینی‌ها و روس‌ها، ما هیچ جایگاهی نداریم

    چرا باید استقلال ما، اقتصاد ما، رفاه فرزندان ما، پای اولویت شرقی ذبح شود؟ / در خودبرتربینی ذاتی چینی‌ها و روس‌ها، ما هیچ جایگاهی نداریم

    به گزارش اقتصادران، آیا قرار نبوده دولت پزشکیان اولویت‌ها را تغییر دهد تا راه تازه‌ای باز شود؟ پرسش دوم اما، پرسشی عمیق‌تر است، دیپلمات‌ها و استراتژیست‌های ما نهایت شرق را چه می‌بینند که حاضرند اولویت و سرنوشت کشور را به آن گره زنند؟

    تصویر فعلی از جهان امروز، دو شقه شدن و سست شدن زنجیره تامین جهانی را نشان می‌دهد. روسیه پیوندهای خود را با غرب از دست داده است و هر روز بیشتر به چین و هند متکی می‌شود. پوتین قصد دارد در چند سال آینده با سرمایه‌گذاری ۷۰میلیارد دلاری در زیرساخت‌های خود، تجارت با کشورهایی را که تامین‌کننده کالا برای روس‌ها هستند، بیش از پیش تقویت کند. غرب نیز تکلیفش با روسیه مشخص است و آن هم بازآفرینی مدل شبه جنگ سرد است. اما این داستان تنها برای روسیه نیست، چین هم در حال کاهش پیوند اقتصادی خود با غرب است. آخرین آمار نشان می‌دهد که تنها ۱۳.۳درصد از واردات ایالات متحده از چین صورت می‌گیرد؛ رقمی که در سال۲۰۱۷، ۲۱.۶درصد بود.

    درحالی‌که چین در مقایسه با مجموع سایر کشورهای آسیایی، بیشترین سهم در  واردات آمریکا را در گذشته داشته، اکنون آنها ۲۵درصد واردات آمریکا، یعنی قریب دوبرابر چین سهمیه در سبد تجارت ایالات متحده دارند. چین به سرعت در حال کاهش پیوندهای خود با غرب است و همزمان این کاهش را با تجارت و سرمایه‌گذاری با کشورهای در حال توسعه در آسیا و آفریقا و آمریکای لاتین جبران می‌کند. اگرچه ترامپ و دولت او آغاز کننده این روند بود، اما تجارت چین با آمریکا در یک روند نزولی ممتد حتی در دوره بایدن تداوم داشته است.

    بنابراین بر خلاف روندی که از دهه آخر هزاره دوم شروع شد و حداقل نزدیک به سه دهه ادامه پیدا کرد و طی آن، کشورها به سوی گره زدن پای خود به اقتصاد جهانی بودند و گویی یک کل واحد را شکل می‌دادند، اکنون چند سالی است که کشورها در جهت عکس و یافتن جبهه خود هستند. غربی‌ها سعی می‌کنند امنیت اقتصادی خود را تضمین کنند و وابسته به اقمار شرق نباشند و بازیگران جبهه شرق برآنند با کشورهای مستقل، توسعه خود را ادامه دهند. بزرگ‌ترین برندگان اما آنهایی هستند که توانسته‌اند دل هر دو جبهه را ببرند و متاسفانه رقبای منطقه‌ای ما در این لیگ قرار دارند؛ از کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس بگیر تا ترکیه.

    پرسش سوم از استراتژیست‌های خودمان این است که ما چرا نمی‌توانیم جزو این لیگ باشیم؟ مگر نه آن است که استقلال مورد ادعای ما دقیقا باید به‌گونه‌ای باشد که با شعار «نه شرقی و نه غربی» جزو سران این لیگ باشیم؟ چرا رقبای منطقه‌ای ما بهتر می‌توانند «نه شرقی و نه غربی» را اجرا کنند و ضمن حفظ استقلال خود، رفاه شهروندانشان را با چنین دیپلماسی حداکثر کنند؟

    چرا باید استقلال ما، اقتصاد ما، رفاه فرزندان ما، پای اولویت شرقی ذبح شود که برخلاف گذشته و دوره جنگ سرد و کمونیسم، تفکر و هدف مشترکی نیست که سردمداران امروز آن را به هم پیوند زند. اگر غرب، مدعی لیبرال دموکراسی و آزادی و حقوق بشر است و اینها، مایه همبستگی و تشکیل یک جبهه واحد برای آن است، شرق امروز هیچ دلیل و بهانه و حرف مشترکی برای خود ندارد، به جز دشمنی با غرب. به عبارتی اگر غرب نباشد، دلیلی برای همبستگی در بین سران شرق نیست. زمانی که شرق مسلح به ایدئولوژی و کمونیسم بود راه به جایی نبرد، اکنون که اقماری وجود دارند که هر یک نژاد و فرهنگ خود را برتر می‌دانند، تکلیف مشخص است و ما کجای داستانیم؟

    در خودبرتربینی ذاتی چینی‌ها و روس‌ها، ما هیچ جایگاهی نداریم به جز نقش ایفا کردن در نقشه‌ای که برای ما جور کرده‌اند و هیچ‌کدام از آنان حتی به حساس‌ترین مسائل ما، مانند جزایر سه گانه حداقل احترامی نیز نمی‌گذارند. نقشه‌ای که یک بار ما را به جنگ اوکراین می‌کشاند و بار دیگر مرز مشترکمان با ارمنستان را تهدید می‌کند. در این منظومه، واقعا مشخص نیست اولویت شرق ادعایی وزیر محترم چگونه قابل توجیه است؟ هر چه هست، استراتژیست‌های ما باید شرق امروز، کاستی‌های راهبردی و نتیجه محتوم جبهه آنان را درک کنند و برای بازگرداندن رویکرد ما به تعادل و جبران مافات در برابر رقبای منطقه‌ای و تغییر دست فرمان دیپلماسی لحظه‌ای از تلاش دست برندارند.
  • عراقچی چه فکری در سر دارد؟!

    عراقچی چه فکری در سر دارد؟!

    به گزارش اقتصادران، صحبت‌های اخیر عراقچی درباره برجام، گویای بازشدن پرونده جدیدی در حوزه سیاست خارجی است. صحبت‌های عراقچی تا حدی بیانگر پایان برجام و شکل‌گیری مذاکرات با ساختاری جدید است که با تعهداتی جدید و مطالباتی جدید پیش خواهد رفت. در این شرایط تقابل روسیه و آمریکا، می‌تواند مانعی برای گفتگو‌های ایران باشد و این مسأله می‌تواند گفتگو‌های مستقیم ایران و آمریکا را قوت بخشد.

    این دیپلمات سابق اضافه می‌کند: «من با اینکه برجام را یک توافق خوب می‌دانم، معتقدم نباید در قالب ۱+۵ کار کنیم، این قالب برای ما مشکلات بسیاری خواهد داشت. اگر بخواهیم توافق جدیدی را شروع کنیم، در این ساختار فرسایشی می‌شود. با توجه به اینکه کشور نیاز دارد تحریم‌ها هرچه زودتر برداشته شود و اقتصاد و معیشت مردم تکان بخورد، نباید وارد روند فرساینده شد. با توجه به تحولات جهان از جمله جنگ اوکراین، تحولات خاورمیانه و… که اثرات آن تا سال‌های آینده هم پابرجاست، باید سریع به یک نتیجه رسید.»

    امتیاز‌گیری از طریق ایران در ۵+۱

    فرجی‌راد معتقد است که رقابت شرق و غرب در ۵+۱، نمی‌گذارد ایران به یک نتیجه مطلوب دست یابد: «با توجه به احتمال پیروی ترامپ و تداوم گفتگو با ۵+۱، نمی‌توان به نتیجه خوبی رسید. الان روسیه دشمن آمریکا و اروپاست و روابط چین و آمریکا هم تغییر کرده است. این تغییرات موانعی است که اجازه نمی‌دهد 5+1 به یک توافق با ایران دست یابد. آن‌ها در کنار هم فکر می‌کنند که باید از طریق ایران امتیازات بیشتری به دست بیاورند. در نتیجه گفتگو باید به صورت مستقیم با آمریکا انجام شود. اگر گفتگو‌ها بین ایران و آمریکا انجام شود، مسائل اختلافی با اروپا هم حل می‌شود. روس‌ها در قالب ۵+۱ ما را به نتیجه مناسبی نمی‌رسانند. ایران و آمریکا هم بخواهند به یک توافق نزدیک شوند، روس‌ها مانع ایجاد می‌کنند.»

    مسیر بازگشت ناپذیر غنی‌سازی ایران

    فرجی راد معتقد است که ایران مسیر غیرقابل بازگشتی را در غنی‌سازی طی کرده و دیگر نمی‌تواند به اعداد برجام در این حوزه بازگردد: «مطالبات جدیدی در مذاکرات پیش رو باید مطرح شود. در متن برجام بند‌ها و تبصره‌هایی وجود دارد که تماماً کهنه شده‌اند و قابلیت اجرا ندارند. مثلاً سال آینده برخی از بند‌های تعهدی ایران تمام می‌شود و در برجام تعهد ایران غنی‌سازی ۳.۷۶درصد بوده اما اکنون ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند. اروپا هم به تعهدات خود عمل نکرده و ایران نمی‌تواند بعد از چند سال به ۳.۷۶درصد  برگردد. ایران هزینه‌های سنگینی در سال‌های اخیر داده و نمی‌تواند به عقب برگردد، در نتیجه باید مبنا را برعدم تولید سلاح بگذارند و مذاکرات را پیش ببرند. اگر تولید سلاح یک مبنا باشد، راحت‌تر می‌توان به نتیجه رسید. باید تعهدات جدیدی از سوی غربی‌ها مشخص شود تا دیگر مثل برجام زیر آن نزنند. تغییرات ژئوپلوتیکی در جهان هم رخ داده که این تغییرات در توافق جدید میان ایران و غرب به وجود خواهد آورد.»

    دست باز وزارت خارجه

    پایان گفتگو‌های برجامی و شکل‌گیری فصل جدیدی از مذاکرات، آن هم با سردمداری عراقچی بیانگر دست باز وزارت خارجه برای مذاکرات است. وزارت خارجه در این دوره با شکل جدیدی از مذاکرات مواجه است که دیگر نمی‌تواند موضوعات برجامی را پیش ببرد. در این دوره با توجه به منقضی شدن بند‌ای برجامی و عبور ایران از اعداد برجام در حوزه غنی‌سازی، دیالوگ‌ها و مطالبات جدیدی میان ایران و غرب در حوزه هسته‌ای و تحریم‌ها شکل خواهد گرفت. لزوم عبور سریع از تحریم‌ها نیز، شرایط متفاوتی از مذاکرات را پیش روی همگان قرار می‌دهد.

  • سخنان برجامی عراقچی گوش بازار ارز را تیز کرد

    سخنان برجامی عراقچی گوش بازار ارز را تیز کرد

    به گزارش اقتصادران، بازار طلا و ارز تهران در روز شنبه با قرارگیری بین دو تعطیلی، شاهد بلاتکلیفی قیمت بود و معامله‌گران گفتند «شاهد بازار سوت و کور و خالی از مشتری هستیم.» و «حجم لفظ ها و معاملات» بسیار محدود است. روندی که در پی آن قیمت دلار هرات هم نوسان محسوسی را تجربه کرد و این اسکناس در 58 هزار و 850 تومان بازگشایی کرد و در ابتدا با 50 تومان به 58 هزار و 900 رسید. ولی این روند ادامه پیدا نکرد و شاهد عقب‌نشینی قیمت از نرخ بازگشایی بودیم و قیمت دلار هرات در ادامه معاملات تا 58 هزار و 520 تومان ریزش کرد و از این ناحیه حمایت شد و با صعود به 58 هزار و 800 تومان رسید.

    قیمت دلار در تهران هم در 59 هزار و 150 تومان شروع کرد و در ادامه معاملات بین 59 هزار و 50 تا 59 هزار و 150 تومان معامله شد. براساس بررسی خبرنگار اقتصادنیوز، تحلیلگران معتقدند هدف قیمت دلار هرات شکستن مرز مقاومت 59 هزار و 200 تومان و دسترسی به کانال 60 هزار تومان است. به عقیده این گروه اولین مقاومت اسکناس آمریکایی ۵۹۲۰۰ است و کف حمایتی درهم هم 58 هزار و 500 تومان است.

    امروز همچنین قیمت درهم امارات با گپ مثبت 40 تومانی نسبت به دو روز پیش، در 16 هزار و 140 تومان آغاز کرد. این اسکناس با شروع مسیری کاهشی، 80 تومان ریزش داشت و به 16 هزار و 60 تومان رسید. کانال نرخ‌دهی درهم امارات در میانه روز نوشت: «بازار بسیار آرام شده و اصلا مشتری در بازار نیست. فقط نرخ رد و بدل می‌شود و معامله ای صورت نمی‌گیرد.»

    اما امروز در سمت رسمی بازار قیمت دلار مبادله‌ای ثابت بود و قیمت یورو مبادله‌ای صعودی شد. بر اساس اعلام مرکز مبادله ایران هر دلار امروز با افزایش 39 تومانی، 49097 تومان قیمت گذاری شد و حواله دلار هم با گپ مثبت 36 تومانی، 45250 تومان خرید و فروش شد. همچنین یورو مبادله ای امروز با افزایش 206 تومانی، 54874 تومان قیمت خورد و ارزش حواله یورو هم با افزایش 190 تومانی، 50575 تومان رسید. درهم امارات هم در مرکز مبادله، 13368 تومان ارزش گذاری شد و درهم حواله نیز 12321 تومان قیمت خورد.

    در بازار طلا و سکه هم امروز شاهد سکوت و آرامش پیش از تعطیلی روز یکشنبه بودیم و قیمت‌ها در بازه‌های کوتاهی در معامله بودند. در پی این روند قیمت طلای آبشده روز شنبه را با 15 میلیون و 540 هزار تومان شروع کرد و با مسیری نزولی تا 15 میلیون و 450 هزار تومان پایین آمد و سپس با حمایت از این ناحیه افزایشی شد و به قیمت بازگشایی رسید. قیمت اونس طلای جهانی هم امروز به 2512 دلار رسید و طلای 18 عیار هم در حدود قیمت 3 میلیون و 582 هزار تومان نوسان داد.

    قیمت سکه امامی اما معاملات امروز را در حالی سپری کرد که بدون تغییر نسبت به دو روز پیش، 42 میلیون و 350 هزار تومان بازگشایی کرد و بین 42 میلیون و 300 هزار تا 42 میلیون و 400 هزار تومان در رفت و برگشت بود.

    اما با وجود نیمه تعطیل بودن بازار، چند خبر هم در کانون توجه اهالی بازار قرار گرفت و برخی از معامله گران از محدود شدن بازار غیررسمی با راه‌اندازی بازار ارز توافقی خبر دادند.

    همچنین سخنان «محمدصادق مفتح» قائم مقام اسبق وزارت صمت درباره سیاست پولی بانک مرکزی و کنترل بازار ارز مورد توجه معامله گران قرار گرفت و دهان به دهان شد. کشف نرخ قابل اتکای ارز با راه اندازی تالار ارز توافقی هم دیگر خبر مورد توجه امروز بود. به گفته علی حسین نبی‌زاده، قائم مقام مدیرعامل مرکز مبادله ایران، «تالار مبادلات ارز توافقی» یکی از گام‌های «حرکت به سمت نظام پرداخت رسمی ارز در کشور» است. «کشف نرخی که در این مرکز صورت می‌گیرد»، کشف نرخی است که «بعد از ۵۰ سال» قابل اتکاست.

    برگزاری اولین حراج شمش طلا در شهریورماه سال جاری هم توجه فعالان بازار طلا و سکه را به خود جلب کرد. چهل و ششمین حراج شمش طلای مرکز مبادله ایران در روز سه شنبه ۶ شهریورماه برگزار خواهد شد. متقاضیان خرید شمش طلای مرکز مبادله ایران می توانند با واریز مبلغ سه میلیارد و پانصد میلیون ریال(۳۵۰ میلیون تومان) به عنوان وجه الضمان به ازای هر قطعه شمش طلا تا ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۵ شهریور ماه، در چهل و ششمین حراج این مرکز شرکت کنند. این حراج از ساعت ۱۲ الی ۱۶ در تالار معاملات طلای مرکز مبادله ایران برگزار خواهد شد.

    اما آخرین و مهم ترین خبر برای بازار، اظهارات عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشور درباره برجام و توافق هسته ای بود. براساس گفته عراقچی «برجام به شکل فعلی دیگر قابل احیا نیست.»

  • برجام بی برجام!

    برجام بی برجام!

    به گزارش اقتصادران، «سید عباس عراقچی» وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران شامگاه جمعه درباره برنامه‌های وزارت امور خارجه دولت چهاردهم اظهارنظر کرد.

    عراقچی که در گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه خبر شرکت کرده بود، درباره سیاست خارجی دولت چهاردهم گفت: سیاست خارجی ما در دولت چهاردهم فراگیر و فعال خواهد بود و میدان دیپلماسی ما گسترده خواهد بود.

    او با بیان اینکه «ما سعی می‌کنیم در تحولات بین‌الملل حضور فعال داشته باشیم و فقط نظاره‌گر تحولات بین‌الملل نباشیم»، ادامه داد: سیاست خارجی ما اثرگذار خواهد بود و فقط به رفت و آمد‌های دیپلماتیک اکتفا نمی‌کنیم و ما سعی خواهیم کرد که سیاست خارجی ما اثرگذار باشد، به نحوی که بر روی سفره‌های مردم نیز تاثیر مثبت خود را بگذارد.

    این دیپلمات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: ماموریت ما در حوزه سیاست خارجی، بر اساس مؤلفه‌های گفته شده شامل تامین منافع ملی، تحکیم قدرت ملی و افزایش عزت ملی است.

    ارتباط با اروپا بر اساس تعامل عزتمندانه

    عراقچی در بخش دیگر صحبت‌های خود گسترش تعاملات با همسایگان، گسترش میدان دیپلماسی و قدرت‌های نوظهور را از جمله اولویت‌های ایران در سیاست خارجی دولت چهاردهم برشمرد.

    وزیر خارجه ایران به روابط ایران و اروپا اشاره کرد و افزود: در طی سال‌های اخیر روابط ما با اروپا فراز و نشیب‌هایی داشته است؛ آن‌ها سیاست‌های خصمانه‌ای نسبت به ایران داشته‌اند و ما تلاش می‌کنیم که بر اساس تعامل عزتمندانه، فرصت محور و بر اساس احترام متقابل، در راستای تامین منافع ملی کشور تعامل با اروپا را به پیش ببریم.

    این دیپلمات ارشد ایران در ارتباط با تعامل ایران و آمریکا گفت: ما به دنبال رفع تخاصم و تنش‌ها با آمریکا نیستیم؛ خیلی از این تنش‌ها و دشمنی‌ها ناشی از یک سری اختلافات دیدگاه‌های مبنایی است و ما تلاش می‌کنیم که این تلاش‌ها و تخاصم‌ها را مدیریت کنیم.

    او گفت: در واقع ما در سیاست خارجی تلاش می‌کنیم که هزینه تخاصم‌ها را کاهش دهیم و تلاش می‌کنیم هزینه‌هایی را که به مردم وارد می‌شود را کاهش دهیم و مدیریت کنیم.

    خنثی‌سازی تحریم‌ها اولویت بیشتری دارد

    عراقچی همچنین در پاسخ به سوالی درباره تحریم‌ها گفت: ما ۲ راهبرد خنثی‌سازی تحریم‌ها و رفع تحریم‌ها را دنبال می‌کنیم؛ البته بحث خنثی‌سازی تحریم‌ها اولویت بیشتری دارد.

    او با بیان اینکه «در موضوع خنثی‌سازی و بی‌اثرسازی تحریم‌ها، کل دولت ماموریت دارند و ما در وزارت خارجه نیز در این مسیر حرکت می‌کنیم تا فشار‌ها به مردم کاهش پیدا کند»، ادامه داد: وقتی این سیاست دنبال شود و به نتیجه برسد خود به خود تحریم‌کنندگان را نیز ناامید می‌کند.

    وزیر خارجه ایران افزود: ماموریت دیگر ما در کنار خنثی‌سازی تحریم‌ها، تلاش برای رفع تحریم‌هاست که این ماموریت خاص وزارت خارجه است. ما موضوع رفع تحریم‌ها به صورت شرافتمندانه را دنبال می‌کنیم، این موضوع در دولت سیزدهم پیگیری و ما نیز در دولت چهاردهم تلاش می‌کنیم که این موضوع به صورت عزتمندانه احیا شود و جلو برود.

    دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه «اگر بتوانیم در رفع تحریم‌ها یک ساعت هم تاخیر نمی‌کنیم»، ادامه داد: تلاش ما در این زمینه مستمر خواهد بود و این موضوع از طریق مذاکره و یا از هر طریق شرافتمندانه دیگری شروع می‌شود و در این زمینه تعجیل و تاخیر بی‌جهتی نخواهیم داشت. مذاکرات را فرسایشی نیز نمی‌کنیم.

    شرایط بین‌المللی تغییر کرده و برجام قابل احیا نیست

    عراقچی در بخش دیگر صحبت‌های خود در مورد مذاکرات احیای برجام در چند سال اخیر گفت: در اواخر سال ۹۹ وقتی که آقای ترامپ شکست خورد و آقای بایدن رئیس‌جمهور شد، آمریکا ابراز علاقه کرد که به برجام برگرد. این درخواست آمریکا از طرف ایران رد نشد بلکه شرایطی برای آن گذاشته شد، شرایطی که به «مواضع قطعی نظام» معروف شد که خود مقام معظم رهبری هم در سخنان خودشان به صراحت آن را فرموده بودند.

    او ادامه داد: مجلس محترم شورای اسلامی هم قانون اقدام راهبردی را در همان حوالی تصویب کردند. بعد از درخواست آمریکایی‌ها، مذاکرات مربوط به احیای برجام در اوایل سال ۱۴۰۰ در چارچوب مواضع قطعی نظام و در چارچوب قانون اقدام راهبردی شروع شد. ۶ دور از آن مذاکرات را بنده انجام دادم، در زمان دولت قبل این مذاکرات انجام شد، ولی به هر حال به سرانجام نرسید.

    عراقچی افزود: اکنون احیای آن مذاکرات به آسانی گذشته نیست و این را باید همه بدانیم. شرایط بین‌المللی عوض شده است، در این فاصله جنگ اوکراین پیش آمده که تاثیرات عمیقی بر نگاه امنیتی اروپایی‌ها و به اصطلاح ترتیبات امنیتی بین‌المللی گذاشته است؛ جنگ غزه، حمله رژیم صهیونیستی و کشتاری که در آنجا صورت گرفته نیز شرایط منطقه را کاملا دگرگون کرده است.

    وزیر خارجه ایران تصریح کرد: تصویری که الان وجود داره نسبت به تصویر گذشته، تصویر متفاوتی هست. در خود برجام هم بعضی از تاریخ‌هایی که وجود داشته، گذشته است و لذا برجام به آن شکل فعلی که وجود دارد قابل احیا نیست، به تعبیری حتما باید این سند دوباره باز شود، قسمت‌هایی از آن مورد تغییر واقع شود و این کار آسانی نیست. شما می‌دانید وقتی یک سندی باز می‌شود دیگر دوباره جمع کردن آن کار شاقی است.

    عراقچی گفت: در مذاکرات ۱۴۰۰، مذاکرات مربوط به نحوه بازگشت به برجام بود و در مورد خود برجام هیچ مذاکره نداشتیم. اکنون مقداری شرایط متفاوت شده است و ما باید با یک نگاه متفاوتی وارد صحنه شویم. آن شکل قبلی مذاکرات و توافق برجام، همه این‌ها می‌تواند یک راهنما و به اصطلاح رفرنس یا مرجعی برای رجوع و استفاده باشند، ولی دیگر آن‌ها به آن شکل نمی‌توانند مورد اجرا واقع شوند؛ مذاکرات جدیدی باید شکل بگیرد، البته همان‌طور که گفتم شرایط در اروپا سخت است، در آمریکا آن‌ها گرفتار انتخابات هستند و کار آسانی نخواهد بود، ولی ما همه تلاش خودمان را خواهیم کرد.

    وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: این را یک ماموریت و یک تکلیف برای خودمان می‌دانیم که برای کاهش هزینه‌های تحریم‌ها بر مردم و برای رفع تحریم‌ها تلاش کنیم. ان‌شاءالله این موضوع در دستور کار قرار خواهیم داد و از همه استعداد علمی، سیاسی و حقوقی کشور در این مسیر استفاده خواهیم کرد و امیدوار هستیم که بتونیم گام مثبتی در این جهت برداریم.

    سیاست خارجی باید متکی بر اجماع ملی باشد

    عراقچی افزود:تلاش می‌کنیم با یک وفاق ملی در حوزه سیاست خارجی عمل کنیم؛ سیاست خارجی کشور باید متکی بر اجماع ملی باشد که با قدرت بیشتری بتواند منافع ملی کشور را تامین کند.

    وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: من تلاش می‌کنم با همکاری مجلس، مراکز دانشگاهی و نخبگان، رسانه‌ها و صدا و سیما وفاق ملی در سیاست خارجی کشور دنبال کنم و همه نهاد‌های ذی‌ربط در این ارتباط مشارکت و فعالیت داشته باشند.

    عراقچی در پاسخ به سوالی در مورد اصول سیاست خارجی دولت چهاردهم گفت: اصول و راهنمای سیاست خارجی دولت چهاردهم، قانون اساسی، سیاست‌های کلی نظام که توسط مقام معظم رهبری در حوزه سیاست خارجی ابلاغ شده است، تدابیر و ارشادات مقام معظم رهبری به خصوص اصل راهبردی عزت، حکمت و مصلحت، اسناد بالا دستی مانند سند چشمانداز توسعه برنامه هفتم و همچنین قوانین مجلس شورای اسلامی در حوزه سیاست خارجی است است.

    وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: آنچه که اشاره کردم اصول، و راهنمای ما در سیاست خارجی است که چارچوب حرکتی ما را مشخص میکند.

    او افزود: بنابراین هیچ قطبیتی و هیچ دوگانگی وجود نخواهد داشت. ما در چارچوب این اصول قاطعانه حرکت خواهیم کرد و تمامی ظرفیت و استعداد خودمان را به کار خواهیم گرفت که بتوانیم منافع ملی کشور را در همه حوزه‌ها تامین کنیم.

    در هر شرایطی محور مقاومت مورد حمایت ایران خواهد بود

    وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگر از صحبت‌های خود در پاسخ به سوالی در ارتباط با موضوع محور مقاومت گفت: محور مقاومت بر اساس یک سری آرمان‌ها شکل گرفته و برای خودش مکتبی دارد که به مکتب مقاومت معروف است.

    او ادامه داد: در هر شرایطی محور مقاومت مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و این موضوع به صراحت در برنامه ماست، در سخنرانی رئیس‌جمهور در روز تحلیف به صراحت این موضوع بیان شد، من هم در صحبت‌هایی که در مجلس محترم در روز رای اعتماد داشتم، این موضوع را خیلی روشن بیان کردم که مورد استقبال نمایندگان محترم واقع شد. این سیاست اصولی ماست و ناشی از یک مکتب و اعتقاد است و اینجاست که می‌گویم بعضی از تخاصمات ما با آمریکا حل شدنی نیست، به خاطر این است که این موارد و آرمان‌هایی که به آن اعتقاد داریم، اصولا اجازه نمی‌دهد که این تخاصمات رفع شود.

    دیپلمات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد: بنابراین وقتی به آن تخاصم می‌رسیم کار ما مدیریت است و البته تکرار می‌کنم مدیریت یعنی اینکه که اجازه ندهیم هر هزینه‌ای به ما تحمیل شود؛ بله، خصومت وجود داره، ولی دلیل ندارد هر هزینه‌ای را بپردازیم، دلیل ندارد مردم هر فشاری را تحمل کنند، وظیفه ماست که تا جایی‌که می‌توانیم فشار را کاهش دهیم، تا جایی‌که می‌توانیم هزینه‌های مردم را کاهش دهیم و و این در جای خود قرار دارد.

    عراقچی در همین راستا تصریح کرد: مواضع ما در مورد مقاومت تغییر نخواهد کرد چراکه جزئی از آرمان‌های ماست، ناشی از یک اعتقاد و مکتب است و حمایت ما از مقاومت و همه گروه‌هایی که در محور مقاومت قرار می‌گیرند، همه کشور‌هایی که در حوزه مقاومت قرار می‌گیرند، یک اصل تغییر ناپذیر است و ما به این سیاست اصولی خود ادامه خواهیم داد.

    وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران افزود: حمایت از مردم لبنان، حمایت از مردم مظلوم فلسطین به خصوص در غزه، حمایت از مردم در یمن، حمایت از مردم در هر جای دیگر جهان اسلام به خصوص در حوزه محور مقاومت جزء سیاست‌های تغییر ناپذیر دولت چهاردهم خواهد بود.

    درباره غزه باید طرح مشخصی داشته باشیم

    او درباره غزه نیز گفت: در خصوص غزه و در بحث مقاومت ما کاملا ظهور و بروز خود را داریم، اما در عرصه سیاسی و دیپلماتیک کشور‌های دیگری هستند که مذاکرات آتش‌بس را میانجیگری می‌کنند یا سیاست‌ها را به‌جلو می‌برند.

    عراقچی با بیان اینکه «سیاست خارجی ایران باید فعال باشد و ایفای نقش نه فقط در میدان، در دیپلماسی هم باید داشته باشد». گفت: ما باید برای این طراحی کنیم. این‌طور نیست که کشور‌های دیگری وارد شوند و به اصطلاح مذاکرات آتش‌بس را بدون توجه به خواست مردم فلسطین و مواضع ایران طراحی کنند و پیش ببرند.

    وزیر خارجه ایران گفت: سیاست خارجی ما تلاش خواهد کرد که در این زمینه به صورت فعال وارد شود. من از همکاران خود در وزارت خارجه خواسته‌ام در این زمینه طرح مشخصی را داشته باشیم و بر اساس آن حرکت کنیم. همه دنیا به نقش میدانی جمهوری اسلامی ایران اذعان می‌کند و باید به نقش سیاسی ما هم اعتراف کنند و با در این زمینه هم حرکت می‌کنیم.

    وزارت خارجه مانند کشتی یخ‌شکن باید راه کشتی‌های تجاری را باز کند

    او در بخش دیگری از صحبت‌های خود به مبحث «دیپلماسی اقتصادی» اشاره کرد و گفت: دیپلماسی اقتصادی بخش مهمی از فعالیت وزارت خارجه و سیاست خارجی را در بر خواهد گرفت.

    عراقچی در ادامه گفت: وزارت خارجه باید در مدار پیشرفت اقتصادی کشور قرار بگیرد، یعنی پیشرفت اقتصادی کشور در چه مداری و در چه محوری طراحی شده، سیاست خارجی هم در همان جهت حرکت و طراحی و به جلو حرکت کند و این یک وظیفه سنگینی را برای ما ایجاد می‌کند.

    او توضیح داد: وزارت امور خارجه قرار نیست وارد فعالیت‌های اقتصادی شود و نخواهد شد، اما باید راه را برای فعالان بخش اقتصادی چه در حوزه بخش دولتی چه در بخش خصوصی باز کند. ما باید موانع را رفع و تسهیلات ایجاد کنیم، باید بازار‌های جدید را پیدا و معرفی کنیم، باید فضا‌های سیاسی مطلوبی را ایجاد کنیم که فعالان اقتصادی در این فضا حرکت و از آن استفاده کنند.

    عراقچی در ادامه گفت: یکی از اقدامات و فضا‌هایی که باید ایجاد شود، استفاده از ظرفیت سازمان‌های منطقه و بین‌المللی است که بحث شانگهای، بریکس و اتحادیه اوراسیا و … را شامل می‌شود.

    او همچنین با بیان اینکه «وظیفه وزارت امور خارجه تحقق عضویت در این سازمان‌ها و نهادها، شناسایی ظرفیت‌ها و انتقال آن به بخش‌های اقتصادی است»، گفت: بعد از آن است که بخش‌های اقتصادی باید در این فضا و بستر حرکت کنند و ان‌شاالله منافع اقتصادی را به دست آورند که آن وقت آثار خود را در سفره‌های مردم نشان دهد.

    وزیر خارجه ایران در ادامه گفت: ما در وزارت امور خارجه فعالیت اقتصادی نمی‌کنیم، ولی راه را باز می‌کنیم. موانع از انواع و اقسام هستند که مهم‌ترین آن طبیعتاً تحریم‌ها هستند. وزارت امور خارجه مانند کشتی یخ‌شکن باید موانعی را کنار بزند و راه را باز کند تا کشتی‌های تجاری بتوانند پشت سر آن حرکت کنند و به مقاصد خود برسند. به طور طبیعی یک هماهنگی ۱۰۰ درصدی باید بین کشتی یخ‌شکن و کشتی تجاری وجود داشته باشد.

    عراقچی گفت: دیپلماسی اقتصادی را ان‌شاءالله این ترتیب ما طراحی خواهیم کرد و در هماهنگی کامل با بخش‌های اقتصادی. کار ما فضاسازی، مانع زدایی و راهگشایی است.

    او به وظیفه دولت هم اشاره کرد و گفت: البته نیاز دارد که دولت هم کار فعالین اقتصادی را تسهیل کند. این‌طور که از فعالیت اقتصادی می‌شنوم، بیشتر به تعبیر خودشان درگیر تحریم‌های داخلی هستند، یعنی قوانین دست‌وپاگیر و مشکلات بروکراسی. بعضاً به اندازه تحریم‌های خارجی مانع از کار است. ما به وظیفه خودمان عمل خواهیم کرد. یکی از مهمترین وظایف ما خنثی‌سازی تحریم‌ها و تلاش برای رفع تحریم‌هاست.

    مشکلات در قالب یک همکاری منطقه‌ای می‌تواند حل‌و فصل شود

    وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به سوال مجری این برنامه در مورد نقشی که وزارت خارجه در حل بخشی چالش‌ها و مشکلات می‌تواند داشته باشد، گفت: کشور با با چالش‌هایی مواجه است و مقابله با این چالش‌ها یک تلاش همگانی توسط بخش‌های مختلف دولت را می‌خواهد و وزارت امور خارجه هم باید سهم خود را انجام دهد.

    او در این ارتباط ادامه داد: من مثلاً اشاره می‌کنم به پدیده ریزگردها؛ ریزگرد مرز‌های جغرافیای و سیاسی را به رسمیت نمی‌شناسد، عموما از یک کشور، از یک منطقه حرکت می‌کند و کشور‌های مختلفی را متاثر کرده و صدمه می‌زند؛ بنابراین مقابله با پدیده ریزگرد قطعاً توسط یک کشور به تنهایی نمی‌تواند صورت بگیرد و حتماً باید کشور‌هایی که در مسیر ریزگرد هستند با همدیگر وارد همکاری شوند. مثلا کشوری که منشا ریزگردهاست یک مسئولیت‌هایی دارد، کشور‌هایی که در مسیر هستند، مسئولیت‌های دیگری و کار‌های دیگر باید انجام دهند و در قالب یک همکاری منطقه‌ای این موضوع می‌تواند حل‌و فصل شود.

    عراقچی ادامه داد: در مورد امنیت مرز‌ها یا بحث حق‌آبه‌ها، باید با کشور مربوطه و کشور‌های همسایه تعاملات دیپلماتیک انجام داد و بدون تعاملات دیپلماتیک این مسائل حل و فصل نمی‌شود.

    وزیر خارجه ایران ادامه داد: در بحث مبارزه با تروریسم باید به این موضوع توجه داشت که تروریسم به مانند موضوع ریزگرد‌ها بعضا مرز‌های جغرافیایی و سیاسی را به رسمیت نمی‌شناسد. مبارزه با تروریسم حتما نیازمند همکاری‌های منطقه‌ای و چندجانبه است.

    او افزود: این‌ها مواردی است که باید به آن‌ها ورود کنیم و مسیر ما در این زمینه از مسیر تعامل سازنده و مثبت و در عین حال جلوگیری از زیاده‌خواهی و سیاست‌های نادرست می‌گذرد. ما در مسیر عزتمندانه و و شرافتمندانه برای رفع این چالش‌ها حرکت می‌کنیم. باید برای حل تک تک این چالش‌ها برنامه‌ریزی و طراحی شود که البته از قبل نیز این طراحی‌ها وجود داشته و دولت‌های قبلی در این زمینه تلاش کرده‌اند و دولت چهاردهم نیز به وظیفه خود در این زمینه عمل می‌کند.

    دیپلماسی، میدان و رسانه باید با هم حرکت کنند

    عراقچی همچنین درباره ۲ انگاره دیپلماسی و میدان نیز گفت: هیچ تفاوتی بین میدان و دیپلماسی قائل نیستم، این ۲ را یک واحد یکپارچه می‌دانم که با هم در جهت اهداف مشخص حرکت می‌کنند و هر کدام دیگری را تکمیل می‌کند.

    او گفت: من می‌خواهم به آن ضلع سومی را اضافه کنم و آن رسانه است؛ یعنی دیپلماسی، میدان و رسانه باید با هم حرکت کنند. رسانه است که روایت‌سازی می‌کند و ممکن است یک پیروزی را شکست و یک شکست را پیروزی را جلوه دهد.

    وزیر خارجه ایران با تشریح نقش رسانه گفت: من همیشه گفته‌ام که خبرنگار و دیپلمات باید با هم حرکت کنند. من حتما به بحث دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای بهای جدی خواهم داد. رسانه‌ها باید توجیه و آگاه شوند. خبرنگار از کسی دستور نمی‌گیرد، اما اگر از منافع ملی آگاه شود و دیپلمات‌ها چه کاری انجام می‌دهند، خود به خود در جهت منافع کشور حرکت می‌کنند.

    حفظ منافع و امنیت ملی در رابطه با مسیر‌هایی که از اطراف ایران ممکن است که عبور کنند، مهم است

    عراقچی در پاسخ به سوال دیگری در ارتباط با موضوع ترانزیت و برنامه وزارت خارجه برای استفاده از فرصت‌هایی که در این زمینه برای کشور وجود دارد، گفت: ایران موقعیت ترانزیتی بسیار برجسته‌ای دارد و تقریباً مثل همه فرصت‌هایی که اگر به موقع از آن‌ها استفاده نشود، می‌تواند به ضد خودش تبدیل شود، ما هم کمتر از این فرصت‌های ترانزیتی توانسته‌ایم، استفاده کنیم و تاخیر‌هایی که در این زمینه وجود داشته که باعث شده بعضا این مسیر‌ها مقداری جابجا شوند و منافع ما کمتر در آن در نظر گرفته شود.

    او تصریح کرد: ترانزیت هم از مواردی است که وظیفه خاص سیاست خارجی نیست، بلکه وظیفه ارکان مختلف دولت است و سیاست خارجی و وزارت امور خارجه هم باید سهم خود در این زمینه انجام دهد، مثلا در جلب و جذب سرمایه‌گذاری لازم برای ایجاد این مسیر‌ها و تکمیل مسیر‌های موجود اقدام و تلاش کند.

    عراقچی در این ارتباط خاطرنشان کرد: حفظ منافع و امنیت ملی کشور در رابطه با مسیر‌هایی که از اطراف ایران به اصطلاح ممکن است که بخواهند عبور کنند، مهم است. بعضی از این مسیر‌ها نه فقط با منافع ملی ما بلکه با امنیت ملی ما تعارض دارند. قطعاً در مقابل این‌ها وزارت امور خارجه وظیفه دارد که ایستادگی کند و منافع کشور را تامین کند.

    روسیه و چین شرکای راهبردی ما هستند

    دیپلمات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران در بخش پایانی صحبت‌های خود در مورد روابط ایران با ۲ کشور چین و روسیه در دولت چهاردهم گفت: چین و روسیه دوستان نزدیک ما هستند و روابط، همکاری‌ها و شراکت ما با آن‌ها راهبردی است. این ۲ کشور در زمان سختی‌ها و در زمان تحریم‌ها در کنار ما بودند و کمک کردند، البته با در نظر داشتن منافع خودشان و این یک امر طبیعی است چراکه دیپلماسی اصولاً هنر هم‌راستا کردن منافع با همدیگر است.

    عراقچی افزود: ما روابط با چین و روسیه و کشور‌های دیگری که در شرایط سخت به ما کمک کردند، نه تنها فراموش نمی‌کنیم بلکه روابط با آن‌ها را محکم‌تر خواهیم کرد، گسترش خواهیم داد و سعی می‌کنیم ضوابط درست و معقولی هم برای آن طراحی و تدوین کنیم.

    او همین راستا افزود: چشم انداز تعامل و همکاری ۲۵ ساله با چین در دولت دوازدهم امضا شده است که در حقیقت چشم‌اندازی را از مجموعه فعالیت‌هایی و همکاری‌هایی که در طول ۲۵ سال آینده ۲ کشور می‌توانند با همدیگر داشته باشند، به ما می‌دهد. با روسیه یک برنامه ۱۰ ساله داریم و در مدت اخیر برای یک برنامه ۲۰ ساله مذاکره شده است و این موضوع مهم است که ما به این ۲ کشور یک چشم انداز طولانی در مورد روابط بدهیم و این‌که در هر شرایطی تعاملات ما با آن‌ها ادامه پیدا خواهد کرد و این سیاست ما در دولت چهاردهم خواهد بود.