برچسب: عباس عراقچی

به گزارش اقتصادران، ساعت شنی مذاکرات ایران و امریکا آرام‌آرام به وقت ترک تخاصم و تفاهم نزدیک می‌شود. این روزها حتی افرادی که معمولا با رویکرد بدبینانه موضوعات و مسائل را تحلیل می‌کنند، نسبت به دستیابی دوطرف به یک نقطه مشترک برای ترک تخاصم در مرحله اول و سپس تفاهمی در سایر موضوعات امیدوارانه صحبت می‌کنند، اما همان‌طور که اسماعیل بقایی، سخنگوی تیم مذاکره‌کننده ایرانی می‌گوید تا زمانی که همه معادلات برای ترک تخاصم و تفاهم احتمالی حل نشود، نمی‌توان نسبت به دورنمای مذاکرات با خوش‌بینی صحبت کرد.

دیروز اما خبر سفر مقامات ایرانی به قطر بازخوردهای بسیاری پیدا کرد. مذاکره‌کنندگان ایرانی از ابتدا اعلام کرده بودند تا زمانی که اموال بلوکه شده ایران آزاد نشود، تفاهمی برای هیچ چیز در کار نخواهد بود. رویترز دیروز خبر داد که عراقچی و قالیباف راهی قطر شده‌اند تا تکلیف اموال بلوکه شده ایران مشخص شود.

پیش از این خبر، برخی رسانه‌ها گزارش‌هایی از حضور عبدالناصر همتی نیز در قطر منتشر کرده بودند. مثلثی که قرار است یکی از مهم‌ترین مطالبات ایران برای تداوم گفت‌وگوها را محقق کند. روایت‌ها حاکی از آن است که امریکا از قطر خواسته که ۱۲ میلیارد دلار اموال بلوکه شده ایران را پرداخت کند! در نقطه مقابل اما انتشار اخبار آشفته ازسوی رییس‌جمهور امریکا ادامه دارد.

اخبار ضد و نقیضی که ترامپ از طریق آنها یکی به نعل می‌زند و یکی به میخ. یک بار پیامی در شبکه اجتماعی خود منتشر می‌کند که مذاکرات به خوبی پیش می‌رود و در پیامی دیگر اعلام می‌کند که حاضر نیست به ایران پول نقد بدهد! ایسنا اما اعلام می‌کند که مذاکرات هیات ایرانی به ریاست قالیباف با مقامات قطر عمدتا بر موضوع تنگه هرمز و اورانیوم غنی‌شده با غنای بالای ایران متمرکز خواهد بود. براساس گزارش منابع آگاه ایرانی حضور همتی در قطر برای حل مشکل منابع بلوکه شده ایران و حضور قالیباف و عراقچی برای حل معادلات باقی مانده در مذاکرات و بر سر موضوعاتی چون غنی‌سازی و آیند و روند کشتی‌ها در تنگه هرمز است.

به گزارش اقتصادران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران برای دیدار با نخست وزیر قطر و گفت‌وگو در مورد امکان دستیابی به توافق بین ایران و آمریکا وارد دوحه شدند.

پیش از این عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران،  به دوحه سفر کرده بود. هیأت قطری نیز هفته گذشته درباره میانجی‌گری مذاکرات ایران و آمریکا به ایران سفر کرده بودند.

به گزارش اقتصادران، در میانه یک آتش‌بس شکننده و در حالی که آرایش نظامی آمریکا در منطقه همچنان در وضعیت «بازدارندگی فعال» باقی مانده، تور دیپلماتیک سیدعباس عراقچی از اسلام‌آباد تا مسقط و مسکو، بیش از آنکه یک ابتکار معمول دیپلماتیک باشد، نشانه‌ای از ورود بحران ایران و آمریکا به فاز «مدیریت تنش چندلایه» است؛ فازی که در آن جنگ و مذاکره نه به‌عنوان دو مسیر متضاد، بلکه به‌عنوان ابزارهای هم‌زمان در حال پیشروی هستند.

به گزارش اقتصادران، وزیر امور خارجه با بیان اینکه کشور‌هایی که در جنگ علیه ایران مشارکت نکرده‌اند می‌توانند با هماهنگی ایران از تنگه هرمز عبور کنند، اظهار کرد: طی روز‌های گذشته کشتی‌هایی ازچین، پاکستان، عراق، روسیه، هند و… از این تنگ عبور کرده‌اند.

وی گفت: بعد از جنگ هم همین خواهد بود، تنگه هرمز در آب‌های داخلی ما قرار دارد، در آب‌های سرزمینی است و حاکمیت ما در آن وجود دارد و ما به دنبال این هستیم که ترتیباتی را در این زمینه تهیه و تدوین کنیم.

عراقچی بخش دیگر صحبت‌های خود با اشاره به درخواست دشمنان برای مذاکره با تاکید بر این که مذاکره‌ای در کار نیست، گفت: آنها پیش از این به دنبال تسلیم بدون قید و شرط ایران بودند و اکنون صحبت از مذاکره می‌کنند و و این اعتراف به شکست است.

ما آتش بس نمی‌خواهیم بلکه ما خواهان خاتمه جنگ هستیم به نحوی که دیگر چنین موضوعی تکرار نشود

وزیر خارجه در ادامه گفتگوی خود با شبکه خبر با تاکید بر اینکه ما این جنگ را شروع نکردیم و ما به دنبال جنگ نبودیم در پاسخ به سوالی در ارتباط با برخی از اخبار منتشر شده در مورد انجام مذاکرات بین ایران و آمریکا برای آتش بس و اظهاراتی که رئیس جمهور آمریکا در این ارتباط مطرح کرده است ، گفت : ما آتش بس نمی‌خواهیم بلکه ما خواهان خاتمه جنگ هستیم به نحوی که دیگر چنین موضوعی تکرار نشود.

عراقچی افزود: این که ما می‌گوییم آتش بس نمی‌خواهیم این به این معنا نیست که جنگ می‌خواهیم . آتش بس به این معناست که ممکن است چرخه قبلی بار دیگر تکرار شود و ما شاهد حمله مجدد باشیم, ما چنین چیزی نمی خواهیم ، ما خواهان خاتمه جنگ هستیم به نحوی که دیگر این موضوع تکرار نشود و دشمنان ما درسی بگیرند که دیگر هوس حمله و تجاوز به ایران نداشته باشند.

عراقچی با بیان اینکه در طول این مدت وزرای خارجه کشورهای مختلف با ما تماس تلفنی گرفته‌اند و روسای جمهور برخی از کشورها با ایران در تعامل بودند و پیشنهاداتی را برای آتش بس داشته‌اند، گفت : موضع ما اصولی و متقن است و ما این مواضع اصولی و متقن را در این گفتگوهای تلفنی منتقل کردیم و همچنان بر این موضوع اصولی هستیم.

در چند روز اخیر طرف آمریکا شروع به ارسال پیام‌های مختلفی به واسطه برخی از کشورهای دوست کرده است

این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد : مذاکره ای تا الان انجام نشده است ،مذاکره ای با طرف آمریکایی نبوده است، البته در چند روز اخیر طرف آمریکا شروع به ارسال پیام‌های مختلفی به واسطه برخی از کشورهای دوست کرده است ، که مواضع ما نیز اعلام شده است ، بنابراین تبادل پیام بوده است و مذاکره ای نبوده است و ما در این تبادل پیام ها مواضع اصولی خود را تکرار کرده ایم در برخی از مواقع همراه با هشدار بوده است از جمله در حمله احتمالی دشمنان به زیرساخت‌ها و واکنشی که ایران نسبت به این موضوع خواهد داشت.

عراقچی با اشاره به موضع‌گیری رئیس جمهور آمریکا و اعلام او مبنی اینکه تصمیم گرفته در حال حاضر حمله به زیرساخت‌های ایران را ۵ روز به تعویق بیندازد، اظهارکرد : موضع ما در مورد تهدید آنها در ارتباط با حمله به زیرساخت‌ها محکم بود ،نیروهای مسلح ما موضع محکمی گرفتند از طریق رسانه‌ها و عرصه دیپلماتیک نیز هشدارهای لازم داده شد که آنها وارد چنین جنگی نشوند و اگر آنها وارد چنین موضوعی شوند چه تبعاتی خواهد داشت و احتمالا چه مصیبتی برای کل منطقه خواهد داشت که به نفع هیچ کس نیست.

عراقچی تاکید کرد: تبادل پیام‌ها از طریق کشورهای دوست بوده است، ایده‌هایی مطرح کردند من البته دیدم برخی جاها صحبت از طرح ۱۵ ماده‌ای و مسائل آن می‌کند، همانطور که گفتم ایده‌هایی مطرح شده است این ایده‌ها را به مقامات عالی کشور منتقل کرده‌ایم و اگر لازم باشد و تشخیص داده شود موضع گرفته می‌شود.

عراقچی تاکید کرد : در حال حاضر سیاست ما سیاست مقاومت است، بنای مذاکره نداریم ، تا الان هیچ مذاکره‌ای صورت نگرفته است و مواضع ما اصولی است .

به گزارش اقتصادران، وزیر امور خارجه در پاسخ مجری به این سوال که آیا فتوای رهبر قبلی ایران درباره سلاح هسته‌ای با رهبری جدید هم همچنان پابرجاست؟ بیان کرد: «دکترین هسته ایران همواره یک دکترین صلح آمیز بوده و ما همیشه تلاش کردیم همچنان هم تلاش می‌کنیم که از خود برای بهره‌مندی از انرژی صلح آمیز هسته‌ای استفاده کنیم.فتوا به شخص صادر کننده آن بستگی دارد؛ من هنوز در موقعیتی نیستم که درباره دیدگاه فقهی یا سیاسی رهبر جدید در این موضوع قضاوت کنم.برداشت من این است که این دیدگاه تفاوت زیادی با سیاست‌های قبلی ما نخواهد داشت؛ اما باید منتظر بمانیم تا نظر ایشان به صورت مشخص اعلام شود»

به گزارش اقتصادران، وزیر امور خارجه مطرح کرد: از دیروز رایزنی های مذاکرات شروع شده بود. در ابعاد فنی بحث های خوبی شد.

در این دور نسبت به دور گذشته بحث های جدی مطرح شد.

فضای سازنده تری وجود داشت، بر اصول کلی راهنما توافق شد.

به گزارش اقتصادران، دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا امروز در ژنو و در محل سفارت عمان در سوئیس برگزار می‌شود؛ نشستی که به گفته ناظران، پس از دور نخست در مسقط با هدف سنجش امکان تداوم مسیر دیپلماسی و عبور از فضای پرتنش ماه‌های گذشته شکل گرفته است.

بر اساس اعلام رسمی، این گفت‌وگوها همچنان به‌صورت غیرمستقیم، با میانجی‌گری عمان و با همان ترکیب دور اول دنبال خواهد شد.

وزیر امور خارجه در ساعات ابتدایی حضور در ژنو در پیامی در فضای مجازی تاکید کرد: آن چه به طور مطلق در دستور کار نیست، تسلیم در برابر تهدیدهاست. آقای عراقچی همچنین تصریح کرد: با ابتکارات واقعی برای توافقی عادلانه و متوازن به ژنو سفر کرده است.

عراقچی دیروز در دیدار با همتای عمانی‌اش در ژنو، نکات مدنظر کشورمان را در چارچوب راهبرد مذاکراتی به وزیر امور خارجه عمان ارائه کرد.

حضور و سخنرانی در اجلاس خلع سلاح و برخی دیدار‌های دیپلماتیک از دیگر برنامه‌های سفر وزیر امور خارجه به ژنو اعلام شده است و طبق پیش‌بینی‌ها، در حاشیه این سفر دیدارهایی هم انجام شد؛ از جمله دیدار با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که پس از وقفه‌ای در روابط تهران و آژانس در جریان جنگ ۱۲روزه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

در این میان، به نظر می‌رسد تصمیم تهران برای بازگشت به مسیر دیپلماسی در چارچوب تلاش‌های منطقه‌ای برای کاهش تنش‌ها اتخاذ شده باشد. مقام‌های ایرانی تأکید دارند تماس‌ها و رایزنی‌های برخی کشورهای منطقه با رئیس‌جمهور و اصرار آنان بر گفت‌وگو به عنوان تنها راه مدیریت اختلافات، در شکل‌گیری این روند مؤثر بوده است.

بر همین اساس، ایران تلاش کرده تمرکز میانجی‌گری را بیش از گذشته بر بازیگران منطقه‌ای قرار دهد؛ کشورهایی که ثبات ایران را با امنیت خود گره‌خورده می‌دانند و به اعتقاد تهران، انگیزه‌ای جدی‌تر و پایدارتر برای مدیریت بحران دارند.

فقط هسته‌ای، نه بیشتر

یکی از محورهای اصلی موضع رسمی ایران این است که ورود به این روند صرفاً با تمرکز بر پرونده هسته‌ای انجام شده است. تهران اعلام کرده تنها زمانی وارد گفت‌وگو شد که این پیام را دریافت کرد موضوع مذاکره، صرفاً برنامه هسته‌ای خواهد بود.

در همین چارچوب، دو اصل از سوی ایران به‌عنوان مبنای ادامه مذاکرات مطرح شده است: پذیرش اصل غنی‌سازی و محدود ماندن گفت‌وگوها به موضوع هسته‌ای، بدون ورود به مباحث منطقه‌ای و موشکی. به نظر می‌رسد در صورت زیر سؤال رفتن هر یک از این دو اصل، ادامه روند دیپلماتیک با چالش جدی مواجه شود.

چالش‌های پیش‌رو

این مذاکرات در شرایطی آغاز شده که سطح بی‌اعتمادی میان دو طرف در بالاترین سطح خود قرار دارد. در چنین فضایی، تیم مذاکره‌کننده ایران تلاش دارد ضمن پایبندی به چارچوب‌های اعلامی، این پیام را منتقل کند که تهران دیپلماسی را به جنگ ترجیح می‌دهد، اما گفت‌وگو را تحت فشار و تهدید نمی‌پذیرد.

به گفته مقام‌های ایرانی، رفتار و اظهارات متناقض برخی مقامات آمریکایی یکی از موانع اصلی شکل‌گیری یک روند باثبات دیپلماتیک است؛ تغییر مواضع، فاصله‌های طولانی میان دورهای گفت‌وگو و حضور کوتاه‌مدت در جلسات از جمله مواردی است که از نگاه تهران نشانه عدم جدیت تلقی می‌شود.

همزمان، نقش اروپا نیز در این مقطع کمرنگ‌تر از گذشته به نظر می‌رسد. با وجود آنکه سه کشور اروپایی از امضاکنندگان اصلی برجام بوده‌اند، در هفته‌های اخیر تماس مستقیمی با تهران برقرار نشده و همین موضوع موجب شده ایران نقش آنان را در این مرحله چندان تعیین‌کننده ارزیابی نکند.

از سوی دیگر، تحولات داخلی و اعتراضات ماه‌های گذشته نیز تا حدی بر فضای سیاسی و محاسبات دو طرف سایه انداخته است.

علاوه بر این‌ها دور فعلی مذاکرات ایران و آمریکا، با توجه به تهدیدهای نظامی آشکار واشنگتن، فضایی بسیار متفاوت و پیچیده نسبت به ادوار پیشین دو دهه گذشته دارد. این تهدیدها نه تنها روند گفت‌وگوها را تحت فشار قرار می‌دهد، بلکه باعث شده هر تصمیم و موضع طرفین با دقت و وسواس بیشتری بررسی شود.

به عبارت دیگر، این مذاکرات نه تنها آزمونی برای اراده سیاسی دو طرف است، بلکه صحنه‌ای است که نشان می‌دهد حتی در شرایط دیپلماتیک، فشارهای حداکثری و تهدیدهای نظامی چگونه می‌توانند مسیر گفتگو و امکان دستیابی به توافق را پیچیده کنند.

سه سناریوی محتمل

با آغاز مذاکرات ژنو، چند سناریو پیش‌رو قرار دارد:

نخست، پیشرفت محدود و گام‌به‌گام؛ به این معنا که طرفین بر سر برخی اقدامات اعتمادساز هسته‌ای در برابر تسهیل‌های محدود تحریمی به تفاهم برسند و روند را زنده نگه دارند، بدون آنکه به توافقی جامع دست یابند.

دوم، فرسایشی شدن مذاکرات در صورت تداوم مواضع متناقض یا طرح موضوعات خارج از چارچوب توافق‌شده.

و سوم، توقف روند دیپلماتیک در صورتی که اصول اعلامی ایران، به‌ویژه در خصوص غنی‌سازی یا محدود بودن مذاکرات به پرونده هسته‌ای، زیر سؤال برود.

دور دوم مذاکرات در ژنو در شرایطی آغاز می‌شود که از یک‌سو اجماع منطقه‌ای برای کاهش تنش‌ها تقویت شده و از سوی دیگر، بی‌اعتمادی عمیق میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست.

در عین حال تهدیدهای نظامی واشنگتن بر روند گفت‌وگوها سایه انداخته و فضای آن را پیچیده‌تر کرده است. دونالد ترامپ اخیراً اعلام کرد که به صورت «غیرمستقیم» در مذاکرات هسته‌ای با ایران مشارکت خواهد داشت و با لحنی هشدارگونه افزود امید دارد ایرانی‌ها این بار «عقلانی‌تر» رفتار کنند، ضمن اینکه تحمل عواقب عدم توافق برای تهران دشوار خواهد بود. همزمان، تنش‌ها در منطقه افزایش یافته و آمریکا ناو دیگری را به خاورمیانه اعزام کرده و مقامات آمریکایی احتمال اجرای یک کارزار نظامی طولانی در صورت شکست مذاکرات را رد نکرده‌اند.

در این شرایط، موفقیت دور فعلی گفت‌وگوها تا حد زیادی به نحوه پاسخ ایران به پیشنهادهای آمریکا و میزان آمادگی واشنگتن برای رعایت خطوط قرمز تهران، به ویژه در موضوع غنی‌سازی، بستگی دارد. این مسیر یا می‌تواند به کاهش تنش و احیای روند مذاکرات منجر شود یا دو طرف را وارد مرحله‌ای پیچیده‌تر و پرچالش سازد، جایی که تهدیدهای نظامی و فشارهای حداکثری آمریکا همچنان جریان دیپلماسی را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

ایران تأکید دارد آماده گفت‌وگوهای واقعی و نتیجه‌محور است، اما این آمادگی را مشروط به جدیت طرف مقابل، پرهیز از تهدید و دستیابی به نتایج ملموس می‌داند. اکنون باید دید مذاکرات ژنو می‌تواند از مرحله مدیریت تنش عبور کند و به سمت توافقی قابل اتکا حرکت کند یا خیر.

به گزارش اقتصادران، صبح امروز یکشنبه ۱۹ بهمن‌ماه اولین کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی با حضور سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه، کمال خرازی رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، علی اکبر صالحی وزیر خارجه اسبق ایران و همچنین برخی از دیپلمات‌ها و اساتید دانشگاهی در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه برگزار شد.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در این کنگره با گرامیداشت ایام دهه فجر اظهار داشت: جا دارد از امام راحل (ره) و شهدای انقلاب اسلامی یادی کنیم، کسانی که اراده مردم ایران را حاکم کردند. در ایام سالگرد انقلاب مناسب است که در اینکه چرا انقلاب اسلامی رخ داد و آرمان‌ها چه بود تامل شود و اینکه در سیاست خارجی چگونه باید رفتار کرد.

وی افزود: شعار اصلی مردم در جریان انقلاب استقلال، آزادی جمهوری اسلامی بود. بحث آزادی طبیعی است اما چرا مردم می‌گفتند استقلال؟ ایران هیچ‌وقت در طول تاریخ خود مستعمره نبوده است اما چرا استقلال؟ زیرا مردم در آن دهه خودشان را دارای استقلال نمی‌دانستند. تاریخ قاجار سرشار از احساس حقارت بود و دخالت اجنبی که وجود داشت. شاه به عنوان رئیس کشور نمی‌توانست هر جایی در داخل کشور برود.

وزیر امور خارجه با اشاره به نحوه روی کار آمدن پهلوی و کودتای ۲۸ مرداد ادامه داد: سخنرانی معروف امام (ره) در سال ۴۳ گویا بود. اول گفتند که امروز قلبم درد می‌کند به خاطر قانونی که در مجلس تصویب شد، آن قانون مصونیت به مستشاران خارجی می‌داد. ایشان فرمودند اگر یک خدمه آمریکایی، شاه شما را زیر بگیرد کسی نمی‌تواند به او چیزی بگوید، ولی اگر شاه شما سگ آمریکایی را زیر بگیرد مجازات می‌شود.

عراقچی در ادامه گفت: من می‌خواهم بگویم که چه کسی باعث شد استقلال حقیقی خواست مردم ایران در جریان انقلاب محقق شود. این تاریخ چندین ساله پشت سرش است. اینکه باید کشور ما استقلال واقعی را دریابد. محور اصلی قانون اساسی ما استقلال است.

وی با مثالی از برنامه هسته‌ای ایران گفت: ایران برای داشتن برنامه صلح آمیز و داشتن غنی سازی هزینه زیادی پرداخت کرده است و این نیاز ایران بود. من از زاویه استقلال طلبی می‌خواهم به آن نگاه کنم. کسی حق ندارد به ما بگوید چه داشته باشیم و چه نداشته باشیم. حق من است که غنی سازی کنم و به خودم مربوط است.

عراقچی خاطرنشان کرد: دشمن می‌گوید که نباید غنی سازی داشته باشید چون نگران هستیم. اما کسی حق ندارد به ما بگوید تو نباید داشته باشی چون من می‌خواهم. ایران باید ثابت کند که از هیچ کسی دستور نمی‌گیرد. اگر سئوالی نسبت به برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد ما توضیح می‌دهیم، راه آن فقط از طریق دیپلماسی است. حتی تاسیسات ما را بمباران کردند اما موفق نشدند.

وی با تاکید بر اینکه چاره‌ای جز مذاکره نیست، افزود: مذاکره وقتی به نتیجه می‌رسد که بر حق مردم ایران اذعان شود. ما نمی‌خواهیم کسی حق ما را به رسمیت بشناسد. حق ما وجود دارد باید به آن احترام بگذارند.

عراقچی تصریح کرد: ما دنبال بمب اتمی نیستیم، بمب اتمی ما نه گفتن به قدرت‌های بزرگ است. ما زورگویی قدرت‌ها را نفی می‌کنیم، این در قانون اساسی ما است و ما دنبالش هستیم. ما این حق را با هزینه زیاد به دست آورده‌ایم. اگر از آن بگذریم هزینه بیشتری باید پرداخت کنیم.

وی ادامه داد: تسلیم ناپذیری مردم در جنگ ۱۲ روزه اثبات شد. آن کسانی که در روز سوم توییت زدند که تسلیم بدون قید و شرط، روز ۱۲ توییت زدند که آتش بس بدون قید و شرط. اکنون هم آرایش نظامی آنان در منطقه ما را نمی‌ترساند. ما اهل دیپلماسی هستیم و منطق داریم، اما آماده جنگ هم هستیم، قدرت هم داریم.

وزیر امور خارجه در آخر تاکید کرد، اگر با مردم ایران با زبان زور صحبت کنند با همان زبان پاسخ می‌دهیم و اگر با زمان احترام صحبت کنند با همان زبان پاسخ خواهیم داد. اصل اول سیاست خارجی ما عزت است، عزت همان حفظ استقلال و حفظ کرامت کشور است.