برچسب: صنعت برق

  • کسری غیرقابل باور برق برای سال آینده / صنایع فولادی قربانی بزرگ ناترازی ها

    کسری غیرقابل باور برق برای سال آینده / صنایع فولادی قربانی بزرگ ناترازی ها

    به گزارش اقتصادران، داده‌هاي انجمن انرژي‌هاي تجديدپذير ايران نشان مي‌دهد، در تابستان ۱۴۰۳، ۱۸ هزار مگاوات ناترازي برق در كشور داشتيم كه معادل جمع مصرف برق دو يا سه كشور همسايه ايران است. براي اينكه اين ميزان كسري برق جبران شود به ۲۰ ميليارد دلار منابع مالي نياز داريم تا به عدد صفر برسيم؛ اگر رشد مصرف سال آينده برق را در نظر نگيريم كه حدود ۵ الي ۷ درصد در سال است، به نقطه صفر خواهيم رسيد كه اين فرض محال است. همچنين طبق گفته رييس كميسيون انرژي اتاق ايران، پيش‌بيني مي‌شود براي سال آتي، ۲۴ هزار مگاوات كسري برق داشته باشيم. اين به معني آن است كه در تابستان و زمستان مشكل سوخت خواهيم داشت و ناترازي برق هم پابرجا خواهد بود. فعالان اين بخش برخورد سليقه‌اي، عدم تامين به موقع ارز و ثبت سفارش و نبود نهاد رگولاتوري را از موانع توسعه صنعت برق مي‌دانند.

    ورود جزيره‌اي دولت در رفع ناترازي

    دبير انجمن انرژي‌هاي تجديدپذير ايران درباره ناترازي برق در كشورگفت: سيستم بانكي كشور زير ذره‌بين بانك مركزي قرار دارد و پرداخت وام تكليفي در اولويت است. صندوق توسعه ملي هم ۲۰ ميليارد دلار پول دارد كه براي توسعه كل صنعت كشور هزينه مي‌شود و تنها به صنعت برق اختصاص ندارد. اين در شرايطي است كه مردم به بازار سرمايه هم بي‌اعتماد ‌هستند و به اين بخش ورود نمي‌كنند. محمدامين زنگنه معتقد است كه عمده مشكل اين صنعت تامين و تجهيزات نيروگاه‌هاست كه در اين زمينه هم بايد از ارز استفاده شود كه در شريط حاضر كشور ارزآوري پاييني دارد. طبق برنامه هفتم توسعه سالانه بايد ۲۴۰۰ مگاوات نيروگاه تجديدپذير احداث شود و اين ميزان نيروگاه در سال به يك و نيم ميليارد دلار منابع مالي نياز دارد كه يك ميليارد دلار بايد به‌صورت ارز باشد؛ اما در شرايط تنگناي ارزي اين ميزان ارز از كجا بايد تامين شود؟

    در نشست خبري راهكار بخش خصوصي براي رفع موانع صنعت تجديدپذير، زنگنه به اين نكته اشاره كرد كه دولت در حوزه حل مشكل ناترازي برق، جزيره‌اي عمل مي‌كند و به نظر مي‌رسد كه اين مشكل چندان جدي گرفته نمي‌شود. به‌طور مثال وزارت نيرو با شركتي قرارداد احداث نيروگاه امضا مي‌كند ولي وزارت صمت ثبت سفارش نمي‌كند.به گفته فعالان اين بخش در تابستان گذشته مقدار زيادي از تجهيزات در گمرك مانده و ثبت سفارش نمي‌شد و در همان حال برق صنايع قطع مي‌شد يا شركت‌هايي كه پنل و اينورتر وارد كشور كرده بودند؛ اما چون زمين نداشتند كه آنها نصب شود، تجهيزات در انبارها مانده بود، درحالي كه بيشترين نياز را به توليد برق داشتيم. از طرفي دريافت مجوز براي احداث نيروگاه كاري زمانبر است.

    به گفته دبير انجمن انرژي‌هاي تجديدپذير ايران، مشكل مهم ديگر گرفتن طلب بخش خصوصي از دولت است؛ سرمايه‌گذاري كه نتواند پول خود را ازدولت وصول كند و بازپرداخت‌هايش دچار مشكل شود، بانك يا صندوق توسعه ملي او را به عنوان مشتري بدحساب مي‌شناسد و سيستم مالي كشور به سرمايه‌گذاري بدبين مي‌شود. او ادامه داد: صنعت تجديدپذير براي تحقق اهداف خود نياز دارد جريان مالي پايداري تعريف كند كه بدون نياز به چانه‌زني سالانه براي تخصيص منابع اين صنعت ازجمله در ماده ۵ قانون حمايت از صنعت برق يا ماده ۱۶ قانون جهش توليد دانش‌بنيان، سرمايه‌گذار اين صنعت بتواند از دريافت بهاي فروش برق يا بهاي سوخت صرفه‌جويي شده خود اطمينان داشته باشد و وارد اين حوزه شود. عدم پرداخت مطالبات تجديدپذير‌ها در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ يكي ديگر از مواردي است كه زنگنه به آن اشاره كرد و افزود: براساس قانون مانع زدايي تخصيص مطالبات اين بخش مدنظر قرار گرفته، اما از توسعه صنعت برق، همچنان اين تخصيص صورت نگرفته و نيروگاه‌هاي تجديدپذير همچنان براي دريافت حق طبيعي خود از محل ماده ۱۶ قانون جهش توليد دانش‌بنيان در تلاش هستند و نتيجه‌اي نگرفته‌اند. بايد سيستم منابع مالي پايدار براي اين صنعت در نظر گرفته شود.

    پيش‌بيني كسري ۲۴ هزار مگاواتي در سال آتي

    رييس كميسيون انرژي اتاق ايران نيز در اين نشست به اين نكته اشاره كرد كه پيش‌بيني مي‌شود براي سال آينده ۲۴ هزار مگاوات كسري برق داشته باشيم؛ برآورد مي‌شود و اين به معني آن است كه در تابستان و زمستان مشكل سوخت خواهيم داشت و ناترازي برق هم پابرجا خواهد بود.آرش نجفي گفت: ۶۰ تا ۷۰ روز صنايع پتروشيمي و صنايع فولادي را از گاز محروم مي‌كنند تا گاز منازل و گاز مصرفي حرارتي را تامين كنيم.

    بايد ببينيم در دنيا چه كرده‌اند؟ ما دومين كشور گازخيز دنيا هستيم و از همه جهت مزيت داريم و اين وضعيت مشخصا‌جز سوء مديريت و عدم دقت به روش‌ها هيچ دليل ديگري ندارد. او يكي از فرآيندهاي نتيجه‌بخش و موثر را انرژي‌هاي تجديدپذير عنوان كرد و افزود: ميزان تابش آفتاب در اروپا با ما قابل‌مقايسه نيست ولي به سقف ۵۰ درصد تجديدپذير رسيده‌اند ولي ما با مصرف ۷۵ هزار مگاوات برق سالانه درمجموع ۶۰ سال، به ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ مگاوات توليد برق رسيده‌ايم. درحالي كه با مدل مالي كه مجلس تعريف كرده، بايد ۲۴۰۰ مگاوات در مدار مي‌آورديم. سال گذشته امارات در كاپ ۲۸ با يكي از نيروگاه‌ها، ۲ هزار مگاوات بهره‌برداري كرد. در منطقه خودمان ۲۰ هزار مگاوات نيروگاه خورشيدي راه‌اندازي است. او تاكيد كرد: صنعت برق ورشكسته شده و عدم پرداخت به‌موقع صورت‌حساب توليدكننده‌هاي برق بسيار مشكل‌آفرين است. دولت چهاردهم موظف است ۱۰ هزار مگاوات برق در چهار سال محقق كند. صورت‌حساب توليدكننده‌هاي برق را به‌موقع پرداخت كند و ما بايد در اين مسير مطالبه‌گري كنيم.

    ۱,۶۲ ميليارد دلار سرمايه نياز است

    در ادامه اين نشست داود مددي، رييس انجمن انرژي‌هاي تجديدپذير ايران گفت: كمبود برق در پيك ۱۴۰۲ حدود ۱۲ هزارو ۴۴۳ مگاوات بود كه در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۸ هزار مگاوات رسيد. يعني ۱۵ ميليارد دلار سرمايه‌گذاري و ۲۰ ميليارد دلار با شبكه و پست و انتقال سرمايه نياز داريم؛ اما سرمايه‌گذاران با مشكلات متعددي ازجمله نارسايي‌هاي تامين منابع مالي و ارز مواجه هستند و ناهماهنگي‌هاي اجرايي در دولت نيز بر اين مسائل افزوده است. رييس انجمن انرژي‌هاي تجديدپذير، به چالش‌هاي كمبود برق در سال ۱۴۰۳ اشاره كرد و گفت: با توجه به روند افزايش مصرف سالانه كه به ۵ درصد رسيده، ما در سال ۱۴۲۲ به ظرفيت توليدي برق معادل ۱۶۲ هزار مگاوات نياز خواهيم داشت. در زمان پيك، اين نياز به ۲۰۰ هزار مگاوات خواهد رسيد، درحالي كه ظرفيت فعلي ما تنها ۹۱ هزار مگاوات است.

    اين بدان معناست كه ما با كمبود توليدي به ميزان ۱۱۰ هزار مگاوات مواجه خواهيم بود. مددي همچنين به مشكلات تامين حامل‌هاي سوخت اشاره كرد و افزود: در صورت توليد ۵۰ هزار مگاوات از طريق نيروگاه‌هاي حرارتي، با كمبود ۶۰ هزار مگاوات برق مواجه خواهيم شد. براي غلبه بر اين مشكل، نيازمند سرمايه‌گذاري و فعاليت‌هاي گسترده‌اي هستيم تا اين كمبود را جبران كنيم.رييس هيات‌مديره انجمن انرژي‌هاي تجديدپذير ايران تصريح كرد: در برنامه هفتم توسعه، هدف ايجاد ۱۲ هزار مگاوات از منابع تجديدپذير تعيين‌شده كه شامل ۱۸۰۰ مگاوات برق خورشيدي و ۶۰۰ مگاوات برق بادي است. براي تحقق اين هدف، نيازمند سرمايه‌گذاري ۱.۶۲ ميليارد دلار هستيم كه ۷۰ درصد آن بايد از منابع ارزي تامين شود.او تاكيد كرد: دولت بايد تصدي‌گري در حوزه برق و انرژي‌هاي تجديدپذير را كمتر كند تا اعتمادبخش خصوصي تامين شود. دولت بايد مالكيت سرمايه‌گذار و توليدكننده بر توليد را به رسميت بشناسد و جلوي بخشي نگري گرفته شود.

    نهاد رگولاتوري برق تاسيس شود

    در ادامه رييس كميسيون انرژي اتاق ايران از نهاد تنظيم‌گر برق و رگولاتوري گفت: انحصار در همه‌جا فارغ از فساد، ناكارآمدي به همراه دارد؛ خريد، فروش، قيمت‌گذاري و توزيع انحصاري است و انحصار به صنعت برق ضربه زده است. بايد نهاد رگولاتوري تاسيس شود تا بخشي از مشكلات صنعت برق در پي آن حل شود. او در ادامه به عدم تحريم حوزه انرژي‌هاي تجديدپذير اشاره كرد و گفت: بخش خصوصي مي‌تواند در اين حوزه به تعاملات بين‌المللي موضوع را دنبال كرده و تجهيزات انرژي‌هاي تجديدپذير را وارد كند. از طرفي تجارت گواهي كربن هم در اين حوزه قابل‌پيگيري است. رييس كميسيون انرژي اتاق ايران تصريح كرد: بخش خصوصي مي‌تواند سرمايه‌گذاري مولد كند؛ اما اين موضوع پيش‌نيازهايي دارد. دولت بايد موانع سرمايه‌گذاري در صنعت برق را رفع كند.

  • تاوان افت شبکه توزیع برق را مردم باید بدهند؟

    تاوان افت شبکه توزیع برق را مردم باید بدهند؟

    به گزارش اقتصادران، در جلسه مدیریت و رفع ناترازی صنعت برق، برنامه و راهبردهای اصلی رفع ناترازی این صنعت بحث، بررسی و تصمیم‌گیری شد.

    محمدرضا عارف صبح امروز (دوشنبه) در این جلسه که با حضور وزیر نیرو، رؤسای سازمان برنامه‌ و بودجهه و بانک مرکزی، سخنگوی دولت و مسئولان دستگاه‌های تصمیم‌گیر برگزار شد، با تأکید بر اینکه راهکارها و برنامه‌های حل ناترازی در صنعت برق در حد شعار نماند و با بررسی‌ها و ارائه طرح‌های دقیق و زودبازده مشکل ناترازی تولید و مصرف برق حل شود، گفت: باید رفع ناترازی و افزایش تولید برق به‌صورت عملی در زندگی مردم و بخش صنعت نمایان شود، و با افزایش تولید برق با همراهی گسترده بخش خصوصی، کیفیت سامانه توزیع برق افزایش و خاموشی‌ها کاهش یابد.

    وی ادامه داد: در این راستا چندین طرح و برنامه کاربردی و عملیاتی در سازمان برنامه و بودجه و وزارت نیرو بررسی و ارائه شده است که در صورت اجماع بر عملیاتی بودن و غیر تورم‌زا بودن، طرح‌ها عملیاتی خواهد شد.

    معاون اول رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: بخش مهمی از ناترازی در صنعت برق از افت شبکه توزیع ناشی می‌شود و مردم نباید هزینه پایین بودن بهره‌وری و افت شبکه توزیع برق را متحمل شوند.

    عارف با قدردانی از برنامه توسعه جهشی نیروگاه‌های تجدیدپذیر وزارت نیرو، افزود: انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی به دلیل تأثیرات محیط زیستی و همچنین بازدهی بالا نقش مهمی در حل مشکل ناترازی برق کشور، به‌ویژه در ساعات اوج مصرف در تابستان دارند و باید این برنامه توسعه جهشی نیروهای تجدیدپذیر با همکاری و هم‌افزایی سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی عملیاتی شود.

    معاون اول رئیس‌جمهور همچنین دستور داد تا ظرف چند روز آینده کارگروهی متشکل از بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و وزارت نیرو نحوه تأمین مالی، محاسبات شاخص‌های اقتصادی و جزئیات برنامه توسعه جهشی نیروگاه‌های تجدیدپذیر را برای طرح در ستاد هماهنگی اقتصادی دولت تهیه و تدوین کنند.

    عباس علی‌آبادی وزیر نیرو نیز در این جلسه با اشاره به پیشرفت‌های فنی در حوزه ساخت نیروگاه‌ها و تجهیزات صنعت برق، گفت: برنامه‌های رفع ناترازی صنعت برق در کنار توجه به اقتصاد انرژی از مهم‌ترین محورهای اقدامات کوتاه‌مدت و بلندمدت وزارت نیرو برای رفع ناترازی برق است.

    در این جلسه که به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور برگزار شد، وزیر نیرو راهکارهای توسعه اطمینان‌بخشی اقتصادی به بخش خصوصی برای حضور مؤثرتر در میدان تولید برق را ارائه کرد.

  • گیر صنعت برق مشخص شد

    گیر صنعت برق مشخص شد

    به گزارش اقتصادران، عباس علی آبادی با بیان اینکه اشکال بزرگ صنعت برق کشور ناترازی اقتصادی است، گفت: انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از روش‌های مطمئن برای جبران ناترازی برق است.

    وزیر نیرو با بیان اینکه هم اکنون ایران در حوزه تولید و توسعه صنعت برق در ردیف کشور‌های برتر جهان است، ادامه داد: اشکال بزرگی که در صنعت برق وجود دارد ناترازی اقتصادی در این حوزه است که سبب شده تا میزان مصرف برق نسبت به ظرفیت‌های تولید به شدت افزایش پیدا کند و از سوی دیگر منابع مالی کافی برای توسعه ظرفیت تولید برق از بین برود.

    وی خاطرنشان کرد: یکی از وظایف مهم سازمان انرژی‌های تجدید پذیر و بهره‌وری برق ایران، یافتن روش‌های مطمئن، پایدار و متناسب با محدودیت‌های زیست محیطی کشور برای توسعه انرژی برق است و انتظار می‌رود این سازمان در دوره جدید اقدامات مطلوبی در این حوزه انجام دهد.

    وزیر نیرو با اشاره به اهمیت پیشبرد برنامه‌های مرتبط با بهینه‌سازی مصرف انرژی در بخش‌های مختلف افزود: یکی از اقدامات خوب سازمان انرژی‌های تجدید پذیر، پیگیری ارتقای استاندارد کولر‌های آبی و تجهیز این وسایل برقی با فناوری موتور‌های BLDC است که باید با هدف بهینه‌سازی مصرف و افزایش بهره‌وری برق در کشور پیگیری شود.

    علی آبادی از رصد به روز و دقیق آخرین تحولات مرتبط با انرژی‌های پاک در دنیا به عنوان یکی دیگر از دستور کار‌های مهم سازمان انرژی‌های تجدید پذیر یاد و در همین رابطه بیان کرد: لازم است همکاران ما در سازمان انرژی‌های تجدید پذیر با بهره‌گیری از ظرفیت و توان دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش بنیان نسبت به آینده‌نگاری و آینده پژوهی در حوزه انرژی‌های پاک اقدامات منسجمی را دنبال کنند و با انجام پژوهش و مطالعه به وزارت نیرو برای اتخاذ بهترین تصمیم‌ها با کمترین هزینه‌ها در آینده کمک کنند.

    وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اقدامات صورت گرفته به منظور ریل‌گذاری صحیح برای توسعه انرژی‌های تجدید پذیر اضافه کرد: همچنان لازم است با هدف توسعه انرژی‌های تجدید پذیر در ایران برخی اشکالات و چالش‌های این حوزه اصلاح شود.

    وزیر نیرو در ادامه به ارزش و اهمیت بالای دو کالای برق و آب اشاره کرد و در این خصوص گفت: لازم است از مسیر‌های مختلف برای اصلاح باور عمومی در خصوص ارزش واقعی آب و برق گام‌های مهمی برداریم.

    علی آبادی در بخش انتهایی سخنان خود ضمن بیان برخی خصوصیات و توانمندی‌های مدیریتی “محسن طرز طلب” به عنوان معاون وزیر و رئیس جدید سازمان انرژی‌های تجدید پذیر افزود: انتظار داریم ساتبا در دوره جدید با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌ها و تجربیات گذشته به ویژه ظرفیت شرکت‌های دانش بنیان و نهاد‌های دانشگاهی در توسعه انرژی‌های تجدید پذیر و ارتقای بهره‌وری انرژی برق در ایران موفق باشد.

  • اسب زین شده دولت سیزدهم 63 هزار میلیارد تومان به صنعت برق بدهی دارد!

    اسب زین شده دولت سیزدهم 63 هزار میلیارد تومان به صنعت برق بدهی دارد!

    به گزارش اقتصادران، توان تولید نیروگاههای برق در کشور مجموعا ۶۲ هزار مگاو وات است و ناترازی های موجود به معنای عدم توانایی تولید در مقابل تقاضا می باشد.

    اواسط مردادماه سال جاری ناترازی به ۱۸ هزار مگاوات رسیده و در شهریور ماه به دلیل کاهش آب ذخیره شده در مخازن سدها، تولید برق نیروگاه‌های برقابی به شدت کاهش یافته و ناترازی در حال حاضر به ۱۹.۷۰۰مگاوات رسیده است.

    بررسی های فنی و تخصصی دیوان محاسبات نشان می دهد، مهمترین دلیل ناترازی در صنعت برق، عدم اجرای ماده ۶ قانون حمایت از صنعت برق – مصوب ۱۳۹۴ و ماده ۸ قانون رفع موانع صنعت برق مصوب ۱۴۰۱ مبنی بر پرداخت بدهی دولت به وزارت نیرو ناشی از مابه التفاوت قیمت تمام شده و قیمت تکلیفی فروش برق است.

    در حال حاضر نیز افزایش بدهی دولت به صنعت برق به ۶۳ همت رسیده و سالانه درحال افزایش است و در نتیجه این موضوع، موجب عدم تمایل بخش خصوصی به سرمایه گذاری در صنعت برق و کاهش توان تولید گردیده است.

    براساس این گزارش، به منظور حل مشکل ناترازی و جلوگیری از بحران در آینده نزدیک، دولت می بایست هرچه سریعتر نسبت به تسویه کامل بدهی خود به وزارت نیرو اقدام نماید تا این وزارت بتواند در راستای کاهش ناترازی، بدهی‌های خود به تولیدکنندگان برق را پرداخت و فضای مناسب‌تری را برای جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی فراهم کند.

  • هیچ پیمانکاری حاضر نیست روی نیروگاه‌سازی که پولی عایدش نمی‌شود، کار کند

    هیچ پیمانکاری حاضر نیست روی نیروگاه‌سازی که پولی عایدش نمی‌شود، کار کند

    به گزارش اقتصادران، مهدی مسائلی درباره ناترازی برق و خاموشی و راهکار عبور صنعت از شرایط کنونی اظهار داشت: در حال حاضر، خاموشی‌ها بر اساس برنامه روی بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی و صنعت انجام می‌شود، مثلا کنتورهای حوزه چاه‌های کشاورزی روزانه ۵ ساعت (از ساعت۱۳ تا ۱۸) قطع و از مدار خارج می‌شوند، به شهرک‌های صنعتی و صنایع بزرگ نیز برنامه ارائه شده که چه ساعتی اعمال خاموشی خواهد شد.

    وی با بیان اینکه اکنون باید حتی بدتر از شرایط کنونی را هم انتظار داشته باشیم، گفت: بیش از یک دهه است که روی صنعت برق سرمایه‌گذاری صورت نگرفته است، آهن‌ربای جذب سرمایه در این صنعت بسیار ضعیف و نحیف شده و این باعث شده امسال ۸.۴ درصد رشد مصرف داشته باشیم و این در حالی است که رشد تولید ۲.۵ درصد هم نبوده است.

    دبیر سندیکای صنعت برق گفت: وقتی تولید و مصرف با هم همخوانی ندارد و فاصله بین آنها زیاد است بیش از این هم نباید انتظار داشته باشیم. به طوری که امسال از سال قبل اوضاع بدتر شده است، پارسال حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار مگاوات کسری برق داشتیم امسال اختلاف بین قدرت تامین و تقاضا ۱۸ تا ۱۹ هزار مگاوات است و این نشان می‌دهد که ناترازی ۵۰ درصد هم رشد کرده است چون افزایش مصرف خیلی بیشتر از تولید بوده است.

    وی تاکید کرد: وقتی مصرف بر تولید فزونی پیدا می‌کند، قطعا ناترازی فنی داریم و برای اینکه این موضوع بهینه شود در کوتاه‌مدت فقط با صرفه‌جویی و بهینه‌سازی و در میان‌مدت و بلندمدت غیر از تزریق سرمایه و راه‌اندازی پروژه‌ها امکان‌پذیر نیست که اجرای پروژه هم در صنعت نیروگاهی ۵ سال زمان می‌برد، یعنی اگر همین امروز برای احداث یک نیروگاه حرارتی گلنگ‌زنی شود زیر ۵ سال عملیاتی نمی‌شود، قائدتا اگر دولت چهاردهم بخواهد اقدامی در خصوص احداث نیروگاه انجام دهد بهره‌برداری از آن به دولت پانزدهم می‌انجامد و اگر اقدامی انجام ندهد کمااینکه دولت‌های قبلی کاری نکردند، نتیجه وضعیت همانند اکنون خواهد ماند.

    مسائلی با بیان اینکه ریشه حل مشکل برق تجدیدنظر در تحقق ارتباطات بین‌الملل و جذب سرمایه‌گذاری خارجی است، گفت: اگر این اتفاق نیفتد فارغ از اینکه پاییز و زمستان سال ۱۴۰۳ ترسالی و یا خشکسالی باشد وضعیت می‌تواند بدتر شود،  کمااینکه امسال در برخی مناطق کشور دوران بی‌آبی را هم تجربه می‌کنیم، یعنی علاوه بر اینکه صنایع برق ندارند آب هم ندارند و برخی مناطق وضعیت گاز هم مناسب نیست بعبارت دیگر اکنون ۳ عنصر اصلی آب، برق و گاز را به صورت پایدار نداریم، بنابراین وضعیت مناسب نیست.

    وی خاطرنشان کرد: ما باید طی ۴ سال آینده ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار در صنعت برق هزینه کنیم تا ۱۳۰ هزار مگاوات ظرفیت منصوبه نیروگاه داشته و ناترازی امروز را پشت سر بگذاریم، بعبارت دیگر باید به  ۹۲ هزار مگاوت نیروگاه کنونی ۴۰ هزار مگاوات اضافه شود.

    دبیر سندیکای صنعت برق اظهار داشت: دولت فعلی برنامه احداث ۳۵ هزارمگاوات تولید برق از سوی بخش صنعت و ۳۵ هزار مگاوات تجدیدپذیر را در دستور کار داشت اما عملیاتی نشد چون پول نداشت، هیچ پیمانکاری هم حاضر نیست روی نیروگاه‌سازی که پولی عایدش نمی‌شود؛ کار کند.

    وی ادامه داد: اگر می‌خواهیم روی صنعت برق کار کنیم باید وضع بهینه‌سازی مصرف را اصلاح کنیم نه تنها به مردم باید مصرف را کاهش دهند بلکه کالاهایی مثل لامپ‌ها و وسایل برقی کم‌مصرف و استاندارد نیز باید در دسترس مردم قرار گیرد، بهرحال مردم باید بپذیرند در کمبودها خود را با نبودن‌ها سازگار کنند و مصرف را به حداقل برسانند تا قطعی نداشته باشیم. اگر بخواهیم کمافی‌السابق مصرف کنیم منابع آب و برق کم شده در زمستان هم ممکن است خاموشی وسیع‌تری در حوزه گاز داشته باشیم.

    مسائلی با بیان اینکه ریشه تمام ناترازی‌ها اقتصادی است، گفت: تا زمانی که امکان جذب سرمایه در صنعت برق را نداشته باشیم وضعیت بهبود پیدا نمی‌کند سال ۱۴۰۴ بازهم همین مشکل را داریم و چه بسا وضع بدتر شود.

    وی افزود: باید از امکانات و منابع نفت و گاز استفاده کنیم و شبکه را گسترش دهیم، بخشی را که فرسوده است بهینه‌سازی کنیم تا راندمان بالا برود، این باعث می‌شود میزان مصرف و انرژی خروجی بهتری داشته باشیم.

    این فعال حوزه صنعت برق بیان داشت: احداث نیروگاه نیاز به تکنولوژی دارد که باید از خارج از کشور تامین شود که لازمه آن ارتباط بین‌الملل است، باید نرخ ارز مناسب در دسترس داشته باشیم، اما در دولت سیزدهم  برای تامین و تخصیص ارز صف ایجاد شد که نتیجه ایجاد صف برای هر کالایی گران شدن و ناامیدی کسب و کار است.

    وی با بیان اینکه اگر دولت چهاردهم مدیریت نکند انتظار بهبود اوضاع برق در حد تخیل است، تاکید کرد: امیدوارم آقای پزشکیان برنامه‌های دولت یازدهم، دوازدهم و سیزدهم را در حوزه برق پایش و غربال کرده، معایب را حذف و محاسن را ادامه دهد، اگر دولت چهاردهم با بخش خصوصی رابطه واقعی ارگانیک نداشته باشد یکی از ناموفق‌ترین دولت‌ها خواهد بود، دولت باید بصورت عملی پتانسیل بخش خصوصی را حفظ کند در غیر این صورت فاتحه بخش خصوصی خوانده است، نتیجه اینکه دولت خودش باید پول و کالا را از خارج تامین کند پیمانکار را هم همراه خود نخواهد داشت، بنابراین به نفع دولت است که بخش خصوصی را جدی بگیرد.

    مسائلی افزود: در طول ۱۰ سال گذشته ۱۵ هزار قانون و مقرره از سوی حاکمیت ابلاغ شده، ضمن اینکه محدودیت و تحریم هم بدتر شده با این شرایط نمی‌توان کار کرد و توقع نداشته باشیم بخش خصوصی در صنعت زیرساختی برق سرمایه‌گذاری کند و وضع صنعت بدتر نشود اگر بعد از انقلاب برق را در کشور سراسری کردیم امروز برای نگهداشت آن به بخش خصوصی بیش از قبل نیاز داریم پس این پتانسیل را درک کنیم راهکار اینکه برای هر صنفی در کنار دولت یک کرسی رسمی به منظور تصمیم‌گیری‌ها در نظر بگیریم تا مختصات و مشکلات را تشریح کند که نتیجه آن حل مشکلاتی همچون ناترازی برق است.

  • بلایی که توانیر بر سر نیروگاه‌‌‌های حرارتی با دلالی آورد / وزارت نیرو به مصوبات خودش هم پایبند نیست!

    بلایی که توانیر بر سر نیروگاه‌‌‌های حرارتی با دلالی آورد / وزارت نیرو به مصوبات خودش هم پایبند نیست!

    به گزارش اقتصادران، مدیریت مصرف با اعمال محدودیت برای صنایع چند سالی است در صدر برنامه وزارت نیرو در پیک مصرف برق قرار گرفته و نه‌تنها اعتراض صنایع در خصوص عدم‌‌‌النفع‌‌‌های چند‌هزار میلیاردی راه به جایی نبرده که سال به سال این ناترازی بین میزان تولید و مصرف افزایش یافته است؛ بنابراین در حالی که سال گذشته میزان مصرف ۷۲‌هزار و ۵۰۰ مگاوات بود، امسال به ۸۰‌هزار مگاوات رسیده و همین امر نشان می‌دهد که تکیه بر خاموشی صنعت و همزمان اجرای برنامه‌‌‌های تشویقی برای مشترکان خانگی چاره این درد بزرگ نبوده و تولید برق از طریق احداث نیروگاه‌‌‌ها با اصلاح اقتصاد صنعت برق برای ورود بخش خصوصی تنها راه ممکن است؛ بخش خصوصی که از برنامه ششم با توجه به نرخ برق عملا تصمیم گرفت، ایجاد ظرفیت جدید تولید را متوقف کند و کج‌دار و مریز به امید روزهای بهتر تولید را با انجام تعمیرات و اورهال برای خارج نشدن از مدار ادامه دهد.

    سه سناریوی مصرف که هیچ‌کدام محقق نشدند

    در همین خصوص رئیس هیات‌مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق گفت: امروز مصرف کشور در حالی حدود 80‌هزار مگاوات است که در سال گذشته پیک مصرف 72‌هزار و 500 مگاوات بود. حسن علی تقی‌‌‌زاده ضمن اشاره به اینکه وزارت نیرو با سه سناریو به استقبال پیک مصرف رفته بود، اظهار کرد: سه سناریوی وزارت نیرو برای مدیریت مصرف در پیک تابستان افزایش 3 درصدی‌، 4.5 درصدی و 5 درصدی مصرف بود، اما در هفته گذشته از عدد 77‌هزار مگاوات عبور کردیم که به معنای افزایش 6 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته بود و این میزان مصرف به معنای ناترازی بیش از 17‌هزار مگاواتی برق است و البته با گرم‌‌‌تر شدن هوا میزان مصرف برق به این عدد هم ختم نمی‌شود؛ همچنان که مدیرعامل توانیر چند روز پیش عنوان کرد که امسال از مرز 80‌هزار مگاوات هم عبور می‌‌‌کنیم تا به 20‌هزار مگاوات ناترازی برسیم.

    ناترازی 37‌هزار مگاواتی در صورت ادامه شرایط

    او با اشاره به اینکه 25‌درصد ناترازی در صنعت برق یک فاجعه است، ادامه داد: وزارت نیرو با خاموشی‌‌‌هایی که به صنایع می‌دهد سعی در تامین برق مشترکان خانگی دارد و همان‌طور که قبلا هم اشاره کرده‌‌‌ام این مساله یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌‌‌های مدیریت مصرف کنونی است؛ کمااینکه این نحوه مدیریت به اذعان بسیاری از صاحب‌نظران منجر به عدم‌‌‌النفع‌‌‌های بسیار سنگین می‌شود و بنده هم با قاطعیت می‌توانم عدم‌‌‌النفع 150‌هزار میلیارد تومانی امسال را تا پایان پیک تابستان به دلیل خاموشی‌‌‌ها تایید کنم.

    تقی‌‌‌زاده افزود: اگر شرایط و سیاست‌‌‌های ما به همین منوال و آنچه در برنامه توسعه هفتم دیده شده ادامه یابد، طی 10 سال آینده ناترازی به 37‌هزار مگاوات و به میزان یک‌سوم برق مصرفی کشور می‌رسد که تبعات آن غیر‌قابل جبران است و اثرات اقتصادی و بحران‌های اقتصادی و اجتماعی به همراه دارد.

    او تصریح کرد: طی 40 سال اخیر و به‌‌‌ویژه 10 سال اخیر مجموع سیاستگذاری دولت، بخش خصوصی و عمومی ‌‌‌منجر به ناترازی حدود 20‌هزار مگاواتی برق شده و اگر این میزان در کشوری که از دومین منابع گاز جهان برخوردار است و بهترین شرایط را برای استفاده از انرژی خورشیدی دارد و  از تونل‌‌‌های بادی بسیار مناسبی بهره می‌‌‌برد، قابل قبول است، می‌توان نمره قبولی به صنعت برق داد و در غیر‌این صورت باید بپذیریم که این مسیر به درستی طی نشده است.

    رئیس هیات‌‌‌مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق در پاسخ به این سوال که در چهار سال دوران وزیر نیروی دولت چهاردهم باید چه اقداماتی در صنعت برق انجام شود، عنوان کرد: قطعا بر اساس یافته‌‌‌های کارشناسی و شرایط موجود در یک بازه زمانی 5 تا 7 ساله توانایی رفع ناترازی برق را داریم و از روزی که اجرای راهکارها شروع شود، تولید مداوم اتفاق می‌‌‌افتد؛ ما به طور متوسط افزایش مصرف را با توجه به رشد جمعیت 5‌درصد در سال خواهیم داشت اما امسال این عدد به 8‌درصد افزایش یافته است، اما اگر مبنا را مانند سال‌های اخیر 5‌درصد در نظر بگیریم باید دو راهکار را مورد توجه قرار دهیم؛ راهکار نخست مدیریت مصرف مشترکان خانگی و راهکار دوم احداث نیروگاه جدید است؛ نکته مهم اینکه مسوولان وزارت نیرو عنوان می‌کنند که حدود 10 تا 15‌درصد کاهش مصرف را شاهد بوده‌ایم اما واقعیت این است که این میزان صرفه‌‌‌جویی تنها مربوط به مشترکان خانگی است که 33‌درصد برق کشور را مصرف می‌کنند و اگر 33‌درصد را در 15‌درصد کاهش ضرب کنیم به حدود 5‌درصد کاهش مصرف می‌‌‌رسیم.

     

    وزارت نیرو به مصوبات خودش هم پایبند نیست

    تقی زاده در ادامه اظهار کرد: بخش دولتی با توجه به اصل 44 قانون اساسی و موضوع خصوصی‌‌‌سازی اجازه سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌‌‌های جدید را ندارد و بخش خصوصی و غیردولتی باید این برنامه را اجرایی کند، اما متاسفانه در برنامه ششم توسعه که باید 25‌هزار مگاوات نیروگاه جدید احداث می‌‌‌شد، بخش خصوصی هیچ احداثی نداشت و تنها تعدادی از صنایع که بر اساس توافق وزارت صمت و وزارت نیرو قرار بود حدود 16‌هزار مگاوات احداث کنند، اقداماتی به مراتب کمتر از این میزان برای احداث نیروگاه داشتند که البته معتقدم اجبار صنایع به احداث نیروگاه کار نادرست و غیر‌کارشناسی است و کسی که متخصص ساخت نیروگاه است باید در این حوزه ورود کند. با وجود این‌، متاسفانه امسال وزارت نیرو و توانیر به تعهدات خود نسبت به صنایعی که نیروگاه احداث کرده‌‌‌اند، عمل نکردند و صنایع مشمول خاموشی شدند که این اتفاقات نشان می‌دهد وزارت نیرو حتی به مصوبات خودش هم پایبند نیست. نمونه دیگر از این بی‌‌‌توجهی به قانون اینکه نرخ سقف انرژی بعد از گذشت چهار ماه از سال هنوز ابلاغ نشده و اراده‌‌‌ای هم برای ابلاغ آن وجود ندارد.

    او با اشاره به اینکه بخش خصوصی به عنوان تنها سرمایه‌گذار و راهکار احداث نیروگاه در سنوات گذشته انگیزه‌‌‌اش را از دست داده است، گفت: باید بخش خصوصی را با صنعت برق آشتی دهیم و پیش‌شرط این آشتی کارآمد شدن اقتصاد برق است و این اتفاق در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت قابل انجام است و بنده اعتقاد دارم اگر از پیک امسال راهکارهایی را که مبنای کارشناسی دارند آغاز کنیم، تا پیک سال بعد می‌توانیم نیروگاه‌‌‌های بزرگ‌مقیاس و کوچک‌مقیاس را احداث کنیم.

     

    خطر افت فرکانس بیخ گوش صنعت برق

    رئیس هیات‌مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق با اشاره به اینکه در شرایط مشابه ناترازی کشور ما گاهی برای جلوگیری از BLACK OUT (از دست رفتن بخشی از شبکه برق) نیروگاه‌‌‌هایی را که شرایط مساعدی ندارند وارد مدار می‌کنند، گفت: دیسپاچینگ باید میزان تولید را مساوی با مصرف نگه دارد و وقتی مصرف بالاتر از تولید باشد، فرکانس شبکه افت می‌کند؛ در واقع این فرکانس از 49.7 تا 50.3 محدوده مجاز است و اگر از 49.7 پایین‌‌‌تر بیاید می‌تواند منجر به پدیده بلک اوت شود؛ به طور مثال اگر بخشی از خط انتقال اتصال پیدا کند میزان تولید کمتر از مصرف می‌شود و شبکه به طور اتوماتیک دچار افت فرکانس می‌شود و دیسپاچینگ سریع باید این افت را جبران کند و معمولا در چنین شرایطی از نیروگاه‌‌‌های آبی که از گاورنر برخوردارند، استفاده می‌کنند و اگر نتوانند این کار را بکنند، فرکانس افت می‌کند و فاصله تولید و مصرف بیشتر می‌شود و متعاقب آن باز هم افت فرکانس بیشتر می‌شود تا جایی که بخش عظیمی ‌‌‌از شبکه از مدار خارج می‌شود و دوباره نیروگاه‌‌‌ها را نمی‌توان به راحتی وارد مدار کرد و چند هفته تا برگشت به نقطه ابتدایی زمان نیاز است.

     

    درآمد 200‌هزار میلیاردی توانیر از فروش برق

    تقی زاده با اشاره به اینکه اقتصاد برق کلید ورود بخش خصوصی برای احداث نیروگاه‌‌‌هاست، تصریح کرد: ناکارآمد شدن اقتصاد برق باعث عقب‌‌‌نشینی سرمایه‌‌‌ها از این صنعت شد و دلیل این ناکارآمدی را باید در عوامل مختلفی جست‌‌‌وجو کرد. به طور نمونه طی 3 سال اخیر نرخ فروش برق توانیر به مصرف‌کنندگان به شدت افزایش پیدا کرد و تقریبا این نرخ برای صنایع در پیک 8 تا 10 برابر شده است؛ نرخ مشترکان خانگی و تجاری هم به شدت افزایش یافته است، اما سوال این است که با وجود افزایش چند برابری نرخ‌ها و درآمد‌زایی بالا، چرا اثری بر ناترازی نداشته است؟! در واقع در حال آزادسازی نرخ برق هستیم، اما نیروگاه‌‌‌ها ابتدا برقشان را به شرکت‌های توزیع می‌‌‌فروشند و در ادامه آنها برق را به مشترکان می‌‌‌فروشند و نتیجه اینکه از 1400 تا 1403 حدود 3.5 تا 4 برابر درآمد توانیر از محل فروش برق افزایش یافته است؛ در واقع از 65 همت به بالای 200 همت تا پایان امسال می‌‌‌رسد.

    در حالی که درآمد نیروگاه‌‌‌های خصوصی در همین بازه زمانی چهار‌ساله 50 تا 60‌درصد رشد کرده و حتی متناسب با رشد تورم هم رشد درآمد نداشته‌‌‌اند.  وی ادامه داد: اگر مشترکان هزینه بالاتری می‌‌‌پردازند، هدف این است که برق پایداری را دریافت کنند و این مازاد درآمد در چند سال اخیر باید وارد تولید و احداث نیروگاه‌‌‌های جدید می‌‌‌شد و بنده شک ندارم که اگر نمایندگان مجلس این اجازه را به وزارت نیرو داده‌‌‌اند که برق با قیمت بالاتر از ECA فروخته شود، هدفشان رفع ناترازی به کمک این درآمدها بوده است. تقی‌‌‌زاده با اشاره به اینکه با حذف واسطه، باید تولیدکننده و مصرف‌کننده در بورس انرژی با مکانیزم عرضه و تقاضا خرید و فروش کنند گفت: وقتی در سال 1403 توانیر از محل فروش برق 200 همت درآمد دارد، باید 67‌درصد این میزان به بخش خصوصی که 67‌درصد برق کشور را تولید می‌کند تعلق بگیرد که حدود 134 همت است.

    در این صورت اگر نیروگاه‌‌‌های خصوصی 20‌درصد این عدد را برای هزینه‌‌‌های جاری و تعمیرات نیروگاه‌‌‌ها هزینه کنند و 107‌هزار میلیارد تومان دیگر را در توسعه و احداث نیروگاه‌‌‌ها هزینه کنند، 3500 مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی می‌توان در سال ایجاد کرد اما با یک محاسبه ساده اگر بخواهیم ناترازی را طی 5 سال برطرف کنیم، با احتساب افزایش مصرف 5 درصدی سالانه، باید سالانه 7‌هزار مگاوات نیروگاه ایجاد کنیم که در مجموع به 35‌هزار مگاوات ظرفیت جدید برسیم؛ بنابراین اقدامات دیگر هم باید در کنار این طرح اجرایی شود. به طور کلی این ایده قابلیت اجرا دارد، اما نیازمند یک تصمیم جسورانه برای حذف توانیر از واسطه‌گری است؛ ضمن اینکه باید ظرفیت‌‌‌های چنین پیشنهادی را با برنامه توسعه هفتم و قانون رفع موانع تولید صنعت برق تطبیق دهیم و اعتقاد دارم این تطبیق قابل انجام است.

     

    چرا سرعت سیکل شدن نیروگاه‌‌‌ها پایین است؟!

    این مقام صنفی با اشاره به اینکه یکی از راه‌‌‌های بسیار موثر در افزایش ظرفیت برق کشور تبدیل نیروگاه‌‌‌های گازی به سیکل ترکیبی است، گفت: نیروگاه‌‌‌های گازی هم‌اکنون تحت تملک بخش دولتی و غیردولتی هستند؛ به طور مثال نیروگاه ارومیه که متعلق به بخش غیردولتی است شش واحد گازی داشته و سه واحد بخار احداث کرده که به صندوق ذخیره ارزی بدهکار شده است و نیروگاه پرند هم چنین وضعیتی دارد، اما مساله این است که دولت به تعهدات خود عمل نکرده و سوخت صرفه‌‌‌جویی‌شده را در اختیار مالکان این نیروگاه‌‌‌ها قرار نداده است و از طرفی قراردادی که با آنها بسته شده با قرارداد نیروگاه‌‌‌هایی که زیرمجموعه برق حرارتی دولتی قرار می‌‌‌گیرند، متفاوت است؛ به این معنا که برای تبدیل دو واحد گازی به یک واحد سیکل ترکیبی برای غیردولتی‌‌‌ها حدود 128 میلیون دلار هزینه پیش‌بینی شده است، اما چنانچه بخش دولتی روی دو واحد گازی یک واحد بخار 160 مگاواتی برای تبدیل به سیکل احداث کند، 198 میلیون دلار پیش‌بینی شده است؛ در واقع هزینه مالی را در دوره احداث و بازپرداخت اقساط برای نیروگاه‌‌‌های دولتی دیده‌‌‌اند، اما برای بخش‌خصوصی نرخ واقعی نیست؛ بنابراین سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این بخش با سرعت مطلوب اتفاق نیفتاده است در حالی که می‌توان از این محل 8‌هزار مگاوات برق بدون نیاز به سوخت جدید وارد مدار کرد.

     

    رفع ناترازی نیازمند 70 میلیارد دلار

    تقی‌‌‌زاده اظهار کرد: از آغاز برنامه ششم بخش خصوصی با صنعت برق قهر کرده و لازم است دولت و وزارت نیرو با تمهیدات کارشناسی و با اقتصادی شدن تولید برق، این بخش را به سرمایه‌گذاری ترغیب کند؛ کما‌اینکه امروز بخش خصوصی در نیروگاه تجدیدپذیر به دلیل ایجاد انگیزه اقتصادی توسط وزارت نیرو ورود کرده، اما در سایر بخش‌‌‌ها این جذابیت وجود ندارد. با وجود این مساله این است که نمی‌توان با صرف تولید تجدیدپذیر‌‌‌ها ناترازی را رفع کرد چون نیروگاه‌‌‌های تجدیدپذیر اعم از خورشیدی و بادی نهایتا به میزان یک‌سوم ظرفیت نصب‌شده یا اسمی، می‌توانند برق تولید و وارد شبکه کنند (ظرفیت عملی). بنا‌براین برای تولید ۳۵ هزارمگاوات و رفع ناترازی، باید سه برابر آن یعنی ۱۰۵ هزارمگاوات ظرفیت نصب شود تا بتوان ۳۵‌هزار مگاوات از آن برق تولید و وارد شبکه کرد.

    بر این اساس اگر هر مگاوات انرژی خورشیدی را به طور متوسط 500‌هزار یورو و بادی را یک میلیون یورو در نظر بگیریم، به طور متوسط به 70 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز داریم  و اگر مسیر سیکل ترکیبی را در پیش بگیریم، 20 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز داریم. با وجود این منطق حکم می‌کند که همزمان به سمت تجدید‌پذیر‌‌‌ها و حرارتی‌‌‌ها برویم.

    رئیس هیات‌‌‌مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق با اشاره به اینکه کارآمد شدن اقتصاد برق بزرگ‌ترین جراحی است، گفت: باید واسطه‌‌‌گری وزارت نیرو و توانیر حذف شود تا منابع مالی را به سمت تولید و ایجاد نیروگاه جدید هدایت کنیم.

     

    خطر واسطه‌‌‌گری بیخ گوش تجدیدپذیرها

    او با اشاره به اینکه امروز استقبال مطلوبی از تجدید‌‌‌پذیرها را با توجه به تابلو سبزها شاهدیم، خاطرنشان کرد: متاسفانه با وجود مزیت‌‌‌های تابلو سبزها، بلایی که توانیر بر سر نیروگاه‌‌‌های حرارتی با واسطه‌گری آورد، ساتبا در حال تکرار آن است؛ به این معنی که برقی که ساتبا از نیروگاه‌‌‌های تجدید‌‌‌پذیر در قالب قراردادهای PPA به عنوان برقی که در زمان محدودیت قطع نمی‌شود، در تابلو سبز به صنایع می‌‌‌فروشد در حالی که ساتبا این حق را ندارد و این برق را باید نیروگاه‌‌‌دار به صنعت بفروشد که امیدوارم مسوولان توانیر و انجمن انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر این مساله را پیگیری کنند.

    تقی زاده با اشاره به اینکه دولت صرفا باید حق ترانزیت دریافت کند، تصریح کرد: با مستقیم شدن رابطه تولید‌‌‌کننده و مصرف‌کننده قیمت‌ها تا حدودی واقعی می‌شود و 80‌درصد درآمدها را می‌توان در احداث نیروگاه سرمایه‌گذاری کرد و اتفاقا با توجه به این میزان نقدینگی، صندوق هم به نیروگاه‌‌‌ها تسهیلات پرداخت می‌کند و همین امر سرعت تولید نیروگاه را بالا می‌‌‌برد و از طرفی وقتی نیروگاه‌‌‌ها مستقیم پول را از مصرف‌کننده دریافت کنند در موعد تعیین‌شده اقساط صندوق را پرداخت می‌کنند؛ با وجود اینکه ما مدلی با قابلیت اجرایی که تشریح کردم داریم اما این نکته را نباید از نظر دور داشت که تا زمانی که روابط اقتصادی با دنیا اصلاح نشود، دچار مشکل می‌‌‌شویم، زیرا برای واردات تجهیزات نیروگاه در شرایط کنونی دچار مشکل هستیم.

     

    واگذاری نیروگاه‌‌‌های فرسوده به بخش خصوصی

    رئیس هیات‌‌‌مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق گفت: تعدادی از نیروگاه‌‌‌ها متعلق به برق حرارتی است و فرسوده هستند که این مساله باعث کاهش راندمان آنها شده است و با توجه به اینکه سوخت این نیروگاه‌‌‌ها تامین شده و سوخت جدید نیاز ندارند، مشروط به اینکه نیروگاه جدید احداث کنند، دولت باید آنها را به بخش خصوصی واگذار کند؛ اتفاقی که باعث می‌شود از این محل 7‌هزار مگاوات ظرفیت جدید ایجاد شود.

    او با اشاره به اینکه شرایط اقتصادی صنعت برق باید به گونه‌‌‌ای باشد که سرمایه‌گذار به جای پتروشیمی‌‌‌ سراغ این صنعت بیاید، افزود: یکی از اقدامات موثر در کشور و صنعت برق این است که برق و سوخت را در مکانیزم عرضه و تقاضا آزاد کنیم، اما نگرانی این است که هزینه‌‌‌ها برای مصرف‌کننده خانگی مشکل ایجاد کند و به همین دلیل بنده مدلی پیش‌بینی کرده‌‌‌ام که مشترکان نه تنها متحمل هزینه‌‌‌های بالاتر نشوند، بلکه درآمدی بالاتر از آنچه می‌‌‌پردازند، به دست بیاورند؛ به این معنی که دولت نیروگاه‌‌‌های دولتی را که 33‌درصد برق کشور را تولید می‌کنند، به مردمی‌‌‌ که از نظر مالی نیاز به حمایت دارند، از طریق بازار سرمایه مانند سهام عدالت واگذار کند؛ بنابراین بر اساس محاسبات بنده هر مشترک در سال ضمن اینکه می‌تواند هزینه‌‌‌های برق خودش را پرداخت کند، سالانه هر کسی که این سهام را در اختیار دارد، درآمد مازادی در حدود 500 تا یک‌‌‌ میلیون تومان عایدی دارد، اما قطعا اجرای این طرح مانند حذف واسطه‌‌‌ای به نام توانیر نیاز به یک جسارت بزرگ دارد.

  • آینده تاریک صنعت برق ایران / دولت ۳۰ هزار ميليارد تومان به بخش خصوصی برق بدهکار است

    آینده تاریک صنعت برق ایران / دولت ۳۰ هزار ميليارد تومان به بخش خصوصی برق بدهکار است

    به گزارش اقتصادران، امير اسلاميه‌همداني نوشت:

    وضعيت توليد و صنعت در كشور، متاثر از قطع منظم و غيرمنظم برق روزهاي سختي را سپري مي‌كند. ناترازي برق در تابستان ۱۴۰۳ حدود ۱۳ هزار مگاوات برآورد شده و در صورت تداوم وضع موجود در افق ۱۰ ساله به بيش از ۳۷ هزار مگاوات مي‌رسد كه قربانيان اصلي آن شهروندان هستند هر چند دولتمردان اصرار داشته باشند كه مصرف خانگي را با قطع مصارف صنعتي و توليدي تامين كنند؛ اما تداوم وضع موجود دقيقا چه معنايي دارد؟

    اول اينكه دولت همچنان اصرار داشته باشد با سياست سركوب قيمتي، توهم رضايت ايجاد كند. در اين صورت نه‌فقط انگيزه سرمايه‌گذاري بخش خصوصي در صنعت برق كاملا نابود مي‌شود، بلكه امكان تجهيز و نگهداري و نوسازي همين امكانات و تاسيسات موجود نيز از بين مي‌رود و توان توليد با فرسايش زيربناي توليد دچار افت و كاهش خواهد شد. در حال حاضر ۶۰ درصد توليد برق كشور را بخش خصوصي انجام مي‌دهد و بيش از ۳۰ هزار ميليارد تومان از دولت طلبكار است.

    ناتواني دولت در پرداخت ديون خود به بخش خصوصي در شرايط سركوب قيمتي، مصيبتي دوچندان است. دوم اينكه با تداوم تحريم‌ها، امكان توليد و واردات محصولات الكتريكي سبز (با مصرف برق كم و بهينه) از بين رفته و مصرف‌كنندگان به‌ ناچار بايد همين محصولات موجود در بازار با مصرف غيراستاندارد را استفاده كنند. همين مورد در افزايش بي‌حساب و كتاب مصرف برق كشور تاثيري تعيين‌كننده دارد. سوم اينكه نهاد رگولاتوري بدون درك الزامات و شرايط موجود، به تدوين مقررات دست‌وپا گير براي ورود بخش خصوصي به صنعت برق ادامه دهد و هر روز با مصوبات بي‌مورد، راه ناهموار فعاليت بنگاه‌هاي خصوصي را پرسنگلاخ‌تر كند.

    به عنوان نمونه مدتي است كه يكي از ملزومات توليد برق در زمين‌هاي غيردولتي، اجباري شدن اخذ پروانه تغيير كاربري زمين‌ها شده با اين هدف كه سرمايه‌گذاران بخش خصوصي را به سمت زمين‌ها يا شهرك‌هاي دولتي سوق دهند. حال آنكه در توليد برق تجديدپذير (نيروگاه خورشيدي يا بادي) هر چه موانع موجود رفع و صاحبان سرمايه با شرايط راحت‌تري مواجه شوند، نه‌تنها بخشي از كمبود برق جبران مي‌شود، بلكه مي‌توان با برنامه‌ريزي صحيح و  تدبير درست، زمينه را براي جذب سرمايه‌گذاران بخش خصوصي فراهم كرد و امكان صادرات برق از نيروگاه‌هاي تجديدپذير خصوصي را تسهيل كرد تا در كوتاه‌مدت از بازگشت سرمايه حاصل از صادرات برق، امكان تقويت هر چه بيشتر بنيه توليدي كشور در توليد برق و ايجاد نيروگاه‌ها مهيا شود.

    چاره‌انديشي براي رفع مشكل كمبود برق به ‌صورت پايدار، نيازمند اتخاذ تصميماتي همه‌سونگرانه است تا توليد و مصرف بتوانند به تعادل برسند بدون آنكه خللي در توسعه اقتصادي و صنعتي كشور ايجاد شود. در غير اين صورت سال‌هاي آينده ناگزير از واردات برق خواهيم شد.

  • در مسابقه تولید و مصرف برق باختیم / نه پول داریم و نه زمان!

    در مسابقه تولید و مصرف برق باختیم / نه پول داریم و نه زمان!

    به گزارش اقتصادران، هاشم اورعی  درباره اوضاع کنونی تامین برق در کشور و راهکارهای حل آن اظهار داشت: ما برای این شرایط فعلی برق با وزارت نیرو طرف هستیم، اما تمام تقصیرها گردن وزارت نیرو نیست، مقصر اصلی دولت است چون وزارت نیرو بخشی از دولت است.

    مشکل برق از صنعت شروع شد

    وی افزود: وزارت نیرو در برنامه‌ریزی و همچنین مطرح کردن حاد بودن مسئله در دولت ضعیف عمل کرده است، ضمن اینکه شرایطی که امروز شاهد هستیم موضوع جدیدی نیست و ابتدا از صنعت شروع شده و اکنون به جایی رسیده‌ایم که مملکت تعطیل است.

    تا ۱۴۰۸؛ ۳۷ هزار مگاوات ناترازی داریم

    استاد دانشگاه صنعتی‌شریف تصریح کرد: تقصیر وزارت نیرو این بود که نتوانسته برنامه‌ریزی درستی ارائه دهد، زمانی مطرح شد که تا سال ۱۴۰۸؛ ۳۷ هزار مگاوات ناترازی داریم، امسال طبق آمار توانیر ۷.۵ درصد افزایش تقاضا داشته‌ایم که اگر بخواهیم امروز این میزان از تقاضا را تامین کنیم ۶ میلیارد دلار پول و ۴ سال زمان نیاز داریم. حال اگر هر سال به این رقم ۷.۵ درصد افزایش تقاضا اضافه شود ما هیچگاه به مرحله رفع ناترازی نمی‌رسیم و نمی‌توانیم برق مورد نیاز را تامین کنیم و درواقع بازنده مسابقه تولید و مصرف هستیم.

    نه پول داریم و نه زمان

    وی بیان داشت: تقصیر وزارت نیرو این است که تمام تمرکز را روی تولید گذاشته با این امید که به روند رشد مصرف برسد که هیچوقت نمی‌رسد، چراکه نمی‌تواند همین رقم ۶ میلیارد دلار را تامین اعتبار کند زیرا در دولت، بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه این میزان پول و اعتبار وجود ندارد، اگر هم پول وجود داشته باشد ۴ سال زمان می‌برد، بعبارت دیگر سیاست‌گذاری وزارت نیرو اشتباه بوده است و این وزارتخانه همچنان اصرار دارد صنعت برق یک صنعت دولتی بماند همانگونه که وزارت نفت اصرار دارد صنعت گاز دولتی بماند و این قضیه ادامه دارد و در این ماجرا در اصل دولت مقصر است.

    همه مقصرند غیر از مردم

    اورعی برنامه تغییر ساعات اداری را راه‌حلی اشتباه و حداقل کم‌تاثیر برای کنترل مصرف خواند و گفت: مثلا ساعات اداری را برای بنزین تغییر دادند اما طبق آماری که ارائه شد شاهدیم در تهران ۱۱ درصد و در دیگر مناطق ۶ درصد مصرف بنزین افزایش پیدا کرد، بنابراین همه دست به دست هم داده‌اند که کشور به این وضعیت برسد و همه مقصرند غیر از مردم. زیرا تمام تمرکز روی تولید بوده و مصرف را کنار گذاشته‌ایم در حالی که ابتدا باید مصرف بهینه شود.

    سیستم انرژی کشور بهم ریخته است

    وی ادامه داد: اولین گام برای معنادار شدن بهینه‌سازی؛ اصلاح سیستم قیمت‌گذاری انرژی بوده و این ریسکی است که دولت انجام نمی‌دهد و اگر هم انجام داده و یا کاری در این راستا اجرا می‌کند یک‌شبه و اشتباه است خلاصه کلام اینکه نه فقط برق بلکه تمام سیستم انرژی کشور بهم ریخته است.

    دعا کنیم گرما کاهش یابد!

    این استاد دانشگاه معتقد است: فعلا کاری نمی‌توانیم انجام دهیم و باید با وصله‌پینه از این وضع عبور کنیم و دعا کنیم که گرما کاهش یابد و اگر منتظریم یک‌شبه مسئله برق کشور حل شود؛ باید بگوییم نه‌تنها حل نمی‌شود؛ بدتر هم می‌شود و بدتر شدن به اندازه حل نشدن اوضاع قطعیت دارد.

    لزوم طراحی جدید

    وی تاکید کرد: کاری که اکنون می‌توان انجام داد اینکه به مردم بگویند اشتباه کردیم و یک تیم نه ۵۰ مدیر دولتی که خود مسبب این اوضاع هستند، بلکه تعداد محدودی در حد ۳ تا ۵ نفر متخصص، باصداقت و باتجربه انتخاب شده و واقعا برنامه‌ای برای مقابله با این وضعیت بنویسند، حل مشکل باید از طراحی شروع شود و در یک برنامه ۵ ساله به سرانجام برسد.

    آینده مبهم رشد ۸.۵ درصدی صنعت

    اورعی خاطرنشان کرد: در برنامه هفتم توسعه رشد سالانه ۸.۵ درصدی برای بخش صنعت دیده شده است، اگر قرار است این توسعه صنعتی اجرا شود به شدت به انرژی نیاز داریم زیرا مصرف برق در صنعت زیاد می‌شود، پس اکنون توسعه معلق مانده و آینده هم مبهم است.

    اشتباه در اصرار بر دولتی ماندن

    وی با بیان اینکه باید به میز طراحی برگردیم و همه چیز را از ابتدا طراحی کنیم، گفت: اگر دولت جدید دنبال این است که مشکل برق را حل کند باید برنامه‌ریزی کند و روی تولید و مخصوصا مصرف تمرکز کند و کار از دولت خارج شود، مادامی که اصرار بر دولتی بودن و قیمت‌گذاری دستوری باشد؛ مشکل برق حل نمی‌شود اما اگر در دوره ۵ ساله به سمت خصوصی‌سازی واقعی برویم؛ مشکل قیمت‌گذاری هم خودبخود حل می‌شود، بعلاوه اینکه از قشر آسیب‌پذیر و نه همه حمایت کنیم.