برچسب: سهامداران بورس

به گزارش اقتصادران، بورس تهران در هفته‌ای که گذشت توانست بازدهی قابل توجهی برجای بگذارد و دوباره سهامداران را نسبت به سرمایه‌گذاری در بورس امیدوار کند. در هفته اخیر بورس تهران بازدهی حدود ۶ درصدی را ثبت کرد که این عدد در مدت اخیر رکورد شکنی بوده است. طی ماه‌های اخیر شاخص کل بورس تهران در تلاش بود که عدد ۳ میلیونی را به خود ببیند اما هر بار به دلایلی مختلف از جمله مقاومت شاخص از رسیدن به این محدوده باز می‌ماند و در نهایت هفته گذشته شاخص کل بورس تهران توانست عدد ۳ میلیونی را به خود ببیند و به مرور اعتماد را جلب کند. البته یکی از موارد مهم اینجاست که شرایط سیاسی تا حدودی ترمیم یافته اما همچنان ریسک‌ها پابرجاست و نمی‌توان در چنین شرایطی انتظار صعود بیش از پیش شاخص و سهام را داشت.

با آغاز مذاکره میان ایران و امریکا سایه ریسک‌ها از روی بازار سرمایه برداشته شد و معاملات تا حدودی سامان گرفت ولی در پی این مسیر با به وجود آمدن تغییرات نسبی شاهد افزایش نسبی ریسک‌ها هستیم که این موضوع می‌تواند ورود نقدینگی به بازار را تا حدودی کاهش دهد و فعلا معاملات بر روند تعادل نسبی باشند. در هفته‌ای که گذشت شاهد کاهش قیمت دلار بودیم، دلار بازار آزاد از محدوده ۸۵ هزار تومان به محوده ۸۰ هزرار تومان رسید و به نوعی حرکتی محتاطانه داشته و سرمایه‌گذاران نیز با همین روند حرکت کردند. البته تنها قیمت دلار کاهش نیافته و شاهد کاهش قیمت در سایر ارزها بودیم که این موضوع در میان‌مدت می‌تواند به رونق بازار سهام کمک کند و نقدینگی را به سمت این بازار روانه کند. دلار نیمایی نیز در محدوده فعلی خود تثبیت شده و در این هفته نوسان حدود ۳۵تومانی داشته است و با این حال اختلاف دلار نیما و آزاد از ابتدای سال تا به امروز حدود ۳۲ درصد کاهش یافته است و حتی بررسی آمار نشان می‌دهد که اختلاف دلار نیما و بازار آزاد به محدوده ۱۶ درصد رسیده است.

کاهش فاصله میان دلار بازار آزاد و نیما می‌تواند به مرور شرایط بهتری برای صنایع بورسی رقم بزند و نقدینگی را ارام آرام به سمت بورس روانه کند. همچنین بازار طلا و سکه نیز این هفته با کاهش قیمت مواجه شد و در پایان معاملات شاهد آن بودیم که طلای آب شده زیان حدود ۶ درصدی و سکه امامی نیز زیان ۹.۲ درصدی را ثبت کردند که این اعداد نشان می‌دهد شرایط برای معامله در سایر بازارها وخیم شده است و در بین تمامی بازارها فعلا بورس است که سود برای سرمایه‌گذاران برجای می گذارد. به گفته برخی از کارشناسان با کاهش قیمت طلا، قیمت صندوق‌های بورسی نیز کاهش یافته است و همین موضوع به مرور شرایط سرمایه‌گذاری آسان‌تری را برای سرمایه‌گذاران رقم می‌زند. در اصل با کاهش قیمت و افزایش زیان مردم به دنبال سرمایه‌گذاری مطمئن و کم ریسک‌تر هستند که با توجه به تنوع‌بندی صندوق‌های بورسی بهترین گزینه برای سرمایه‌گذاری همین صندوق‌ها می‌تواند باشد. به‌طور کلی آغاز مذاکرات و کاهش ریسک‌ها باعث شده که بازار سهام شرایط بسیار بهتری را تجربه کند، شاهد ورود نقدینگی و اعتماد به این بازار باشیم. اگر این روند در بازارسرمایه ادامه‌دار باشد شاهد رونق مجدد بورس خواهیم بود و احتمالا آینه تمام نمای اقتصاد کشور شرایط بهتری را تجربه کند. البته این موضوع به شرطی است که ریسک‌ها افزایش پیدا نکند و همچنین مسوولان مجدد در بورس دخالت نکنند در صورت تحقق چنین شرایطی شاهد ورود نقدینگی به بورس و ترمیم شرایط گذشته خواهیم و دوباره تالار شیشه‌ای معاملات تبدیل به بازار مقاوم و سودساز در برابر تورم می‌شود.

بورس تهران در یک نگاه

بورس کالا در هفته‌ای که گذشت

آمار معاملات بازار فیزیکی بورس کالای ایران نشان می‌دهد در اولین هفته اردیبهشت ماه بیش از ۲ میلیون و ۵۸۰ تن انواع کالا و محصول به ارزش حدود ۳۳ هزار میلیارد تومان معامله شد. همچنین ارزش معاملات ۱۰ شرکت برتر به بیش از ۱۵هزار میلیارد تومان رسید. برترین‌های بورس کالای ایران درهفته منتهی ۵ اردیبهشت ماه براساس ارزش فروش شرکت‌ها در بازار فیزیکی به شرح زیر است:

ملی صنایع مس ایران با معامله ۵ هزار و ۷۲۰ تن انواع مس، کنسانتره فلزات گرانبها و سولفور مولیبدن به ارزش ۳ هزار و ۳۶۸ میلیارد تومان در رتبه نخست ایستاد.فولاد مبارکه اصفهان با فروش ۸۲هزار و ۲۹۰ تن آرگون، تختال و انواع ورق به ارزش ۲ هزار و ۹۸۳ میلیارد تومان دوم شد. معدنی و صنعتی گل گهر ۱۹۰ هزار تن گندله سنگ آهن به ارزش هزار و ۴۵۶ میلیارد تومان رتبه سوم را به خود اختصاص داد.پالایش نفت اصفهان ۵۵ هزار تن لوب کات و وکیوم باتوم به ارزش هزار و ۴۴۹ میلیارد تومان فروخت و رتبه چهارم را به خود اختصاص داد. شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با معامله ۱۹۰ هزار تن شمش بلوم، کنسانتره و گندله سنگ آهن به ارزش هزار و ۳۴۵ میلیارد تومان پنجم شد.پالایش نفت تهران با فروش ۴۶ هزار تن گوگرد گرانوله، لوب کات و وکیوم باتوم به ارزش هزار و ۱۵۰ میلیارد تومان تومان ششم شد. مجتمع سرب و روی انگوران با معامله ۳۹ هزار و ۵۰۰ تن خاک روی به ارزش هزار و ۱۱۲ میلیارد تومان هفتم شد.پالایش نفت بندرعباس با فروش ۴۰ هزار تن وکیوم باتوم به ارزش ۹۹۳ میلیارد تومان هشتم شد.معدنی و صنعتی گهرزمین با فروش ۱۴۰ هزار تن کنسانتره و گندله سنگ آهن به ارزش ۸۹۹ میلیارد تومان رتبه نهم را به خود اختصاص داد. فولاد خوزستان هم با معامله ۲۷ هزار و ۹۶۰ تن آرگون، آهن اسفنجی، تختال و شمش به ارزش ۸۳۹ میلیارد تومان دهم شد.

به گزارش اقتصادران بازار سرمایه هفته گذشته را در شرایط مثبتی آغاز کرد. پس از صحبت‌ها پیرامون مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا، بازارهای مالی متاثر از این موضوع قرار گرفتند؛ به طوری که پس از مشخص شدن مذاکرات در عمان و تایید آن از سوی طرفین، بازارهای داخلی واکنش مثبتی به آن نشان دادند.

بورس با آغاز سال جدید روند نسبتا مثبتی را در پیش گرفته بود. با این وجود در میانه‌های تعطیلات، روند صعودی و سردرگم جای خود را به روند نزولی و نوسانی داد. اما پس از چراغ سبز طرفین مذاکرات نسبت به احتمال کاهش تنش‌ها، بورس با افزایش موج شدید تقاضا روبه‌رو شد؛ به طوری که هفته گذشته پس از اظهارنظر مثبت مقامات ایرانی درباره فضای سازنده گفت‌و‌گوها، بازار از روز یکشنبه با فشار شدید تقاضا روبه‌رو شد و ارزش معاملات افزایش محسوسی را پیدا کرد. اما روند مثبت بازار در اواسط هفته کاهش پیدا کرد.

به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران چشم‌انتظار دور دوم مذاکرات هسته‌ای باشند؛ مذاکراتی که بر اساس آخرین اخبار مقرر شد روز شنبه و در رم ایتالیا ادامه پیدا کند. باید دید نتایج این مذاکرات، بازارها را در چه وضعیتی قرار خواهد داد.

بازار از نگاه کارشناسان

محمد خبری‌زاد، کارشناس بازار سرمایه، در خصوص وضعیت هفته گذشته بورس عنوان کرد: در هفته‌های اخیر، بازار سرمایه تحت‌تاثیر اخبار مربوط به مذاکرات قرار گرفت و جهت‌گیری آن توسط این اخبار تعیین شد. از چهارشنبه دو هفته پیش، بازار با فضایی مثبت به استقبال تحولات مذاکراتی رفت و در روزهای ابتدایی هفته گذشته، به‌ویژه شنبه، روزهای پی‌در‌پی سبزپوشی را به ثبت رساند.

پس از برگزاری نخستین جلسه مذاکره، اظهارات و مصاحبه‌های منتشرشده از سوی طرفین که نویدبخش احتمال حصول توافق بود، به تقویت این خوش‌بینی‌ها دامن زد. این امر موجب شد بازار سرمایه تا میانه هفته با روندی مثبت تحرک یابد، هرچند روز دوشنبه وارد فاز استراحت شد. نکته قابل‌توجه، سخنرانی روز سه‌شنبه رهبر انقلاب بود که به نتایج مثبت مذاکرات هفته اخیر اشاره داشتند. این اظهارات، روز چهارشنبه را به روزی مثبت برای بازار تبدیل کرد و حتی بر بازار ارز نیز اثر گذاشت؛ به‌طوری‌که روند نزولی نرخ ارز تداوم پیدا کرد. باید عنوان کرد بازار سرمایه در این دوره تحت تاثیر فضای مذاکرات قرار داشته و سایر عوامل تاثیر چندانی بر روند آن نداشتند.

خبری‌زاد در ادامه افزود: نکته‌ای که از تحلیل بازار برمی‌آید، این است که هرچند بازار مثبت بود، اما تمامی سهم‌ها یا صنایع به یک اندازه مورد استقبال قرار نگرفتند. عدم ورود پول جدید به بازار، نکته‌ای کلیدی در این میان است. در واقع به نظر می‌رسد پول‌هایی که وارد بازار شدند، نقدینگی فعالان فعلی بازار بوده که پیش‌تر در اوراق یا صندوق‌های طلا سرمایه‌گذاری کرده بودند. این نقدینگی به صنایعی هدایت شدند که از مذاکرات منتفع شده و از نظر عملیاتی نیز وضعیت مطلوبی دارند. صنایعی مانند پالایشی‌ها و فلزات که وابستگی زیادی به قیمت‌های جهانی دارند یا در زمستان گذشته به دلیل مشکلات انرژی با چالش مواجه بودند، چندان مورد اقبال قرار نگرفتند.

دلیل این امر، دورنمای سودآوری کوتاه‌مدت آنها و محدودیت منابع مالی بوده است. در مقابل، صنایعی که از رفع تحریم‌ها بیشترین بهره را می‌برند و افت قیمت دلار به آنها آسیب نمی‌رساند، مورد توجه قرار گرفتند. بانکی‌ها، خودرو و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با آن، همچنین صنایع ریالی مانند سیمان، به دلیل عملکرد عملیاتی مناسب و پتانسیل روانی ناشی از مذاکرات در کانون توجه بودند. هفته گذشته دلار توافقی رشد محدودی داشت، اما تاثیر مذاکرات به‌مراتب بیشتر بود.

چشم‌انداز هفته آینده و سبد پیشنهادی

برای هفته آینده، پیش‌بینی می‌شود بازار همچنان تحت تاثیر اخبار مذاکراتی قرار بگیرد. در صورت انتشار اخبار مثبت در روز شنبه، صنایعی که در دو هفته گذشته رشد داشتند و از نظر عملیاتی می‌توانند این رشد را توجیه کنند، همچنان مورد توجه خواهند بود. به نظر می‌رسد صنعت بانک به دلیل عملکرد عملیاتی مطلوب با پتانسیل سودآوری، حتی در صورت عدم توافق، در صدر صنایع پرتقاضا باقی خواهد ماند.

این صنعت، به‌ویژه با نزدیک شدن به فصل مجامع، می‌تواند رشد قیمتی زودهنگام و سریع‌تری را تجربه کند. علاوه بر بانک، صنعت خودرو (به‌ویژه نمادهای باز و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط)، صندوق‌های مرتبط با این صنعت و برخی صنایع ریالی مانند سیمان، غذایی و کشاورزی نیز به دلیل عملکرد مطلوب در سال گذشته، احتمال می‌رود از سوی سرمایه‌گذاران مورد توجه قرار گیرد. نمادهایی که انتظار می‌رود در مجامع سود خوبی تقسیم کنند یا گزارش‌های ۱۲ماهه مناسبی به‌ویژه تا خرداد و تیرماه ارائه دهند، نیز می‌توانند گزینه‌های جذابی برای سرمایه‌گذاری محسوب شوند.

حامد پوسانه، کارشناس بازار سرمایه، وضعیت بورس را این‌گونه مورد ارزیابی قرار داد: بازار سرمایه در آستانه هفته جدید، چشم‌انتظار نتایج مذاکرات میان ایران و ایالات متحده است که قرار است روز شنبه اعلام شود. بررسی تحرکات بازار در روز چهارشنبه هفته گذشته، حاکی از افزایش امیدواری سرمایه‌گذاران به نتایج مثبت این مذاکرات بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که رشد نسبی در تقاضا و بهبود جو روانی در معاملات رقم خورد.

از منظر تابلوخوانی نیز، برخی پارامترهای کلیدی بازار نشان از بهبود وضعیت کلی دارند. یکی از این نشانه‌ها، افزایش ارزش معاملات در میانگین هفتگی به بیش از ۱۰هزار میلیارد تومان (۱۰ همت) است که می‌تواند به‌عنوان سیگنالی برای ورود پول‌های هوشمند به بازار تلقی شود. این رشد در ارزش معاملات نمایانگر افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران و آمادگی بازار برای حرکت‌های مثبت در آینده نزدیک است.

پوسانه ادامه داد: در صورت حصول نتایج مطلوب از مذاکرات، انتظار می‌رود بورس رشد قابل‌توجه را پیش رو داشته باشد. در این فضا، استفاده از ابزارهای مالی متنوع، از جمله صندوق‌های اهرمی، می‌تواند فرصتی برای افزایش بازدهی سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر فراهم کند. این صندوق‌ها با استفاده از اهرم‌های مالی، قابلیت چند برابر کردن بازده (و البته ریسک) را دارند و در شرایط صعودی بازار می‌توانند عملکرد چشمگیری داشته باشند.

از سوی دیگر، بررسی جریان‌های نقدینگی در هفته گذشته نشان می‌دهد که صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های مبتنی بر طلا با خروج سرمایه‌های حقیقی مواجه بودند؛ موضوعی که احتمال چرخش پول به سمت بازار سهام را تقویت می‌کند. در واقع، سرمایه‌گذارانی که پیش‌تر به دنبال پناهگاه‌های امن برای دارایی‌های خود بودند، اکنون در حال بازنگری استراتژی‌های خود و ورود مجدد به بازار سهام هستند. در مجموع، بازار سرمایه در وضعیت حساسی قرار دارد و رفتار هوشمندانه سرمایه‌گذاران در روزهای پیش رو می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در بهره‌مندی از فرصت‌های احتمالی داشته باشد.

به گزارش اقتصادران، کامران ندری، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)، با اشاره به چالش‌های موجود در اقتصاد ایران، به تحلیل وضعیت شاخص کل بورس و چشم‌انداز بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴ پرداخت و و تأکید کرد که فضای فعلی بازار بسیار پرریسک است و ورود مستقیم سهامداران خرد به این بازار توصیه نمی‌شود.

وی درباره روندهای مؤثر بر بازار سرمایه اظهار داشت: بازارهای مالی در ایران، از جمله بازار سرمایه، تحت تأثیر دو دسته عوامل قرار دارند؛ عوامل روانی و عوامل بنیادی. عوامل روانی عمدتاً ناشی از انتظارات مردم درباره آینده اقتصادی کشور هستند که بیش از هر چیز، تحت‌تأثیر تحولات سیاسی به‌ویژه در عرصه سیاست خارجی قرار دارند.

تأثیر عوامل روانی و بنیادی بر بورس

ندری ادامه داد: تأثیر این عوامل روانی بسیار سریع و فوری است. مثلاً اگر خبری مثبت از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا که در عمان در جریان است منتشر شود شاهد واکنش مثبت در بازار ارز، طلا و حتی بازار سرمایه خواهیم بود. اما مشکل این‌جاست که این تحولات سیاسی بسیار غیرقابل پیش‌بینی‌اند.

وی با بیان اینکه نگاه به تجربه‌های گذشته، چشم‌انداز مثبتی برای بازار ترسیم نمی‌کند، افزود: با توجه به سوابق رفتاری دولت‌های پیشین و شرایط موجود، بعید به نظر می‌رسد که چرخش معناداری در سیاست خارجی کشور اتفاق بیفتد. بنابراین، با تکیه بر داده‌های فعلی، نمی‌توان انتظار داشت که بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴ روندی مثبت و پایدار داشته باشد.

این اقتصاددان همچنین به عوامل بنیادی مؤثر بر بازار اشاره کرد و گفت: متأسفانه شاخص‌های بنیادی اقتصاد نیز شرایط مطلوبی را نشان نمی‌دهند. ما با نرخ تورم بالا، ناترازی در بودجه دولت، کسری در صندوق‌های بازنشستگی، انحصارات گسترده، فساد ساختاری، ناکارآمدی نظام اداری و ناترازی انرژی روبه‌رو هستیم. این مسائل نشان می‌دهد که بنگاه‌های اقتصادی در چنین بستری قادر به عملکرد مطلوب و سودآوری پایدار نخواهند بود.

توصیه به سهامداران خرد

ندری تأکید کرد: در چنین فضایی، توصیه من به سهامداران خرد این است که از ورود مستقیم به بازار خودداری کنند. نوسانات بازار ممکن است برای معامله‌گران حرفه‌ای سودآور باشد، اما برای عموم مردم که دسترسی سریع به اطلاعات ندارند و در تصمیم‌گیری‌های آنی مهارت کمتری دارند، ریسک زیان بسیار بالاست.

وی افزود: بهتر است افراد از طریق نهادهای مالی حرفه‌ای مانند شرکت‌های سبدگردان و صندوق‌های سرمایه‌گذاری وارد بازار شوند؛ نهادهایی که توانایی تحلیل شرایط بازار را دارند و می‌توانند تصمیم‌های آگاهانه‌تر و کم‌ریسک‌تری برای سرمایه‌گذاران اتخاذ کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) به موضوع نرخ بهره بانکی و تأثیر آن بر رشد بورس نیز اشاره کرد و گفت: کاهش نرخ بهره اگرچه در کوتاه‌مدت ممکن است منجر به رشد قیمت سهام شود، اما به دلیل شرایط تورمی کشور و محدودیت‌های بانک مرکزی، بعید است که نرخ بهره در سال جاری دستخوش تغییر جدی شود. بانک مرکزی در حال حاضر قدرت مانور زیادی در این زمینه ندارد و تثبیت نرخ‌ها به نظر محتمل‌تر می‌رسد.

ندری در پایان تأکید کرد: چشم‌انداز بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴، چه از منظر تحولات سیاسی و چه از منظر شاخص‌های بنیادین اقتصادی، چندان امیدوارکننده نیست. بنابراین توصیه من این است که سرمایه‌گذاران با احتیاط، از طریق مسیرهای غیرمستقیم و با مشورت نهادهای مالی وارد بازار شوند تا ریسک زیان را به حداقل برسانند.

به گزارش اقتصادران ریزش بورس در حالی به سومین روز متوالی رسید که معمولا اهالی بازار سهام در فروردین‌ماه شاهد معاملات جذابی از این بازار بودند. در سه سال گذشته بازار سهام همواره در هفته‌های ابتدایی سال با رونق همراه بوده اما در ۱۴۰۴ اوضاع دیگری رقم خورده است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد شاخص مذکور در همین بازه زمانی، یعنی از اولین روز معاملاتی فروردین تا ۱۸ فروردین در سال ۱۴۰۳ دو درصد، در سال ۱۴۰۲، ۹درصد و در سال ۱۴۰۱، ۷درصد افزایش ارتفاع داده است. این در حالی است که بورس با ریزش روز گذشته، بازدهی از ابتدای سال خود را تنها به یک‌درصد رساند.

آنچه مبرهن است اینکه بورس با چالش‌های جدی روبه‌روست. سهامداران در بلاتکلیفی «متاثر از ریسک‌های سیاسی و اقتصادی» به سر می‌برند. دلار مقاومت شدیدی برای عقبگرد قیمتی نشان می‌دهد و فاصله نرخ دلار آزاد و توافقی به بیش از ۵۰درصد افزایش یافته است.

دلار آمریکا در معاملات روز دوشنبه مجددا به کانال ۱۰۵هزار تومان بازگشت؛ این موضوع باعث شد در بازار طلا و سکه نیز موج جدیدی از تقاضا ایجاد شود. جهش هر گرم طلای ۱۸عیار به کانال ۸میلیون تومانی و ورود دوباره سکه به کانال ۹۸میلیون تومان در حالی روز گذشته رخ داد که نیم‌سکه به ۶۲میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسید و ربع سکه نیز در قیمت ۳۳میلیون تومان مورد معامله قرار گرفت. این اعداد و ارقام کافی بود تا سهامداران اعتراض خود را نسبت به این وضعیت ناخوشایند با فروش و خروج پول از تالار شیشه‌ای نشان ‌دهند.

ازسرگیری اظهارات ضد و نقیض در خصوص انجام مذاکرات هسته‌ای و پرونده باز این مهم سبب شده حیرت بازارهای دارایی از «عدم‌قطعیت‌های حاکم بر وضعیت متغیرهای اثرگذار»، آنها را وارد مسیری غیر‌قابل‌پیش‌بینی کند. با توجه به اینکه مواضع مقامات ایران در قبال نامه دونالد ترامپ بر مذاکره غیر‌مستقیم تاکید می‌کند، سناریوهای مختلفی پیرامون آن وجود دارد.

در چنین شرایطی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مجددا بر لزوم گفت‌وگو با ایران تاکید کرده و از آمادگی برای سفر مجدد به تهران خبر داده است. او با اشاره به تنش‌های منطقه‌ای و امنیتی در خاورمیانه، اظهار کرد اضافه شدن یک کشور هسته‌ای جدید به معادله منطقه‌ای، می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری داشته باشد. بااین‌حال گروسی معتقد است در فضای پرتنش ماه‌های اخیر، گشایش در روابط ایران با نهادهای بین‌المللی، به‌ویژه آژانس انرژی اتمی، می‌تواند همچون دریچه‌ای برای تنفس دیپلماتیک عمل کند.

کارشناسان بورسی معتقدند با توجه به تحولات سیاسی و اقتصادی، تنها محرک مثبت در راستای رشد بازار سهام افزایش قابل‌ملاحظه قیمت دلار توافقی و کاهش فاصله آن با دلار آزاد است. تحلیل‌گریزی بورس متاثر از سه عامل شکل گرفته است. جنگ تعرفه‌ای در جهان نیز موج جدیدی از ناامیدی و بلاتکلیفی را در میان سرمایه‌گذاران به راه انداخته است. شاید بتوان تحولات جهانی جدید را مهم‌ترین عامل تنزل بورس در روزهای اخیر بعد از ریسک‌های قدیمی‌تر دانست. اکثر پیش‌بینی‌ها بر رکود جهانی تاکید می‌کنند.

افت عجیب‌وغریب کامودیتی‌ها متاثر از اعمال تعرفه‌های جدید، سیگنال کاهش مصرف و به تبع آن کاهش تولید را مخابره می‌کند. طبیعتا بورس کامودیتی‌محور تهران نیز از این وضعیت تاثیر می‌پذیرد. قیمت کامودیتی اهمیت ویژه‌‌‌ای در رشد سودآوری بورس دارد. براساس پیش‌بینی‌ها شاخص کامودیتی در سال ۲۰۲۵ کاهش خواهد یافت. بنابراین با توجه به دو عامل کاهش قیمت کامودیتی‌‌‌ها و مخاطرات منطقه‌ای، اقتصاد کلان وضعیت پیچیده‌ای را تجربه خواهد کرد. به این ترتیب رشد سود واقعی شرکت‌ها نیز با چالش مواجه است.

وورد به فاز نزولی

سال گذشته یکی از عجیب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین سال‌ها بود و بازارهای دارایی، نظاره‌گر طیف وسیعی از اتفاقات و رخدادهای غیرمنتظره بودند. بورس تهران نیز به‌ عنوان بازاری که سرنوشت و مسیر آن به رویدادها و تحولات سیاسی و اقتصادی گره‌ خورده است، روزهای تلخی را تا آخرین روز معاملاتی سال پشت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سر گذاشت. بازدهی ۲۳درصدی شاخص بورس در حالی رقم خورد که رشد توفانی نیم‌سکه ( ۱۵۸درصد)، طلای ۱۸عیار (۱۴۹درصد) و دلار آزاد (۶۲درصد)، جایی برای عرض اندام اهالی بازار سهام باقی نگذاشت.

اکنون بازار سهام در حالی ۱۴۰۴ را آغاز کرده که حجم گسترده اخبار در کنار تضاد‌های گوناگون، کار تحلیلگران را برای پیش‌بینی وضعیت بورس دشوار کرده است. کارشناسان معتقدند علاوه بر تعدد ریسک‌های سیاسی و اقتصادی، وضعیت مولفه‌های اثرگذار بر ورود پول به تالار سهام نیز وارد فاز پیچید‌ه‌ای شده است.

یکی از نکات مهمی که در شرایط کنونی می‌توان در مورد ‌آن با قطعیت صحبت کرد، تداوم «بی‌ثباتی ‌و عدم‌قطعیت‌هاست»؛ یعنی آنچه در این برهه زمانی از قطعیت برخوردار است نااطمینانی در خصوص وضعیت ریسک‌های سیاسی است که متغیرهای اقتصادی را نیز با خود همراه کرده است. سرمایه‌گذاران در چنین شرایطی ترجیح می‌دهند پول خود را وارد بازارهایی کنند که از ریسک کمتری برای سقوط و ریزش برخوردارند. با بررسی رفتار معامله‌گران در روزهای اخیر به‌روشنی درمی‌یابیم که چگونه تردید از آینده بازارها سبب شد سهامداران قید خرید سهام را بزنند.

شانس با کدام گروه‌ها یار است؟

برخی از کارشناسان معتقدند در شرایطی که نوسانات منفی در قیمت‌های جهانی به دلیل وضع تعرفه‌های ترامپ رو به افزایش است، بورس کامودیتی‌محور تهران نیز آسیب می‌بیند. در کوتاه‌مدت نمادهای شاخص‌ساز با کاهش قیمت بیشتری همراه می‌شوند و فرصت خوبی برای نمادهای کوچک‌تر، به‌خصوص آنهایی که رشد نرخ فروششان از تورم عقب مانده است، فراهم خواهد شد. با‌این‌حال، با رشد نمادهای کوچک نمی‌توان انتظار رونق کلی بازار را داشت، چرا که به دلیل نقدشوندگی پایین این نمادها، پول‌های پارک‌شده به صورت پایدار در این نوع از سهام نخواهد ماند.

همزمان با احتمال افزایش تنش‌ها این بار جنگ اقتصادی نیز گریبانگیر دنیا شده است. با کاهش قیمت‌های جهانی احتمالا صنایع بزرگ با افت سودآوری دلاری همراه خواهند شد که همین موضوع در بلندمدت به نفع بهبود P/E نخواهد بود، چرا که این نسبت وابستگی بالایی به رشد سودآوری شرکت‌ها و نرخ بهره داشته و همچنان اثری از کاهش قابل توجه نرخ بهره مشاهده نشده است. از این رو با وجود آنکه این نسبت هنوز حوالی ۷.۱واحد و میانگین تاریخی آن است، انتظار نمی‌رود این سنجه مهم ارزش‌گذاری دورقمی شود.

به گزارش اقتصادران، با شروع اولین روز کاری هفته، شاهد افت بازار سرمایه و کاهش ۱۸ هزار واحدی (۰٫۶۶درصدی) شاخص کل و کاهش ۶هزار و ۸۰۰ واحدی (۰٫۸۳ درصدی) شاخص هم‌وزن بودیم. به عبارتی شاخص کل به کانال ۲میلیون و ۷۱۴هزار واحدی و شاخص هم‌وزن هم به سطح ۸۲۶ هزار و ۷۸۱ واحدی رسید که کمترین میزان‎ از ۲۱ آذر ۱۴۰۳ است.

محصولات شیمیایی و فلزات اساسی و خودرویی‌ها صدرنشین بازار امروز از نظر ارزش معاملات بودند و به ترتیب ۸۳۱ و ۵۵۲ و ۵۴۶ میلیارد تومان معامله شدند.

افزایش نرخ بهره بدون ریسک مهمترین ریسک خارجی بازار

رضا اداوی کارشناس بازار سرمایه علت افت امروز بورس را مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی دانست. به گفته این کارشناس، افزایش نرخ بهره بدون ریسک به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل داخلی، باعث شده سرمایه‌گذاران به سمت بازارهای موازی با ریسک کمتر و بازدهی مشخص‌تر حرکت کنند. همچنین، افزایش فاصله نرخ دلار در بازار توافقی و آزاد، نشان‌دهنده عدم تعادل در بازار ارز است که بر روند معاملات بازار سهام تأثیر منفی گذاشته است.

اداوی همچنین در مورد تاثیر نرخ گاز صنایع بر عملکرد بازار گفت: « اگرچه از مدت‌ها قبل مورد انتظار بود، اما نحوه اعلام و میزان افزایش آن، تأثیر روانی قابل توجهی بر بازار سرمایه گذاشته است. این موضوع از چند جنبه قابل بررسی است:

نخست، زمان‌بندی اعلام این خبر در شرایطی که بازار با چالش‌های متعددی دست و پنجه نرم می‌کند، باعث تشدید نگرانی‌های سهامداران شده است. بازار که پیش از این با ابهامات ناشی از نرخ ارز و تنش‌های ژئوپلیتیک روبرو بود، اکنون با عامل جدیدی برای تردید مواجه شده است.

دوم، اثر روانی این خبر بیش از اثر واقعی آن بر صورت‌های مالی شرکت‌هاست. در حالی که تأثیر واقعی افزایش نرخ گاز بر سودآوری شرکت‌ها نیازمند بررسی دقیق و محاسبات کارشناسی است، فضای احساسی حاکم بر بازار باعث شده سهامداران واکنش شدیدتری به این خبر نشان دهند.

سوم، این افزایش قیمت به عنوان نشانه‌ای از رویکرد دولت در قبال صنایع تعبیر شده و نگرانی‌هایی را در مورد احتمال افزایش سایر هزینه‌های تولید در آینده ایجاد کرده است. این نگرانی به خصوص در صنایع انرژی‌بر مانند فولاد، سیمان و پتروشیمی بیشتر مشهود است.

نکته قابل توجه این است که واکنش بازار به این خبر، بیش از آنکه ناشی از تحلیل دقیق اثر آن بر سودآوری شرکت‌ها باشد، متأثر از جو روانی و نگرانی از ادامه روند افزایش هزینه‌های تولید است. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد بازار نیازمند زمان برای هضم این خبر و ارزیابی دقیق‌تر تأثیر آن بر صنایع مختلف است. »

به گفته این کارشناس، سیاست‌های جدید ایالات متحده در محدودسازی فروش نفت ایران و جستجو برای یافتن جایگزین‌های نفتی در بازار جهانی، تهدیدی جدی برای درآمدهای ارزی کشور است. این موضوع می‌تواند اثرات قابل توجهی بر اقتصاد کلان و به تبع آن بازار سرمایه داشته باشد.

در شرایط فعلی، با توجه به حجم ریسک‌های موجود در بازار، رفتار محتاطانه سرمایه‌گذاران قابل درک است. هرچند قیمت سهام بسیاری از شرکت‌ها به سطوح جذابی رسیده، اما به نظر می‌رسد تا زمان کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک و روشن شدن وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی، نمی‌توان انتظار بازگشت رونق پایدار به بازار را داشت.

به گزارش اقتصادران، بورس تهران در سال‌جاری در ۶ روز بدون تعطیلی تقویمی، شاهد انجام‌نشدن معاملات بوده‌است. سی‌‌‌‌‌‌‌ویکم اردیبهشت و دوم خردادماه سال‌جاری، بازار سهام به دلیل شهادت رئیس‌جمهور و همراهان در سانحه سقوط بالگرد به حالت تعطیل در آمد.
هفتم و هفدهم مرداد نیز به دلیل گرمای بی‌سابقه هوا، کلیه ادارات و بانک‌ها تعطیل بودند و در بازار سهام نیز به تناسب این ماجرا معامله‌‌‌‌‌‌‌ای انجام نشد. بیستم و بیست و چهارم بهمن امسال نیز کاهش قابل‌‌‌‌‌‌‌توجه دما منجر به تعطیلی کلی در کشور به‌منظور تثبیت ذخایر انرژی شد و به دلیل تعطیلی بانک‌ها، بورس نیز تعطیل شد.

ریسک نقدشوندگی تعطیلات

تعطیلی‌‌‌‌‌‌‌های سریالی این‌چنینی در بورس که آخرین مورد آن در هفته قبل تکرار شد؛ منجر به ابراز نارضایتی‌‌‌‌‌‌‌هایی از سوی فعالان بازار سهام شده‌است. منتقدان معتقدند؛ تعطیلی‌‌‌‌‌‌‌های این‌چنینی منجر به خدشه‌‌‌‌‌‌‌دار‌شدن اعتماد عمومی به بازار سهام و در حکم تیر خلاصی بر پیکره نقدشوندگی بازار سهام است. واقعیت امر این است که بازار سهام در سنوات اخیر از بازار خلوتی که فقط فعالان قدیمی خاص خود را داشت؛ به بازاری با تعداد معامله‌گران و سرمایه‌گذاران زیاد تبدیل شده‌است. به همین خاطر تصمیمات مرتبط با این بازار طیف وسیعی از افراد و سرمایه‌‌‌‌‌‌‌ آنها را تحت‌‌‌‌‌‌‌الشعاع قرار می‌دهد و به‌نظر می‌رسد که هنگام تصمیم‌گیری برای تعطیلات این‌چنینی، باید همه جوانب ماجرا را درنظر گرفت. تعطیلی‌‌‌‌‌‌‌های سریالی به‌خاطر مسائل مختلف موجب می‌شود تا علاوه‌بر دارندگان سهام، دارندگان صندوق‌های طلا نیز با عدم‌نقدشوندگی دارایی خود مواجه شوند.

این صندوق‌ها از ابزارهای نوین سرمایه‌گذاری در بازار طلا و سکه از بستر بازار سرمایه هستند که در دو سال‌اخیر توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده‌اند و بیش از ۱۳۰‌همت دارایی در دل این صندوق‌ها نهفته است. طبیعتا اگر این حجم از تقاضا راهی بازار فیزیکی طلا و سکه می‌شد، مشخص نبود که پرواز تاریخی قیمت در این بازارها تا چه ارتفاعی ادامه‌دار بود، بنابراین با توجه به آنچه گفته شد، باید تمام تلاش و‌همت سیاستگذار در این راستا تنظیم شود که مانع از خروج پول از دل معاملات بازار سرمایه شود. همان‌طور که عنوان شد تعطیلی‌‌‌‌‌‌‌های سریالی به دلایل غیرتقویمی موجب خواهدشد تا به دلیل ریسک نقدشوندگی بازار سهام و حتی صندوق‌های طلا با خروج پول همراه شوند و فرد ترجیح خواهد داد تا سرمایه خود را به بازارهای دیگر یا بازار فیزیکی طلا و سکه منتقل کند تا از چالش‌ها و معضلات این‌چنینی جلوگیری کند.

اقدام مقتضی سازمان بورس

در همین راستا و پس از اعتراض فعالان بازار سهام به این موضوع، مدیر روابط‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان بورس از تشکیل جلسه و تصمیم‌گیری درخصوص فعالیت بورس‌ها در ایامی که از سوی دولت، استانداری‌‌‌‌‌‌‌ها یا سایر مراکز تعطیل اعلام می‌شود؛ خبر داد. به گفته امیر لعلی، با توجه به تجربه‌‌‌‌‌‌‌های هفته‌های اخیر درخصوص تعطیلی‌‌‌‌‌‌‌های پیش‌بینی‌‌‌‌‌‌‌نشده به دلایلی مانند برودت یا آلودگی هوا، لزوم صرفه‌جویی در انرژی و نظایر آن و محدودیت‌های مختلفی که در اثر فعالیت یا عدم‌فعالیت بورس‌ها بروز می‌یابد که آثاری برای فعالان بازار سرمایه اعم از نهادهای مالی و سرمایه‌گذاران در پی دارد، امروز جلسه‌‌‌‌‌‌‌ای با حضور ارکان، بورس‌ها، سپرده‌‌‌‌‌‌‌گذاری مرکزی و کانون‌ها در سازمان بورس و اوراق‌بهادار تشکیل شد.

او افزود: در این جلسه که با حضور مدیران بورس‌ها، کانون‌‌‌‌‌‌‌ نهادهای سرمایه‌گذاری، کانون کارگزاران و سپرده‌‌‌‌‌‌‌گذاری مرکزی تشکیل شد، موضوعات مذکور و مزایا و معایب آن به‌ویژه از منظر محدودیت‌ها و اختلالاتی که در تسویه وجوه بین نهادها و کارگزاران و سپرده‌‌‌‌‌‌‌گذاری مرکزی به‌وجود می‌آید، موردبحث و تبادل‌نظر قرارگرفت. لعلی اضافه کرد: در نهایت با توجه به اینکه رویکرد کلی تمامی اعضا، تاکید بر عدم‌تعطیلی بازار سرمایه و تداوم فعالیت‌های ارکان در روزهای مذکور است و حفظ حداکثری قابلیت نقدشوندگی و پیش‌بینی‌‌‌‌‌‌‌پذیری در بازار سرمایه اهمیت بالایی دارد، مقرر شد در صورت فعالیت شعب کشیک بانک‌ها، بورس‌ها فعال بوده و در عین‌حال رایزنی‌‌‌‌‌‌‌های لازم با بانک‌ها و بانک‌مرکزی و سایر مراجع ذی‌ربط به‌عمل آید تا محدودیت‌های موجود در فرآیند تسویه حتی‌‌‌‌‌‌‌المقدور حل‌‌‌‌‌‌‌و‌‌‌‌‌‌‌فصل شود.

به گزارش اقتصادران،  بازار سرمایه در روز ۸ بهمن ماه ۱۴۰۳ با افت همراه بود؛ به نحوی که شاخص کل بورس ریزش ۱۳ هزار واحدی را تجربه کردند و  در نهایت تمامی شاخص های بورس و فرابورس سراسر قرمز پوش بودند.

در این بین؛ نقدینگی از بازار سهام در حال خروج است ولی صندوق های کالایی و بادرآمدثابت شاهد ورود پول حقیقی هستند.

در گروه های بورسی؛ صنایع فلزات، خودرو و قند و شکر با خروج پول همراه شدند و در مقابل  بیشترین ورود پول حقیقی از آن صندوق ها ، بانکی ها و سیمانی ها بود.

تغییر ریل گذاری در اقتصاد

حسن حسین نیا – کارشناس بازارسرمایه  در خصوص روند معاملات بازار سهام گفت: معاملات ۳ روز ابتدایی هفته اخیر از عقب نشینی نسبی خریداران حکایت دارد؛ در شرایطی که اخبار بنیادی خوبی به بازار می رسد و رویکرد دولت درباره بازار ارز و قیمت گذاری دستوری اصلاح خوبی داشته و تغییر ریل گذاری در حوزه اقتصاد مشهود است، اما اخبار پیرامون اختلاف های دولت و مجلس در کنار مواضع ترامپ و سیاست های سخت گیرانه وی در برابر کشور ایران منجر به افزایش تردیدها در فعالان بازار شده است .

وی در ادامه افزود: مواضع اخیر برخی نمایندگان مجلس در برابر مسئولان دولتی که سوابق و رویکرد تعاملی با جهان دارند و همچنین اصرار بر استیضاح وزیر اقتصاد در شرایطی که باید مسئولیت نرخ ارز و تورم را در بانک مرکزی جستجو کرد و از دوره مسئولیت وزیر فعلی حدود ۵ ماه میگذرد که البته اقدام های وی در بهبود شرایط بورس موثر بود را می توان به عنوان بخشی از ریسک های سیستماتیک قلمداد کرد که منجر به اصلاح و نوسانات فرسایشی در بازار شده است .

شایعات به تلاطمات بازارسرمایه دامن زد

این فعال بازارسرمایه تصریح کرد: از سوی دیگر هفته اخیر منتهی به سررسید گواهی سپرده خاص ۳۰٪ است که بانک مرکزی یکسال پیش با انتشار آن منجر به شکل گیری جو منفی در بورس نیز شد و البته نتایج آن در هاله ای از ابهام قرار دارد که آیا از رهگذر این گواهی سپرده ها، توفیقی در کنترل شرایط اقتصادی حاصل شد ؟!! همچنین شایعات پیرامون تصمیم دولت درباره فرجام این گواهی سپرده ها و نرخ جدید گواهی سپرده هایی که در ادامه منتشر خواهد شد نیز به تلاطمات بورس افزوده است و به طور حتم هر تغییری در این حوزه می تواند بر شرایط بورس تاثیرگذار باشد.

به گفته حسین نیا؛ به طور خلاصه وقایع پیرامون نرخ گواهی سپرده خاص و ریسک های سیستماتیک در روزهای پیشرو می تواند مشخص کننده افق میان مدت بورس باشد.

توصیه به سهامداران بورسی

این تحلیلگر بازارسرمایه در نهایت گفت: توصیه می شود سهامداران به اخبار بنیادی بسیار قوی در حوزه نرخ ارز و تاثیر آن بر سودآوری شرکت ها و همچنین اخبار تغییرات مدیریتی در صنعت خودرو که ظرفیت تغییر نقشه راه این صنعت را دارد با دید مثبت بنگرند و از هیاهوی صداهای سیاسی که تجربیات گذشته را در بورس متذکر می شود، عبور کنند.