برچسب: دارو

  • تب بازار «دارو» بالا رفت

    تب بازار «دارو» بالا رفت

    به گزارش اقتصادران، جنگ چه ۱۲ روزه و چه ۴۰ روزه با خودش بحران‌ می‌آورد، بحران‌هایی که زندگی عادی افراد را تحت‌ تاثیر قرار می‌دهد. یکی از این بحران‌ها، مساله دارو است که هر چند با کمبود و قحطی مواجه نشد، اما افرادی که مخاطبان داروهای خاص‌تر بودند را با چالش مواجه کرد؛ چالشی که اغلب مردم از آن با عنوان افزایش فزاینده قیمت دارو یاد می‌کنند. «لیلا»؛ یک دختر شش ماهه دارد که دچار حساسیت به پروتئین گاوی است. او تنها یکی از هزاران نوزادی است که به دلایل ژنتیکی نمی‌تواند شیر مادر یا شیرخشک معمولی مصرف کند و جزو گروه‌های حساس طبقه‌بندی می‌شود.

    شیرخشک این نوزادان عموما در ایران وارداتی است و حالا با بسته شدن مسیرهای واردات کالا به ایران، یکی از اولین گروه‌هایی که دچار اضطراب شده‌اند، بچه‌هایی هستند که در معرض گرسنگی قرار دارند.

    لیلا می‌گوید: «دولت برای یک شیرخوار ۶ ماهه، ۱۰ قوطی شیرخشک در نظر گرفته است و با نرخ دولتی آن را عرضه می‌کند. تهیه شیرخشک رژیمی آپتامیل پپتی پیش از روزهای جنگ هم کار چندان راحتی نبود و حالا جنگ، استرس ما را برای خرید این شیرخشک چند برابر کرده است. نمی‌توانم بگویم شیرخشک نیست؛ هست، اما این‌طور هم نیست که به راحتی از هر داروخانه‌ای بتوان آن را تهیه کرد. به نظر می‌رسد داروخانه‌ها نگران کمبود شیرخشک هستند و با احتیاط شیرخشک می‌فروشند.

    مثلا در هر بار مراجعه فقط یک قوطی شیرخشک می‌دهند و بعضی وقت‎ها هم اصلا نمی‌فروشند.» کمبود داروها و فرآورده‌های مورد نیاز بیماران و گروه‌های خاص در ایران تحت تحریم‌های اقتصادی و بانکی به رهبری امریکا موضوع تازه‌ای نیست، اما دو موج جنگ در فاصله کمتر از هشت ماه اوضاع را از قبل بسیار پیچیده‌تر کرده است. بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران که به عنوان مکانیزم ماشه شناخته می‌شود، از امکانات دولت برای واردات دارو کاسته است و با حملات هدفمند به شرکت‌های تولید دارو از قبیل انستیتو پاستور و شرکت توفیق دارو که در جریان جنگ تحمیلی اسفند و فروردین سال جاری رخ داده، دشواری تهیه دارو حتی از قبل هم بیشتر شده است.

    فقدان شرکت «توفیق دارو» و چالش واردات

    هادی احمدی، سخنگو و عضو هیات‌مدیره انجمن داروسازان ایران در این باره به فرارو گفته است: «آسیب جنگ به صنعت داروسازی ایران قابل ملاحظه است. امکان بازسازی برای برخی بخش‌های انستیتو پاستور وجود دارد، اما متاسفانه توفیق دارو به‌طور کامل تخریب شده و امکان بازسازی آن وجود ندارد و باید از نو ساخته شود. از آنجا که این واحد برای تولید ماده اولیه داروهای بیمارستانی فعالیت می‌کرد، ممکن است در آینده خدشه‌ای به چرخه داروسازی وارد شود؛ با این حال همکاران به سرعت در حال برنامه‌ریزی برای بازسازی انستیتو پاستور هستند، اما در توفیق دارو تمامی تجهیزات از بین رفته است و جایگزین کردن آنها به باز شدن مسیر واردات بستگی دارد.» نگرانی از باز نشدن مسیر واردات در کنار کمبود مواد اولیه مورد نیاز برای تولید دارو،‌ کاهش ارزش پول ملی ایران و کاهش ذخایر ارزی دولت در بسیاری از حوزه‌های اقتصادی و زندگی روزمره مردم ایران موثر بوده، اما در مورد قیمت و در دسترس بودن دارو به شکل قابل ملاحظه‌ای اوضاع از حوزه‌های دیگر بدتر است.

    محدود شدن منابع ارزشی دولت به معنی کاهش امکان اختصاص یارانه به تولید و عرضه دارو است که منجر به افزایش قیمت بین ۳۰ تا ۳۰۰ درصدی قیمت دارو شده است. در حالی که حداقل درآمد در سال گذشته در ایران کمتر از حدود ۱۵ میلیون تومان بوده و با آغاز سال جدید خورشیدی به‌رغم افزایش ۴۵ درصدی نرخ حداقل حقوق به دلیل سقوط بی‌سابقه ارزش ریال همچنان به بالای ۱۰۰ دلار نرسیده است. هزینه‌های درمان می‌تواند برای مردمی که با حداقل حقوق یا درآمدی اندکی بالاتر از آن زندگی می‌کنند، سرسام‌آور و کمرشکن باشد.

    «اکسجوا» و بحرانی برای بیماران سرطانی

    «آذر.م» که با یک سرطان پیشرفته دست و پنجه نرم می‌کند، می‌گوید: «در بسیاری از سرطان‌های پیشرفته، گسترش تومور به استخوان‌ها می‌تواند یکی از دردناک‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین مراحل بیماری باشد. شکستگی‌های پاتولوژیک، درد شدید و اختلال در تحرک، بخشی از عوارض متاستاز استخوانی هستند که نیاز به مداخلات درمانی فوری و موثر دارند. در این مرحله داروی «اکسجوا» یک داروی موثر است که از متاستاز استخوانی جلوگیری می‌کند. پیش از جنگ این دارو را با حمایت بیمه درمانی با مبلغ کمتر از یک میلیون تومان تهیه می‌کردم و حالا از زمان شیوع جنگ باید هر عدد «اکسجوا» را با نرخ غیریارانه‌ای و با مبلغ ۳۰ میلیون تومان تهیه کنم.» مساله البته تنها داروهای‌های تک و مورد نیاز بیماران خاص یا مبتلایان با بیماری‌های سختی مانند سرطان نیست،‌ حتی تامین داروهای معمولی‌تر که جمعیت بیشتری از مردم درگیر و مصرف‌کننده آنها هستند هم در نتیجه جنگ و بحران اقتصادی دولت با مشکل روبه‌رو شده است.

    گلایه بیماران از نرخ چند برابری داروها

    «لووتیروکسین» نیز یک هورمون مصنوعی تیروئیدی است که برای درمان کم‌کاری تیروئید، گواتر و برخی از انواع سرطان تیروئید تجویز می‌شود. «اعظم.ر» درباره این دارو می‌گوید: «نمی‌توانم بگویم کمیاب شده است؛ پیدا می‌شود اما نرخ آن با وجود بیمه درمانی بیش از دوبرابر شده است و برای افرادی مثل من که همیشه باید این دارو را مصرف کنند، این هزینه سرسام‌آور است.» «سِرترالین» (Sertraline) دارویی از خانواده «مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین» است و این گروه از داروها برای درمان افسردگی، اضطراب، وسواس فکری – عملی و سایر مشکلات خلقی به کار می‌روند.

    «حسین» که مدت‌هاست این دارو را مصرف می‌کند، می‌گوید: «من مدت‌هاست که برای مشکلات خلقی داروی «آسنترا» مصرف می‌کنم. دارویی که برای مصرف روزانه است و به ‌شدت به آن وابسته شده‌ام. این دارو پس از حملات دشمن به زیرساخت‌های درمانی بسیار گران شده است و حالا باید هر ۲۸ عدد از این قرص را با ۶۰۰ هزار تومان تهیه کنم که نسبت به روزهای پیش از جنگ خیلی زیاد است. این در حالی است که برای تهیه داروهای بیماری روماتیسم مادرم نیز دچار مشکل شده‌ایم. قیمت آمپول‌های کورتیزول سه برابر شده است و داروخانه‌ها برای هر بیمار به مقدار محدودی دارو عرضه می‌کنند.»

    گرو گذاشتن ساعت مچی در برابر دارو

    علاوه بر این کاهش امکانات مالی و فشارهای اقتصادی جنگ فشار بیشتری را به بخش سلامت و یارانه‌های دولتی که به آن تعلق می‌گرفت، وارد کرده است که منجر به افزایش قیمت خدمات بخش سلامت هم شده است. «امید.ف» اما تجربه دیگری از خدمات درمانی در روزهای جنگ دارد: «۹ فروردین درست در میانه جنگ مهره گردن مادرم شکست و مجبور شدیم با وجود بمباران و موشک‌باران مادرم را در بیمارستان بستری کنیم. قبل از بستری بیمارستان مبلغ معالجه را ۲۵ میلیون تومان اعلام کرد، اما سه روز بعد این مبلغ را به ۴۵ میلیون تومان افزایش داد و به نظر می‌رسید به دلیل شرایط خاص جنگی یک‌باره تعرفه‌های خود را افزایش داده بود. اعتراض کردم، اما این اعتراض به جایی نرسید و ۴ قلم دارویی که پزشک برای مادرم تجویز کرد را به مبلغ ۳ میلیون تومان تهیه کردم.

    این در حالی بود که قیمت این داروها پیش از جنگ یک‌سوم قیمت بود. افزایش یک‌باره قیمت دارو در شرایط جنگی مردم را در شرایط سختی قرارداده است. من مردی را به چشمم دیدم که از داروخانه خواهش کرد تا ساعت مچی‌اش را در ازای دریافت یک داروی مهم به داروخانه بدهد.» ایران در میان کشورهای منطقه و حتی در استانداردهای جهانی یکی از قابل ‌قبول‌ترین سیستم‌های خدمات سلامت و رفاه جهان را در اختیار دارد که با پرداخت‌های وسیع یارانه دولتی و بیمه‌های خدمات سلامت تقریبا رایگان یا بسیار ارزان‌قیمت شناخته می‌شود،‌ با این وجود فشار اقتصادی بی‌وقفه ناشی از تحریم‌ها‌ در کنار آسیب‌های چشمگیر حملات نظامی اسراییل و امریکا به ایران منجر به وضعیتی شده که بسیاری از مردم را در مورد تامین و تضمین سلامتی و امکان درمانشان دچار تردید کرده است.

  • پشت پرده حذف خودخواسته دارو از نسخه مزدبگیران!

    پشت پرده حذف خودخواسته دارو از نسخه مزدبگیران!

    به گزارش اقتصادران، اکنون که در دومین ماه از سال ۱۴۰۵ خورشیدی به سر می‌بریم، سایه سنگین تورم و گرانیِ بی‌وقفه، بیش از پیش بر تمامی ابعاد زندگی اقشار مزدبگیر و طبقه کارگر سایه افکنده است. این روند  به ویژه در بخش بهداشت و درمان، به شکلی ملموس و بحرانی خود را نشان می‌دهد. در حالی که روزانه شاهد ثبت قیمت‌های جدید و سرسام‌آور برای انواع داروها هستیم، سازمان‌های بیمه‌گر همچنان با تعرفه‌ها و قیمت‌های سال گذشته هزینه‌ها را محاسبه می‌کنند؛ رویکردی که بار سنگین مابه‌التفاوت این قیمت‌ها را به شکل ناعادلانه‌ای مستقیماً بر دوش نحیف کارگران و بیمه‌شدگان می‌اندازد.

    در همین رابطه، «آیت اسدی»، عضو کارگری شورای عالی کار، در گفت‌وگو با ایلنا به بررسی و نقد این معضل حیاتی پرداخته و شرایط موجود را تشریح کرده است.

    آیت اسدی با اشاره به وضعیت بحرانی هزینه‌های درمان در سال جدید بیان کرد: «ببینید، الان با توجه به اینکه ما وارد دومین ماه سال شده‌ایم، قیمت دارو، درمان و خدمات بیمه‌ها همچنان بر اساس تعرفه‌های سال قبل در حال اعمال و محاسبه است.»

    وی در ادامه با تاکید بر فشار مضاعفی که به کارگران بیمار  وارد می‌شود، افزود: «وقتی تعرفه‌ها بر اساس نرخ‌های سال گذشته پرداخت می‌شود، مبلغ پرداختی از جیب بیمار بسیار بسیار بالا می‌رود. کار به جایی رسیده است که خیلی‌ها داروها را به صورت آزاد تهیه می‌کنند که البته این آزاد گرفتنِ دارو خود یک خطاست.»

    عضو کارگری شورای عالی کار در تشریح مکانیسم این زیان تحمیلی به کارگران توضیح داد: «وقتی بیمه پایه با داروخانه‌ای قرارداد بسته باشد، در زمان مراجعه، بیمه پایه یک مبلغی را پرداخت می‌کند و کسانی که بیمه مکمل دارند، مابه‌التفاوت آن را از طریق بیمه تکمیلی می‌دهند. اما مسئله اینجاست که وقتی بیمه پایه هزینه‌ها را بر اساس نرخ سال قبل محاسبه می‌کند، ولی خدمات و داروها بر اساس نرخ امسال به مردم عرضه می‌شوند، بیمار باید مابه‌التفاوت این تورم را مستقیماً از جیب خود بدهد.»

    اسدی با ابراز نگرانی نسبت به وضعیت بیماران خاص گفت: «این شرایط برای کسانی که بیماری‌های خاص دارند و هزینه‌های درمان‌شان بالاست، بسیار سرسام‌آور و غیرقابل پرداخت است. همین اختلاف قیمت فاحش باعث شده که اکثر بیمه‌شده‌ها وقتی به داروخانه‌ها مراجعه می‌کنند، یا از ادامه درمان منصرف شوند و یا اینکه خودشان رأساً به خاطرعدم توانایی در پرداخت، درخواست می‌کنند که داروها حذف شوند و به متصدی می‌گویند «آقا این دارو را حذف کن».

    وی در پایان با تاکید بر الزامات قانونی نهادهای ذی‌ربط تصریح کرد: «لذا با توجه به مصوبه دولت، هم سازمان تأمین اجتماعی و هم وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی الزام قانونی دارند که هرچه زودتر  تعرفه‌های بیمه پایه را بر اساس نرخ‌های جدیدِ امسال اعمال و اجرا کنند تا بیش از این به مردم فشار وارد نشود.»

  • ماجرای فروش آنلاین داروهای کمیاب چیست؟

    ماجرای فروش آنلاین داروهای کمیاب چیست؟

    به گزارش اقتصادران، هادی احمدی عضو هیأت‌مدیره انجمن داروسازان ایران در واکنش به اقدام یک پلتفرم داخلی مبنی بر تبلیغات در فضای مجازی و ادعای تهیه دارو‌های کمیاب گفت: این اقدام یک تخلف آشکار است، زیرا نه مجوز سازمان غذا و دارو را دارد و نه صلاحیت انجام آن را.

    مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران افزود: وقتی دارو کمیاب است، یعنی اینکه تولید آن محدود بوده و در نتیجه توزیع آن نیز به صورت قطره‌چکانی و از طریق برخی داروخانه‌ها انجام می‌شود. پس چگونه یک پلتفرم می‌تواند دارو‌های کمیاب را تهیه کند؟!

    احمدی این ادعا را نوعی کلاهبرداری دانست و توضیح داد: حتما برای تهیه چنین دارو‌هایی چند برابر قیمت دارو را مطالبه خواهد کرد که این هم تخلف است.

    وی با اشاره به وجود سامانه ۱۹۰ برای پاسخگویی به سوالات هموطنان درخصوص تهیه دارو‌های کمیاب گفت: از طریق این سامانه می‌توان متوجه شد که داروی کمیاب را از کدام داروخانه باید تهیه کرد و اینگونه نیست که یک پلتفرم بتواند به دارو‌های کمیاب دسترسی داشته باشد.

  • بیماران هموفیلی در مخمصه دارو و درمان

    بیماران هموفیلی در مخمصه دارو و درمان

    به گزارش اقتصادران، ماه‌هاست بیماران هموفیلی از دریافت داروهای ضروری مانند فاکتور ۸، فاکتور ۱۳ و فیبروژن محروم مانده‌اند؛ کمبودی که به گفته خانواده‌ها، خون‌ریزی‌های مکرر و گاه خطرناک را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل کرده است. در حالی‌ که برخی مسئولان، محدودیت منابع و لزوم تأمین دارو برای جمعیت بیشتر را دلیل این وضعیت می‌دانند، بیماران و خانواده‌هایشان می‌پرسند: «در این اولویت‌بندی، جان ما کجای فهرست قرار دارد؟».

    به گزارش شرق، «هرچقدر مراقبت کنیم، خودبه‌خود هر چهار روز یک‌ بار خون‌ریزی اتفاق می‌افتد»؛ اینها را پدر یک کودک مبتلا به بیماری «هموفیلی» می‌گوید؛ کودکی که مثل بسیاری از بیماران مبتلا به این بیماری، ماه‌هاست داروهای ضروری خود را دریافت نکرده است. با نایاب‌شدن داروهای وارداتی مانند هیومیت، فاکتور ۱۳ و فیبروژن، این خون‌ریزی‌ها دیگر به‌راحتی کنترل نمی‌شوند و بسیاری از خانواده‌ها به داروهای داخلی کم‌اثر یا روش‌های درمانی قدیمی روی آورده‌اند که عوارض سنگینی همراه دارد. در این بین «سازمان غذا و دارو» خبر از «اولویت‌بندی واردات داروها» می‌دهد؛ اقدامی که در آن داروهای هموفیلی در انتهای فهرست قرار گرفته‌اند. بر اساس اعلام محمد هاشمی به «شرق»، سازمان غذا و دارو بر اساس پروتکل مدیریت بحران دست به اولویت‌بندی داروها برای واردات زده است. اولویت تأمین و توزیع دارو با محصولاتی است که گستره نیاز بیشتری در جامعه دارند و سلامت جمعیت وسیع‌تری به آنها وابسته است.

    بیماری هموفیلی یک اختلال ژنتیکی انعقادی خون است که در آن بدن بیمار به دلیل کمبود یا نقص فاکتورهای انعقادی، قادر به لخته‌‌کردن طبیعی خون نیست. در نتیجه این بیماری، کوچک‌ترین ضربه، خراش یا حتی افتادن دندان شیری می‌تواند به خون‌ریزی‌های شدید، دردناک و گاهی تهدیدکننده برای حیات فرد منجر شود.

    ۷ ماه است دارو دریافت نکرده‌ایم

    پسر «خانم عزتی» ۲۶‌ساله است و سال‌هاست با کمبود فاکتور ۸ دست‌و‌پنجه نرم می‌کند؛ فاکتور ۸، یکی از گونه‌های سخت بیماری «هموفیلی‌» است: «پسرم نیاز به مصرف داروی هیومیت دارد اما الان نزدیک هفت ماه است که ما این دارو را پیدا نکرده‌ایم. قبلا نیز کمبودهایی وجود داشت، اما در یک‌ سال اخیر شرایط بسیار بدتر شده است».

    «هیومیت» دارویی‌ است که به پیشگیری و توقف خون‌ریزی‌های ناشی از کمبود  فاکتور ۸ کمک می‌کند؛ دارویی که اگر نباشد بیمارانی مثل پسر «خانم عزتی» شرایط سختی پیدا می‌کنند: «استرس ناشی از نبود دارو برای بچه‌هایی مثل پسر من بسیار خطرناک است، زیرا این استرس باعث می‌شود خون‌ریزی‌هایی که قبلا اتفاق نمی‌افتاد، بیشتر اتفاق بیفتد. پسرم تاکنون سه‌ بار دچار خون‌ریزی بینی شده و یک‌ بار نیز خون‌ریزی معده داشته است». این خون‌ریزی‌ها مثل خون‌ریزی‌های عادی نیستند، زیرا در بیماران هموفیلی انعقاد خون اتفاق نمی‌افتد: «وقتی خون‌ریزی شروع می‌شود با هزارجور مکافات بند می‌آید. حتما باید او را به بیمارستان ببریم تا با استفاده از پلاکت و فراورده‌های خونی، آن‌هم اگر وجود داشته باشد، خون‌ریزی بند بیاید. وقتی دو ماه پیش یکی از این خون‌ریزی‌ها اتفاق افتاد، واقعا به‌سختی توانستیم آن را کنترل کنیم. برای این بیماران، خون‌ریزی می‌تواند حتی منجر به مرگ شود».

    این مادر می‌گوید در زمان کمبود دارو، روش‌های درمانی دیگری که وجود دارد، آن‌چنان بی‌ضرر و کاربردی نیست: «در زمان نبود داروی فاکتور ۸ پلاکت‌ها و داروهایی هست که بیماران می‌توانند از آنها استفاده کنند، اما این داروها ممکن است باعث ایجاد حساسیت‌هایی خطرناک بشود. پسر خود من وقتی یکی از این داروها را استفاده کرد دچار حساسیت پوستی شدید شد و تشنج کرد».

    «خانم عزتی» گلایه‌های دیگری هم دارد: «در شرایط سخت فعلی کسی نمی‌خواهد به داد این بچه‌ها برسد؟ چرا از صلیب‌سرخ یا کشورهایی که روابط خوبی با ایران دارند مثل ترکیه و چین درخواست کمک نمی‌شود؟». او در مدت اخیر دست از پیگیری برنداشته است: «ما بیشتر با کانون هموفیلی ایران و بیمارستان امام علی که این داروهای خونی را می‌دهد، در ارتباطیم و هر بار می‌پرسیم چه شد، می‌گویند ما داریم تلاش‌مان را می‌کنیم. واقعا هم تلاش‌شان را می‌کنند اما تا به‌ حال نتیجه‌ای نداشته است». «خانم عزتی» اطلاعی از تاریخ مشخص برای تهیه دارو ندارد، او حتی نمی‌داند که اساسا دارو وارد می‌شود یا خیر.

    محدودیت‌های بیمه

    «هرچقدر هم مراقبت کنیم دیگر خود‌به‌خود چهار روز یک بار یک خون‌ریزی اتفاق می‌افتد، بچه کمی بازیگوش نیز باشد این خون‌ریزی‌ها بیشتر نیز می‌شود. در بیمارستان کودکانی را دیده‌ام که در بازی، دهان و بینی‌‌شان زخم کوچکی پیدا کرده اما دچار خون‌ریزی‌های شدیدی شده‌اند». «آقای انصافی» پدر یک پسر ۹ساله‌ است؛ پسری که مبتلا به بیماری «هموفیلی» است و این روزها که زمان افتادن دندان‌های شیری‌اش است، هم‌زمان شده با کمبود داروهایی که برای کنترل درد و خون‌ریزی ناشی از افتادن دندان‌ها لازم دارد: «در بیمارستان‌ها اصلا دارو پیدا نمی‌شود. پسر من بیماری‌ خاص دارد و لازم است به‌ شکل منظم برای جلوگیری از خون‌ریزی دارو مصرف کند، اما این مدت به مشکل خورده‌ایم. از سوی دیگر به علت کمیاب‌بودن بیماری‌اش نیز پزشکان زیاد به آن مسلط نیستند. مثلا چند وقت پیش متوجه شدیم بدن او به یکی از داروها به واسطه تزریق‌های انجام‌شده مقاومت پیدا کرده است».

    نزدیک به چند ماه است داروهای وارداتی نایاب شده و «آقای انصافی» برای کنترل بیماری پسرش به بعضی داروهای داخلی متوسل شده است: «از این داروها باید تعداد بالاتری نسبت به داروهای خارجی تزریق کرد، به‌هرحال داروها عوارض دارند و این داروها نیز از این قاعده مستثنا نیستند. با اینکه چندین بار تزریق انجام شده‌اند اما هنوز تأثیر این داروها را ندیده‌ایم».

    او می‌گوید بیمه‌ها نیز با تعیین سقف پوشش هزینه‌ها، وضعیت سخت آنها را سخت‌تر کرده‌اند: «برای رفت و آمد به بیمارستان هزینه‌ زیادی به ما تحمیل می‌شود، وقتی به بیمارستان می‌رسیم هم باید نگران باشیم سقف پوشش پر نشده باشد. تأمین اجتماعی یک بیمه خاص برای پسرم داده، اما برای آن محدودیت گذاشته است. در این شرایط ما هر بار مجبوریم به مددکاری مراجعه کنیم. انصافا نیز در بخش مددکاری وضعیت ما را می‌بینند و کمک می‌کنند، اما این محدودیت اضطراب زیادی به منِ پدر وارد می‌کند».

    داروهای تاریخ مصرف گذشته

    «خانم شه‌بخش» اهل سیستان‌وبلوچستان است؛ استانی که بیشترین نسبت مبتلایان به بیماری هموفیلی در کل کشور را دارد. او و پسر ۹‌ساله‌اش هر دو مبتلا به «هموفیلی» هستند و نیاز شدید به داروی فاکتور ۱۳ دارند: «قبلا به‌صورت هفتگی دارو می‌گرفتیم، اما حالا دیگر حسابش از دستم در‌رفته که چند وقت است دارو به میزان کافی دریافت نکرده‌ایم».

    این دریافت‌نکردن منظم و کافی دارو، عوارض زیادی برای او و فرزندش ایجاد کرده است: «وقتی به شکل نامنظم و ناکافی دارو دریافت می‌کنیم، حال‌مان خیلی بد می‌شود، سردردهای زیادی می‌گیریم و کهیر می‌زنیم». «خانم شه‌بخش» در این مدت دائما با سردردهایی شدید دست‌و‌پنجه نرم می‌کند که ناشی از فقدان دارو است، پسر کوچک او نیز روزهای بدی را می‌گذراند: «فرزندم دچار خون‌دماغ‌هایی می‌شود که گاهی یک‌ ساعت طول می‌کشد، مرتب‌ نیز بدنش خودبه‌خود کبود می‌شود». داروهای جایگزین فاکتور ۱۳ نیز تا به‌ حال به‌جز عوارض برای آنها نتیجه دیگری نداشته است: «به ما داروهایی مثل پلاسما را که فراورده‌های خونی‌ است، تزریق کردند، اما این‌قدر عوارض سنگین و اثرات مفید کمی داشت که خسته شدیم. از سوی دیگر، این داروها تاریخ مصرف ندارند، یک بار که برای تزریق رفته بودم و دیدم دارو تاریخ مصرف ندارد، خودم به پرستار گفتم که تزریق نکند».

    دارو  زیر بار تحریم

    «بعد از تحریم‌های آمریکا واردات سه داروی فیبروژن، هیومیت و فاکتور ۱۳ به‌شدت دچار مشکل شد. از این سه دارو، فاکتور ۱۲ دارویی‌ است که بیمار به شکل ماهانه نیاز به تزریق آن دارد، زیرا این دارو در اصل دارویی پیشگیرانه است که در صورت دریافت‌‌نکردن آن، بیمار ممکن است دچار خون‌ریزی‌های مخاطره‌آمیز شود». «احمد قویدل»، رئیس سابق کانون هموفیلی ایران و عضو فعلی مجمع عمومی این کانون است.

    او می‌گوید مبتلایان به «هموفیلی» سال‌هاست رنج تحریم داروهای مربوط به بیماری خود را می‌کشند: «یک دروغ بزرگ که خزانه‌داری آمریکا می‌گوید، این است که دارو و تجهیزات پزشکی تحریم نیست. این فقط یک حرف تبلیغاتی است، زیرا وقتی بانک، نفت، بیمه و سیستم حمل‌ونقل یک کشور تحریم باشد، عملا دارو نیز به شکل غیرمستقیم در معرض تحریم قرار می‌گیرد. آخرین مسئله د‌ر‌ این‌باره نیز مرتبط با بسته‌شدن بانک EIH آلمان است که به‌عنوان سرپله ارزهای واردات دارو و تجهیزات پزشکی استفاده می‌شد، اما دولت آلمان این بانک را بست و پول‌های آن را بلوکه کرد». «قویدل» می‌گوید که «کانون هموفیلی ایران» بارها تبعات این تحریم‌ها را به «فدراسیون جهانی هموفیلی» منتقل کرده است: «ما هر بار در ‌این‌باره با فدراسیون نامه‌نگاری کردیم، تنها پاسخی که به ما دادند، «متأسفیم» بود و هیچ عملی برای کمک به ما انجام ندادند.

    حتی اگر جایی دارویی به ایران از طریق فدراسیون اهدا می‌کرد، فدراسیون با اشاره به تحریم‌ها می‌گفت نمی‌تواند این دارو را به دست ما برساند». ۲۰ روز پیش در میانه جنگ «فدراسیون جهانی هموفیلی» با توجه به شرایط جنگی، برای ارسال دارو به ایران تلاش کرد؛ تلاشی که آن هم بی‌نتیجه ماند: «بعد از شروع جنگ فدراسیون گفت چون شرایط جنگی شده است، می‌توانند به‌عنوان کمک بشردوستانه به ما دارو برسانند. ما هم خوشحال شدیم و هر سه دارو و نیازهای خود را به آنها اعلام کردیم.

    درباره مسیر ارسال داروها نیز پیشنهاد دادیم داروها به صلیب‌سرخ داده شود و صلیب‌سرخ با تحویل دارو به هلال‌احمر ایران، داروها را به دست ما برساند. ولی چند روز بعد از این مکاتبات، نامه‌ای دریافت کردیم که در آن از ما خواستند اعلام کنیم کدام مرکز درمانی این داروها را تحویل می‌گیرد و نام تک‌تک کارمندان و مدیران بیمارستان را نیز ارسال کنیم تا از خزانه‌داری آمریکا درباره آنها استعلام گرفته شود و اگر آن افراد تحریم نبودند، داروها ارسال می‌شود. ما فهرست و اسامی را دادیم اما از آن زمان تا به‌ حال پاسخی به ما نداده‌اند».

    این تنها تلاشی نیست که برای واردات دارو صورت گرفته است، برخی واردکنندگان داروهای هموفیلی نیز مسیرهای جدیدی برای واردات دارو پیدا کرده‌اند: «یکی از واردکنندگان گفته است اگر دولت به او ارز مورد نیاز را بدهد، می‌تواند دارو وارد کند. اما من نمی‌دانم این موضوع چقدر ممکن است یا دولت چقدر برای تأمین ارز و کمک به واردات همراهی کرده است».

    «قویدل» می‌گوید: وزارت بهداشت نیز تا به‌ حال تلاشی برای تأمین دارو از مسیرهایی مثل سازمان جهانی بهداشت و نهادهای حمایتی نکرده است: «ما در جلسات مختلفی گفتیم که وزارت بهداشت به‌ویژه برای بیماران خاص باید درخواست کمک‌های بین‌المللی کند تا بتوان از داروهای اهدایی بشردوستانه استفاده کرد، اما باز هم خبری از چنین اقدامی نشده است». به گفته رئیس سابق کانون هموفیلی ایران، یکی از مسائل موجود برای تأمین داروهای بیماری‌های خاص، مرتبط با تقسیم‌ کاری‌ است که از نگاه آنها

    به‌ صورت اشتباه انجام شده است: «مسئول پیگیری مباحث مرتبط با تحریم‌های دارویی در ایران حوزه بین‌الملل قوه قضائیه‌ است، ما معتقدیم این کانال اشتباه است؛ زیرا به نظر ما وزارت بهداشت به‌عنوان نهادی که در حوزه سلامت و حق بر سلامت فعالیت می‌کند، مشروعیت بیشتری در جهان برای این پیگیری‌ها دارد. از همه مهم‌تر وزارت بهداشت زمانی که در این زمینه اقدام می‌کند، باید سازمان‌های مردم‌نهاد حوزه سلامت را نیز وارد این حوزه کنند. در عرصه بین‌المللی معتقدم بسیاری از ایرانیان خارج از کشور با وجود تمام مسائل، سر موضوع تحریم‌ها همسو هستند و تمایل به مشارکت دارند». در‌حال‌حاضر که ماه‌ها از وارد‌نشدن داروهای بیماران هموفیلی می‌گذرد، این بیماران به‌ناچار از روش‌های قدیمی درمان استفاده می‌کنند: «این تحریم‌ها و کمبود‌های دوره‌ای که بیماران بارها تجربه کرده‌اند، منجر شده مواقعی که دارو نیست، بیمارستان از روش‌های درمانی ۳۰ سال پیش استفاده کند. وقتی دارو نیست، بیماران هموفیلی مجبور می‌شوند از پنج کیسه پلاسما یا کرایو که از یک واحد خونی به دست می‌آید، استفاده کنند».

    سازمان غذا و دارو: فاکتور ۱۳ اولویت نیست

    «محمد هاشمی»، مشاور رئیس و سرپرست روابط‌عمومی سازمان غذا و دارو است. او در مصاحبه‌ای مکتوب به «شرق» توضیح می‌دهد: «سازمان غذا و دارو بر‌ اساس پروتکل مدیریت بحران دست به اولویت‌بندی داروها برای واردات زده است. اولویت تأمین و توزیع دارو با محصولاتی است که گستره نیاز بیشتری در جامعه دارند و سلامت جمعیت وسیع‌تری به آنها وابسته است. این رویکرد مبتنی بر اصول تخصیص بهینه منابع کمیاب و حفظ سلامت عمومی در شرایط محدودیت‌های وارداتی است».

    به گفته او، داروی فاکتور ۱۳ از‌جمله فراورده‌های تخصصی و کم‌مصرف در حوزه بیماری‌های نادر انعقادی است که زمان زیادی از گنجانده‌شدن آن در پروتکل‌های درمانی کشور نمی‌گذرد. این دارو که عمدتا از طریق واردات تأمین می‌شود، به دلیل محدودیت در منابع ارزی و چالش‌های زنجیره تأمین بین‌المللی، در دوره‌هایی با کندی در ورود به کشور مواجه می‌شود. «هاشمی» راه‌حل سازمان غذا و دارو در زمان نبود داروهای مهم و حیاتی را مراجعه به متخصصان می‌داند: «متخصصان خون و انکولوژی با بهره‌گیری از گزینه‌های درمانی جایگزین و تنظیم پروتکل‌های شخصی‌سازی‌شده، امکان مدیریت مناسب بیماری را برای بیماران فراهم می‌کنند».

  • رنج گرانی و کمبود دارو، قوز بالاقوز برای بیماران!

    رنج گرانی و کمبود دارو، قوز بالاقوز برای بیماران!

    به گزارش اقتصادران، جنگ چهره‌ی کریهی دارد؛ چهره‌ی خشن و هیولاوار جنگ را نمی‌شود بزک کرد و به جامعه فروخت؛ جنگ، همان آوار مصیبتی‌ست که بی‌وقفه و پیاپی بر سر مردمان فرودستی می‌بارد که به درستی احساس می‌کنند عاملیت خود را تمام و کمال از دست داده‌اند و «حیات‌شان» به تصمیمات دیگران بستگی دارد…

    خشونت ساختاریِ چهره جنگ را «بیماری» و «ترس همیشگی کمبود دارو» تشدید می‌کند؛ گروه‌هایی از مردم – کارگران و مزدبگیران- که سال‌هاست در جنگی نابرابر با غول تورم و هزینه‌های کمرشکن دارو و درمان، با وجود تلاش فراوان، مغلوبه شده‌اند، در روزهای جنگ و بحران، صدای خورد شدن استخوان‌های خود را به وضوح شنیده‌اند.

    «دارو نیست، نایاب است، زودتر تهیه کنید»، «داروی باکیفیت در داروخانه‌ها نیست»، «قیمت دارو چند برابر شده، مراقب باشید کارت بانکی‌تان موجودی داشته باشد»، «کارخانه‌های داروسازی را زدند، حتی مواد اولیه بسته‌بندی دارو هم نیست» و اخباری از این دست، استرس و نگرانی بیمارانِ کم‌درآمد را در روزهای سختِ جنگ و بمباران و ایام شکننده آتش‌بس، به شدت تشدید کرده است؛ بیماران زیر بار فشار این استرس، تاب‌آوری خود را از دست داده‌اند.

    برای درک واضح‌تر این روزهای پراسترس که ترس از آینده، روزهای غبارگرفته‌ی بیماران و خانواده‌های آن‌ها را به شبی تاریک بدل کرده، به سراغ چند کارگر و بازنشسته‌ی بیمار رفتم تا روایت دست اولی از رنج گرانی و کمبود دارو به دست بیاورم.

    زهرا، کارگر شاغل بخش خدمات با حقوق حداقلی، سن ۴۵ سال، ساکن تهران با بیماری فشار خون و دیابت:

    من برای بیماری دیابت، قرص متفورمین مصرف می‌کنم، قیمت هر جعبه قرص، قبل عید ۱۷۰ هزار تومان بود اما هفته پیش، ۴۵۰ هزار تومان خریدم، تا امروز ممکن است به ۵۰۰ هزار تومان هم رسیده باشد، چون داروخانه‌ها می‌گفتند داروی جدید بیاید بازهم گران‌تر است.

    من روزی ۲ تا متفورمین می‌خورم بنابراین یک جعبه ۳۰ تایی فقط برای ۱۵ روزم کفاف می‌دهد؛ در ماه باید دو جعبه متفورمین بخرم یعنی ماهی یک میلیون تومان. این دارو روز به روز گران‌تر می‌شود.

    انسولین هم در بازار نیست؛ اگر آشنا داشته باشی و پیدا شود، قیمت‌ها خیلی عجیب و غریب است. داروی «کنکور» هم قبل عید ۲۰۰ هزار تومان بود الان ۴۸۰ هزار تومان شده.

    علاوه بر این، من هر سه ماه باید پول ویزیت پزشک متخصص بدهم که حداقل ۵۰۰ هزار تومان است؛ برای آزمایش‌ها هم اگر بیمه تکمیلی نداشته باشی باید ۲ میلیون تومان یا بیشتر پول بدهی.

    درمجموع، پول داروهای فشار و دیابت من هر ماه ۲ تا ۲.۵ میلیون تومان می‌شود. قبلاً کمتر از یک میلیون تومان بود…

    اما سخت‌تر از گرانی، نگرانی بابت آینده است؛ من روزهای جنگ مدام می‌ترسیدم که داروهایم پیدا نشود. هفته قبل، چندتا داروخانه رفتم تا قرص‌هایم را پیدا کنم، همه آن‌ها بلااستثنا گفتتند بیشتر دارو بخر شاید بعداً نایاب شود؛ باورتان می‌شود برای چند ماه ۱۳ میلیون یکجا پول دارو دادم؟! حقوق من ۲۰ میلیون تومان است، از همه زندگی‌ام زدم که دارو بخرم چون دارو نباشد زنده نمی‌مانم. من ماهی ۱۰ میلیون کرایه خانه هم دارم، روزگارم یک جهنم واقعی‌ست…»

    علی، کارگر حداقل‌بگیر بازنشسته بخش خدمات، ساکن رشت که به تازگی عمل قلب باز انجام داده:

    «هزینه داروهای من، به شرطی که بی‌کیفیت‌ترین داروها را بخرم، ماهی ۳ میلیون تومان است؛ من باید روزانه قرص «پلاویکس» بخورم اما آنقدر گران شده که چند ماهی‌ست این قرص را نمی‌توانم بخرم، حقوق من ۲۰ میلیون تومان هم نیست. اگر بخوام پلاویکس بخرم، هزینه داروهایم هر ماه ۶ میلیون تومان یا حتی بیشتر می‌شود. بیمه تامین اجتماعی هم هزینه این داروها را پوشش نمی‌دهد.

    با پزشکم مشورت کردم، گفت پلاویکس خیلی واجب است اما اگر واقعاً نمی‌توانی به جایش «اُسویکس» بخر. بدبختی اینکه این قرص هم نایاب شده و خیلی سخت پیدا می‌شود؛ من چند داروخانه رشت را زیر پا گذاشتم، یک ورق پیدا نشد… بالاخره یک داروخانه آشنا برایم چند ورق گرفت.

    من شدیداً مشکل مالی دارم. قاعدتاً باید هر دو ماه پیش پزشک متخصص بروم، ولی نمی‌توانم؛ هر ۴ یا پنج ماه یکبار ویزیت می‌شوم. ویزیت و آزمایش برای من قضیه مرگ و زندگی‌ست اما زندگی من یک مرگ تدریجی‌ست…».

    ژینا، معلم آزاد ۳۳ ساله، بیمه تامین اجتماعی، با درآمد ناچیز کلاس‌های خصوصی و مدارس غیرانتفاعی، ساکن سنندج با بیماری غده سرطانی تیروئید:

    «ما معلم‌های آزاد، بعد از جنگ هیچ درآمدی نداشتیم چون کلاس‌های مدارس تعطیل بود؛ این مدت درآمدم صفر بوده اما زمان باز بودن مدارس هم درآمد چندانی ندارم، نهایت ماهی ۷ میلیون تومان. من این دو ماه، حق بیمه‌ام را خودم دادم و در این جنگ و ناامنی، غیر از بی‌پولی، نگران داروهایم بودم… اگر خانواده کمک نکنند، من جان سالم به در نمی‌برم.

    قبل از جنگ، پول هر نسخه دو هفته‌ای من ۳۰۰ هزار تومان بود حالا شده ۹۰۰ هزار تومان یعنی ماهی ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، من هر ۴۵ روز آزمایش می‌دهم که ۳ میلیون تومان می‌شود؛ بیمه فقط حدود ۱۰ درصدش را می‌دهد. بیمه تکمیلی هم ندارم چون پولش را ندارم.

    خلاصه بگویم، هزینه‌های درمان من هر ۲ یا ۳ ماه، چیزی حدود ۱۰ میلیون تومان است؛ و اگر استرس داشته باشم و تغذیه‌ام خوب نباشد، بیماری‌ام عود می‌کند. اما چطور آرام باشم؟ درآمد، صفر و پول دارو هر روز بیشتر از روز قبل؛ تغذیه‌ی خوب؟! نان خالی هم پول می‌خواهد که ما با مدرک فوق لیسانس نداریم، این زندگی حق ما نبود…».

    به راستی «حق مردم» نیست که بعد از تحمل جنگ، بمباران و استرس شبانه‌روزی، دارو را سه برابر گران‌تر بخرند و نگران نایاب شدن آن باشند یا به خاطر گرانی، دوا و درمان را کنار بگذارند و زندگی‌شان، یک مرگ تدریجی باشد…

  • تورم و ارز بلای جان دارو

    تورم و ارز بلای جان دارو

    به گزارش اقتصادران، جانشین وزیر بهداشت گفت: افزایش قیمت دارو متاثر از نرخ ارز و تورم است.

    علی جعفریان در حاشیه دیدار با خانواده شهید احمد محمدی، از شهدای جنگ تحمیلی سوم با بیان این که با توجه به تغییر نرخ ارز در سال ۱۴۰۴ و حذف ارز ترجیحی برای بسیاری از مصارف، افزایش قیمت دارو امری طبیعی بوده و بخش قابل توجهی از این افزایش نیز ناشی از تورم عمومی و نرخ ارز آزاد است، اظهار کرد: حدود ۷۰ درصد قیمت دارو تابع تورم و نرخ ارز آزاد است و تنها نزدیک به ۳۰ درصد آن به ارز ترجیحی وابسته است؛ به همین دلیل تغییرات ارزی، اثر مستقیمی بر قیمت دارو دارد.

    سخنگوی دولت: ارز دارو تغییر نکرده است

    وی با تأکید بر اینکه پیش از جنگ کمبود جدی دارویی در کشور وجود نداشت، بیان کرد: با تمهیدات وزارت بهداشت و تأمین ذخایر راهبردی، توانستیم شرایط را مدیریت کنیم، هرچند همچنان با چالش‌هایی از جمله محدودیت در واردات دارو و مواد اولیه مواجه هستیم.

    وی ادامه داد: برای کاهش فشار بر مردم، وزارت بهداشت در تلاش است تا حمایت‌ها از طریق بیمه‌ها تقویت شود. پیشنهاد‌های لازم در این زمینه تهیه شده و تأمین منابع مالی آن در حال پیگیری است تا هزینه‌های درمانی برای مردم قابل تحمل باشد.

  • شوک جنگ به صنعت دارو

    شوک جنگ به صنعت دارو

    به گزارش اقتصادران، در سال ۱۴۰۴، رکود صنعت نسبت به سال ۱۴۰۳ رکورد زد . در تمام سال گذشته صنعت در وضعیت رکود قرار داشت. مرور شامخ فروردین تا بهمن ماه ۱۴۰۴ به خوبی نشان می‌دهد، وضعیت کسب و کارها در تمام مدت مورد اشاره به دلیل نوسانات شدید افزایشی نرخ ارز و شرایط قیمتی بی‌ثبات عملا نتوانستند برنامه‌ریزی برای خرید نهاده‌های مورد نظر داشته باشند . وضعیتی که هر ماه تشدید می‌شد. مقاطعی که اینترنت با خاموشی مواجه شد، این وضعیت بدتر شد. در آن مقاطع امکان برقراری ارتباط برای خرید مواد اولیه و ثبت سفارش خارجی و مشتریان جهت صادرات وجود نداشت.

    گذشته از اینکه به گفته فعالان اقتصادی کمبود و افزایش شدید قیمت مواد اولیه و نهاده‌های تولید ادامه تولید را برای صنایع سخت کرده بود. در این فضا به‌طور مستمر کسب و کارها با چالش، مقررات خلق‌الساعه روبه‌رو بودند. به‌طوری که مدت‌ها چالش‌ها  و  ارایه قوانین خلق‌الساعه پی در پی و به دنبال آن تداوم رکود تورمی باعث شده حتی شرکت‌هایی که سال‌ها بدون دریافت تسهیلات و با تلاش کارخانه خود را سرپا نگه داشته بودند، برای تامین هزینه‌های جاری خود و حتی پرداخت حقوق و دستمزد نیز با کمبود نقدینگی مواجه باشند. رویدادی که خود عاملی برای تعدیل سنگین نیروی انسانی بود. این تعدیل گاهی ناشی از ورشکستگی شرکت‌ها بود و گاهی برای عدم پوشش همه نیروها.

    این شرایط بخشی از چالش‌های فعالان اقتصادی در آن مقاطع بود. چالش‌هایی که با جنگ تقویت شد. بحران‌های که همه صنایع را به ‌شدت تضعیف کرده. یکی از صنایعی که به دنبال شرایط کنونی به ‌شدت تضعیف شده، صنعت دارو است. این موضوع را گزارش جدید اتاق بازرگانی تهران پیرامون آثار جنگ بر صنعت دارو منتشر و به خوبی نشان می‌دهد.

    پاشنه آشیل صنعت دارو

    بررسی میزان وابستگی‌های صنعت دارو به سه بخش «صنایع شیمیایی»، «زنجیره بسته‌بندی و لجستیک» و «واردات مواد اولیه و مواد نهایی» نشان می‌دهد بخشی از پاشنه آشیل صنعت دارو در شرایط کنونی این سه بخش هستند.  وابستگی به صنایع شیمیایی: بخش تولید مواد شیمیایی با ضریب ۰.۲۲۳ قوی‌ترین پیوند پیشین را با صنعت دارو دارد. این عدد به این معناست که برای تولید هر واحد محصول دارویی در ایران، بیش از ۲۲ درصد از کل نهاده‌های واسطه‌ای به‌طور مستقیم از صنایع شیمیایی تامین می‌شود. این میزان وابستگی نشان می‌دهد که صنعت دارو به ‌شدت نسبت به محصولات بخش پتروشیمی و صنایع شیمیایی پایه حساس است و هرگونه اختلال در تولید مواد اولیه شیمیایی می‌تواند مستقیما به کاهش تولید یا افزایش بهای تمام شده دارو منجر شود.  زنجیره بسته‌بندی و لجستیک: پیوندهای پیشین با بخش‌های لاستیک و پلاستیک ۰.۰۵۴۸ و کاغذ و فرآورده‌های کاغذی ۰.۰۴۸۱در رتبه‌های دوم و سوم اهمیت قرار دارند. این موضوع بیانگر آن است که صنعت دارو علاوه بر مواد موثره، وابستگی بالایی به صنایع جانبی برای بسته‌بندی استاندارد مانند بلیسترها، پوکه‌ها و جعبه‌های مقوایی دارد.

    همچنین ضریب بخش عمده‌فروشی و خرده‌فروشی ۰.۰۳۹۶ و حمل‌ونقل جاده‌ای بار ۰.۰۱۴۷ نشان‌دهنده اهمیت فرآیندهای بازرگانی و انتقال فیزیکی نهاده‌ها در این زنجیره است.  تولیدات داخلی صنعت دارو: ضریب ۰.۰۲۸ برای خود صنعت دارو نشان‌دهنده وجود پیوندهای داخلی است یعنی واحدهای داروسازی برای تکمیل فرآیند تولید خود، محصولات واسطه‌ای و نیمه‌ساخته را از دیگر شرکت‌های دارویی داخل کشور خریداری می‌کنند که نشان از شکل‌گیری یک زنجیره ارزش داخلی در این صنعت دارد. این نتایج ضرورت وضعیت آماده‌باش، آرایش جنگی و هماهنگی در بدنه دولت را نشان می‌دهد، چراکه ناهماهنگی در بخش‌های نامبرده شده، کل زنجیره را تهدید می‌کند. به عنوان مثال عدم تخصیص ارز یا ترخیص نشدن مواد اولیه از گمرک به معنای توقف یا اختلال در تولید خواهد بود. علاوه بر این، افزایش روزانه قیمت اقلام نیز ناشی از همین پیوندهاست. وقتی نرخ ارز تک نرخی می‌شود، تورم از صنایع بالادستی مانند پتروشیمی و مواد بسته‌بندی از طریق همین ضرایب به بخش دارو منتقل شده و به دلیل قیمت‌گذاری دستوری، منجر به کمبود نقدینگی و خطر توقف خطوط تولید می‌شود.

    خطر در کمین تجارت دارو

    طبق گزارش کارشناسان اتاق بازرگانی تهران، تجارت بین‌المللی در زنجیره ارزش دارو، عمدتا به مواد اولیه، حلال‌های استراتژیک و حد واسطه‌ای تولید از سویی و از سوی دیگر مربوط به فرآورده‌های دارویی نهایی، واکسن‌ها و آنتی‌سرم‌ها می‌شود. تحلیل سبد صادراتی ایران نشان می‌دهد، در سال ۲۰۲۳ (سال ۲۰۲۳ به عنوان جدیدترین سالی که اقلام قطعی آن منتشر شده است) صادرات ایران به ‌شدت تحت تاثیر محصولات پایه پتروشیمی است. محصولاتی مانند متانول با ارزش بیش از ۲ میلیارد دلار و اتیلن گلیکول با ارزش ۴۵۲ میلیون دلار در صدر قرار دارند.

    نکته نگران‌کننده، وابستگی ۸۳ تا ۱۰۰ درصدی این اقلام به بازار چین است که ریسک تمرکز جغرافیایی بالایی را در زمان بحران نشان می‌دهد.  واردات دارو نقاط آسیب‌پذیر زنجیره ارزش را نشان می‌دهد، چراکه تولید داخلی دارو بدون واردات مستمر برخی نهاده‌های کلیدی امکان‌پذیر نیست. در حوزه مواد اولیه، وابستگی شدید به واردات آنتی‌بیوتیک‌ها و ویتامین‌ها وجود دارد. واردات ۱۲۳ میلیون دلاری سایر آنتی‌بیوتیک‌ها که بیش از ۶۰ درصد آن مستقیما از چین تامین می‌شود، نشان‌دهنده این است که اختلال در روابط تجاری با چین یا انسداد مسیرهای دریایی، تولید آنتی‌بیوتیک در داخل را با خطر مواجه می‌کند. همچنین اقلامی مانند متیونین و ایزوسیانات‌ها با وابستگی شدید به مبدا امارات، نقاط حساس زنجیره هستند.

    در حوزه داروهای نهایی، واردات ۴۴۵ میلیون دلاری داروهای خرده‌فروشی در صدر قرار دارد.  هزینه‌های حمل‌ونقل به دلیل دور زدن مسیرهای سنتی و استفاده از بنادر جایگزین نظیر عمان و چابهار افزایش یافته است. علاوه بر این اکنون با شوک تک نرخی شدن ارز و دشواری در حواله‌کرد مبالغ، نقدینگی شرکت‌ها را با مشکل مواجه کرده است. در این میان بررسی ساختار صادراتی نشان می‌دهد، ساختار صادراتی به سمت فرآورده‌های با ارزش افزوده بالاتر است. آنتی‌سرم‌ها و فرآورده‌های خونی با ۵۸ میلیون دلار صادرات، موفق‌ترین کالاهای دارویی ایران در بازارهای جهانی بوده‌اند. سایر داروهای خرده‌فروشی نیز عمدتا به کشورهای منطقه مانند سوریه، افغانستان و عراق صادر شده‌اند. این نشان می‌دهد که توان صادراتی دارو در ایران، با وجود پیشرفت‌های تکنولوژیک، همچنان در مرزهای بازارهای سنتی منطقه باقی مانده است. در ضمن تمرکز بالای صادرات بر چین و هند، ضرورت تنوع‌بخشی مقاصد صادراتی را دوچندان کرده است. همچنین لازم است منابع محدود ارزی به سمت تامینAPI‌های ضروری هدایت شود.

    شوک جنگ

    طبق داده‌های اتاق بازرگانی تهران، در جنگ اخیر توان مهندسی و تجهیزات صنعت مورد آسیب جدی قرار گرفت. بر اثر جنگ، شرکت‌هایی که سازنده تجهیزات مورد استفاده در خطوط تولید صنایع داروسازی بودند، تخریب شدند. این آسیب بر توان داخلی بازسازی و نوسازی خطوط تولید مواد موثره دارویی اثرگذار شد. علاوه بر این، تخریب شرکت‌های تحقیق و توسعه و تولید برخی مواد موثره با فناوری بالا نیز بر تولید این داروها اثرگذار بود. البته میزان اثرگذاری تخریب‌های این مراکز هنوز مشخص نیست.

    داده‌های موجود نشان می‌دهد، در این مدت برخی کارخانه‌ها مثل کارخانه‌های تولید محصولات استریل و سرم آسیب ندیدند. اما تخریب سایر واحدهایی که این بخش‌ها به آنها وابسته بودند، منجر شده است تولید فرآورده‌های تزریقی و سرم تحت تاثیر قرار بگیرد.

    در میان واحدهایی که در دوران جنگ آسیب دیدند، مراکز پخش و انبارها نیز بودند. این گذشته از آسیب مالی و آسیب جانی بود که به این بخش‌ها تحمیل شد.

    تحلیلگران معاونت اقتصادی اتاق تهران معتقدند با آغاز جنگ در اسفندماه، برنامه‌های استراتژیک مبتنی بر قانون هفتم توسعه از جمله ذخیره‌سازی استراتژیک موقتا متوقف شد. در مقابل اولویت نظام سلامت، توزیع دارو و تامین فوری اقلام اورژانسی شد. شرایط کلان سال جدید نیز افزایش هزینه‌های همه نهاده‌های تولید از مواد اولیه تا هزینه‌های دستمزد را می‌طلبد. بر همین اساس برآورد فعالان صنعت دارو پس از ایام عید نشان می‌دهد جز حقوق و دستمزد، هزینه‌های تولید بیش از ۱۴۰ درصد رشد دارد. این موضوع به دلیل آزادسازی نرخ ارز نهاده‌ها از جمله مواد شیمیایی و بسته‌بندی، از ارز ترجیحی به ارز مبادله‌ای است. در چنین شرایطی عدم تغییر شیوه قیمت‌گذاری دارو، انگیزه تولید را از بین برده و خواهد برد و ممکن است خطوط تولیدی که قادر به پوشش هزینه‌های سربار خود نباشند، به ناچار تعطیل شوند.

    توصیه‌های سیاستی

    تحلیلگران اتاق بازرگانی تهران برای رفع چالش کنونی صنعت دارو چند پیشنهاد سیاستی و فنی دارند. طبق اظهارات آنها، بررسی چالش‌های زنجیره ارزش دارو و شوک‌های وارد آمده به آن در جنگ نشان می‌دهد در بدنه ستادی دولت ناهماهنگی وجود دارد و دولت فاقد آرایش جنگی در سازمان‌های متولی دارو است. بر این اساس پیشنهاد می‌شود در سازمان غذا و دارو یا وزارت بهداشت مدیریت بحران جنگ به صورت واحد انجام شود و تصمیم‌گیری‌ها فراتر از بروکراسی زمان صلح باشد. این مدیر باید قدرت تصمیم‌گیری لحظه‌ای داشته باشد و بتواند ناهماهنگی بین دستگاه‌هایی نظیر بانک مرکزی، گمرک و وزارت صمت را رفع کند. پیشنهاد دیگر، اصلاح فوری نظام قیمت‌گذاری است، چراکه صنعت دارو نمی‌تواند با تورم بالای ۵۰ درصد در نهاده‌ها و افزایش بیش از ۱۴۰ درصدی هزینه‌ها، با مدل‌های قبلی قیمت‌گذاری به تولید ادامه دهد.

    اتاق تهران پیشنهاد می‌دهد اجرای قیمت‌گذاری در دو مرحله اصلاح شود؛ نخست، جبران تورم و هزینه‌های اعمال نشده سال گذشته و دوم، پوشش هزینه‌های تولید فعلی بر اساس نرخ‌های جدید ارز و دستمزد. همچنین لازم است برای کالاهایی که ارز ترجیحی دریافت نمی‌کنند، قیمت‌گذاری آزاد شود. پیشنهاد دیگر پیرامون ارایه تسهیلات ارزی و گمرکی است. به عنوان نمونه پذیرش برات اسنادی بدون تعهد بانکی است. برای کالاهایی که ارز آنها توسط خود شرکت بدون انتقال ارز تامین می‌شود، گمرک و سازمان غذا و دارو باید اجازه ترخیص فوری با حداقل اسناد و بدون نیاز به کدهای ساتا یا سپرده‌گذاری بانکی صادر کنند. فعالان اقتصادی خواستار پذیرش برات اسنادی مدت‌دار بدون تعهد سیستم بانکی هستند تا نقدینگی ریالی آنها در بانک‌ها حبس نشود.

    همچنین تسهیل مسیرهای لجستیکی جدید از طریق عمان، چابهار و کریدور ریلی آسیا میانه به جای هاب مسدود شده امارات ضروری است. علاوه بر این، پیشنهاد می‌شود دولت و بانک مرکزی به منظور کاهش نیاز شرکت‌ها به نقدینگی، اجازه دهند ۱۰ درصد مبلغ ثبت سفارش در ابتدا پرداخت شده و ۹۰ درصد باقیمانده، ۶ ماه بعد و به نرخ زمان تخصیص ارز تسویه شود. اجرای فوری رویه ۱۰-۹۰ توسط بانک مرکزی برای کاهش نیاز شرکت‌های فعال در صنعت دارو به سرمایه در گردش و نقدینگی ضروری است. همچنین با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور می‌توان با توجه به نزدیک شدن زمان ارایه صورت‌های مالی شرکت‌ها، استمهال ۶ ماهه مالیاتی را برای صنعت دارو با هدف کمک به توان نقدینگی شرکت‌ها پیشنهاد داد.

    برای جلوگیری از تعدیل نیرو در شرایط جنگی، پیشنهاد می‌شود پرداخت حق بیمه سهم کارفرما به سازمان تامین اجتماعی به مدت ۶ ماه به تعویق بیفتد. طبق گزارش اتاق تهران، برآورد فعالان صنعت دارو این است که این اقدام می‌تواند ۲۰ تا ۳۰ درصد از فشار هزینه‌ای شرکت‌ها را کاهش دهد. از سوی دیگر، دولت باید به قید فوریت بدهی دانشگاه‌های علوم پزشکی به صنعت را تسویه کند تا چرخه خرید مواد اولیه متوقف نشود. البته استفاده از ابزارهایی مانند اوراق گام یا تهاتر سهام برای تسویه بدهی فقط در صورتی راهگشاست که قابلیت نقدشوندگی سریع داشته باشد. پیشنهاد می‌شود در زمان اضطرار، پروتکل‌های تولید جنگی ابلاغ شود که شامل تسهیل الزاماتGMP و تعلیق موقت برچسب اصالت باشد تا سرعت رسیدن دارو به بیمار افزایش پیدا کند و به تاخیر نیفتد.

    23

     

  • بوی جنگ و باروت در داروخانه‌ها!

    بوی جنگ و باروت در داروخانه‌ها!

    به گزارش اقتصادران، کمیابی و نایابی و همچنین افزایش وحشتناک قیمت‌ها مشکلات بسیاری را برای بیماران به ارمغان می‌آورد. بیماران بسیاری در شرایط فعلی برای تأمین دارو با مشکلات و مصائب زیادی مواجه شده‌اند. از نبود دارو‌های با برند مناسب گرفته تا قیمت گزاف این دارو‌ها، همگی از جمله مواردی هستند که جان این بیماران را با خطرات جدی مواجه کرده است. بیماران با کمبود داروهای خود در داروخانه‌ها روبه‌رو هستند و از این وضعیت شکایت دارند.

    خانواده‌های بسیاری از بیماران نیز از هزینه بالای داروها و تحت پوشش نبودن برخی از داروها شکایت دارند. این در حالی است که اکثر این خانواده‌ها از دهک‌های پایین جامعه هستند و درآمد آنچنانی ندارند و برخی از آنها با کمک خیریه‌های درمانی هزینه داروهای بیمار خود را تأمین می‌کنند. نایابی و کمبود داروهای بیماران متأثر از شرایط جنگی نیز به مشکلات ناتوانی در تأمین هزینه‌ها افزوده شده است و بیماران در داروخانه‌ها یکی پس از دیگری به امید یافتن دارو سرگردان هستند.

    وجود بیماری نه تنها به لحاظ روانی بیماران و خانواده‌های آنها را دچار تنش و نگرانی می‌کند، بلکه به لحاظ اقتصادی نیز خانواده‌ها را با چالش‌های عمیقی مواجه می‌سازد. بیماران برای درمان خود مسیرهای درمانی بسیاری را سپری می‌کنند و گاهی بعضی بیماران نیز علیرغم انجام این مراحل درمانی نمی‌توانند بر بیماری غلبه کنند. تحت پوشش بیمه نبودن برخی داروهای بیماری‌های ریوی و غیردولتی بودن بعضی مراحل درمانی، در شرایط فعلی بیماران را با مشکلات درمانی زیادی مواجه می‌کند.

    در خصوص تأمین و تولید دارو، از یک سو واردکننده‌های دارو از عدم تخصیص ارز برای تهیه دارو اعتراض دارند و از سوی دیگر تولیدکننده‌های دارو نیز از کمبود مواد اولیه ناراضی هستند. با این حال گویا زنجیره‌ای به وجود آمده که گریبان بیماران را گرفته است. تحت پوشش نبودن برخی داروها و سهمیه داروهای حیاتی برای بیماران، به دلیل عدم توانایی مالی داروخانه‌ها در بازپرداخت بدهی‌های خود به شرکت‌های توزیع‌کننده دارو، از مشکلاتی است که بیماران با آنها مواجه هستند.

    خدمات درمانی و دارویی متفاوت است

    یک بیمار که به دلیل شرایط بیماری به سختی می‌تواند صحبت کند با ناراحتی تمام گفت: متأسفانه خدمات درمانی و دارویی متفاوت است و این موضوع باعث گلایه‌مندی بیماران شده است. داروهای وارداتی تأثیرگذار بر روند درمان بیماری‌ها که عوارض بدحالی شدید را در بیمار ندارد، دارای تعهد بیمه‌ای نیستند. بسیاری از بیماران به دلیل ناآگاهی از نوع داروهای درمانی و شرایط مالی نامناسب، به اجبار برای درمان به سمت داروهای دارای تعهد بیمه‌ای که بیشتر آنها داخلی است، می‌روند.

    وی افزود: برخی داروهای داخلی موجود تأثیرگذاری چندانی بر درمان مؤثر بیمار ندارد و بیماران را در فرایند درمان دچار برخی مشکلات جسمانی می‌کند. این داروها علاوه بر عوارضی که برای بیمار به همراه دارند، در برخی مواقع با کمبود روبرو هستند. صف‌های طولانی مدت بیماران در داورخانه‌ها برای ارائه نسخه‌ها و دریافت دارو، بیماران و خانواده‌های آنها را از پای درآورده است. در چنین شرایطی مسئولان تنها به تعهد بیمه‌ای اکتفا کرده‌اند و توجهی به دیگر مشکلات دارویی و درمانی ندارند.

    هزینه‌های بسیار گزاف تجهیزات پزشکی درمانی

    یک مرد که همسرش مبتلا به بیماری خاصی است، اظهار داشت: برای پیدا کردن داروهای همسرم از این داروخانه به آن داروخانه سرگردان هستم، هرچند می‌دانم تلاشی که می‌کنم، بی‌فایده است. داروهایی که برای همسرم نیاز دارم در بازار سیاه وجود دارد اما می‌ترسم آنها را تهیه کنم، هر چند توان تأمین قیمت‌های بالای آنها را هم ندارم. موضوع دیگری که بسیار آزاردهنده‌تر است، گرانی بیش از حد تجهیزات پزشکی درمانی است. متأسفانه این تجهیزات از قیمت‌های گزافی برخوردار هستند.

    وی به گران بودن و قیمت‌های بسیار بالای تجهیزات پزشکی درمانی در بازار اشاره داشته و در این رابطه تصریح کرد: تأمین تجهیزات پزشکی درمانی برای خانواده‌های با وضع مالی متوسط و پایین‌تر بسیار دشوار است. تجهیزات پزشکی که در خانه به آنها نیاز است در بازار قیمت‌های بسیار گزافی دارند. در برخی موارد تجهیزات پزشکی و دستگاه‌هایی باید برای بعضی از بیماران خریداری شود که هر کدام از این دستگاه‌ها و تجهیزات نیز دارای قیمت‌های متعدد و بعضاً بسیار بالایی هستند.

    کمبود داروها و مصائب خانواده‌های بیماران

    مادر یک کودک مبتلا به نوعی بیماری خاص بیان داشت: برای خرید داروهای فرزندم با مشکلات بسیاری روبرو هستم. مسئولان یک روز به داروخانه‌ها سر بزنند و ببینند بیماران و خانواده‌های آنها چه مصائبی دارند. از یک سو دارو در داروخانه‌ها نیست و از سوی دیگر داروهای بازار سیاه، تقلبی، قاچاق و تاریخ مصرف گذشته هستند. پس بیماران چگونه داروهای خود را پیدا کنند؟! تاکنون ۲ بار تاریخ انجام فرایندهای درمانی فرزندم به دلیل کمبود دارو و در نوبت قرار گرفتن، به تعویق افتاد.

    وی ادامه داد: برخی داروهای تجویزی پزشکان که درصد بهبود کودک را افزایش می‌دهد، بسیار گران‌قیمت بوده و از حمایت‌های بیمه‌ای برخوردار نیست. از سوی دیگر با آنکه می‌دانم مراحل درمانی فرزندم در مطب پزشک خصوصی با وضعیت بهتری انجام می‌شود، اما به دلیل هزینه بالای دستمزد پزشکان متخصص، امکان مراجعه به متخصص و مطب پزشک‌های خصوصی را ندارم. متأسفانه باید عنوان کرد درد سنگین هزینه‌های دارویی و درمانی، آزار دهنده‌تر از خود بیماری است.

    مشکلات بیماران در دارو و درمان

    یک بیمار بهبود یافته به مباحث درمان و دارو اشاره کرده و ابراز داشت: بیماران در فرایندهای دارویی و درمانی خود با مشکلاتی از قبیل هزینه‌های گزاف داروها و هزینه‌های بسیار سنگین دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی روبرو هستند. بیماران بسیاری بر اثر رعایت نشدن روند دقیق درمان و استفاده نکردن از داروهای مناسب جان خود را از دست می‌دهند. بسیاری از بیماری‌های موجود قابل درمان هستند، به شرط آنکه این بیماران در فضایی مناسب و با داروهای مؤثرتری اقدام به درمان کنند.

    وی اضافه کرد: چنانچه بیماران در فرایند درمان با مشکلاتی روبرو شوند و نسبت به هزینه‌های درمانی خود مدام دچار استرس ناشی از این وضعیت باشند، توان زیادی در برابر درمان نخواهد داشت. این مسئله موجب ضعف آنها و پایین آمدن درصد بهبودی بیماران می‌شود. بسیاری از پزشکان و داروخانه‌ها به دلیل بدعهدی شرکت‌های بیمه‌گر در بازپرداخت هزینه‌های دارویی و درمانی، قراردادهای خود را فسخ کرده و بیمار به ناچار برای درمان اقدام به پرداخت آزاد مبلغ دارو و درمان می‌کند.

    با توجه به شرایط جنگی موجود قیمت داروها افزایش پیدا کرده است

    عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس که به عنوان نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در خانه ملت حضور دارد، در این رابطه گفت: موضوع مهمی که وجود دارد گران شدن قیمت داروها است که در هفته‌های اخیر افزایش قیمت بسیاری داشته است. در برنامه هفتم توسعه باید پرداختی در حوزه دارو از جیب بیماران کاهش پیدا کند، اما با توجه به شرایط جنگی موجود حاکم بر کشور، قیمت داورها افزایش پیدا کرده است و بر این اساس شاید نتوان در این حوزه اقدامات خاصی را انجام داد.

    سید محمد جمالیان در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، افزود: در این رابطه پوشش شرکت‌های بیمه‌ای باید این مسئله را جبران کند تا فشار افزایش قیمت دارو به بیماران وارد نشود. مسئله‌ای که وجود دارد این است که شرکت‌های بیمه‌گر با تأخیر بسیار پوشش بیمه‌ای خود را افزایش می‌دهند. با رایزنی‌های که با برخی شرکت‌های بیمه‌گر از جمله بیمه سلامت انجام شده است، به این نتیجه رسیدیم که تلاش شود پیش از آنکه پوشش‌های بیمه‌ای اعمال گردد از افزایش قیمت‌های داروها جلوگیری شود.

    وی ادامه داد: این موضوع از سوی سازمان غذا و دارو نیز با جدیت پیگیری شده است. با وجود اینکه شرکت‌های بیمه‌گر پوشش‌های بیمه‌ای خود را افزایش خواهند داد، باز هم پرداختی از جیب مردم در حوزه دارو افزایش پیدا خواهد کرد و کمابیش بر روی مردم فشار وارد می‌شود. باید در نظر داشت با توجه به اینکه بیمه‌ها بخشی از پوشش بیمه‌ای را انجام می‌دهند، این فشار خیلی کمتر است. در این راستا تمام تلاش خود را بکار خواهیم گرفت که بیماران در تهیه دارو با کمترین مشکل روبرو باشند.

    حمله به کارخانه‌های داروسازی کشور در جنگ رمضان

    عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس که به عنوان نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در خانه ملت حضور دارد، اظهار داشت: متأسفانه در جنگ رمضان تعدادی از کارخانه‌های داروسازی کشور مورد حمله قرار گرفتند. تا پیش از جنگ بسیاری از داروها در داخل کشور تولید می‌شد، اما اکنون باید این داروها را از خارج کشور تهیه کرد. مواد اولیه برخی از داروهای ساخت داخل نیز از خارج کشور تأمین می‌شد، اما اکنون وارد کشور نمی‌شود. چنین اتفاقاتی سبب افزایش قیمت داروها شده است.

    جمالیان تصریح کرد: دولت و وزارت بهداشت به شدت در حال پیگیری واردات مواد اولیه داروهای ساخت داخل و همچنین داروهای وارداتی هستند. از سوی دیگر تمامی تلاش‌ها بکار گرفته شده تا فرایند بازسازی کارخانه‌های تولیدی دارو در داخل کشور اجرایی شود. امیدواریم هرچه سریعتر این فرایندها اجرایی شود و چرخه تأمین و تولید دارو در کشور مجدداً به حرکت درآید تا بتوان قیمت‌ها در حوزه دارو را کنترل کرد و به ثبات نسبی رساند و در نهایت شاهد کاهش قیمت‌ها در این بخش باشیم.

    وی بیان داشت: موضوع ذخایر استراتژیک کشور برای داروهای عمومی نیز در دست پیگیری قرار دارد. از سوی دیگر اعمال پوشش بیمه‌های تکمیلی به ویژه برای بازنشستگان را پیگیری کردیم. در این راستا قول گرفتیم که در سال جاری برای بازنشستگان کشوری پوشش بیمه‌ای تکمیلی اجرایی شود تا این قشر نیز در حوزه دارو و در حوزه درمان با مشکلات خاصی روبرو نشوند. به خصوص اینکه بازنشسته‌ها اکثراً بیماری‌های مزمنی مانند قند و فشار خون دارند و تأمین دارو برای آنها حیاتی است.