برچسب: تالار شیشه ای

به گزارش اقتصادران، محسن عباسی نوشت:

به گزارش اقتصادران، بازار سرمایه طی سه سال گذشته نتوانسته انتظار بازیگران بازار را برآورده کند؛ هم ناشران و هم سرمایه‌گذاران خرد و کلان بازار از وضعیت فعلی ناراضی هستند. شرایطی که منجر به فرار سرمایه حقیقی و حقوقی از بازار سرمایه شده و نقدینگی را به سمت بازارهای سفته‌بازانه و حتی بازار پول برده است.

حالا اما با تغییر دولت و تعویض مهره‌های کابینه، بازیگران بازار سرمایه دوباره به تحولی با افق روشن امیدوار شده‌اند. بازیگران بازار معتقدند که در کنار نابلدی وزرای دولت سیزدهم، رئیس فعلی سازمان بورس یعنی مجید عشقی، عملا ضد بازار سرمایه کار کرده و در وضعیت بحرانی فعلی نقش داشته است.

آنها عموما در انتقادات خود به سیاست‌های خطا، سکوت‌های نابجا و دفاع‌نکردن مجید عشقی از منافع سهامداران اشاره و عنوان می‌کنند که سیاست‌های اشتباه و انفعال وی در موقعیت‌های مختلفی که طی سه سال گذشته، بازار سرمایه با آنها مواجه بوده، منجر به فرار سرمایه از بازار و کمای بورس شده است.

بر همین اساس، اغلب بازیگران بازار سرمایه طرفدار کنار رفتن عشقی هستند؛ مطالبه‌ای که چند ماه قبل و همزمان با پایان یافتن دوره قانونی ریاست وی بر سازمان بورس هم مطرح بود اما در نهایت، شورای عالی بورس رای به ابقای وی داد و این مطالبه بی‌پاسخ ماند. حالا اما در پی تغییر دولت، کابینه، وزیر اقتصاد و مدیران وزارتخانه، بازیگران بازار سرمایه امیدوارند، عشقی نیز از ریاست سازمان بورس کنار گذاشته شود.

فرهاد حنیفی کیست؟

فرهاد حنیفی نویسنده کتاب «اقتصاد و صنعت بانکداری ایران» و مقالات متعدد در حوزه‌های بانکداری و اقتصاد، تحصیلات خود را در رشته مدیریت مالی تا مقطع دکتری ادامه داده و بیش از ۲۵ سال در بازارهای پول و سرمایه مشغول بوده است. او که در حال حاضر مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران (ونیکی) است، پیشتر معاون نظارت بانک مرکزی، در دوره ریاست عبدالناصر همتی بوده است.

حنیفی همچنین مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی (وبانک)، نایب رئیس هیات مدیره بانک اقتصاد نوین (ونوین)، عضو هیات مدیره بانک پارسیان (وپارس)، مشاور مدیرعامل بانک رفاه (ورفاه)، مدیرعامل شرکت لیزینگ پارسیان (ولپارس)، عضو هیات مدیره شرکت مبادلات غیربورسی  IDRO OTC، عضو کمیته ریسک بانک پارسیان، رئیس هیات مدیره کانون شرکت‌های لیزینگ ایران، رئیس هیات مدیره شرکت شفا دارو (شفا)، رئیس هیات مدیره هلدینگ سیدکو (سیدکو)، رئیس هیات مدیره شرکت توسعه صنایع بهشهر (وبشهر) و عضو هیات مدیره شرکت تامین سرمایه نوین (تنوین) بوده است.

تمایلی ندارم!

اگرچه تحصیلات و سوابق کاری حنیفی نشان از تجربه بالای وی در حوزه بورس و شناخت هر دو بازار پول و سرمایه دارد اما به نظر می‌رسد نام بردن از حنیفی فعلا در حد گمانه‌زنی باشد. چرا که حنیفی در پاسخ به خبرنگار تجارت‌نیوز گفته است که هنوز درباره ریاست وی بر سازمان بورس صحبتی با او نشده و تمایلی هم برای نشستن بر صندلی ریاست سازمان ندارد.

با این حال اما باید منتظر ماند و دید که طرح نام حنیفی برای ریاست سازمان تا چه میزان جدی است و آیا وزارت اقتصاد و شورای عالی بورس، برنامه مشخصی برای تغییر رئیس سازمان و پاسخ به مطالبه جدی بازیگران بازار سرمایه دارند یا خیر. به ویژه اینکه حنیفی پیشتر نیز در دوره ریاست همتی بر بانک مرکزی، معاون نظارت بوده و همکاری نزدیکی با وی داشته است.

به گزارش اقتصادران، پس از آنکه سازمان بورس برای جلوگیری از سقوط بازار و ادامه زیان سهامداران اقدام به محدودیت دامنه نوسان کرد، معاملات بازار سرمایه کم رمق‌تر از همیشه جریان دارد و حتی به کارگیری این ابزار نیز جلوی خروج پول از این بازار را نگرفته است. بر این اساس شاخص کل در پایان معاملات روز یکشنبه با کاهش ۴۶۶ واحدی در سطح ۲ میلیون و سه هزار و ۳۷۵ واحدی ایستاد و شاخص هم‌وزن بازار با ریزش ۲۲۵ واحدی به ۶۳۴ هزار واحدی رسید.

نگاه بورس به توییت‌های انتقادی عبدالناصر همتی

«احسان خاتونی» تحلیلگر بازار سرمایه  درباره مطرح شدن نام همتی می‌گوید: زمانی که ایشان در بانک مرکزی بودند، فعالان بازار سرمایه نسبت به او انتقاداتی داشتند، انتقاداتی در خصوص نرخ بهره و برخی مسائل دیگر، ولی به نظر می‌رسد در حال حاضر شرایط عوض شده و ظاهرا نگاه ایشان بهبود بازار سرمایه است. در این مدت ما دیدیم که ایشان در مقام یک منتقد مطالب بسیاری نوشته‌اند. مطالبی در خصوص اوراق فروشی، چاپ پول، روند رشد تشکیل سرمایه ثابت، تحریم و اف‌ای‌تی‌اف و… حتی درباره خود بورس اوراق‌هایی که به این شکل چاپ می‌شده و درباره مشکلات صندوق ها. او با پایان کارش در بانک مرکزی یکی از منتقدان دولت سیزدهم بوده است؛ از این جهت انتخاب خوبی است.

به گفته او البته باید یادآور شد قطعا آقای همتی به تنهایی نمی‌تواند این مشکلات را حل کند چرا که بیشتر آن‌ها ساختاری و یک بخش بزرگی از آن وابسته به رفع تحریم‌هاست. باید در کنار این نهاد وزارت امور خارجه و سایر نهاد‌های دولتی همکاری کند تا او بتواند نظرات اقتصادی خود را اجرا کند. از جمله نیاز‌های اصلی بورس که لازم است در دولت جدید به آن پرداخته شود فاصله نرخ نیمایی و بازار آزاد و نرخ بهره است که وزارت اقتصاد نقش بسیار مهمی در این مسئله دارد.

ادامه انتقاد‌ها به محدودیت دامنه نوسان در بورس

این کارشناس بازار سرمایه درباره آخرین وضعیت بورس توضیح می‌دهد: بحث‌های فعلی بازار سرمایه در حال حاضر حول محور دامنه نوسان است. انتقاداتی در این خصوص مطرح است، مثلا بسیاری می‌گویند چرا روز اول پس از ترور این کار انجام نشد تا سقوط روز چهارشنبه و شنبه رقم نخورد. برخی نیز معتقدند که چرا این محدودیت برداشته نمی‌شود. اما به طور کلی عملکرد سازمان بورس خیلی کند بوده است. در طرف دیگر دولت هنوز تشکیل نشده و قرار است تیم سازمان هم عوض بشود. این انتقادات به جاست. به هر حال دامنه نوسان زیاد برای بورسی مثل بورس ایران که با انواع و اقسام ریسک‌های سیستماتیک و غیرسیستماتیک روبه رو است، می‌تواند که به شدت سرمایه سهامداران را آب کند.

به باور خاتونی یک ابزار جایگزین برای دامنه نوسان، افزایش حجم مبناست. در این صورت هر کسی خواست می‌تواند بفروشد و از بازار خارج بشود، قیمت‌های پایانی هم زیاد تغییر نکند و سرمایه مردم نیز کمتر آب بشود ولی تصمیم گیران دم دست‌ترین و راحت‌ترین کار را انجام می‌دهند.

استفاده از شاخص هم وزن به جای شاخص کل

احسان خاتونی درباره پیش بینی شاخص کل با بیان ابهاماتی که در مورد این شاخص وجود دارد، تصریح می‌کند: در رابطه با شاخص کل تحلیل‌ها خیلی زیاد است. می‌گویند سهم‌های بزرگ را نگه داشتند و در حال حاضر باید بیشتر افت می‌کرد. مثلا بعضی‌ها می‌گویند شاخص تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد باید پایین بیاید. به باور آن‌ها این شاخص معیار خوبی برای سنجش عملکرد نیست، چون بعضی وقت‌ها تحت تاثیر دو سهم بزرگ می‌ایستد، ولی پرتفو‌ها ۵ تا ۱۰ درصد پایین می‌آید. این باعث شده که شاخص کل نمای بازار سرمایه نباشد. به خاطر همین خیلی‌ها از شاخص هم‌وزن استفاده می‌کنند.

به گفته او در این مورد پیشنهاداتی از قبل هم بوده که مثلا شاخص کلی را که قرار است دستکاری کنند باید حذف شود، ولی به هر حال این شاخص هرچند اشتباه از قدیم معیاری برای سنجش بوده است. واقعیت این است که بخش بزرگی از این ریسک‌هایی که به بازار عارض شده واقعا خارج از کنترل بوده و این نظرات تحت تاثیر همین ریسک‌هاست. وگرنه بازار سهام الان به نظر من در ارزنده‌ترین حالت خودش قرار دارد، چرا که هنوز پتانسیل‌های دلار نیمایی و حذف ارز ترجیحی در آن وجود دارد. اگر نرخ بهره نیز کمی یاری کرده و این ریسک‌ها کاهش پیدا کند من به شخصه علی رغم این نظرات بعید می‌دانم با کاهش جدی مواجه شویم.

به گزارش اقتصادران، میانگین روزانه ارزش معاملات خرد سهام از ابتــدای ســال، ۴۳۲۵ میلیارد تومان برآورد می‌شود، اما نسبت به اسفندماه این سنجه آماری روند افزایشی را نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. البته بازار سهام از ابتدای سال تنها هفت‌روز معاملاتی را پشت سر گذاشته است. در حیطه سیاستگذاری، در روزهای گذشته گام جدی در راستای افزایش کنترل انتظارات تورمی برداشته نشد و دلار، طلا و سکه سطوح قیمتی جدیدی را لمس کردند؛ شرایطی که امکان به تعادل رسیدن بازارها بر اثر تنش‌های جدید منطقه‌‌‌ای و متعادل شدن عرضه و تقاضا در کوتاه‌‌‌مدت را تضعیف می‌کند.

با توجه به اینکه در بخش سیاست خارجی کشور، تحولات روزهای گذشته نیز به دایره ابهامات بازارها اضافه شده است، این مساله در تشدید فضای انتظار تا پایان یافتن ابهامات برای ورود تقاضای موثر سهامی تاثیر‌گذار است. کارشناسان بازار سهام در شرایط کنونی یکی از نکات بورس نسبت به بازارهای موازی را ارزندگی بازار سهام می‌دانند. اکثریت آنها این‌گونه پاسخ می‌دهند که «بخشی» از نمادها کمتر از ارزش ذاتی در حال معامله هستند و کلیت بازار سهام در سطوح تعادلی قیمت قرار دارد و گران نیست. به همین دلیل آغاز فصل مجامع (تقاضا برای سهام سودمحور و ارزنده) و امیدواری سهامداران به دریافت مجوز افزایش نرخ فروش محصولات شرکت‌ها با فرض مقاومت ارز و نرخ‌های جهانی برای عقبگرد قیمتی می‌تواند برای بورس تهران، جذابیت ویژه‌‌‌ای بسازد و به کمک ارزندگی بازار بشتابد. تحلیلگران اقتصادی معتقدند بازارهای ارز و طلا کماکان فاقد توجیه سرمایه‌گذاری در نرخ‌های کنونی هستند و حباب در اطراف این بازارها پرسه می‌زند.

 پرتاب بورس به زمین تردید

با این حال، روند منفی یکپارچه حاکم بر فضای معاملات به دلیل ریسک‌‌‌های متعدد موجب شده است تا حتی تحلیلگران بورسی نیز نسبت به وضعیت بازارسهام به دیده انتقاد بنگرند. در واقع ریسک‌‌‌های گوناگون تحلیل‌‌‌پذیری نمادها را عملا با ابهام مواجه کرده است. از این رو تحلیل‌گریزی بورس به مثابه امتیاز منفی برای بازار مذکور محسوب می‌شود، به‌طوری که عدم‌تحلیل‌‌‌پذیری بازار سهام متاثر از ریسک‌های بیرونی سبب شده است تا سرمایه‌گذاران توجه کافی به ارزندگی سهام نداشته باشند.

به لحاظ رفتاری شاید نتوان توضیحی برای این تناقض یافت. با پیشروی ابهامات، بازارهای کم‌ریسک‌‌‌تر در اولویت سرمایه‌گذاران قرار می‌‌‌گیرند و طبیعی است که با توجه به بی‌‌‌اعتمادی حاکم بر معاملات تالار شیشه‌‌‌ای، سهام ریسک‌پذیر نتوانند جای پای محکمی در میان بازارها باز کنند؛ مگر اینکه دلار و طلا به روند افزایش قیمتی که در پیش گرفته‌اند ادامه دهند. روند صعودی قیمت در بازارهای جهانی نیز همچنان تعجب کارشناسان را به دنبال داشته است. در همین راستا، ‌‌‌قیمت نفت برنت و طلای جهانی در سطوح جدیدی قرار گرفت. به این ترتیب می‌‌‌توان گفت انتظارات تورمی که در بازارها شکل گرفته ممکن است سبب سرایت این وضعیت به معاملات سهام بنیادی نیز شود. البته دراین میان باید توجه داشت که اتخاذ سیاستگذاری‌‌‌های اقتصادی جدید به طور مشخص بر روند بازار سهام اثرگذار است. با این اوصاف باید دید بورس در هفته جاری چه سمت و سویی به خود خواهد گرفت.

در همین رابطه، محسن افشارمنش، کارشناس بازارسرمایه، با بیان اینکه بورس در هفته جاری به‌شدت تحت‌تاثیر رفتارهای سیاسی و اتفاقات نظامی خواهد بود، افزود: به نظر می‌رسد در روزهای آینده بورس به مرور متعادل شود و در روزهای آینده از احتیاط سهامداران کاسته شود. وضعیت بازارهای موازی و شیب تند قیمت‌ها در بازارهای موازی شرایطی را به وجود آورده که بازارسهام چاره‌‌‌ای جز همسو شدن با این شرایط را ندارد.

به گفته او، اگر قیمت‌ها به‌ویژه در بازار طلا به ثبات برسد، رشد بورس آغاز خواهد شد. به عبارت دیگر می‌‌‌توان اینطور بیان کرد که با شکل‌‌‌گیری انتظارات تورمی جدید بازار سهام نیز به‌زودی وارد رقابت با سایر بازارها می‌شود. افشارمنش در پاسخ به این پرسش که بورس تحت چه شرایطی جاماندگی خود از بازارهای رقیب را جبران می‌کند، گفت: مهم‌ترین محرک بورس در سال‌جاری «دلار» است.

این محرک اگر با کاهش فاصله نرخ دلار نیما با دلار آزاد همراه شود، طبیعتا موجب کوچ سرمایه به بورس نیز خواهد شد. البته انتخابات آمریکا و میزان صادرات و قیمت نفت ایران نیز از جمله عوامل موثر بر رشد بورس است. از سوی دیگر روند صعودی قیمت در بازارهای جهانی نیز می‌تواند تعیین‌کننده باشد. همان‌طور که ملاحظه می‌کنیم اکنون نیز افزایش قیمت اونس طلا، شگفتی ناظران و کارشناسان را به همراه داشته است. در همین راستا، کاهش نرخ بهره فدرال‌رزرو و رونق بازار  کامودیتی‌ها می‌توانند محرک رشد بورس محسوب شوند. اکنون گمانه‌‌‌زنی‌های جدی در مورد چشم‌انداز مثبت مس جهانی مطرح می‌شود.

این موضوع بازی تقاضا را به سمت یکی از پرچالش‌‌‌ترین بخش‌‌‌های بازارجهانی سوق می‌دهد و سبب افزایش سریع تحولات قیمتی در ارزش این بازار خواهد شد. بازار سهام فروردین ۱۴۰۳ را با احتیاطی مضاعف آغاز کرد. این در حالی است که یک سناریوی محتمل در خصوص این بازار از «آغاز رشد بورس در نخستین ماه سال» حکایت می‌کرد. اما نه‌تنها این اتفاق رخ نداد، حتی طی هفت‌روز معاملاتی اخیر بازار سه روز منفی و چهار روز مثبت را در کارنامه خود ثبت کرده است. بازدهی شاخص سهام از ابتدای سال با رشد ۲.۵درصدی همراه بوده، این درحالی است که به نظر می‌‌‌رسید طی این مدت عملکرد مطلوب‌‌‌تری را به نمایش بگذارد. اما چرا بورس فروردین را برخلاف انتظارات توفانی استارت نزد؟ در این باره نیز محسن افشارمنش توضیح داد: تنش‌‌‌های سیاسی به صورت مستقیم بازارسهام را تحت‌تاثیر قرار داد.