برچسب: اقتصاد دیجیتال

  • مرخصی اجباری سهم کارگران از قطعی اینترنت / یک تحلیلگر اقتصادی: تولید کنندگان فعلا دست نگه داشته اند

    مرخصی اجباری سهم کارگران از قطعی اینترنت / یک تحلیلگر اقتصادی: تولید کنندگان فعلا دست نگه داشته اند

    به گزارش اقتصادران، بیش از یک هفته از اتفاقات اخیر کشور می گذرد و پنج روز است که بیش از ۹۰ درصد اینترنت کل کشور به یکباره قطع شده. این وضعیت نگرانی های زیادی را بین مردم نسبت به ادامه فعالیت‌ها و کسب و کارها در پلتفرم های آنلاین ایجاد کرده است. برخی از مردم از ریزش کاربران حوزه اقتصاد دیجیتال می‌گویند و برخی از ریزش تجارت خارجی ایران.

    اقتصاد دیجیتال که در سال های اخیر یکی از شعارهای اصلی دولت ها بوده اکنون با یک چالش بزرگ درست و پنجه نرم می کند؛ در واقع اقتصاد دیجیتال امروز دیگر یک انتخاب نیست؛ ضرورتی است که مرزهای سنتی تجارت، تولید و اشتغال را درنوردیده و نظم تازه‌ای به دنیای اقتصاد داده است.

    در این نظام نوظهور، داده‌ها سرمایه‌اند، پلتفرم‌ها زیرساخت‌اند و سرعت، کلید رقابت. کسب‌وکارها با تکیه بر فناوری اطلاعات، اینترنت، هوش مصنوعی و ابزارهای هوشمند، نه‌تنها مدل‌های سنتی را دگرگون کرده‌اند، بلکه فرصت‌های جدیدی برای رشد، اشتغال و نوآوری پدید آورده‌اند.

    در جهان امروز، بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی بدون داشتن فروشگاه فیزیکی، بازارهای میلیونی را در اختیار دارند. مرز جغرافیا بی‌معنا شده و مزیت رقابتی، دیگر نه در انبارها، بلکه در کدها و الگوریتم‌ها نهفته است.

    در کشور ما نیز اقتصاد دیجیتال با وجود زیرساخت‌های محدود و چالش‌هایی نظیر اینترنت ناپایدار، ضعف قانون‌گذاری و بی‌اعتمادی به پلتفرم‌های داخلی، همچنان رشد چشمگیری داشته است. میلیون‌ها کسب‌وکار کوچک و متوسط به فضای آنلاین کوچ کرده‌اند؛ اما ادامه این مسیر بدون برنامه‌ریزی، تنظیم‌گری هوشمند، آموزش گسترده و توسعه زیرساخت‌های بومی ممکن نخواهد بود.

    در شرایط کنونی این سوال مطرح است که تداوم قطعی اینترنت چه اثری رو اقتصاد و کسب و کارهای آنلاین خواهد گذاشت؟

    در همین رابطه احمد حاتمی یزد؛  تحلیلگر مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه در شرایط کنونی قطع اینترنت یک اقدام موقتی است گفت: به نظرم با فروکش کردن حوادث اخیر در کشور، اینترنت بار دیگر به شرایط عادی برخواهد گشت.

    او در ادامه افزود: امروز اقتصاد کشور به سبک دهه ۶۰ اداره نمی شود حتی دهه ۶۰ فکس هم نداشتیم و همه مکاتبات به صورت دستی رد و بدل می شد  الان فکس هم زیاد کاربرد ندارد و همه چیز با ایمیل و واتساپ و تلگرام انجام می شود؛در واقع در حال حاضر کسب و کارها بازاریابی خودشان را از طریق فضای مجازی انجام می دهند و در چنین وضعیتی اقتصاد در  بخش بازرگانی و مبادلات مکاتبات؛ حتی در بخش خدمات مهندسی؛ مبادله اسناد بین نهادهای دولتی و بخش خصوصی و حتی بین خود بانک ها مختل شده است.

    این کارشناس اقتصادی تاکید کرد  با تداوم قطعی اینترنت ضربه شدیدی به اقتصاد خواهد خورد  البته این نکته هم حائز اهمیت است که وظیفه اول هر حکومتی حفظ امنیت  و آرامش است؛ حالا چون این اتفاقات اخیر موجب بر هم خوردن آرامش جامعه شد که خودش برای اقتصاد بسیار مضر بود دولت مجبور شد به همچین تدبیری دست بزند و به نظرم این اقدام موقتی است و امیدوارم تا اخر  این هفته به پایان برسد .

    او در ادامه درباره اینکه آیا برآوردی وجود دارد که قطع یکباره اینترنت چقدر روی اقتصاد دیجیتال اثر می گذارد گفت من خودم اطلاعات لازم در اختیار ندارم اما حقیقتا می توانم بگویم که خسارت آن بسیار زیاد است؛ من در موقعیتی نیستم که عدد و رقم درستی را اعلام کنم اما قطعا زیان بسار زیادی به اقتصاد کشور خواهد زد.

    به گفته او این قطعی اینترنت  نه تنها روی اقتصاد کشور اثر می گذارد بلکه در همه ابعاد فعالیت اجتماعی ما اثر نا مساعدی دارد. از جمله یکی از جاهایی که اثر منفی دارد بخش آموزش است.

    او بیان کرد: الان یک هفته است که تقریبا اکثر مدارس کشور تعطیل است  و دانش آموزان سرکلاس نمی روند و  معلمان باید از طریق آموزش از راه دور فعالیت کنند و این بسیار روش ناکارآمدی است و این سیستمی که آموزش پرورش تحت عنوان برنامه شاد دارد پاسخگوی ۱۰ تا ۱۵ میلیون دانش آموز کشور نیست؛ من خودم دست اندر کار مدارس هستم؛ معلمین و دانش آموزان نمی توانند به درستی با این برنامه کار خود را انجام دهند .

    حاتمی یزد در پایان خاطر نشان کرد با قطعی اینترنت هم آموزش هم اقتصاد هم بخش تولید کارخانجات با مشکل روبرو شده اند و حتی بخشی از تولید کنندگان فعلا دست نگه داشته اند و حتی من اطلاع یافتم که خیلی از کارفرماها؛کارگرها یا کارمندها را به مرخصی اجباری با حقوق و حتی بدون حقوق فرستادند و بنابراین قطعی اینترنت بر کارگر وکارمند و کارفرما تاثیر منفی می گذارد  و من امیدوارم که این اتفاقات فروکش کند و کشور بتواند به زندگی نرمال برگردد.

  • موقعیت تأسف‌بار ایران در اقتصاد دیجیتال/ کسب و کارهای دیجیتال در منگنه اینترنت نیم بند ایران

    موقعیت تأسف‌بار ایران در اقتصاد دیجیتال/ کسب و کارهای دیجیتال در منگنه اینترنت نیم بند ایران

    به گزارش اقتصادران، در حال حاضر سهم اقتصاد دیجیتال در تولید ناخالص داخلی ایران حدود ۴.۹ درصد اعلام شده، رقمی که با میانگین جهانی حدود ۱۵ درصد فاصله دارد که بیانگر ضرورت تحول در زیرساخت‌ها، سیاست‌گذاری‌ها و توانمندسازی نیروی انسانی است. احسان چیت‌ساز، معاون سیاستگذاری توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، در گفت‌وگوی اخیرش توضیح داد: «فاصله سهم اقتصاد دیجیتال در ایران نسبت به میانگین جهانی همان زنگ خطری است که ما را واداشته در برنامه هفتم توسعه هدف‌گذاری کنیم سهم اقتصاد دیجیتال تا سال ۱۴۰۷ به ۱۰ درصد برسد؛ یعنی بیش از دو برابر امروز.»

    سهم اقتصاد دیجیتال در کشور ما نه تنها با میانگین جهانی فاصله دارد بلکه رتبه ایران نسبت به دیگر کشور‌ها نیز بسیار پایین است. بر پایه گزارش «مجمع جهانی اقتصاد» در سال ۲۰۲۴ میلادی، ایران با امتیاز ۵۱.۴۵ در جایگاه ۷۹ جهان در «شاخص آمادگی شبکه‌ای» قرار دارد. این شاخص که ۱۳۳ کشور جهان را ارزیابی می‌کند، آمادگی کشور‌ها را برای بهره‌برداری از فرصت‌های فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی (فاوا) می‌سنجد و شامل چهار بعد، ۱۲ شاخص و ۵۴ سنجه است. «شاخص آمادگی شبکه‌ای» به‌عنوان قطب‌نما برای دولت‌ها عمل می‌کند و نشان می‌دهد که همکاری‌های عمومی-خصوصی دیجیتال می‌توانند محرک کلیدی تحول دیجیتال باشند.

    برنامه دولت چهاردهم برای توسعه اقتصاد دیجیتال

    اکنون مدت‌هاست که کشور‌ها اقتصاد دیجیتال دیگر یک «بخش» مستقل نمی‌بینند، بلکه آن را ستون فقرات توسعه اقتصادی می‌دانند و تمام برنامه‌ها را بر تحقق این هدف معطوف می‌کنند.

    در همین راستا دولت چهاردهم مدعی شده که در برنامه هفتم توسعه، برای نخستین بار سهم مشخصی برای اقتصاد دیجیتال تعیین شده؛ یعنی رساندن آن به ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۱۴۰۷. به گفته چیت ساز؛ «این تحول تنها به زیرساخت ختم نمی‌شود. ما بر حکمرانی داده و دولت هوشمند تأکید کرده‌ایم؛ یعنی شفاف‌سازی نقش‌ها و مسئولیت‌ها، یکپارچه‌سازی سامانه‌ها، حذف موازی‌کاری‌ها و تضمین دسترسی عادلانه به داده‌های باکیفیت با رعایت محرمانگی و امنیت.»

    توسعه اقتصاد دیجیتال در گرو چیست؟

    توسعه اقتصاد دیجیتال در ایران بیش از هر چیز به تقویت زیرساخت‌های فناورانه، حکمرانی داده و سرمایه انسانی متخصص وابسته است. بدون دسترسی گسترده به اینترنت پرسرعت، شبکه‌های فیبرنوری و ظرفیت‌های پردازشی کافی، امکان شکل‌گیری زیست‌بوم دیجیتال پویا و رقابتی فراهم نمی‌شود. برای تحقق این هدف، وزارت ارتباطات مدعی شده در زمینه توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و داده‌ای از جمله فیبرنوری، اینترنت پهن‌باند ثابت و سیار، ابر دولت، مخابرات فضایی و اپراتور‌های لنگر هوش مصنوعی آغاز کرده است. با اینحال تجربه بار‌ها اختلال در اینترنت به دلایل متعدد امنیتی چه در ایام جنگ و چه اعتراضات در کشور کار را به شدت برای کسب و کار‌های دیجیتال مشکل کرده است.

    علاوه بر این، حکمرانی داده به‌عنوان ستون کلیدی اقتصاد دیجیتال، تضمین‌کننده شفافیت، امنیت و دسترسی عادلانه به اطلاعات است و امکان خلق ارزش از داده‌ها را فراهم می‌کند. بر اساس تجربه کشور‌های پیشرفته، ترکیب زیرساخت‌های قوی با سیاست‌های هوشمندانه در زمینه مدیریت داده، امنیت سایبری و حمایت از نوآوری، زمینه رشد پایدار و توسعه اقتصادی دیجیتال را ایجاد می‌کند.

    عامل دیگر توسعه اقتصاد دیجیتال، سرمایه انسانی ماهر و آموزش مهارت‌های دیجیتال است. تربیت نیروی متخصص در حوزه‌های کلیدی مانند تحلیل داده، هوش مصنوعی، امنیت سایبری و توسعه نرم‌افزار، به‌عنوان موتور محرکه نوآوری عمل می‌کند و قابلیت رقابت شرکت‌های داخلی در بازار‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را افزایش می‌دهد. در این خصوص نیز چیت ساز مدعی شده که تربیت ۵۰۰ هزار نیروی ماهر دیجیتال، توسعه سواد دیجیتال عمومی، حمایت مالی از آموزش‌های مهارتی و تقویت پژوهش و مراکز تحقیق و توسعه در دستور کار قرار دارد. درحالیکه بار‌ها شاهد فرار مغز‌ها و مهاجرت متخصصات هوش مصنوعی و برنامه نویسان در کشور بوده‌ایم.

    گزارش «مجمع جهانی اقتصاد» نیز نشان می‌دهد که ایران در میان ۱۳۳ کشور ارزیابی‌شده، با وجود پیشرفت‌های داخلی، هنوز با کشور‌هایی که بهره‌برداری موفق از فرصت‌های دیجیتال را تجربه کرده‌اند، فاصله دارد. این رتبه‌بندی، اهمیت همکاری بخش‌های عمومی و خصوصی و ایجاد زیست‌بوم پایدار دیجیتال را بیش از پیش برجسته می‌کند و راهنمایی برای سیاست‌گذاران کشور است تا مسیر توسعه اقتصاد دیجیتال را تسریع کنند.

    برنامه دولت برای توسعه بازار رقابتی و حمایت از سکو‌های بومی

    چیت‌ساز با اشاره به ضرورت توسعه بازار رقابتی و حمایت از سکو‌های بومی بیان کرد: «هدف ما ارتقای رقابت‌پذیری، جلوگیری از انحصار، ایجاد بازارگاه‌های دیجیتال و حمایت از شرکت‌های صادراتی است تا ایران به بازیگری جدی در اقتصاد دیجیتال منطقه تبدیل شود.» علاوه بر این، تسهیل صادرات محصولات دیجیتال و ارائه تسهیلات مالی و ضمانت‌نامه‌های صادراتی برای خدمات ابری و نرم‌افزار‌های SaaS از اولویت‌های وزارت ارتباطات به شمار می‌رود.

    به این ترتیب، جایگاه ایران در اقتصاد دیجیتال ترکیبی از تلاش‌های داخلی، برنامه‌های توسعه زیرساخت و مهارت‌های نیروی انسانی و نیز رتبه جهانی در شاخص آمادگی شبکه‌ای است. افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از ۴.۹ درصد به ۱۰ درصد نه تنها یک هدف آماری، بلکه یک جنبش ملی برای تحول اقتصادی و ارتقای رقابت‌پذیری ایران در عرصه منطقه‌ای و جهانی محسوب می‌شود.

  • حال بد اقتصاد دیجیتال در پساجنگ / درآمد هزاران کسب و کار کوچک صفر شد

    حال بد اقتصاد دیجیتال در پساجنگ / درآمد هزاران کسب و کار کوچک صفر شد

    به گزارش اقتصادران، چالش‌های از دسترس خارج شدن اینترنت منحصر به قطع ارتباط شهروندان با یکدیگر و فضای مجازی نبود؛ کما اینکه زندگی مجازی شهروندان در خریدها و معاملات اینترنتی را تحت تأثیر قرار داده است؛ به گونه‌ای که بر اساس اعلام بسیاری از استارتاپ‌ها و پلتفرم‌های خرید و فروش کالا، ارتباط با مشتریان در جنگ ۱۲ روزه تقریبا به صفر رسیده بود.

    به اعتقاد برخی مسئولان کسب و کارهای مجازی کوچک و متوسط، این بنگاه‌ها حتی با وجود گذشت یک هفته از وقوع آتش بس و بازگشت اینترنت به شبکه پایدار همچنان با مشکلات حل نشده‌ای مانند کاهش تعداد مشتریان و چالش‌های زیرساختی دست و پنجه نرم می‌کنند.

    شاید اولیه‌ترین راهکاری که در این میان به ذهن خطور کند، تمهیدات دولت برای حمایت از این کسب و کارها بعد از پایان بحران باشد اما چنین به نظر می‌رسد این مُسکن‌های موقتی نه تنها حکم تنفس مصنوعی را دارند بلکه شاید در میانه راه، پاسخگوی معضلات این کسب و کارها نباشد و از یک مرحله به بعد حتی قطع شوند.

    صادق محمدی دبیر اتحادیه کسب و کارهای مجازی بر این باور است که «امروز نمی‌توان خوش بین بود حمایتی در انتظار کسب و کارها باشد. اتفاقات شبیه به جنگ با ارائه بسته‌های حمایتی به روال گذشته باز نمی‌گردد. وقتی حاکمیت در اوج بحران تصمیم‌هایی مثل قطعی اینترنت می‌گیرد، می‌تواند شرایط بازرگانی را باز بگذارد و یک سری ورودی خروجی‌ها را تسهیل می‌کند.»

    مشروح گفت‌وگو با صادق محمدی دبیر اتحادیه کسب و کارهای مجازی را در ادامه بخوانید؛

    «صادق محمدی»، دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی درباره چالش کسب و کارهای اینترنتی پس از قطع اینترنت در زمان جنگ ایران و اسرائیل با اشاره به چالش‌های کسب و کارهای اینترنتی در جنگ ۱۲ روزه و تبعات پساجنگ برای بنگاه‌های دیجیتال، بزرگترین معضل را دسترسی اینترنت دانست.

    دردسرهای زیرساختی برای کسب و کارها در دوران پساجنگ

    او گفت: در این جنگ ۱۲ روزه و حتی با اتمام جنگ، اینترنت سرورها به منظور ارائه خدمات و ارتباط با مشتریان و پلتفرم‌ها به طور کامل از دست رفته بود. این مشکلات را باید به ارتباط پلتفرم‌ها با تیم کسب و کار که بیشتر آن‌ها دورکار هم بودند تسری داد.

    محمدی با توجه به شرایط فعلی پلتفرم‌های مجازی، اعلام کرد که اکنون شرایط ثابت‌تر شده اما بعد از بازگشت اینترنت به شبکه پایدار باز هم کسب و کارها مشکلاتی در برقراری با تیم خود و البته اتصال به اینترنت دارند.

    چرا کسب و کارها از دسترسی به اینترنت محروم می‌شوند؟

    دبیر اتحادیه کسب و کارهای اینترنتی عنوان کرد: در شرایط بحران و با توجه به تصمیم گیری‌های حاکمیتی، بهترین اتفاق می‌تواند این باشد که دسترسی به اینترنت محدود نشود. اما سوالی که مطرح می‌شود این است که قطع دسترسی ها، چقدر در محدود کردن برخی فعالیت‌های مدنظر حاکمیت تاثیر دارد؟ در این مدت، مسائلی را شاهد بودیم که نشان می‌داد قطع اینترنت، تأثیری روی هدف اصلی نداشت و به نظر می‌رسید فقط یک تصمیم هیجانی و متناسب با شرایط بود. این تصمیم نقاط قوت و ضعفی هم داشت که می‌توانست گرفته نشود.

    میزان خرید اینترنتی مردم کاهشی شد

    محمدی در بخش دیگری از این گفت و گو درباره مشکلات دیگری که کسب و کارهای اینترنتی در طول جنگ ۱۲ روزه با آن مواجه بودند، گفت: آسیب به کسب و کار اینترنتی فقط از جنس بیرونی و حاکمیتی نیست. اتفاقات مشابه این موضوع، تأثیر زیادی در میزان درآمد، فروش و شرایط کاری این بنگاه‌ها می‌گذارد. در حال حاضر که اینترنت در شرایط نرمال به سر می‌برد بسیاری از کسب و کارها همچنان در معرض ضرر و زیان‌های ناشی از جنگ ۱۲ روزه قرار دارند.

    شرایط جامعه به گونه‌ای پیش می‌رود که مردم میزان خرید اینترنتی را به دلیل مبهم بودن شرایط، کم کرده‌اند و بسیاری از کسب و کارها به ۵۰ درصد میزان درآمد خود برنگشته‌اند که بازتاب آن را می‌توان در بورس، ریتیل، سایت‌های گردشگری، پلتفرم‌های ارز دیجیتال و طلا هم مشاهده کرد.

    محمدی چالش دیگر کسب و کارهای کوچک و متوسط را در بحران جنگ، تعدیل نیروی انسانی دانست و افزود: بازتاب اتفاقات ناشی از جنگ را می‌توان در تعدیل نیروی انسانی عنوان کرد که از خرداد آغاز شده و موج بعدی را در تیرماه و مردادماه شاهد خواهیم بود. به طور قطع، این تصمیم گیری‌ها تاثیر منفی خود را بر آینده کسب و کار می‌گذارد. در این ۱۲ روز شرایط برای همه مبهم بود و هنوز این ابهام ادامه دارد. بنابراین کسب و کارها، توسعه را متوقف کردند چون توسعه هر کسب و کاری مبتنی بر نیروی انسانی است.

    وقتی توسعه در پلتفرم‌های اینترنتی معنای خود را از دست می‌دهد

    او با ارائه یک ارزیابی کلی از وضعیت توسعه کسب و کارها گفت: به طور عمومی توسعه متوقف یا کم شده است. بسیاری از کسب و کارها در اتفاقات روزانه دچار مشکل هستند و نه تنها نمی‌توانند توسعه دهند بلکه در نگه داشتن وضعیت موجود هم دچار اختلاف اند. در حال حاضر پلتفرم‌های آنلاین سفر و گردشگری چه فعالیت و درآمدی می‌توانند داشته باشند؟ آیا پروازی هست که مسافران به سفر خارجی بروند یا تضمینی هست که بتوانند به کشور بازگردند؟

    دبیر اتحادیه کسب و کارهای دیجیتال در ادامه این گفت و گو درباره رخنه موج اضطراب و استرس روی کسب و کارها به چند نکته اشاره کرد و گفت: فضای کسب و کار همیشه مبتنی بر امید و توسعه متمرکز است اما وقتی می‌بینید فاندرها، مدیران و کارشناسان ناامید یا مضطرب هستند و در فضای ابهام قرار دارند به طور مستقیم روی عملکرد کسب و کارهای آنلاین تاثیر دارد.

    محمدی درباره کسب و کارهایی که بیشترین آسیب را از جنگ ۱۲ روزه دیده اند، گفت: کسب و کارهای کوچک و متوسط بیشتر از سایر بنگاه‌های دیجیتال در این مدت متحمل ضرر شدند؛ سرویس اینترنت کسب و کارهای کوچک و متوسط به دلیل ارزان بودن، روی هاستینگ خارجی قرار دارد. این در حالی است که کسب و کارهای اینترنتی بزرگتر، دسترسی بهتری دارند و از ارتباطات رادیویی برخوردارند اما وقتی به سمت کسب و کارهای خرد می‌رویم، از دسترسی بین المللی استفاده می‌کنند. الان سرویس این کسب و کارها صفر شده یا صدای‌شان را هم کسی نمی‌شنود.

    درآمد هزاران کسب و کار کوچک به صفر رسید

    او گفت: در این مدت با اطمینان می‌گویم بیش از هزاران کسب و کار آسیب دیدند و در مدت جنگ ۱۲ روزه درآمدشان صفر بود اما صدای‌شان کمتر شنیده می‌شود.

    محمدی درباره حمایت از کسب و کارهای متضرر شده از جنگ گفت: تا پیش از آتش بس، منابع حمایتی اختصاص نیافته بود چون اولویت‌های بزرگتری در شرایط جنگی وجود دارد. الان هم بعید می‌دانم بسته‌های حمایتی برای این کسب و کارها در نظر گرفته شود چون این حمایت درگیر لایه‌های مختلفی است. به عنوان مثال، شاید بسته‌ای مالی تدوین شود اما در فرایند بانکی به مشکل می‌خورد و امکان برخورداری از این بسته برای کسب و کار متضرر وجود ندارد.

    او گفت: امروز نمی‌توان خوش بین بود که حمایتی در انتظار کسب و کارها باشد. اتفاقات شبیه به جنگ با ارائه بسته‌های حمایتی به روال گذشته باز نمی‌گردد. وقتی حاکمیت در اوج بحران تصمیم‌هایی مثل قطعی اینترنت می‌گیرد، می‌تواند شرایط بازرگانی را باز بگذارد و یک سری ورودی خروجی‌ها را تسهیل می‌کند. به عنوان مثال، حداقل‌ترین ارتباط یک کسب و کار با مشتری، ارسال پیامک ورود به پلتفرم است اما وقتی کسب و کار حتی در ارسال پیامک هم به دلیل مشکلات زیرساختی، محدودیت دارد آسیب جدی در انتظارش خواهد بود.

  • آقای رئیس جمهور! نگذاريد آنچه بر صنعت خودروي كشور رفته، بر اقتصاد ديجيتال حاكم شود

    آقای رئیس جمهور! نگذاريد آنچه بر صنعت خودروي كشور رفته، بر اقتصاد ديجيتال حاكم شود

    به گزارش اقتصادران، انجمن صنفي كسب و كارهاي اينترنتي، در نامه‌اي به مسعود پزشكيان، رييس‌جمهور منتخب، كيفيت پايين اينترنت، نظام مالياتي ناكارآمد و نگاه امنيتي به قانون‌گذاري را چالش‌هاي اصلي اكوسيستم استارت‌آپي و كسب و كارهاي اينترنتي عنوان كرد.

    روز جمعه پانزدهم تيرماه، دور دوم چهاردهمين دوره انتخابات رياست‌جمهوري برگزار شده و روزهاي آغازين شنبه ۱۶ تيرماه بود كه مسعود پزشكيان به عنوان رييس‌جمهور منتخب اعلام شد. اواخر تابستان سال ۱۴۰۱ بود كه بنابر دستور مراجع ذي صلاح محدوديت‌هايي براي برخي از شبكه‌هاي اجتماعي خارجي رخ داد و به دنبال اين اتفاق، كسب‌و كارهاي اينترنتي با چالش‌هايي مواجه شدند. اگرچه تلاش‌هاي بسياري در مدت سه سال گذشته براي توسعه كسب‌و كارها در پلتفرم‌هاي داخلي و بهبود وضعيت اينترنت انجام شد؛ اما همچنان اين انتظار از سوي كاربران و شهروندان براي دسترسي آسان به پلتفرم‌هاي خارجي وجود دارد. مساله‌اي كه با مطرح شدن بحث انتخابات، شهروندان درخواست بهبود شرايط اينترنت و دسترسي به فضاي به پلتفرم‌هاي را از رييس‌جمهور و مسوولان او مطرح كردند.

    دولت تمام قد  در برابر فيلتركردن و فيلترشكن بازي مي‌ايستد

    مسعود پزشكيان در اين باره اظهار كرده است: جهان با سرعت به سوي دسترسي‌هاي كم هزينه و پرسرعت به اينترنت حركت مي‌كند و من آمده‌ام تا موانع دسترسي مردم و صاحبان كسب و كار را به جديدترين فناوري‌هاي عصر بردارم. او تضمين داده كه تمام دولت در برابر فيلتر كردن و فيلترشكن بازي تمام قد بايستد. وي در سومين مناظره به ارايه راهكارهايي در حوزه‌ فضاي مجازي پرداخت و با بيان اينكه با اعمال فيلترينگ بسياري از مشاغل را از دست داده‌ايم، اظهار كرد: بسياري از افرادي كه از طريق فضاي مجازي امرار معاش مي‌كردند با اعمال فيلترينگ زندگي‌شان به هم ريخت و ميليون‌ها انسان با اين اقدامي كه انجام شد تحت تاثير قرار گرفتند. رييس‌جمهور منتخب با اشاره به رونق كاسبي فروشندگان فيلترشكن گفت: اينكه چرا بررسي و پيگيري نمي‌كنند كه چه كسي است فيلترشكن‌ها را مي‌فروشد، موضوع قابل بحثي است؛ وقتي از وضعيت فضاي مجازي صحبت مي‌شود اينطور به نظر مي‌رسد كه مشكل جاي ديگري است چرا كه همه موافقيم كه فيلترينگ نباشد. برخي تحليلگران بر اين عقيده‌اند كه بدافزار بودن خاصيت وي‌پي‌ان نيست و اين موضوع در مورد همه اپليكيشن‌ها صدق مي‌كند و حتي يك اپليكيشن ماشين حساب هم ممكن است بدافزار باشد؛ اما محدود كردن بعضي از پلت‌فرم‌ها در سال‌هاي گذشته مردم را با اين خطر مواجه كرد و باعث شده اكثرا به وي‌پي‌ان‌ها و اپليكيشن‌هاي ناشناس روي بياورند اين درحالي است كه اين اپليكيشن‌ها ممكن است دسترسي‌هاي غيرمتعارفي مثل مكان و ليست مخاطبان را بگيرند و از اين اطلاعات سوء‌استفاده كنند.

    نامه سرگشاده به رييس‌جمهور منتخب

    در اين راستا انجمن صنفي كسب‌وكارهاي اينترنتي با انتشار نامه‌اي سرگشاده به رييس‌جمهور منتخب، وضعيت اسف‌بار اينترنت، نبود قانو‌گذاري شفاف و فرصت رقابت برابر به دليل تفكر امنيتي و همچنين ديدگاه سنتي در ساختار مالياتي كشور را سه دليل مهم وضعيت بحراني اكوسيستم استارتاپي كشور دانست. اين انجمن با معرفي خود به عنوان نخستين تشكل صنفي كسب‌وكارهاي اينترنتي و استارتاپي كشور، به نمايندگي از بخشي از اقتصاد ديجيتال در نامه خود، دغدغه‌ها و نيازهاي امروز اكوسيستم استارتاپي كشور را به مسعود پزشكيان گوشزد كرده است. نامه اينطور آغاز مي‌شود: «جناب آقاي پزشكيان، اكوسيستم استارتاپي و كسب‌وكارهاي اينترنتي كشور مُرد از بس كه جان نداشت!» و انجمن صنفي در ادامه به صراحت به اختيارات رييس‌جمهور اشاره مي‌كند: «با اينكه مي‌دانيم شما و دولت چهاردهم كه در حال تشكيل آن هستيد، اختيارات تام و تمام و ابزارهاي كافي براي حل اين مشكلات را در اختيار نداريد، اما انتظار داريم براي رفع آنها به قدر وسع، بكوشيد.» انجمن صنفي كسب‌وكارهاي اينترنتي (انجمن كارفرمايي فروشگاه‌هاي اينترنتي شهر تهران) در ابتدا «وضعيت اسف‌بار اينترنت» را بزرگ‌ترين مشكل پيش روي كاربران و كسب‌وكارهاي اينترنتي خوانده است: «اينترنت كشور در حال حاضر كند، فاقد كيفيت لازم، داراي محدوديت‌هاي بسيار و شامل فيلترينگ گسترده است. اينترنت باكيفيت، سريع و آزاد حق هر ايراني و حق هر كسب‌و‌كار ايراني است. تقاضامنديم براي تحقق اين حق مسلّم بكوشيد.»

    نگذاريد آنچه بر صنعت خودروي كشور رفته، بر اقتصاد ديجيتال حاكم شود

    اين نهاد صنفي در وصف دومين مشكل بزرگ مي‌نويسد: «مشكل بزرگ ديگر، فقدان قانون‌گذاري موثر، به‌روز، شفاف و فراهم‌كننده فرصت‌هاي برابر براي رقابت عادلانه ميان كسب‌و‌كارها است. تفكر امنيتي حاكم بر كشور باعث شده است روند فعلي قانون‌گذاري در زمينه‌هاي فناورانه و جديد، به‌شدت محافظه‌كارانه، همراه با بي‌اعتمادي نسبت به بخش خصوصي و در خدمت توليد رانت و انحصار باشد. امري كه در نهايت هم براي اقتصاد ديجيتال كشور عميقاً مخرب است و هم منجر به ارايه خدمات نامناسب، بي‌كيفيت و گران براي كاربران ايراني مي‌شود.» انجمن صنفي كسب‌وكارهاي اينترنتي ادامه مي‌دهد: «خواهشمنديم تا جايي كه مي‌توانيد نگذاريد آنچه بر صنعت خودروي كشور رفته است، بر اقتصاد ديجيتال كشور نيز حاكم شود.» اين نامه سپس به نظام مالياتي كشور اشاره مي‌كند كه «هنوز نتوانسته است خود را با واقعيت‌هاي جديد مربوط به كسب‌وكارهاي اينترنتي تطبيق دهد.» ديدگاه سنتي و قوانين قديمي حاكم بر ساختار مالياتي كشور، منجر به تعيين ماليات‌هاي سنگين، ناعادلانه و سليقه‌اي براي كسب‌وكارهاي جديد و نوآورانه شده است. امري كه نه تنها باعث تهديد ورشكست‌شدن تعدادي از كسب‌و‌كارهاي اينترنتي شده، بلكه منجر به نااميدي صاحبان ‌كسب‌و‌كارهاي اينترنتي و رسيدن موج جديد مهاجرت از نيروي متخصص به كارآفرينان و كوفاندرهاي استارتاپي شده است. نويسندگان نامه ادامه مي‌دهند: «نظام مالياتي شفاف و عادلانه كه مدل‌هاي درآمدي نو را بشناسد و بتواند مطابق با تغييرات فناورانه حركت كند، براي اكوسيستم استارتاپي كشور يك ضرورت فوري است. ضرورتي كه اگر به سرعت فكري براي آن نشود، منجر به نابودي بسياري از كسب‌و‌كارهاي اينترنتي در آينده‌اي نزديك خواهد شد. خواهشمنديم اگر مي‌توانيد، براي نجات اكوسيستم استارتاپي از بحران مالياتي فعلي، كاري كنيد.» انجمن صنفي كسب‌وكارهاي اينترنتي معتقد است كه اين سه مشكل، تنها بخش كوچكي از فهرست بلندبالاي موانع و مشكلات كسب‌و‌كارهاي اينترنتي و استارتاپ‌هاي كشور است؛ چه آنكه «بحران مهاجرت بي‌رويه منابع انساني متخصص، نظام بيمه‌اي ناكارآمد و غيرشفاف، تحريم‌هاي ظالمانه، ورود نهادهاي غيرمتخصص به حوزه كسب‌و‌كارهاي اينترنتي و تورم افسارگسيخته، بخشي ديگر از اين فهرست هستند.» اين نامه خطاب به پزشكيان تأكيد مي‌كند كه «فقط از شما خواهان بررسي، چاره‌جويي و تلاش در رابطه با سرعت و كيفيت اينترنت، قانون‌گذاري مناسب و بهبود وضعيت مالياتي كسب و كارهاي اينترنتي هستيم» و در آخر ابراز اميدواري مي‌كند كه بخش‌هاي ديگر حاكميت درباره وضعيت بحراني حاكم بر اكوسيستم استارتاپي كشور كه ديگر نفس‌هايش به شماره افتاده است، متوجه و آگاه شوند.

  • ریال دیجیتال توان مقابله با تحریم ها را دارد؟

    ریال دیجیتال توان مقابله با تحریم ها را دارد؟

    به گزارش اقتصادران، با اعلام بانک مرکزی، توسعه فاز آزمایشی خدمت جدید و عملیاتی شده «ریال دیجیتال» در جزیره کیش، از تیرماه ۱۴۰۳ جهت خدمت به مشتریان شبکه بانکی آغاز و مشتریان می‌توانند بدون استفاده از پول‌های کاغذی یا کارت‌های بانکی به سادگی از طریق کیف پول ریال دیجیتال و تنها با اسکن بارکد تولید شده توسط نرم‌افزارهای ارائه شده، با شیوه‌های نوین خریدهای خود را انجام داده و یا نسبت به انتقال وجه به کیف پول سایر مشتریان اقدام کنند.

    با ورود گسترده مردم در جوامع مختلف به سمت بازار خرید و فروش رمزارزها، ظرفیت این بخش برای دولت‌ها بیشتر مورد توجه قرار گرفت. چه در بحث استخراج رمزارز‌ها و چه در رابطه با بازار تجاری آن‌ها، مردم روز به روز فعال‌تر شدند و این رویکرد، به ارزش پول دیجیتال افزود.

    هرچند که بازار رمزارز‌ها از نوسانات بالایی سطح جهانی برخوردار است با این وجود، برخی از کارشناسان اقتصادی بهره‌گیری از پتانسیل این بخش برای تعاملات اقتصادی را ارزشمند توصیف می‌کنند. این جایگاه، باعث شد تا رمزارز‌ها در سیاست‌های کلان اقتصادی کشور‌ها راه باز کرده و در نهایت وارد تجارت جهانی شوند.

    مهم‌ترین اتفاق برای جهان رمزارز‌ها را می‌توان توجه جدی کشور‌های نوتحریم مانند روسیه به قابلیت این دارایی‌ها برای دور زدن تحریم‌ها دانست. این قابلیت باعث شده تا کارشناسان در ایران نیز همواره اذعان به کارآمدی رمزارز‌ها برای انجام تجارت بدون محدودیت داشته باشند. با این حال هنوز روندی برای ایجاد سازکار در بهره‌گیری از ارز دیجیتال چه در معاملات خرد داخلی و چه تبادلات کلان خارجی از سوی دولت راه‌اندازی نشده است.

    توانایی محدود دورزدن تحریم‌ها

    آشتیانی گفت: استفاده صحیح از ارز دیجیتال می‌تواند به عنوان اهرم توسعه و تقویت تجارت برشمرده شود با این حال، هنوز در ایران هیچ قانون و یا بستری مناسب با فعالیت رمزارز‌ها چه در حوزه استخراج و چه تجارت با آن‌ها نداریم و این یک عقب‌ماندگی جدی است.

    این فعال صنعت رمز ارز ادامه داد: همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، پول دیجیتال ظرفیت دور زدن تحریم‌ها را دارد، اما نمی‌توان نسبت به آن، امید چندان گسترده‌ای داشت. نباید فراموش کنیم که رمزارز‌ها در تمامی کشور‌های جهان نوپا هستند و در بسیاری از بازارها، وضعیت آزمون و خطا را دارند. بازار اقتصاد دیجیتال هنوز به طور کامل به بلوغ مدنظر نرسیده و ایران حتی از سایر کشور‌ها در این‌باره عقب‌تر است. از این رو نمی‌توان تجارت با رمز ارز را به عنوان یک راهکار قطعی دورزدن تحریم‌ها برای ایران عنوان کرد.

    ارز کاغذی هنوز پادشاه تجارت خارجی است

    آشتیانی در ادامه صحبت‌های خود خاطرنشان کرد: برخی از کشور‌ها به‌ویژه کشور‌های نوتحریم مانند روسیه توانسته‌اند بخشی از فشار‌های تحریمی حاکم در اقتصاد خود را بشکنند، اما در حالت کلی، تمام جهان هنوز فاصله زیادی برای استفاده از پول دیجیتال در سطح تجارت کلان دارد. هنوز فاصله زیادی داریم تا رمزارز‌ها را جایگزین ارز‌های کاغذی کنیم، اما این به آن معنا نیست که نباید سمت آن حرکت کنیم.

    وی تصریح کرد: یکی از مشکلات جدی در ایران غیر از بحث بلوغ و وجود پشتوانه قانونی، کمبود تولید رمز ارز است؛ میزان تولید و استخراج رمز ارز در کشور به اندازه‌ای نیست که بتوان از آن حتی در تجارت خرد عام استفاده کرد. برای شکل‌گیری تجارت خارجی بر مبنای رمزارزها، نیاز به وجود میزان زیادی رمزارز است که در این بخش محدودیت شدید داریم.

    ایران عقب نماند؟

    برخی کارشناسان بر این باورند با وجود تمام نگاه‌های مثبت و کلان به اقتصاد دیجیتال، رمز ارز‌ها توانایی دور زدن تحریم‌های سنگین یک کشور را ندارند. حجم معاملات این بخش نسبت به میزان تجارت جاری در عرصه جهانی، بسیار کم است و هنوز تا جایی که بگوییم رمزارز‌ها می‌توانند ناجی کشور‌های تحریمی باشند، فاصله داریم. با این حال ظرفیت بالای پول دیجیتال، کتمان‌شدنی نیست و دیر یا زود، جهان راه به بلوغ رساندن رمزارز‌ها را یاد خواهد گرفت. ایران نیز نباید از این قافله جا بماند.

  • سهم 6 درصدی اقتصاد دیجیتال از اقتصاد ایران

    سهم 6 درصدی اقتصاد دیجیتال از اقتصاد ایران

    به گزارش اقتصادران، روح‌الله دهقانی فیروزآبادی؛ معاون علمی و فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری امروز در مراسم افتتاحیه بیست‌و‌چهارمین نمایشگاه بین‌المللی مخابرات، فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی اظهار کرد: به لطف موج جهانی توسعه فناوری‌های ارتباطات، اقتصاد دیجیتال هم در ایران مورد توجه قرار گرفت. در دو دهه گذشته با توسعه زیرساخت‌های مخابرات و ثابت و سیار و 4G  یک جریان جهانی ایجاد شد.

    دهقانی گفت: اقتصاد دیجیتال در دنیا 15 درصد تولید ناخالص دنیا را به خود اختصاص داده است به این معنا که یک‌هفتم اقتصاد جهان، اقتصاد دیجیتال است. در ایران این عدد 6 درصد و یک‌پانزدهم است؛ بنابراین اگر بخواهیم فرصت توسعه را اندازه‌گیری کنیم‌ همین امروز نسبت به تولید ناخالص جهانی 2.5 برابر، اقتصاد دیجیتال در ایران فرصت توسعه دارد.

    معاون علمی رئیس‌جمهور تصریح کرد: چیزی که امروز 30 میلیارد دلار سهم از GDP در ایران است 2.5 برابر یعنی 75 میلیارد دلار ظرفیت تولید ناخالص ملی در مقایسه با سهم جهانی اقتصاد دیجیتال داردوی، ادامه داد: اگر‌ این عدد را به نسبت جمعیت 1 درصدی که کشور دارد مطالعه کنیم این توان تا 150 میلیارد دلار قابل اندازه‌گیری است. اقتصاد دیجیتال در ایران نسبت به متوسط تولید ناخالص ملی جهانی 2.5 برابر جای رشد دارد و نسبت به جمعیت تا 5 برابر جای رشد دارد.

    دهقانی فیروزآبادی خاطرنشان کرد: حوزه اقتصاد دیجیتال از پایه با فناوری تولید شده است. ما در کشور اقتصادهای سنتی زیادی داریم که نفوذ فناوری در آنها انرژی‌بر است از این جهت دانش‌بنیان‌ترین اقتصادی که سراغ داریم اقتصاد دیجیتال است

    معاون علمی رئیس‌جمهور گفت: اقتصاد دیجیتال دو حوزه هم‌وزن دارد و به همان اندازه که توسعه زیرساخت در آن اهمیت جدی دارد بحث نیروی انسانی نیز موضوع بسیار مهمی است. ما در کشور از نیروی انسانی جوان، باهوش و تیز برخوردار هستیم و نسبت به دنیا نیز جزو ارزان‌قیمت‌ترین نیروی‌های انسانی هستیم.

    وی تأکید کرد: یکی از موضوعات بسیار مهم بحث مردمی‌بودن اقتصاد دیجیتال است. اگر به من بگویند که یک تجربه موفق اقتصادی، فناوری را نام ببریم قطعاً اقتصاد دیجیتال در رأس این موضوعات است. از این جهت که دولت و حاکمیت به جای تصدی‌گری در همه امور یک روش درست را انتخاب کرده است و آن هم توسعه زیرساخت است.

    دهقانی ادامه داد: موضوع توسعه اپراتورهای ثابت و سیار موضوعی بود که عامل توسعه توسط جریان های مردمی شد. درواقع سهم بزرگی از اقتصاد دیجیتال را مردم، شرکت‌های خصوصی و بخش‌های عمومی توسعه داده‌اند.

    وی با بیان اینکه اقتصاد دیجیتال به همان اندازه که فرصت ایجاد می‌کند تهدیدهایی را نیز دارد گفت: علاقه‌مندی کشورهای همسایه به جذب نیروی انسانی این خطر را گوشزد می‌کند که اگر برنامه ریزی دقیقی برای توسعه اپراتورها نداشته باشیم و اگر نتوانیم زیرساخت‌های مخابراتی در کشور ایجاد کنیم از این جریان عقب خواهیم افتاد.

    معاون علمی رئیس‌جمهور تصریح کرد: معاونت علمی برای اینکه سهم خود را در اقتصاد دیجیتال بازی کند، دو ستاد توسعه فناوری‌های ارتباطات و اتصال‌پذیری که ذیل حوزه فناوری با نگاه رو به آینده فعالیت می‌کند و ستاد اقتصاد دیجیتال نیز در توسعه بازار و توسعه تنظیم‌گری و تسهیلگری این فضا فعالیت می‌کند.

    دهقانی ادامه داد: ابزارهای بسیار دقیقی در اختیار داریم که از جمله آنها اعتبار مالیاتی که ذیل قانون جهش تولید دانش‌بنیان پیش‌بینی شده است امروز توسط اپراتورها و مجموعه‌های دانش‌بنیان مورد استفاده قرار گرفته است.

    وی در پایان گفت: امسال ما پیش‌بینی 15 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری از طریق اعتبار مالیاتی داشتیم که تا امروز 7 هزار میلیارد تومان آن اختصاص داده شده است.