دسته: طلا و ارز

به گزارش اقتصادران، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران عنوان کرد: در ۲ هفته اخیر نوسان کاهش و افزایش کمی در بازار طلا و سکه داشتیم اما در کل نسبت به یک ماه گذشته کاهش قیمت خوبی را شاهد بودیم به طوری که از ابتدای هفته انس جهانی طلا حدود ۶۸ دلار کاهش قیمت داشت که این موضوع در بازار داخلی ما سبب کاهش قیمت‌ها شد.

بذرافشان ادامه داد: به تبعیت از کاهش انس جهانی طلا، هر گرم طلای ۱۸ عیار تقریبا با ۵۲ هزار تومان کاهش به ۳ میلیون و ۳۳۸ هزار تومان رسید؛ سکه امامی با حدود ۴۰۰ هزار تومان کاهش به ۴۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید؛ سکه بهار آزادی، نیم سکه، ربع سکه و سکه‌ گرمی هم به تدریج ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان کاهش قیمت داشتند. همچنین، حباب سکه از ۸ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان به ۷ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان رسید.

بذرافشان در مورد روند بازار طلا و سکه در روزهای آتی هم پیش‌بینی کرد: قیمت‌ها در یک ماه گذشته ثبات و کاهش نسبی خود را طی کرده و احتمال اینکه ما شاهد کاهش شدید قیمت‌ها باشیم بسیار کم است مگر آنکه شرایط با نوسانات بازارهای جهانی و بازار ارز در داخل و تغییر وضعیت تقاضا، تغییر کند.

کاهش تولید طلا در کشور

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در ادامه در مورد وضعیت تقاضا در بازار طلا و سکه گفت: متاسفانه تقاضا در صنعت ما به شدت پایین است و این شرایط از ابتدای سال بدتر شده است به گونه‌ای که در ۳ ماه گذشته حدود ۸۵ درصد تولید طلای ساخته شده در کشور کاهش داشته است.

بذرافشان درباره دلایل کاهش تولید طلای ساخته شده، ادامه داد: از دی ماه سال گذشته که بحث ثبت معاملات در سامانه جامع تجارت مطرح شد، مشکلات صنف ما بیشتر شد و با توجه به ابهامات این طرح واحدهای تولیدی ما حتی شب عید در تهیه مواد اولیه خود دچار مشکل بودند و فعالیتشان کاهش پیدا کرد. بعد از عید هم یک ماه، ماه رمضان را داشتیم و پس از آن با اجرایی شدن سامانه جامع تجارت شاهد اعتراض همکارانمان بودیم که متاسقانه سبب شد در سالی که با عنوان سال جهش تولید با مشارکت مردم از سوی مقام معظم رهبری نامگذاری شده است، بازار طلا عملا حالت نیمه تعطیل به خود بگیرد و همه اینها شرایط صنف ما به خصوص بخش تولید را بحرانی کرد.

او با بیان اینکه بیشتر واحدهای تولیدی ما در کارگاه‌ها و مغازه‌های اجاره‌ای مشغول فعالیت هستند و به سختی از پس پرداخت هزینه‌های جاری خود برمی‌آیند، افزود: فعال اقتصادی باید در حوزه کاری خود آرامش داشته باشد و نگران آینده خود نباشد اما این مسئله هنوز در صنف ما حل نشده است. در حال حاضر عنوان شده است که تغییراتی در سامانه جامع تجارت انجام شده و قرار است در آینده به تدریج جلساتی در این زمینه برگزار شود تا ابهامات در این موضوع برطرف شود.

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با بیان اینکه در حال حاضر بازار طلا کاملا باز است، گفت: بازار حدود یک ماه است که باز است و همکاران ما فعالیت اقتصادی خود را انجام می‌دهند اما متاسفانه نبود تقاضا وجود دارد که ما امیدواریم با تدابیر مسئولان مربوطه شرایط تسهیل شود.

به گزارش اقتصادران، قیمت طلا طی دو هفته گذشته با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است. بررسی عملکرد ۱۵ روز منتهی به ۱۶ خرداد نشان می‌دهد این فلز با نوسان ۲۰۰ هزار تومانی در حال رفت و برگشت بوده است. البته این نوسان از هفته دوم خرداد متوقف شد و طلای ۱۸ عیار به پرسه در کانال ۳ میلیون و ۳۰۰ ادامه داد. این روند در بازار سایر قطعات طلا نیز به همین منوال بود و یک بار قیمت دلار آن را رهبری می‌کرد و یک بار هم انس جهانی.

محمد کشتی آرای، عضو اتحادیه طلا و جواهر تهران درباره آخرین وضعیت بازار طلا می‌گوید: روز گذشته بازار جهانی فلز‌های گران‌بها از جمله نقره پلاتین و پالادیوم با کاهش همراه شدند. در بازار جهانی طلا نیز بعد از اعلام شاخص‌های اقتصادی در آمریکا با توجه به بهتر شدن اوضاع سیاسی جهانی قیمت انواع فلزات گرانبها مخصوصا قیمت طلا با کاهش حدود ۷۷ دلاری مواجه شد. روز پنجشنبه قیمت هر اونس طلا ۲۳۵۳ دلار بود، ولی امروز به ۲۲۹۳ دلار رسید. خب این کاهش هفتاد دلاری در حالی اتفاق افتاده که قیمت ارز در داخل کشور این روز‌ها تغییرات زیادی ندارد.

از طرفی به گفته وی با توجه به ثبات سیاسی و اقتصادی کشور قیمت ارز این روز‌ها نوسان خاصی ندارد و اخبار منفی که منتشر می‌شود باعث نشد که تغییرات عمده‌ای در قیمت ارز داشته باشیم.

تصویب قطعنامه ضد ایرانی تروئیکای اروپایی در شورای حکام در روز‌های گذشته خبری بود که می‌توانست آغاز یک روند افزایشی برای دلار باشد، اما تا این لحظه واکنش خاصی از سوی این بازار دیده نمی‌شود و در نتیجه طلا نیز ساعات آرام‌تری را سپری می‌کند.

حباب سکه ثابت ماند

طبق گفته‌های کشتی آرای ترکیب این دو عامل سبب شد روز شنبه قیمت طلای داخلی نیز در اولین ساعات معاملات به نسبت روز پنجشنبه با کاهش همراه باشد. به این ترتیب که در بازار مسکوکات قیمت سکه طرح قدیم ۳۷ میلیون و پانصد هزار تومان شد یعنی در اولین معاملات ۳۰۰ هزار تومان کاهش داشته است. سکه طرح جدید هم با ۴۰۰ هزار تومان کاهش تا این لحظه به ۴۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده؛ نیم سکه با حدود ۲۰۰ هزار تومان کاهش، روز شنبه ۲۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان شده است. ربع سکه هم با ۲۰۰ هزار تومان کاهش به ۱۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده و این در حالی است که سکه‌های یک گرمی تغییری نداشته است.

به گفته وی در سمت دیگر قیمت طلای ۱۸ عیار با حدود ۳۰۶ هزار تومان کاهش برای هر مثقال، در حال حاضر به ۱۴ میلیون و ۴۳۰ هزار تومان رسیده و هر گرم طلای ۱۸ عیار هم با ۶۵ هزار تومان کاهش در حال حاضر ۳ میلیون و ۳۳۰ هزار تومان قیمت دارد. این کاهش قیمت در حالی است که ثبات و تعادل عرضه و تقاضا تغییری نکرده و حباب سکه همچنان ۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است.

افزایش تقاضا در بازار طلا

این فعال بازار طلا در ادامه گفتگو با اقتصاد ۲۴ می‌افزاید: این روز‌ها تقاضا در بازار به یک دلیل افزایش پیدا کرده و آن شروع ماه محرم و صفر در تیر ماه است. معمولا قبل از ماه محرم و صفر بسیاری می‌خواهند یا ازدواج کنند یا مراسمی دارند که ترجیح می‌دهند قبل از ماه محرم برگزار کنند. درنتیجه به سیاق سال‌های گذشته این روز‌ها شاهد یک مقدار افزایش تقاضا و افزایش داد و ستد‌ها در سطح بازار هستیم.

حمایت از تولید؛ شرط اثرگذاری انتخابات بر سمت عرضه طلا و جواهر

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران پیش‌تر از وضعیت نامناسب تولیدی‌های مصنوعات طلا گفته بود. به گفته او واحد‌های تولیدی طلا در کشور تنها با ۱۰ درصد ظرفیت خود فعال مانده است. با مطرح شدن ثبت دارایی‌ها در سامانه جامع تجارت بیم آن می‌رفت که همین مقدار نیز از دست برود و فرار سرمایه اوج بگیرد اما حالا بازار طلا موضوعی مثل انتخابات را پیش روی خود دارد که می‌تواند اثرگذار شود.

به باور کشتی آرای اگر قول و قرار‌هایی که کاندیدا‌ها می‌دهند به واقعیت تبدیل شود و شرایط اقتصادی بهتر بشود، طبیعتا قدرت خرید مردم هم افزایش پیدا خواهد کرد و ما شاهد رونق تولید خواهیم بود. در این صورت از خروج سرمایه‌ای که به دلیل ایجاد سامانه‌ای برای ثبت معاملات و ثبت سرمایه شکل گرفته و چالش‌هایی را هم موجب شده بود؛ جلوگیری خواهد شد. البته در حال حاضر نیز با توجه به مذاکرات و اصلاحاتی که قرار است روی این سامانه انجام شود، روند خروج سرمایه متوقف شده است.

چشم انداز انس جهانی طلا

علاوه بر داده‌های قوی‌تر از حد انتظار مشاغل ایالات متحده، توقف خرید طلا از سوی چین پس از ۱۸ ماه این افت شدید و ناگهانی را در قیمت انس جهانی موجب شده است. طبق آخرین نظرسنجی کیتکو از ۱۸ تحلیلگر وال استریت پس از سقوط شدید انس در روز جمعه، ۶۱ درصد آنان کاهش قیمت را پیش بینی کردند.

بر این اساس در صورتی که دلار نیز تحرک خاصی نداشته باشد، طلای داخلی به کاهش خود ادامه دهد.

به گزارش اقتصادران، سی و یکمین حراج شمش طلا درحالی بناست امروز برگزار شود که تا کنون و طی 30 جلسه حراج حضوری شمش طلا در مرکز مبادله ایران، 4605 کیلوگرم شمش مورد معامله قرار گرفته است.

متقاضیان می توانند با واریز مبلغ سه میلیارد و پانصد میلیون ریال(350 میلیون تومان) به عنوان وجه الضمان به ازای هر قطعه شمش طلا تا ساعت 24 روز شنبه 19 خردادماه، در این حراج شرکت کنند.

این حراج از ساعت 12 الی 16 در تالار معاملات طلای مرکز مبادله ایران برگزار خواهد شد.گفتنی است، مبلغ وجه الضمان باید به حساب واسط مرکز مبادله ارز و طلای ایران، مشروط به تایید واریز وجه از سوی این مرکز باشد.

گفتنی است، به دلیل تعطیلات هفته قبل و عدم امکان تسویه معاملات، حراج شمش طلای مرکز مبادله ایران در هفته گذشته برگزار نشد.

به گزارش اقتصادران، نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد که با احتساب نرخ تورم 47درصدی برای ایران در سال 2023 (مطابق با آمار صندوق بین‌المللی پول) و نرخ نزدیک به 60 هزار تومانی ارز در بازار آزاد در اسفند ماه 1402، نرخ واقعی ارز در پایان سال گذشته با شکاف نزدیک به 14 هزار تومانی نسبت به بازار آزاد، حدود 73هزار و 874 تومان است.

نظام تک‌نرخی ارز و وجود شکاف بین نرخ ارز رسمی و آزاد همزمان با افزایش مداخله‌های اختلال‌زای دولت در قالب تشدید کنترل و سختگیری‌ها به خصوص در حوزه قیمت‌گذاری کالاها منجر به شکل‌گیری فساد و رانت‌های ماندگار در کشور شده است. به تازگی نیز ريیس کل بانک مرکزی عنوان کرده «تا زمان رفع تحریم‌ها امکان تک‌نرخی کردن ارز وجود ندارد.» بنابراین به نظر می‌رسد که وضعیت فعلی ماندگار است.  عدد نزدیک به 74 هزار تومان برای نرخ واقعی ارز درحالی است که بانک مرکزی به تازگی از نرخ جدیدی به نام «نرخ موزون ارز» رونمایی کرده و می‌گوید: «جنبه عملیاتی ندارد و فقط برای محاسبه است.» با این حساب نرخ حدود 36 هزار تومانی درج شده در وبسایت بانک مرکزی به عنوان نرخ موزون ارز با برآورد نرخ واقعی ارز 38 هزار تومان اختلاف دارد.

ضمن اینکه بانک مرکزی هم‌اکنون بسیاری از اقلام وارداتی را با ارز ترجیحی 28500 تومانی تامین می‌کند و گفته می‌شود که 90درصد تجارت ایران نیز در این حوزه است. با این حساب، یارانه‌ای که بانک مرکزی در حوزه واردات این اقلام می‌پردازد تقریبا به 50هزار تومان در هر دلار می‌رسد.  مابه‌التفاوت این دو رقم باید از جایی تامین شود که مشخص نیست کجاست، اما پیش از این و هنگام حذف ارز 4200 تومانی گفته شد که مابه‌التفاوت رقم ارز ترجیحی و ارز بازار آزاد از طریق فشار به منابع پایه پولی یا همان چاپ پول تامین می‌شود و این ساز و کار تورم‌زا است. با این حال بانک مرکزی از دو ماه پیش به این طرف در گزارش‌های خود عنوان کرده که تمامی متغیرهای پولی در حال کاهش هستند و جای نگرانی نیست.  اما نگاهی بیندازیم به گزارشی که معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق تهران تهیه کرده و در آن به دنبال پاسخی برای این سوال بوده که واقعا نرخ واقعی ارز چقدر است و چقدر پایین‌تر نگه داشته شده است؟ گزارش این موسسه مبتنی بر سال پایه 1381 و تعدیل نرخ تورم با این سال است، چراکه نرخ ارز در سال 1381 تک‌نرخی بوده و پس از آن محاسبات نرخ واقعی ارز از طریق تاثیر دادن اختلاف تورم داخلی و خارجی انجام شده است.

باتوجه به اینکه پس از تک‌نرخی شدن ارز در سال 1381 تا چند سال پس از آن، تاحدودی به اندازه اختلاف تورم داخلی و خارجی به نرخ ارز افزوده می‌شد، بنابراین اختلاف نرخ ارز آزاد با نرخ واقعی ارز طی این سال‌ها محدود بوده است.  مطابق با قانون برنامه توسعه، نظام ارزی کشور، «شناور مدیریت شده» است که در آن نرخ ارز باتوجه به حفظ رقابت‌پذیری در تجارت خارجی و باتوجه به تورم داخلی و جهانی و تعیین حد مطلوبی از ذخایر خارجی تعیین می‌شود، اما مهم است که هر سال نرخ ارز به اندازه تفاوت تورم داخلی و خارجی تعدیل شود تا در برابر شوک‌های احتمالی نوسان شدید ایجاد نشود.  از سال 1382 تا 1390 نظام ارزی کشور تقریبا تک‌نرخی بوده، به‌طوری که طی این مدت سالانه کمتر از 5درصد به نرخ ارز اضافه شده درحالی که مطابق با قانون باید به اندازه مابه‌التفاوت نرخ تورم داخلی و خارجی به نرخ ارز اضافه می‌شد. با این روال، به گفته این گزارش، فنر ارز فشرده شده و در سال‌های 1390 و 1391 و پس از آن در سال‌های 1397 و 1399 به دلیل بروز شوک ناشی از تحریم‌ها، نرخ ارز در بازار آزاد جهش یافته است.

این گزارش می‌افزاید: در ابتدای دهه 90 اختلاف نرخ ارز بازار آزاد و نرخ واقعی ارز حدود 886 تومان بوده است، اما به مرور با رشد نرخ ارز این شکاف افزایش یافته است، به نحوی که در میانه دهه 90 یعنی در سال 1395 به 2807 تومان رسیده و با بازگشت مجدد تحریم‌ها در سال 13977 نرخ ارز بازار آزاد نیز با شوک 155درصدی همراه شده و به 10377 تومان رسیده است. بنابراین در دهه 90 نرخ واقعی ارز 14500 تومان محاسبه شده که شکاف با بازار آزاد را به 4207 تومان رسانده است.

این روند تا جایی ادامه می‌یابد که در سال 1401 که نرخ ارز در بازار آز اد حدود 35 هزار تومان مبادله شده است، درحالی که نرخ واقعی ارز در این سال 53 هزار و 500 تومان برآورد شده است. در واقع رشد تورم جهانی در سال 1401 که با جنگ اوکراین کلید زده شد، نرخ واقعی ارز را نیز بالاتر برده است.  دست آخر می‌رسیم به سال 1402 که تورم ایران به سطح کم‌سابقه 47درصد می‌رسد و نرخ 60 هزار تومانی ارز در بازار آزاد، برآورد نرخ واقعی ارز در پایان سال 1402 را به نزدیک 74هزار تومان می‌رساند.

البته اختلاف نرخ ارز بازار آزاد و نرخ واقعی محل اختلاف صاحب‌نظران اقتصادی است. برخی از دیدگاه مداخله دولت در شرایط بحرانی برای مدیریت بازار حمایت می‌کنند و معتقدند که باتوجه به شرایط تحریم در ایران دولت باید از ابزارهای مختلف جهت مدیریت نرخ ارز در کشور و حمایت از تولید استفاده کند. از طرف دیگر دیدگاه طرفداران بازار آزاد بر عدم مداخله دولت وجود دارد که معتقدند این کار در بلندمدت موجب آسیب‌پذیری اقتصاد از محل جهش‌های ارزی و رشد انتظارات قیمتی می‌شود.  اما باید توجه داشت که در آزادترین اقتصادها نیز در شرایط بحرانی حدودی از مداخله در بازار را دارند. هر چند این مداخله‌ها به صورت کوتاه‌مدت بوده و در بلندمدت از طریق بهبود ساختارها به تدریج با ترمیم نظام حمایتی، ارز چند نرخی و کنترل دستوری قیمت کنار گذاشته می‌شود. در ایران از زمان آغاز تحریم‌ها با هدف حمایت از تولید و صادرات و همچنین اطمینان از واردات کالای اساسی، برخی مداخله‌ها غیرقابل اجتناب بوده است، اما باتوجه به استمرار شرایط تحریم لازم است سیاست‌گذاری دولت به سمت اصلاح ساز و کارهای اقتصادی برای به حداقل رساندن این مداخلات حرکت کند.