دسته: بورس

  • «شنای خلاف جهت آب» بورس ایران! / سهم ایران از اقتصاد جهانی آب رفت

    «شنای خلاف جهت آب» بورس ایران! / سهم ایران از اقتصاد جهانی آب رفت

    به گزارش اقتصادران، «باز هم خلاف جهت …» گویا اقتصاد ایران باید در تمام جوانب، جهتی را خلاف تمام جهان انتخاب و سرسختانه در آن حرکت کند، از سیاست‌های دستوری سفت و سخت تا ارز چند نرخی بلاتکلیف؛ اما در این گزارش می‌خواهیم به پارامتر دیگری با نام «همبستگی تولید ناخالص داخلی با عرضه اولیه سهام» بپردازیم و ببینیم که چطور این بار نیز توانستیم مدال افتخار «شنای خلاف جهت آب» را بر گردن بیاندازیم.

    به صورت میانگین در تمامی جهان عرضه اولیه سهام شرکت‌ها با تولید ناخالص داخلی کشور‌ها همبستگی دارد و با بالا رفتن تولید ناخالص داخلی و یا کهش آن تعداد و اندازه عرضه‌های اولیه نیز تغییر می‌کند، اما در ایران شرایط به این گونه نیست و همانطور که در نمودار زیر نیز مشاهده می‌کنید با وجود شیب رو به بالای تولید ناخالص داخلی در ایران از سال ۱۴۰۰ (به فرض صحیح بودن آمار World Bank)، اما تعداد عرضه‌های اولیه کاهش داشته است. این اتفاق می‌تواند نشانه‌ای از شرایط نامناسب بورس برای عرضه اولیه، طولانی بودن فرآیند پذیرش و عرضه و همچنین دخالت برخی دستگاه‌ها در این حوزه باشد. اما در جهان به این موارد توجه نمی‌شود و می‌گویند بورس هر کشور آینه تمام نمای اقتصاد یک کشور و اگر در ایران تعداد عرضه‌های اولیه کاهش یافته به معنای کوچک شدن سهم اقتصاد آن از جهان است و چنین اتفاقاتی باعث شده است که از جایگاه «درحال توسعه» به «تلاش برای بقا» نزول کنیم.

    ایران خلاف جهان؛ عرضه اولیه از GDP جا ماند/ افزایش عرضه اولیه با توسعه مالی در ایران ممکن می‌شود

    جذب ۵۰۰ میلیارد دلار در یکسال

    طبق بررسی‌های صورت گرفته توسط فدراسیون جهانی بورس‌ها، افزایش عرضه اولیه در بورس‌های جهان ارتباط مستقیمی با افزایش تولید ناخالص داخلی دارد. البته که این آمار صرفا مختص کشور‌های توسعه یافته نیست و این روند در کشور‌های نو ظهور و در حال توسعه نیز صدق می‌کند. ضمن اینکه در کشور‌های توسعه یافته، افزایش تولید ناخالص داخلی با بزرگی عرضه‌های اولیه نیز همبستگی دارد.

    این نکته نیز بسیار مهم است که با تاثیر دادن اثرات ثابت زمانی-منطقه‌ای، رشد تولید ناخالص داخلی از نظر آماری بر اندازه IPO در اقتصاد‌های نوظهور و در حال توسعه تاثیر میگذارد، اما بر هر دو شاخص فعالیت IPO در اقتصاد‌های پیشرفته اهمیت خود را از دست می‌دهد. این تغییرات ممکن است نشان دهد که توسعه اقتصادی از فعالیت IPO در هر دو گروه حمایت می‌کند، اما شکل و استحکام این حمایت بسته به پویایی‌های منطقه‌ای و مرحله توسعه بازار متفاوت است.

    طبق نمودار زیر که تعداد عرضه‌های اولیه را در تمام جهان نشان می‌دهد می‌توان روند افزایشی آن در دوره های متفاوت را بررسی کرد؛ همانطور که مشاهده می‌کنید تعداد عرضه‌های اولیه در سال ۲۰۰۷ افزایش پیدا کرد، اما پیش از فروپاشی در طول بحران مالی جهانی ۲۰۰۸ کاهش یافت. اما پس از بهبود روند و در سال ۲۰۲۱ به اوج تاریخی خود رسید، زمانی که ۲۷۶۶ عرضه اولیه سهام در سراسر جهان ۵۰۸.۹ میلیارد دلار جمع‌آوری کرد، پس از آن، انقباض شدیدی در این زمینه به وجود آمد و منجر به تنها ۱۲۶۳ عرضه اولیه سهام و جمع‌آوری ۱۱۷.۹ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۳ شد که نشان‌دهنده شرایط مالی سخت‌تر و افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی بود.

    ایران خلاف جهان؛ عرضه اولیه از GDP جا ماند/ افزایش عرضه اولیه با توسعه مالی در ایران ممکن می‌شود

    اهمیت توسعه مالی در اقتصاد‌های نوظهور

    توسعه مالی به طور قابل توجهی با اندازه عرضه اولیه در بازار‌های نوظهور و در حال توسعه در مدل پایه ارتباط دارد با این حال، این رابطه زمانی که شوک‌های منطقه‌ای کنترل می‌شوند، ناپدید می‌شود که نشان می‌دهد تاثیر آن تا حدی ناشی از روند‌های کلان مالی گسترده‌تر است. در بازار‌های در حال ظهور، جایی که دسترسی به سرمایه و ظرفیت نهادی هنوز در حال توسعه است، بهبود‌های توسعه مالی، مانند بازار‌های عمیق‌تر و واسطه‌گری مؤثرتر، می‌تواند توانایی شرکت‌ها را برای جمع‌آوری منابع از طریق عرضه عمومی به‌طور معناداری افزایش دهد. این یافته‌ها نشان‌دهنده عدم تقارن‌های ساختاری گسترده‌تر هست؛ اقتصاد‌های پیشرفته که از قبل سطوح بالای توسعه طی کردند، بهبود‌های بیشتر اثر چندانی بر عرضه اولیه‌شان نمی‌گذارد. همچنین در بازار‌های نو ظهور با کوچک‌ترین توسعه مالی، تعداد عرضه‌های اولیه نیز تغییر پیدا میکند.

    آسیب‌پذیری بالای توسعه نیافته‌ها

    به طور خلاصه، فعالیت‌های عرضه اولیه سهام در اقتصاد‌های بازار نوظهور و در حال توسعه بیشتر در معرض آسیب‌پذیری بوده و نسبت به بهبود نقدینگی بازار، توسعه مالی و رشد اقتصادی، به ویژه از نظر سرمایه جمع‌آوری شده، واکنش‌پذیر هستند. در مقابل، اقتصاد‌های پیشرفته نسبت به نوسانات بازار و رشد اقتصادی در حمایت از فراوانی عرضه‌های اولیه حساس‌تر هستند، اگرچه این اثرات با کنترل شرایط منطقه‌ای مشترک کاهش پیدا می‌کنند. ضمن اینکه این تفاوت‌ها بازتاب عدم تقارن‌های نهادی و ساختاری عمیق‌تر است و بر اهمیت رویکرد‌های سیاستی متناسب با زمینه خاص برای توسعه بازار‌های عرضه اولیه را تأکید می‌کند.

    بورس‌ها چقدر قوانین عرضه را رعایت می‌کنند؟

    اما یکی از نکات جالبی که در گزارش WFE ملاک سنجش عملکرد بورس‌ها قرار گرفته «میزان سخت‌گیری برای عرضه اولیه شرکت‌ها (LSI)» است؛ این شاخص برگرفته از سوالات متعددی در حوزه الزامات پذیرش شرکت‌ها و عرضه اولیه آنهاست که این فدراسیون برای بورس‌های جهان ارسال کرده و آنها در این نظرسنجی مشارکت کردند. البته که تعدادی از بورس‌های جهان مانند بورس تهران در این نظرسنجی مشارکت نکردند. طبق نتایج به دست آمده از این نظرسنجی شاخص کل LSI دارای میانگین ۵۸.۶۷ درصد است و از ۳۳.۳۳ درصد تا ۸۸.۸۹ درصد متغیر است که همین مورد نشان‌دهنده تنوع قابل توجه در گستره الزامات فهرست‌بندی در بورس‌های مختلف است. در میان زیرشاخه‌ها، هزینه‌های ۹۲.۵ درصد و الزامات افشا ۸۱.۲۵ درصد است که بیشترین میانگین حضور را نشان می‌دهند. جزئیات بیشتر در نمودار زیر قابل مشاهده است:

    ایران خلاف جهان؛ عرضه اولیه از GDP جا ماند/ افزایش عرضه اولیه با توسعه مالی در ایران ممکن می‌شود

    افشا ۳۳ درصدی شد

    یکی از نتایج تامل برانگیز این نظرسنجی، اعداد ثبت شده در حوزه الزامات افشاست به این صورت که کمترین عدد نوشته شده برای آن بالغ بر ۳۳.۳ درصد است. ضمن اینکه حقوق رأی‌دهی با ۲۵ درصد و الزامات مالی با ۳۱.۲۵ درصد کمتر اعمال می‌شوند.

    بر اساس اطلاعات به دست آمده از این نظرسنجی می‌توان گفت که الزامات افشا و هزینه‌های مرتبط با عرضه اولیه سهام از رایج‌ترین معیار‌هایی هستند که در همه طبقه‌بندی‌ها به کار می‌روند و نقش محوری آنها در شفافیت و آمادگی بازار را برجسته می‌کنند و در مقابل، الزامات مالی و حقوق رای‌گیری سهامداران جزو کم‌ترین مواردی هستند که الزامی شده‌اند، به‌ویژه در بازار‌های نوظهور و اقتصادی در حال توسعه، که نشان‌دهنده رویکرد سیاستی هدفمند با هدف افزایش دسترسی ناشران و تسهیل ورود به بازار برای شرکت‌های کوچکتر یا جوان‌تر است.

    الزامات بیشتر و شرکت‌های بزرگتر

    با مطالعه آمار بورس‌های جهان نیز می‌توان دریافت که اگرچه پذیرش الزامات بیشتر برای فهرست شدن ممکن است مستقیماً به افزایش فراوانی عرضه‌های اولیه منجر نشود، اما می‌تواند به عنوان سیگنالی معتبر از کیفیت بازار عمل کرده و شرکت‌های بزرگ‌تر را به بازار عمومی جذب کند.

    افزایش عرضه با کاهش قوانین

    در نظرسنجی مذکور صرفا به وضعیت فعلی مقررات بورس‌ها برای عرضه اولیه پرداخته نشده بلکه توضیحات دقیقی از تغییرات خاص اعمال‌شده از طراف فدراسیون درخواست شده است. بر اساس این روایت‌ها، به دو دسته سختگیرانه‌تر یا آزادتر دسته‌بندی شده است و متغیر‌های مربوطه را وارد چارچوب تحقیق شده است. نتایج نشان می‌دهد که آزاد کردن الزامات عرضه اولیه تأثیر مثبت و معناداری بر تعداد و اندازه آن دارد. در مقابل، سخت‌تر کردن الزامات فهرست‌بندی تأثیر قابل‌توجهی بر تعداد عرضه‌های اولیه ندارد، اگرچه با اندازه عرضه اولیه ارتباط مثبت وجود دارد؛ بنابراین تضعیف قوانین منجر به افزایش اندازه و تعداد عرضه‌های اولیه می‌شود، اما افزایش قوانین نه تنها این دو پارامتر را کاهش نمی‌دهد بلکه باعث افزایش اندازه عرضه اولیه می‌شود.

    کرونا با عرضه اولیه چه کرد؟

    حد فاصل سه‌ماهه سوم ۲۰۲۰ و سه‌ماهه نخست ۲۰۲۲، عرضه اولیه سهام به صورت قابل توجهی رشد داشته است. این اتفاق پس از یک دوره کاهش عرضه در ابتدای شروع کرونا در اویل ۲۰۲۰ آغاز شد. ضمن اینکه این اتفاق به طور قطع منشعب از عوملی مانند تمایل سرمایه‌گذاری مردم در بازار‌های مالی به جای تولید بوده که همین مورد رغبت شرکت‌ها را برای تامین مالی و خروج از این بحران سخت را افزایش داده است.

    نرخ بهره پایین عامل افزایش عرضه اولیه بود

    همچنین نباید این مهم را فراموش کرد که بسیاری از اقتصاد‌ها محیط‌های سیاست‌گذاری پولی و مالی مساعدی را در این بازه مهم زمانی تجربه کردند، از جمله نرخ‌های بهره تاریخی پایین، تزریق‌های گسترده نقدینگی، و برنامه‌های محرک دولتی. این شرایط ممکن است به بهبود شرایط تأمین مالی و روحیه سرمایه‌گذاران کمک کرده و شرکت‌ها را تشویق به پیشبرد عرضه اولیه سهام‌های به تأخیر افتاده یا برنامه‌ریزی‌شده کرده باشد. علاوه بر این، افزایش دیده‌شدن برخی بخش‌ها مانند فناوری و مراقبت‌های بهداشتی و ارزیابی‌های بالای سهام ممکن است بازار‌های عمومی را بخصوص برای شرکت‌های رشدمحور جذاب‌تر کرده باشد.

    بازدهی بازار ربطی به عرضه اولیه ندارد

    تأثیر مداوم نقدینگی بازار، به ویژه در اقتصاد‌های در حال توسعه و بازار‌های نوظهور، اهمیت تقویت زیرساخت‌های بازار ثانویه، افزایش شفافیت و حمایت از مشارکت سرمایه‌گذاران را نشان می‌دهد. بازار‌های نقدشونده نه تنها هزینه‌های معامله را کاهش می‌دهند بلکه اعتماد لازم برای تحریک فعالیت عرضه اولیه سهام را، به ویژه برای شرکت‌های کوچک و توسعه‌محور، ایجاد می‌کنند. در مقابل بازدهی بازار، نوسانات و توسعه مالی اثرات کمتری دارند و اهمیت آنها زمانی که دینامیک‌های منطقه‌ای و زمانی کنترل می‌شوند، کاهش پیدا می‌کند. به طور خاص، نقدینگی و توسعه مالی برای اقتصاد‌های در حال توسعه نوظهور بسیار مهم هستند، جایی که حتی بهبود‌های جزئی در زیرساخت‌های بازار می‌توانند به طور معناداری توانایی شرکت‌ها برای عرضه عمومی و جذب سرمایه را افزایش دهند. در اقتصاد‌های پیشرفته، فعالیت عرضه اولیه سهام بیشتر با نوسانات و شرایط کلان اقتصادی مرتبط است، اگرچه این روابط زمانی که شوک‌های منطقه‌ای کنترل می‌شوند، کاهش می‌یابند.

    play/pausesound

  • هشدار جدی درباره دستکاری بورس  / شایان آرانی: ارزش بورس ایران می تواند به بالای ۴۰۰ میلیارد دلار هم برسد

    هشدار جدی درباره دستکاری بورس / شایان آرانی: ارزش بورس ایران می تواند به بالای ۴۰۰ میلیارد دلار هم برسد

    به گزارش اقتصادران، شاهین شایان آرانی در بخشی از گفتگوی خود به پیش شرط بازگشت سهامداران خُرد به بورس اشاره کرد.

    بخشی از گفتگوی او را  در ادامه می خوانید.

    *اگر شرایط به گونه‌ای فراهم شود که از یک سو تورم پایین بیاید، نظام ارز با ثبات شود یا ثبات نسبی داشته باشد، دورنمای اقتصادی پنج‌ساله قابل تصور برای کنشگران اقتصادی ایجاد و ارتباطات و تراکنش‌های بین‌المللی روان و مهیا بشود،از سوی دیگر، تنش های سیاسی از بین برود، جذب سرمایه‌گذاری خارجی اتفاق بیفتد و قوانین و مقررات برای ورود سرمایه گذار خارجی مهیا شود، ارزش بورس ایران می تواند به بالای ۴۰۰ میلیارد دلار هم برسد.

    *اگر ارزش بورس ایران که الان ۱۰۰ میلیارد دلار است ناگهان ۴۰۰ میلیارد دلار شود، یعنی حباب. اگر شرایط بالا مهیا باشد و بورس به طور ارگانیک و طبیعی رشد کند و به ۴۰۰ میلیارد دلار برسد، طبیعتاً GDP کشور هم رشد کرده است.

    *من از سال ۱۳۷۳ در بازار بورس درگیرم و آشنایی کامل دارم. از آن زمان تاکنون، چندین بار این خطای بزرگ رخ داده که سیاست دولتی به نوعی در بازار سرمایه دخیل شده و آن را تحت تأثیر قرار داده است. این دخالت‌ها منجر به ایجاد حباب‌های متعددی شده که مرتباً ترکیده‌اند و سهامداران خرد زیادی متضرر شدند و آنها را از صحنه خارج کرد.

    *باید اقتصاد را اصلاح کرد؛ با درست شدن خود اقتصاد و در کنار آن، عدم دخالت سیاست در سیاست‌گذاری‌های بازار به مرور آن اعتماد بازمی‌گردد. اما این امر زمان‌ بر است و با روشن کردن کلید، همه چیز به یک‌ باره اصلاح نمی‌شود.

    *بازار سرمایه مکانیزم، قانونمندی، روابط و اصول خودش را دارد که باید طبق استانداردهای بین‌المللی رعایت شوند و سیاستمداران باید خودشان را با این بازار تطبیق دهند. تصمیمات سیاستمداران در بازار خودشان را نشان می‌دهند، نه اینکه بخواهند به‌طور سوری بازار را دستکاری، حفظ یا حمایت کنند.

    *بورس آینه اقتصاد است؛ یعنی پنجره‌ای است که به‌طور لحظه‌ای، ضربان قلب اقتصاد را در خود نشان می‌دهد. اگر بورس دستکاری شود مانند این است که شما در حال دویدن باشید و ضربان قلبتان باید بالا برود، اما دارویی خورده باشید که ضربان را پایین نگه دارد، در این صورت مشکل ایجاد می‌شود.

    *۴۵۰ هزار کد فعال معاملاتی با توجه به جمعیت ۸۰ میلیونی کشور که ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر آن در سن فعالیت هستند، عدد کوچکی است. از این ۴۵۰ هزار کد فعال، به احتمال زیاد هزار تا دو هزار نفر بیشتر بازیگران عمده نیستند و باقی همه خرده معامله‌گرند.

  • فضای فعلی بازار سرمایه ملتهب است

    فضای فعلی بازار سرمایه ملتهب است

    به گزارش اقتصادران، بازار سرمایه ایران همچنان با چالش‌های پیچیده‌ای روبروست که عمدتا ناشی از تحولات اقتصادی و سیاست‌های پولی کشور است. رکود اقتصادی که در سال‌های اخیر ادامه داشته، به وضوح بر حجم معاملات و اعتماد عمومی به بورس تاثیر گذاشته است.

    بسیاری از سرمایه‌گذاران به دلیل بی‌اطمینانی نسبت به آینده اقتصادی و چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس، تمایل خود را برای ورود به بازار کاهش داده‌اند. به‌علاوه، افزایش نرخ بهره در کنار مشکلات نظارتی و بحران‌های مالی در برخی از بانک‌ها، باعث شده که سرمایه‌گذاران ترجیح دهند منابع مالی خود را به بازارهای کم‌ریسک‌تر مانند مسکن، طلا و ارز، منتقل کنند.

    در چنین شرایطی، بازار سرمایه، به‌ویژه در ماه‌های اخیر، تحت تاثیر ترکیبی از عوامل داخلی و بین‌المللی قرار گرفته که موجب ایجاد یک فضای رکودی و کاهش شدید حجم معاملات شده است. از سوی دیگر، تلاطم‌های ارزی و نوسانات قیمت کالاهای اساسی، به‌ویژه در شرایطی که هنوز چشم‌انداز روشنی از ثبات اقتصادی در کشور وجود ندارد، بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران تاثیرگذار بوده است.

    در این شرایط، این سوال همچنان مطرح است که آیا بورس ایران قادر خواهد بود از این رکود عبور کند و روند مثبتی را در پیش گیرد، یا اینکه وضعیت فعلی، نشان‌دهنده یک تغییر ساختاری در بازار سرمایه است که در آن سرمایه‌گذاران باید منتظر نوسانات بیشتر و احتمالا رکود عمیق‌تر باشند.

    رکود اقتصادی که بر تمامی بازارها سایه انداخته، بر بورس هم تاثیر می‌گذارد

    فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه،  اظهار داشت: «فضای فعلی بازار ملتهب است؛ یعنی از یک طرف رکود اقتصادی که بر تمامی بازارها سایه انداخته و از طرف دیگر پیامدهای بی‌اعتمادی که از سال ۱۳۹۹ آغاز شد، همچنان بر بورس تاثیر می‌گذارد. این وضعیت اجتناب‌ناپذیر است و همچنان سایه‌اش بر سر بورس قرار دارد.»

    بازار سرمایه در مقایسه با بازارهای موازی وضعیت طبیعی‌تری دارد

    آقابزرگی ادامه داد: «با این حال، باید بازارها را با یکدیگر مقایسه کنیم. در شرایط فعلی کشور، بازار سرمایه نسبت به سایر بازارها، مانند مسکن که به شدت ارزنده است، بازار خودرو که وضعیت مشابهی دارد، یا بازار طلا و ارز که به شدت تحت نظارت و مدیریت است، وضعیت طبیعی‌تری دارد.»

    او افزود: «اما متغیرهای کلان اقتصادی مانند نرخ بهره و بودجه‌ای که در شرف انتشار است، قطعا بر اقتصاد و بازار سرمایه تاثیر بسزایی خواهند داشت. جزئیات این متغیرها در حال مطرح شدن است و این موضوعات همچنان می‌توانند تاثیری مستقیم بر بازار بگذارند.»

    نرخ بهره یکی از رقبای اصلی بازار سرمایه است

    این کارشناس بازار سرمایه در ادامه توضیح داد: «نرخ بهره یکی از رقبای اصلی بازار سرمایه است. متاسفانه به دلیل برخی مشکلات نظارتی، مانند انحلال بانک‌ها و موسسات مالی نظیر بانک آینده و موسسه ملل، شرایط مناسبی در بازار پول مشاهده نمی‌شود. این مسائل باعث شده‌اند که آثار منفی زیادی بر بازار سرمایه بگذارد.»

    آقابزرگی افزود: «این متغیرهای کلان اقتصادی نه تنها بر بازار سرمایه، بلکه بر تمامی بازارها تاثیر خواهند گذاشت و رکودی که اکنون بر تمامی بازارها حاکم است، همچنان ادامه خواهد یافت.»

    ارزش معاملات روزانه بازار سهام نسبت به ماه‌های اغازین امسال نزولی شده است

    این کارشناس بازار سرمایه گفت: «در بورس، به دلیل مزیت نقدشوندگی و ضریب نقدشوندگی بالا، مردم بیشتر به این بازار توجه دارند. هرچند حجم معاملات نسبت به سال گذشته افزایش یافته، اما نسبت به ماه‌های آغازین امسال، مانند فروردین و اردیبهشت که شاهد اوج شاخص بودیم، روند معاملات رو به نزول است. قبلا روزانه ۱۲ تا ۱۵ هزار میلیارد تومان معامله می‌شد، اما در حال حاضر این روند نزولی شده است.»

  • پیش‌بینی بورس در روزهای آینده / کوچ سرمایه‌های حقیقی از بازار سهام بسوی بازارهای رقیب

    پیش‌بینی بورس در روزهای آینده / کوچ سرمایه‌های حقیقی از بازار سهام بسوی بازارهای رقیب

    به گزارش اقتصادران، روز شنبه بورس تهران در یک فراز و فرود قرار گرفت و شاهد تقابل خریداران و فروشندگان بود. بازار سهام در نهایت با غلبه عرضه‌کنندگان و تشکیل صفوف فروش همراه شد و روزی قرمز رنگ را برای فعالان بازار رقم زد. اگرچه در ابتدای بازار با توجه به حجم تقاضا، روزی سبز رنگ برای بورس تهران پیش‌بینی می‌شد اما از میانه‌های روز عرضه‌ها افزایش یافت و منجر به خروج سرمایه‌های حقیقی از بازار شد. این روند در حالی طی شد که بازارهای رقیب از جمله ارز، طلا و سکه با رشد بی‌سابقه قیمت‌ها و رکوردشکنی روبه‌رو بودند و بار دیگر به مقصدی جذاب برای سرمایه‌‌های خرد و کلان تبدیل شدند به ویژه اینکه اونس جهانی طلا نیز بار دیگر بالاتر از سطح ۴۲۰۰دلار قرار گرفت و سیگنال تداوم صعود را برای بازار طلا و سکه صادر کرد. به این ترتیب پول سهامداران با هدف جذب در بازار طلا و سکه و همچنین ارز بار دیگر به سمت در خروج هدایت شد.

    به این ترتیب روز گذشته شاخص کل بورس تهران با ۹‌هزار و۳۰۰ واحد کاهش نسبت به چهارشنبه هفته گذشته روی عدد ۳‌میلیون و ۲۷۳‌هزار واحد قرار گرفت. چهار نماد فملی، فارس، شپنا و نوری بیشترین تاثیر را بر شاخص کل داشتند، همچنین بیشترین حمایت حقوقی از چهار سهم شبندر، شتران، فولاد و خودرو صورت گرفت.

    روز گذشته ارزش معاملات بورس تهران به رقم ۹‌هزار ۸۶۳‌میلیارد تومان رسید و ۶۵۸‌میلیارد تومان از سرمایه‌های حقیقی از بازار خارج شد. در معاملات روز گذشته چهار نماد فزر، وسپه، فارس و کروی نیز بیشترین سرمایه‌های حقیقی را جذب کردند.

    حرکت پول از درآمد ثابت‌ها به سوی طلا

    نکته بارز معاملات روز شنبه خروج بیش از ۲همت سرمایه حقیقی از صندوق‌های درآمد ثابت بود که به نظر می‌رسد با توجه به استقبال از معاملات صندوق‌های طلا، وارد این صندوق‌ها شدند. روز گذشته با توجه به رشد اونس طلا در بازارهای جهانی و افزایش ریسک‌های سیاسی، معاملات صندوق‌های طلا در بازه مثبت معامله شد و با رشد قابل‌توجه نسبت‌به روز چهارشنبه گذشته همراه بود. این صندوق‌ها توانستند در روز شنبه حدود ۳همت پول حقیقی جذب کنند.

    پررنگ شدن نقش احتیاط در بورس

    بورس تهران معاملات هفته دوم آذر را در حالی آغاز کرد که پس از رکوردشکنی شاخص کل در هفته گذشته، روز چهارشنبه با خروج سرمایه‌های حقیقی مواجه شده بود. با توجه به اتفاقات سیاسی روزهای گذشته و افزایش ریسک‌های سیاسی و نظامی و بن‌بست دوباره در مذاکرات هسته‌ای، خروج سرمایه از بازار قابل پیش‌بینی بود.

    این موضوع نشان‌دهنده احتیاط شدید سرمایه‌گذاران و همینطور امیدواری به رشد قیمت فلز زرد در روزهای پیش‌رو است که فعالان بورس تهران را بر آن داشت تا سرمایه‌های خود را از نمادها و صندوق‌های درآمد ثابت به طلا منتقل کنند.

    پیش‌بینی بورس در روزهای آینده

    با توجه به پیش‌بینی‌ها درباره تداوم رشد ارزش اونس جهانی طلا، افزایش ریسک‌های سیاسی و نظامی در منطقه و ترس معامله‌گران از بروز تنش‌های نظامی، سهامداران دچار ترس و نگرانی نسبت به آینده سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه شده‌اند. در این بین باید ریسک‌های اقتصاد کلان نظیر کسری بودجه سنگین دولت در پایان سال و ابهام درباره بودجه سال آینده را نیز بر این نگرانی‌ها افزود. ضمن آنکه با توجه به اینکه بازارها در آستانه زمستان و سه ماهه پایانی سال قرار گرفته‌اند، باید ریسک عرضه سهام حقوقی‌ها برای تامین منابع حقوق و دستمزد پایان سال و عرضه سنگین اوراق را نیز در نظر گرفت.

    در همین حال گفته می‌شود تقاضای دلار و یورو از نیمه آذر تا بهمن‌ برای تسویه و ثبت‌سفارش‌های جدید بازرگانان با رشد روبه‌رو می‌شود که افزایش قیمت دلار را به دنبال خواهد داشت. در این صورت قیمت دلار بار دیگر به عنوان لیدر بازار طلا و سکه را نیز بالا خواهد کشید. نتیجه این روندها، جذابیت بیشتر برای بازارهای رقیب بورس و ایجاد چشم‌انداز رکودی برای بازار سهام است.

    از همین‌رو پیش‌بینی می‌شود در صورتی که نگاه بدیبینانه یا دست‌کم کوتاه‌مدتی بر بازار سهام حاکم شود نه‌تنها پول حقیقی‌ها به سمت بازارهای رقیب کوچ کنند بلکه معاملات سهام نیز رونق تازه یافته خود را از دست بدهد. با این حال اما برخی دیدگاه‌های خوشبینانه با تکیه بر ارزندگی بالای سهم‌ها از یک‌سو و مقرراتی نظیر معافیت مالیاتی شرکت‌های اوره ساز، احتمال تغییر فرمول نرخ خوراک به نفع پتروشیمی‌ها و عرضه ارز فولادی‌ها در تالار دوم مرکز مبادله، امیدوارند بازار سهام جان تازه‌ای یافته و دوباره در مسیر رشد پایدار قرار گیرد.

  • بورس به ایستگاه بودجه رسید / پیش‌بینی مسیر بازار سهام در روزهای پیش‌رو

    بورس به ایستگاه بودجه رسید / پیش‌بینی مسیر بازار سهام در روزهای پیش‌رو

    به گزارش اقتصادران، هفته گذشته بورس تهران با رسیدن اخبار مثبت موفق شد با افزایش یافتن تقاضا روی اکثر نمادهای بازار، بار دیگر سقف جدیدی را ثبت کند. در هفته اول آذر‌ماه نماگر شاخص کل موفق شد با رشد ۶۱/۳‌درصدی عنوان پربازده‌ترین بازار را به خود اختصاص دهد و با ثبت قله جدید عملا از روند اصلاحی خارج شود. البته افزایش برخی ریسک‌های سیاسی نیز در این میان سبب احتیاط فعالان بازار در انتهای هفته شده و همین موضوع سبب شد تا بازار سرمایه روز پایانی هفته را با خروج سرمایه‌های حقیقی به پایان برساند. با این حال اما ناظران بازار سرمایه معتقدند اثرگذارترین اهرم بر مسیر فعلی بورس ابهامات بودجه‌ای است و تا زمان روشن شدن جزئیات بودجه سال آینده و تعیین‌تکلیف کسری بودجه امسال، بورس روندهایی نوسانی خواهد داشت.

    پررنگ شدن نقش صندوق‌های طلا

    بازار سرمایه اولین هفته آذر‌ماه را با حضور رییس‌‌جمهور در همایش بازار سرمایه آغاز کرد و در پی آن با انتشار خبر معافیت مالیاتی شرکت‌های اوره‌ساز و همچنین خبر عرضه ارز صادراتی زنجیره فولاد در تالار دوم، استقبال از معاملات روزانه بورس افزایش یافت و با رشد متوالی قیمت‌ها، شاخص کل موفق به ثبت رکورد جدیدی در نماگر خود شد. استقبال سرمایه‌گذاران حقیقی از نمادهای اوره‌ساز در هفته اول آذر باعث شد تا این فضای روانی مثبت رفته‌رفته به کل معاملات بازار نیز سرایت کرده و بورس تهران شاهد رشد کلی سطوح قیمتی باشد.

    همزمان صندوق‌های طلای بورسی در هفته گذشته با وجود اینکه موفق به ثبت رشد به میزان شاخص کل نشدند اما در مجموع با ورود سرمایه همراه بودند. افزایش ریسک‌های سیاسی در روزهای پایانی یکی از عوامل استقبال دوباره از صندوق‌های طلا بود.

    سیگنال‌های مثبت دولت به بورس

    طی هفته نخست آذر، حمایت عملی سیاستگذاران اقتصادی از بازار سرمایه که با معافیت مالیاتی و عرضه ارز صادراتی زنجیره فولاد در تالار دوم نمود پیدا کرد، موجب شد بازار از سردرگمی خارج شده و روند نوسانی شاخص کل جای خود را به حرکتی صعودی بدهد. همزمان نامه ریاست سازمان بورس به وزارت نفت درخصوص تعیین‌تکلیف فرمول نرخ گاز خوراک پتروشیمی‌ها نیز نشان داد مدیران بورس در حمایت از بازار سرمایه عزمی جدی دارند و همین موضوع حس روانی رهاشدگی بازار و سردرگمی سرمایه‌گذاران را تا حدود زیادی از میان برد که نتیجه آن افزایش ارزش معاملات و بازگشت سرمایه‌گذاران به بورس تهران بود.

    بازگشت تهدید اوراق

    افزایش ریسک‌های سیاسی

    در عین حال افزایش ریسک‌های سیاسی و نظامی در هفته گذشته بار دیگر بازار سرمایه را تحت‌تاثیر قرار داد. مذاکرات در پاریس همزمان با افزایش تنش‌های نظامی یکی از اتفاقاتی بود که باعث سردرگمی و خروج سرمایه‌ها در روز پایانی هفته از بازار سرمایه بود که بار دیگر موجب شد تا فعالان بازار در تعطیلات پایانی هفته با رعایت جانب احتیاط بخشی از سرمایه‌های خود را از بازار خارج کنند. با توجه به اینکه واکنش بازار به اینگونه اخبار از درجه شدت بالایی برخوردار نبود می‌توان اینطور گفت که فعالان بورسی تا حدودی ریسک‌های موجود را در تحلیل‌های خود منظور کرده و با تحلیل دقیق‌تر به درجه اهمیت ریسک‌های واکنش نشان داده‌اند.

    پیش‌بینی بورس در هفته پیش‌رو

    در این هفته به نظر می‌رسد با توجه به اینکه از نظر اخبار سیاسی کشور مجدد به نقطه اول بازگشته است و ریسک نظامی با اهمیتی نیز دیده نمی‌شود، می‌توان متغیرهای تاثیرگذار بر روند بازار را صرفا در قالب اقتصادی درجه‌بندی کرد که یکی از بااهمیت‌ترین فاکتورهای تاثیرگذار بر روند بورس همچنان خروجی‌های بودجه خواهد بود که بسته به نحوه تصمیم‌گیری‌ها بازار به آن واکنش نشان خواهد داد. همچنان نرخ ارز یکی از متغیرهای اثرگذار بر بازار است که با توجه به افزایش نرخ ارز ترجیحی، بازار در انتظار تعیین‌تکلیف و تصمیم دولت درخصوص ارز نیمایی است. در حال حاضر فاصله قیمت میان ارز آزاد و ارز نیمایی حدود ۵۸‌درصد است که ادامه این روند می‌تواند تولید را با چالش‌های جدی مواجه کند. از این‌رو درجه حساسیت بازار سرمایه نسبت به خروجی اخبار درخصوص بودجه بالاست و می‌توان ادعا کرد رفتار آینده بازار و سرمایه‌های حقیقی فعال در بورس کاملا وابسته به تصمیمات اقتصادی و جهت‌گیری بودجه در سال آینده است.

    از این‌رو با در نظر گرفتن تحریم‌ها و بسته بودن اقتصاد ایران و همچنین محدودیت شدید منابع چنانچه دولت همچنان تصمیم به احیا و رونق بازار سرمایه دارد، باید نقطه کانونی و لنگرگاه حمایت از بورس را در مسیر بودجه‌نویسی قرار داده و با کم‌اثر کردن بازارهای رقیب، مسیر حرکت سرمایه‌ها به سمت بازار سرمایه را تسهیل کند.

  • گواهی سپرده کالایی؛ شاه کلید اعتماد و تثبیت بورس؟

    گواهی سپرده کالایی؛ شاه کلید اعتماد و تثبیت بورس؟

    به گزارش اقتصادران، گواهی سپرده کالایی، ابزاری است که با هدف افزایش نقدشوندگی و شفافیت در معاملات شمش و سکه طراحی شده است. موفقیت این ابزار وابسته به استقبال سرمایه‌گذاران و معامله‌گران، تعداد تراکنش‌ها و اجرای دقیق برنامه‌ریزی است. هر چه مشارکت فعالان بیشتر باشد و معاملات با حجم حداقلی مشخص انجام شود، بازار به ثبات نزدیک‌تر می‌شود و اعتماد عمومی نسبت به این ابزار افزایش پیدا می‌کند.

    کیوان جعفری طهرانی، کارشناس ارشد بازارهای جهانی، در برنامه «دایره» بر اهمیت برنامه‌ریزی دقیق و زمان‌بندی مشخص برای موفقیت گواهی سپرده کالایی تأکید کرد.

    جعفری افزود که افزایش تعداد فعالان و حجم خرید حداقلی هر معامله‌گر، بازار را تثبیت می‌کند و معاملات کاغذی را به معاملات فیزیکی تبدیل می‌کند.

    به گفته او، بدون این برنامه‌ریزی، احتمال شکست طرح بالا خواهد بود و پتانسیل بازار به درستی محقق نمی‌شود.

  • چرخش ناگهانی بورس / شاخص کل دوباره در مسیر نزولی قرار می گیرد؟

    چرخش ناگهانی بورس / شاخص کل دوباره در مسیر نزولی قرار می گیرد؟

    به گزارش اقتصادران، بازار سهام در هفته اول آذر مسیری ترکیبی از افزایش تقاضا، بهبود نسبی جریان نقدینگی و در نهایت فشار عرضه در آخرین روز معاملاتی را تجربه کرد. داده‌های معاملاتی نشان می‌دهد که حجم و ارزش معاملات نسبت به هفته گذشته حدود ۲۰ درصد افزایش یافت؛ رشدی که از فعال‌تر شدن جریان خرید و بازگشت بخشی از معامله‌گران حکایت دارد.

    میانگین حجم معاملات در این هفته به حدود ۲۵ میلیارد برگه سهم رسید و میانگین ارزش معاملات خرد نیز در سطح ۱۰ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان قرار گرفت که نشان‌دهنده تحرک بیشتر در معاملات سهام بزرگ و متوسط است.

    تغییرات نقدینگی حقیقی و اثر روز پایانی

    در حالی که در سه روز ابتدایی هفته ورود پول حقیقی به ثبت رسیده بود، شرایط در روز پایانی تغییر کرد. خروج ۱٫۱ همت نقدینگی در آخرین روز معاملاتی باعث شد که کل هفته در نهایت با خروج ۳۶۰ میلیارد تومان پول حقیقی به پایان برسد.

    شاخص کل دو برابر شاخص هم وزن رشد کرد

    شاخص کل بورس در مجموع چهار روز کاری این هفته حدود ۳٫۶ درصد رشد کرد و در پایان معاملات روی سطح سه میلیون و ۲۸۲ هزار واحد قرار گرفت. شاخص هم‌وزن نیز با ثبت افزایش ۱٫۸۸ درصدی به محدوده ۹۴۱ هزار واحد رسید؛ موضوعی که نشان می‌دهد حرکت بازار محدود به نمادهای شاخص‌محور نبود و طیف گسترده‌ای از نمادهای متوسط نیز در جهت مثبت حرکت کردند.

    این روند تا پیش از روز پایانی هفته، با رشد تقاضا و غلبه خریداران بر عرضه‌ها همراه بود، اما شدت عرضه‌های انتهایی هفته باعث شد بخشی از دستاوردهای سه روز نخست تعدیل شود.

    نگرانی بابت رفتار تکراری شاخص کل

    بازار طی هفته‌های گذشته یک بار دیگر به سقف تاریخی خود نفوذ کرده و سپس با اصلاح مواجه شده بود. اکنون نیز این نگرانی وجود دارد که رفتار مشابهی تکرار شود و شاخص کل پس از نفوذ مجدد به سقف تاریخی، بار دیگر در مسیر نزولی قرار گیرد. با این حال، شواهد فعلی نشان می‌دهد فشار فروش گسترده‌ای در بازار شکل نگرفته است.

    افت شاخص کل در روز پایانی این هفته حدود ۲۱ هزار واحد بود؛ رقمی که در مقایسه با ریزش‌های شدید بازارهای نزولی، چندان سنگین تلقی نمی‌شود. در شرایطی که بازار تصمیم به یک اصلاح قدرتمند بگیرد، معمولا این افت‌ها با کاهش حداقل ۵۰ تا ۶۰ هزار واحدی شاخص کل نمایان می‌شود؛ موضوعی که هنوز در معاملات این هفته مشاهده نشده است.

     

    بررسی بازدهی نمادها در هفته

    در میان تمام نمادهای بورسی و فرابورسی، ۴۵۸ نماد بازدهی مثبت تا ۵ درصد ثبت کردند. ۱۷۰ نماد بین ۵ تا ۱۰ درصد رشد داشتند و ۴۷ نماد توانستند بازدهی بیش از ۱۰ درصدی را تجربه کنند.

    در سمت مقابل، ۲۲۴ نماد کاهش قیمت تا ۵ درصد داشتند و ۴۷ نماد نیز افتی فراتر از ۵ درصد را ثبت کردند. این توزیع بازدهی نشان می‌دهد که اگرچه بخش بزرگی از بازار در وضعیت مثبت قرار داشت، اما فشار عرضه در روز پایانی موجب شد بخشی از نمادها با اصلاح قیمت مواجه شوند.

  • بورس تهران دوباره سقف جدید زد / حقیقی ها در حال خارج کردن پول از بازار سهام

    بورس تهران دوباره سقف جدید زد / حقیقی ها در حال خارج کردن پول از بازار سهام

    به گزارش اقتصادران، امروز چهارشنبه ۵ آذر ۱۴۰۴، معاملات بورس تهران با نوسان مثبت آغاز شد. شاخص کل بورس در ۱۰ دقیقه ابتدایی معاملات بیش از ۱۰ هزار واحد رشد کرد و فضای اولیه بازار با خوش‌بینی همراه شد.

    این رشد اولیه نشان‌دهنده تقاضای لحظه‌ای در برخی گروه‌ها و اثر روانی مثبت از اخبار اقتصادی اخیر بود، اما این روند پایدار نماند. از همان دقایق ابتدایی، عرضه‌ها در بازار افزایش یافت و نه تنها رشد اولیه شاخص کل از بین رفت، بلکه شاخص‌ها به مدار منفی بازگشتند. به عبارتی امروز شاخص کل پس از آن که سقف جدیدی را ثبت کرد، منفی شد.

    خروج ۴۷۸ میلیارد تومان پول از بازار

    تا ساعت ۱۰:۱۰ صبح امروز، شاخص کل بورس با افت ۵,۳۸۸ واحد معادل ۰٫۱۶ درصد به سطح ۳,۲۹۸,۴۳۰ واحد رسید. شاخص کل هم وزن نیز با کاهش ۱,۳۸۹ واحد معادل ۰٫۱۵ درصد به تراز ۹۴۴,۴۱۲ واحد رسید.

    این وضعیت نشان‌دهنده فشار عرضه و کاهش تقاضا در بیشتر نمادها بود. ارزش معاملات بازار سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی به ۶,۲۴۳ میلیارد تومان رسید و حجم معاملات در سطح ۱۳٫۱ میلیارد سهم ثبت شد. سرانه خرید هر کد معاملاتی ۵۹٫۹ میلیون تومان و سرانه فروش ۷۲٫۶ میلیون تومان محاسبه شد که نسبت فروش به خرید را بیشتر از تقاضای لحظه‌ای نشان می‌دهد. قدرت خرید نیز منفی ۱٫۲۱ برآورد شد و ورود پول حقیقی به بازار منفی ۴۷۸ میلیارد تومان ثبت شد.

     

    جریان نقدینگی و صندوق‌های درآمد ثابت

    ورود پول به صندوق‌های درآمد ثابت نیز منفی بود و ۵۳۴ میلیارد تومان نقدینگی از این صندوق‌ها خارج شد. این موضوع حاکی از نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به روند کوتاه‌مدت بازار و ترجیح نقدینگی برای سایر بازارها یا نگهداری نقدی است.

    نمادهای مثبت و منفی

    در میان سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی، ۳۴۴ نماد مثبت و ۴۳۱ نماد منفی ثبت شد که نشان‌دهنده وضعیت ناپایدار بازار و پراکندگی فشار عرضه در گروه‌های مختلف است. این آمار بیانگر آن است که با وجود شروع مثبت بازار، هیجان فروش در برخی گروه‌ها رشد بیشتری داشت و توان جبران رشد اولیه را از بازار گرفت.

    ارزش سفارش‌های خرید و فروش و صف‌ها

    ارزش سفارش‌های خرید به ۱,۸۴۹ میلیارد تومان و ارزش سفارش‌های فروش به ۸۰۰ میلیارد تومان رسید. تعداد صف‌های خرید در سطح ۶۲ و صف‌های فروش ۶۹ ثبت شد که تعادل عرضه و تقاضا را به هم زده و نشان‌دهنده تمایل برخی سهامداران به فروش سریع و کاهش ریسک در معاملات است.

    روند امروز بورس تهران نشان می‌دهد که با وجود تلاش اولیه برای رشد شاخص کل، عرضه‌های سنگین و نگرانی سرمایه‌گذاران باعث شد شاخص‌ها به سطح منفی بازگردند. شاخص کل هم وزن نیز از فشار فروش گروه‌های کوچک و متوسط تاثیر پذیرفت و نتوانست رشد اولیه را حفظ کند. بازار سهام امروز با افزایش عرضه‌ها و خروج نقدینگی حقیقی، روند منفی به خود گرفت. رشد اولیه شاخص کل در ۱۰ دقیقه ابتدایی، امیدواری موقت به بازار داده بود، اما فشار فروش موجب شد شاخص‌ها نه تنها رشد خود را از دست دهند، بلکه در مدار منفی قرار گیرند.