به گزارش اقتصادران، به دنبال حمله موشکی ایران به مقر موساد و داعش در کردستان عراق، جریانی توسط اتاق بازرگانی اربیل در این کشور همسایه به عنوان بزرگترین بازار مصرفی ایران به راه افتاده تا خرید کالاهای ایرانی از سوی شهروندان کردستان عراق تحریم شود. اقدامی که علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی ایران، آن را به دلیل نداشتن ریشه مردمی چندان جدی نمیداند؛ اما بر این باور است که دستگاه دیپلماسی نباید نسبت به این موجها بیتفاوت باشد.
اتاق بازرگانی و صنایع اربیل، مرکز اقلیم کردستان عراق پس از هدف قرار گرفتن مقر موساد و داعش در شمال این کشور، خواستار تحریم محصولات ایرانی شده است. این مجموعه از همه تاجران و ساکنان اقلیم کردستان خواست واردات و مصرف محصولات ایرانی را متوقف کنند.
بازار عراق از جمله مهمترین بازارهای کالاهای مصرفی ایران است و تجار ایرانی کالاهای متعددی از جمله مواد صنعتی و محصولات بهداشتی و پزشکی و به ویژه مواد غذایی را از طریق سه نقطه مرزی به این کشور صادر میکنند؛ اما اتاق بازرگانی اربیل با جریان سازی رسانهای تلاش میکند به مردم اقلیم کردستان بازارهای جایگزین و رقیب ایران را معرفی کند. اقدامی که اگر جدی گرفته نشود، قطعا در آینده بر میزان صادرات ایران به این کشور همسایه تاثیرگذار خواهد بود.
از دست رفتن بازار عراق، پیش از تحریم اخیر
فعالان عرصه بازرگانی در زمینه تحریم کالاهای ایرانی در عراق نظرات متفاوتی دارند. اعضای اتاق ایران و عراق به عنوان مهمترین منبع اظهار نظر در این زمینه به تماسهای «اقتصاد آنلاین» پاسخ نمیدهند. شهلا عموری عضو اتاق ایران و عراق نیز از پاسخگویی امتناع کرده و صحبت کردن در این رابطه را مختص روسای اتاق ایران و عراق میداند.
علیرضا کلاهی صمدی، رئیس کمیسیون صنعت اتاق ایران، دو روز پیش به خبرنگار یکی از رسانه ها اعلام کرده بود که امکان رقابت ایرانیها با تاجران دیگر کشورها در بازار عراق گرفته شده است و در شش ماه گذشته تاجران ایرانی بازار عراق را به شرکتهای ترکیهای، عربستان سعودی، اردنی و اماراتی واگذار کردهاند.
مردمی نبودن تحریمها
علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی ایران که در حوزه صادرات به عراق فعال است، در گفتگو با خبرنگار اقتصاد آنلاین با اشاره به قرابتهای فرهنگی، موسیقی، شعر و زبان بین کردستان ایران و عراق، تحرکات اتاق بازرگانی اربیل را چندان جدی و موثر بر صادرات ایران نمیداند.
او میگوید: گاهی کمپین از دل مردم است و گاهی توصیهای است. آنچه این روزها شاهد آن هستیم، توصیه مافیایی ساکن در اردبیل عراق است که در این بازار با ما رقابت میکند.
البته شریعتی تاکید میکند: ما باید این نشانهها را جدی بگیریم و دشمن را ضعیف فرض نکنیم. ایران دشمنی دارد که دلش نمیخواهد ما آنجا باشیم.
به گفته او، مافیای حاضر در اقلیم کردستان همان اتاق بازرگانی اربیل است. از آنجا که بیشترین کالاهای ترک به دلیل نزدیکی به ترکیه، از این کشور به سمت اربیل عراق سرازیر میشود، مصرف کالاهای ترکیه در این منطقه زیاد است.
او اضافه میکند: دشمن از فرصت استفاده میکند. در حوزه بازرگانی در دنیا عرف و رویه اخلاق مداری و نه تخریب است. ولی وقتی منافع یکسری واسط و دلال وجود داشته باشد و یک کشور جعلی که ما با روی تشک نمیرویم، در بازار حضور فعال داشته باشد، باید دقت کرد.
این عضو اتاق بازرگانی تهران میگوید: بسیاری از اقتصادیهای دنیا حتی در خود آمریکا، دست صهیونیستها است. این واقعیت را نمیتوان تکذیب کرد. آنها در کردستان عراق دفتر زده و پایگاه دارند. این رژیم به دنبال فرصت میگردد و از این نشانهها استفاده میکند تا با کالای ایرانی، فرهنگ ایرانی و اسم ایرانی دشمنی ایجاد کند.
او عراق را بزرگترین بازار کالاهای مصرفی ایران دانسته و میگوید: در اربیل به دلایلی که تشریح کردم، یک – هیچ عقب هستیم. آنچه امروز رخ داده یک موج رسانهای است که از نظر من جدی نیست و نباید بگوییم که بدبخت شدهایم اما باید برای خنثی کردن آن اقداماتی انجام دهیم.
نیاز به فعالیت دستگاه دیپلماسی
این عضو اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر اینکه اطلاعاتی از دیپلماسی ندارد، یادآور میشود: همانطور که وزیر امور خارجه ایران در جریان مسایل پاکستان در سوئیس با این کشور اعلام دوستی کرد، مشابه این رخداد باید برای عراق هم اتفاق بیفتد.
او اضافه میکند: در حال حاضر در عراق ارتش ترکیه، هفتهای یکبار جنگندههایش را برای بمباران کوهها اعزام و سپس اعلام میکند که «پ ک ک» را هدف قرار داده است. سئوال این است که چرا یک کمپین علیه کالاهای ترک به خاطر حملات هوایی ترکیه راهاندازی نشده است. اگرچه سال ۲۰۱۹ میلادی که به خاطربمباران عفرین و سوریه و قتل و عام کردهای این مناطق، مرد معراق کمپین طراحی کردند تا کالاهای ترک را نخرند؛ اما اکنون جریانهای موجود در منطقه به مردم آدرس غلط میدهند.
او اتفاقات اخیر را یک جنگ رسانهای دانسته و رسانه را در جهان دارای قدرت توصیف میکند.
شریعتی تاکید میکند: عدهای پروژههایی گرفتهاند، کار میکنند و پولپاشی شده است. آنها دارند موج میدهند. این موج ممکن است بین یک تا پنج درصد روی صادرات ایران اثر داشته باشد؛ اما این شروع دشمنی است و باید این تحرکات را در نطفه خفه کرد.
او بیان میکند: اعتقاد دارم این کمیپن اثرگذار نیست؛ زیرا مردم به آن اعتقادی ندارند. اما نباید بگوییم چون مردم اعتقادی ندارند، بیانیه نداده و اقدامی انجام ندهیم. اتاق بازرگانی تهران هم در این رابطه بیانیه داده است. باید همانطور که تیم ملی عراق ژاپن را برد و توییت زدیم و نسبت به این برد اعلام خوشحالی کردیم، ناراحتی خود از رخدادهای پیش آمده را اعلام کرده و به مردم عراق بگوییم که در کنار هم هستیم.
این عضو اتاق بازرگانی تهران میگوید: باید کنسول ما در اربیل و سلیمانیه کارهایی از این دست انجام دهد. در شرایطی که سفیر ترکیه در بین مردم نذری میدهد، ما هم نیاز به اقدامات مشابهی داریم. میدان و دیپلماسی که میگویند باید اینجا فعال شود. اگر این تحرکات را جدی نگیریم، دچار مشکل میشویم. البته باید دعا کنیم که شورای عالی نظارت بر اتاق اربیل هم یک نظارتی بر عملکرد این اتاق داشته باشد.
بیانیه اتاق تهران، گامی برای اصلاح شرایط
در عین حال، به دنبال راهاندازی این کمپین، اتاق بازرگانی تهران نیز بیانیهای صادر کرد. در بیانیه اتاق تهران با اشاره به نقاط مشترک فرهنگی بین دو کشور، آمده است: «بیانیه اتاق بازرگانی اربیل مبنی بر درخواست تحریم کالاهای ایرانی عمیقاً تأسف ما را به نمایندگی از کنشگران تجاری برانگیخت».
نویسندگان بیانیه در بخشی از آن متذکر شدهاند: «نخستین بار نیست که فراز و فرود دنیای سیاست، اراده ما را برای پاسداشت این ذخایر تاریخی میآزماید. ما در کنار ملت عراق به خود میبالیم که هربار از این آزمونها سرفراز بیرون آمدهایم و فروتنانه خداوند بزرگ را شاکریم اما نیک میدانیم که نگهداشت این خزینه گرانمایه، طبعی بلند و همتی والا میخواهد».
در این بیانیه حجم تقریبی مبادلات تجاری بین دو کشور نزدیک به سه میلیارد دلار برآورد شده و از برادران کُرد و عرب در اتاقهای سراسر عراق به ویژه اقلیم کردستان درخواست شده است که با حزم و سینه گشاده و فراسوی پستی و بلندهای موسمی، به آینده پیشرو بنگرند.
