دسته: بین الملل

  • جزییات جدید از مشارکت چینی ها در پروژه های کشور

    جزییات جدید از مشارکت چینی ها در پروژه های کشور

    به گزارش اقتصادران، مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین  درباره مجموع پروژه‌هایی که به دست چینی‌ها در ایران اجرا می‌شود، گفت: تنها می‌توانم بگویم که مذاکرات بین ایران و چین برای همکاری‌های گسترده‌تر در توسعه زیرساخت‌ها ادامه دارد و دامنه این همکاری تنها به پروژه‌های فرودگاه امام خمینی و ورزشگاه که اعلام عمومی شده‌اند محدود نمی‌شود و حتما دستگاه‌های مسئول در ماه‌های آینده قراردادهای دیگری در این زمینه منعقد خواهند کرد.

    وی افزود: این قراردادها میان نهادهای اجرایی دو کشور منعقد می‌شود و در ایران قاعدتا این دستگاه‌های حاکمیتی هستند که با طرف چینی وارد قراردادهای مرتبط با توسعه زیرساخت‌ها می‌شوند و بخش خصوصی به این پروژه‌ها وارد نمی‌شود و حتی اگر نهاد دولتی ایرانی هم طرف قرارداد نباشد، شرکت‌های بزرگی وارد می‌شوند که حاکمیتی و یا مربوط به نهادها هستند مانند قرارگاه‌هایی که در امور سازندگی فعالیت دارند. در واقع اینها هستند که پیمانکاری پروژه‌هایی از این دست را در اختیار دارند.

    رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در پاسخ به اینکه آیا شایعات مربوط به تامین نیروی انسانی این پروژه‌ها از چین درست است یا نه تصریح کرد: این گفته‌های حاشیه‌ای را من حرف‌های بی‌ربطی می‌دانم که زاییده مغزهای علیلی است که نمی‌توانند تشخیص دهند مزیت کار کردن در ایران نیروی کار ارزان است. باید توجه داشت که متاسفانه یکی از ارزان‌ترین نیروهای کار جهان در ایران وجود دارد. حداقل دستمزد امروز برابر با حدود 120 دلار در ماه و متوسط دستمزد در ایران حدود 200 دلار است.

    حریری ادامه داد: همه بنگاه‌های بزرگ ایران امروز از نبود نیروی کار متخصص گلایه‌مند هستند و نیروهای ماهر برای کار به کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی کردستان عراق می‌روند چون دستمزدها در بیرون از مرزهای ایران تفاوت چشمگیری با آنچه در داخل کشور پرداخت می‌شود، دارد. بنابراین یقین داشته باشید در اجرای پروژه‌های زیرساختی چین در ایران از سمت‌های مدیریتی که بگذریم تامین دیگر نیروها از داخل ایران صورت می‌گیرد.

    رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین همچنین شرحی از آخرین وضعیت تجارت دو کشور ارائه و اظهار کرد: در یک دهه گذشته و پس از سال 1393 شریک اول ایران در صادرات غیرنفتی چین بوده است و مقصد یک سوم از کالاهایی که از ایران صادر می‌شود چین است. البته این برآورد برآمده از آمار رسمی است و بنا بر آمار غیررسمی می‌توان گفت بیش از 40 درصد صادرات ایران به مقصد چین صورت می‌گیرد و اگر صادرات نفتی را هم در نظر بگیریم بیش از نیمی از صادرات ایران به مقصد چین انجام می‌شود.

    وی اضافه کرد: نیمی از صادرات غیرنفتی ایران نیز شامل کالاهای تولیدشده بر پای نفت می‌شود و در نتیجه افزایش قیمت نفت تاثیر بسزایی در رشد ارزش صادرات ایران به چین دارد.

    حریری خاطرنشان کرد: حتی بخشی از صادرات ایران به امارات هم در ادامه به چین می‌رود و ایرانی‌ها برای دور زدن تحریم‌ها شرکت‌هایی در امارات به منظور تقویت صادرات به چین ایجاد کرده‌اند. این رویه در واردات هم برقرار است و امارات نخستین شریک وارداتی ایران به شمار می‌آید در حالی که امارات تولیدی ندارد و در واقع واسطه واردات کالا به ایران از مبدا چین است.

    وی برآورد کرد که در سال جاری ارزش تجارت مستقیم غیرنفتی ایران با چین به 30 میلیارد دلار برسد، به گفته حریری این آمار براساس ارقامی به دست آمده از صادرات و واردات کالا با چین ثبت شده است.

    رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین درباره دلارزدایی از تجارت ایران و چین نیز گفت: بخشی از واردات ایران با چین در حال حاضر بر پایه ارزش یوآن انجام می‌شود زیرا وقتی حجم چشمگیری از صادرات و واردات ایران با چین است، دیگر معنا ندارد در ازای فروش کالا به چین دلار دریافت کنیم و دوباره با دلار جنس یوآنی بخریم، اما چون حواله‌های ارزی توسط بانک مرکزی صادر می‌شود اتاق ایران و چین آمار دقیقی از جزئیات تجارت با چین به واسطه یوآن ندارد.

  • شروع فعالیت کمیسیون اقتصادی ایران و مجارستان در تهران

    شروع فعالیت کمیسیون اقتصادی ایران و مجارستان در تهران

    به گزارش اقتصادران، مرتضی مرادیان -‌سفیر ایران در مجارستان- با اعلام این خبر در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس(توییتر سابق) نوشت: به منظور توسعه روابط ایران و مجارستان در حوزه‌های تجاری، سرمایه‌گذاری، صنعت، گمرکی، کشاورزی، انرژی، حمل ونقل، علمی، آموزشی و فنّاوری، کمیسیون اقتصادی دو کشور با حضور وزیر اقتصاد و داریی ایران و وزیر خارجه مجارستان در تهران شروع بکار کرد.

    پیتر سیارتو -وزیر امور خارجه و تجارت- مجارستان به منظور دیدار و گفت‌وگو با مقامات ایران به تهران سفر کرده است؛ وی همچنین قرار است امروز (پنجشنبه 3 اسفند) با  حسین امیرعبداللهیان -وزیر امور خارجه کشور- دیدار و رایزنی کند.

    روز گذشته نیز نشست کارشناسی چهارمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و مجارستان با حضور کارشناسان دو کشور برگزار شد.

    احسان خاندوزی -‌وزیر اقتصاد و دارایی کشور- در نشست امروز گفت: امیدوار هستیم نتایج این نشست بستری را برای توسعه روابط دو کشور فراهم کند. توسعه روابط با مجارستان برای ایران دارای اهمیت است. پس از برگزاری نشست های قبلی روند تبادلات دو کشور رو به رشد بوده است اما همچنان ظرفیت بسیار زیادی وجود دارد.

    وی افزود: توسعه روابط نشان می‌دهد که با وجود محدودیت‌ها، منافع مشترک سبب شده است تا تبادلات دو کشور رشد داشته باشد. این روند رو به رشد ادامه داد و شاهد روابط مستمر وزاری دو کشور و همچنین نشست‌های مشترک هستیم.

    همچنین وزیر امور خارجه و تجارت مجارستان نیز در این نشست گفت: اگر محدودیت‌های جهانی نبود دیگر به دولت مردان برای توسعه روابط نیازی نبود. ما در مجارستان می‌گوییم که هر چیز بد، یک چیز خوب هم در خود دارد. همکاری دو جانبه به امنیت سرمایه‌گذاری کمک می‌کند.

    او افزود: دو سال است که این روند شروع شده و امیدوار هستیم که همکاری بین سازمان‌های گمرکی و مالیاتی فعال تر شوند و به این ترتیب همکاری‌های تجاری مشکلات کمتری خواهند داشت. ۱۲ شرکتی که من را همراهی می‌کنند روابط با ایران را جدی می‌گیرند و می‌خواهند روابط خود را گسترش دهند.

  • صدای پای بازگشت ترامپ / ترامپ چه نقشه ای برای ایران دارد؟

    صدای پای بازگشت ترامپ / ترامپ چه نقشه ای برای ایران دارد؟

    به گزارش اقتصادران، با نزدیک شدن دونالد ترامپ به نامزدی حزب جمهوری‌خواه برای انتخابات ریاست جمهوری، دستور کار سیاست خارجی او بیشتر آشکار شده است، به خصوص پس از اظهارات تحریک آمیز او مبنی بر تشویق روسیه به حمله به کشورهای ناتویی که به هدف دو درصدی هزینه‌های دفاعی خود نرسند. دیدگاه‌های ترامپ عمدتاً مسیر دوره اول او را دنبال می‌کند. با این حال در صورت انتخاب مجدد، او با دنیای بی‌ثبات‌تری مواجه خواهد شد و در عین حال تلاش می‌کند تا ایالات متحده را از پیمان‌های نظامی و اقتصادی دیرینه خارج کند. و احتمالاً کادر وفادارتری از مقامات امنیت ملی خواهد داشت تا خواسته‌های او را برآورده کنند.

    به نوشته وال‌استریت ژورنال، ترامپ از ارائه جزئیات در مورد نحوه رسیدگی به مناقشات کنونی، از جمله جنگ در خاورمیانه، اجتناب کرده و در عین حال این ادعای جسورانه را مطرح کرده که می‌تواند جنگ اوکراین را 24 ساعته حل‌وفصل کند. او سبک غیرقابل پیش‌بینی و روابط خود با قدرتمندان برجسته جهان -از جمله ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، شی جین پینگ، رهبر چین و کیم جونگ اون از کره شمالی- را به رخ می‌کشد.

    رئیس‌جمهور سابق آمریکا از همین حالا با ترغیب متحدان جمهوری‌خواه خود در کنگره برای مخالفت با کمک میلیاردها دلاری اضافی به اوکراین، نقش مهمی در ممانعت از تصویب آن ایفا می‌کند. شکایات او از سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) زنگ خطر را در اروپا به صدا درآورده و مردم تایوان نگرانند که آیا ایالات متحده تحت نظارت ترامپ تهاجم چین را متوقف خواهد کرد یا خیر.

    در حالی که بسیاری از آمریکایی‌ها از هر دو حزب از عمق این بی‌ثباتی جدید می‌ترسند، بایدن در واکنش به اظهارات ترامپ درباره ناتو گفت: «این شرم‌آور است، خطرناک است، این غیر آمریکایی است». ترامپ کشوری را در حال افول به تصویر می‌کشد، کشوری که به تنهایی و از جیب خود به نظم جهانی خدمت کرده است. بایدندر جریان تجمعی در کارولینای جنوبی گفت: «این افراد چه کسانی هستند که با ما این کار را می‌کنند؟ این احمق ها چه کسانی هستند، اینها چه کسانی هستند که کشور ما را خراب می‌کنند؟»

    اعتقاد ترامپ مبنی بر اینکه از آمریکا سوءاستفاده شده، از مدت‌ها پیش از انتخاب او در سال 2016 وجود داشت، و او به تشدید فشار انزواطلبی در جمهوری‌خواهان کمک کرد و در عین حال اشتهای هر دو حزب برای توافق‌های تجاری چندجانبه را سرکوب کرد.

    ویلیام سی وولفورث، استاد کالج دارتموث متخصص در سیاست خارجی، گفت: «پتانسیل کاهش واقعی تعهد آمریکا به جهان هرگز از این بیشتر نبوده است.»

    موانع بلندتر تجاری 

    به طور کلی، ترامپ تعرفه 10 درصدی را برای همه کالاهای وارداتی پیشنهاد کرده است، اقدامی که رهبران تجاری و اقتصادی می‌گویند برای اقتصاد ایالات متحده ویرانگر خواهد بود و او نرخ های بسیار بالاتری را برای چین در نظر گرفته است. او به دنبال جنگ تعرفه‌ای با خودروسازان اروپایی است و بار دیگر قول داده است که ایالات متحده را از توافقنامه آب و هوایی پاریس خارج کند. او اعلام کرده است که پیمان همکاری اقتصادی نوپای بایدن با 13 کشور هند و اقیانوسیه در بدو ورود او به پایان خواهد رسید. ترامپ روز دوشنبه با تعدادی از سناتورهای جمهوری خواه درباره ایده خود برای تبدیل کمک‌های خارجی به وام صحبت کرد.

    ترامپ گفته است که برای بازدارندگی دشمنان از به چالش کشیدن ایالات متحده یا شروع جنگ‌های دیگر، برای هزینه‌های نظامی بیشتر تلاش خواهد کرد. او خروج نیروهای آمریکایی از کره جنوبی، آلمان و دیگر کشورها را پیشنهاد کرده و گفته است که تولید انرژی داخلی را برای کاهش وابستگی به منابع خارجی گسترش خواهد داد و قول داده است که کنترل‌های شدید مهاجرتی را اعمال کند. همه این‌ها تحت دستور کار «اول آمریکا» اوست.

    وفاداران بیشتر در کاخ سفید

    پرسنل یک عامل کلیدی در شکل گیری سیاست خارجی ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری خواهند بود. حزب جمهوری خواه در مورد اینکه ایالات متحده باید تا چه حد باید در صحنه جهانی تهاجمی باشد، اختلاف نظر دارد، برخی از آنها رویکردی جنگ‌طلبانه‌تر دارند و برخی دیگر این ادعا را مطرح می‌کنند که آمریکا باید عقب نشینی کند و دوباره بر روی امور داخلی تمرکز کند. ترامپ آماده است تا خود را با گروه دوم احاطه کند.

    برخی از مقامات سابق دولت ترامپ به طور خصوصی ابراز نگرانی کرده‌اند که در دوره دوم دولت، به طور بالقوه با تعداد کمی از مقامات ارشدی پر شود که مایل به مخالفت با رادیکال‌ترین ایده های ترامپ هستند. ترامپ در طول چهار سال ریاست‌جمهوری خود بارها از اینکه کارکنانش به اندازه کافی به او وفادار نیستند، شکایت می‌کرد – در حالی که بولتون و برخی دیگر با دیدگاه‌های متفاوت سیاست خارجی با او مخالفت می‌کردند. به گفته افراد نزدیک به او، ترامپ در حال برنامه ریزی برای پاکسازی افرادی است که با دستور کار او مطابقت ندارند.

    رویاروی با ایران و محور شرقی

    در همین حال، بازگشت احتمالی ترامپ به دفتر بیضی شکل در حالی رخ می‌دهد که طرف‌های متخاصم آمریکا در حال قوی‌تر شدن هستند.

    نادیا شادلو، معاون مشاور امنیت ملی ترامپ گفت: «یک تفاوت بزرگ با گذشته این محور [شرقی] است: روسیه، چین، ایران، کره شمالی. آن‌ها به عنوان یک ائتلاف بسیار منسجم تر از گذشته عمل می‌کنند. این پویایی جدیدی است که او باید مدیریت کند.»

    در مورد ایران، ترامپ احتمالا به سیاست‌های سخت دوره اول ریاست‌جمهوری خود بازخواهد گشت، زمانی که توافق دوران اوباما برای محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران در ازای کاهش تحریم‌ها را فسخ کرد. متحدان ترامپ گفته‌اند که احتمال دارد او به دنبال تحریم‌های جدید باشد، اما او هنوز در مورد نحوه برخورد با تنش‌های کنونی موضع مشخصی ابراز نکرده است. افراد نزدیک به ترامپ می‌گویند که او ممکن است به دنبال توسعه توافق‌نامه ابراهیم باشد، دستاوردی عجیب در اولین دوره ریاست جمهوری او که روابط اسرائیل را با چندین کشور عربی ایجاد کرد.

    ترامپ همچنین باید با کره شمالی که به طور فزاینده‌ای خصمانه‌تر می‌شود، مقابله کند، کره شمالی که به گفته مقامات آمریکایی اکنون به روسیه سلاح می‌دهد. ترامپ در ابتدا با کیم خصمانه بود و در سال 2017 قول داد که تهدیدهای پیونگ‌یانگ «با آتش و خشمی که جهان هرگز ندیده است» مواجه خواهد شد، اما او سپس به دنبال ایجاد روابط به او نزدیک شد که نتوانست به توافق دست یابد.

    ترامپ در مورد نحوه برخوردش با این کشور در دوره دوم ریاست جمهوری چیزهای کمی گفته است. او در ماه دسامبر گزارش پولیتیکو را رد کرد که می‌گفت او در حال بررسی تغییری در سیاست ایالات متحده است که به پیونگ یانگ اجازه می‌دهد تا سلاح‌های هسته‌ای خود را حفظ کند اما در ازای شکستن تحریم‌های اقتصادی، دست از ساخت سلاح‌های جدید بردارد.

    رویکرد ترکیبی به چین

    در مورد چین، ترامپ وعده رویکرد تهاجمی‌تر در تجارت را داده است و گفته است که می‌خواهد روابط تجاری عادی را لغو کند، اقدامی قانونی که به طور خودکار عوارض را بر همه چیز از اسباب‌بازی و هواپیما گرفته تا مواد صنعتی افزایش می‌دهد. او از تعرفه‌های بیش از 60 درصد صحبت کرده است.

    دورنمای دوره دیگر ریاست جمهوری ترامپ نگرانی‌هایی را در پکن برانگیخته است.

    از یک سو، برخی از مقامات چینی معتقدند که ترامپ در صورت پیروزی در انتخابات، می‌تواند روند افول آمریکا را تسریع بخشد و بی میلی آشکار او برای دفاع از تایوان می‌تواند به کاهش تنش‌های دوجانبه بر سر حساس‌ترین موضوع برای رهبری چین کمک کند. اما برخی دیگر نگران هستند که موضع سخت او در مورد تجارت می‌تواند ضربه بزرگی به روابط اقتصادی تیره شده بین دو قدرت جهانی وارد کند – روابطی که پکن مدت ها آن را پایه و اساس روابط دوجانبه می‌دانست.

    در همین حال، ترامپ همچنان از حاکمیت آهنین شی بر کشورش شگفت زده است و همچنان از روند تمجید از رهبران خودکامه‌ای که از خود قدرت نشان می‌دهند، پیروی می‌کند. ترامپ همچنین از ویکتور اوربان، رهبر مجارستان تمجید کرده و متعهد شده است که با رئیس جمهور جدید آرژانتین، خاویر مایلی، که خود را یک آنارکو-سرمایه دار توصیف می‌کند، دیدار کند.

    شی به صراحت اعلام کرده است که می‌خواهد تایوان -جزیره‌ای که خودمختار است- را تحت کنترل پکن درآورد و این موضوع هشدارهایی را از سوی رهبران سیاسی ایالات متحده برانگیخته است. ترامپ اخیراً این موضوع را کنار گذاشته است، اگرچه ادعا کرده است که چین هرگز تحت نظر او چنین کاری را امتحان نخواهد کرد.

    او تابستان گذشته در برنامه فاکس نیوز در پاسخ به این سوال که آیا ایالات متحده باید از تایوان دفاع کند، گفت: «اگر به این سؤال پاسخ دهم، من را در مذاکره در موقعیت بسیار بدی قرار خواهد داد. با این وجود، این تایوان بود که تمام تجارت تراشه‌های ما را در اختیار گرفت.» تایوان پیشرو در تولید نیمه هادی‌ها است.

     ایان برمر، رئیس شرکت مشاوره اوراسیا گروپ، گفت که غیرقابل پیش بینی بودن ترامپ می تواند باعث شود برخی از رهبران جهان در مورد درگیری با ایالات متحده بیشتر فکر کنند. وی به تصمیم ترامپ در ژانویه 2020 برای ترور سردار قاسم سلیمانی، فرمانده فقید نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اشاره کرد . برمر درباره ایران گفت: «آنها متوجه شدند که ترامپ کاملاً غیر قابل پیش‌بینی است. من فکر می‌کنم این استدلال وجود دارد که سیاست بسیار دقیق‌تر و محتاطانه‌تر بایدن باعث شده ایران احساس کند قبل از اینکه با خطر جدی مواجه شود، فضای بیشتری برای مانور دارد». با این حال به گفته برمر، رویکرد رئیس جمهور سابق نیز می‌تواند در آینده نتیجه معکوس داشته باشد، چرا که در دوران ریاست جمهوری قبلی ترامپ هیچ جنگ بزرگی در جریان نبوده است.

  • ادعای نیویورک تایمز در مورد انفجار خطوط لوله گاز در ایران

    ادعای نیویورک تایمز در مورد انفجار خطوط لوله گاز در ایران

    به گزارش اقتصادران، بر اساس گزارش روز جمعه نیویورک‌تایمز به نقل از یک استراتژیست نظامی ایرانی و دو مقام غربی، ظاهراً دو خط لوله گاز در ایران این هفته مورد حمله اسرائیل قرار گرفتند.

    در این گزارش آمده است که حمله به خطوط لوله گاز در چندین استان ایران مانند فارس و چهار محال بختیاری باعث ایجاد اختلال در  جریان گاز خانگی میلیون‌ها نفر شد. اسرائیل در گذشته سایت‌های هسته‌ای و نظامی ایران را هدف قرار داده است و ترور فرماندهان و دانشمندان ایرانی به این رژیم منتسب شده است.

     حمله اخیر تشدید چیزی است که گزارش نیویورک تایمز به عنوان «جنگ سایه» بین دو طرف توصیف می‌کند که در جبهه‌های مختلف از طریق حملات سایبری، زمینی، هوایی یا دریایی در آن درگیر هستند. تشدید موضوعی که این گزارش به نقل از مقامات و تحلیلگران به آن اشاره می‌کند، ضربه زدن به بخشی از زیرساخت‌های انرژی ایران است که «صنایع، کارخانه‌ها و میلیون‌ها غیرنظامی به آن متکی هستند.»

    به گزارش نیویورک تایمز، وزیر نفت ایران به رسانه‌های داخلی گفت هر کسی که حمله کرده بود قصد داشت جریان گاز به استان‌ها و شهرهای ایران را مختل کند، اما علناً اسرائیل یا هیچ‌کس دیگری را مقصر ندانست.

    مقامات غربی و استراتژیست ایرانی به این روزنامه گفته‌اند، حمله‌ای که گفته می‌شود توسط اسرائیل انجام شده است، مستلزم این بود که این رژیم اطلاعات عمیقی از زیرساخت‌های ایران داشته و با ضربه زدن همزمان به دو خط لوله، اسرائیل باید با هماهنگی شدید عمل کند.

    یکی از دو مقام غربی به نیویورک تایمز گفت در این حمله به غیرنظامیان آسیب چندانی وارد نشد. او همچنین گفت ایران به راحتی می‌تواند خسارت را ترمیم کند اما خاطرنشان کرد که این حمله می‌تواند هشداری در مورد آسیب‌هایی باشد که اسرائیل می‌تواند وارد کند. با این حال، رسانه‌های ایران گزارش دادند که این حمله باعث وحشت ساکنان محلی شد و آنها حوالی ساعت یک بامداد به وقت محلی هنگام وقوع آن به خیابان‌ها گریختند، اما تلفات جانی گزارش نشد.

    مقامات غربی به تایمز گفتند که اسرائیل یک روز قبل از گزارش حمله به خطوط لوله نیز انفجار جداگانه‌ای ایجاد کرد که در داخل یک کارخانه شیمیایی در نزدیکی تهران انجام شد.

  • اقتصاد موشکی / بازار موشک دست کدام کشورها است؟

    اقتصاد موشکی / بازار موشک دست کدام کشورها است؟

    به گزارش اقتصادران، برخی از کشورها خود توانایی طراحی، ساخت و آزمایش موشک‌های جنگی را دارند، در حالی که برخی دیگر از کشورهای تولیدکننده موشک وارد می‌کنند. همچنین تعدادی از کشورها موشک‌های جنگی خود را به کشورهای دیگر صادر می‌کنند، و از این راه درآمد خود را افزایش می‌دهند و نفوذ سیاسی خود را گسترده‌تر می‌کنند، و در عین حال از متحدان و هم‌پیمانان خود حمایت می‌کنند. در این شماره، قصد داریم کشورهایی را که واردات و صادرات موشک‌های جنگی می‌کنند شناسایی و آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم.

    در این مطلب به داده‌های موجود در موسسه بین‌المللی تحقیقات صلح استکهلم (SIPRI) ارجاع شده که حجم و ارزش انتقالات بین‌المللی موشک‌های جنگی را بین سال‌های 2018 تا 2022  گزارش کرده است. همچنین در این مطلب عوامل موثر بر واردات و صادرات موشک‌های جنگی بررسی شده است؛ از جمله نیازهای دفاعی، روابط دوجانبه، تحریم‌ها و قوانین بین‌المللی. در نهایت به تاثیرات و پیامدهای واردات و صادرات موشک‌های جنگی برای امنیت جهانی و منطقه‌ای پرداخته شده است.

    کشورهای صادرکننده موشک‌های جنگی

    بر اساس داده‌های SIPRI بین سال‌های 2018 تا 2022، ده کشور بزرگ‌ترین صادرکننده موشک‌های جنگی در جهان بوده‌اند. این کشورها به ترتیب حجم کل صادرات بین‌المللی موشک‌های جنگی عبارت‌اند از:

    – آمریکا (40 درصد)

    – روسیه (16 درصد)

    – فرانسه (11 درصد)

    – چین (5 درصد)

    – آلمان (4 درصد)

    – ایتالیا (4 درصد)

    – انگلستان (3 درصد)

    – اسپانیا (3 درصد)

    – کره جنوبی (3 درصد)

    – اسرائیل (2 درصد)

     این کشورها در مجموع 90 درصد از حجم کل انتقالات بین‌المللی موشک‌های جنگی را تشکیل می‌دادند. بقیه کشورها تنها 10 درصد باقیمانده را به خود اختصاص می‌دادند. آمریکا بزرگ‌ترین صادرکننده موشک‌های جنگی در جهان بوده و حجم صادرات خود را نسبت به دوره قبلی – 2013 تا 2017- چهارده درصد افزایش داده است.

    مهم‌ترین مشتریان آمریکا به ترتیب عربستان سعودی (19 درصد از حجم صادرات آمریکا)، ژاپن (6/8 درصد) و استرالیا (4/8 درصد) بوده‌اند. آمریکا موشک‌های جنگی مختلف از جمله موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز، موشک‌های هوا به هوا، موشک‌های هوا به زمین و موشک‌های زمین به زمین به کشورهای دیگر می‌فرستد. روسیه دومین صادرکننده موشک‌های جنگی در جهان است، اما حجم صادرات خود را نسبت به دوره قبلی (2017- 2013)، 31 درصد کاهش داده است.

    البته این کاهش قبل از اعمال تحریم‌ها علیه روسیه پس از تجاوز به اوکراین رخ داد. بزرگ‌ترین مشتریان روسیه، هند با 25 درصد از حجم صادرات این کشور و چین با 13 درصد هستند و پس از آن کشورهایی مانند الجزایر جای می‌گیرند.

    عوامل موثر بر صادرات و واردات موشک‌های جنگی

    • نیازهای دفاعی : کشورهایی که تهدیدات امنیتی را احساس می‌کنند، ممکن است بخواهند موشک‌های جنگی را به عنوان راهی برای افزایش قدرت نظامی خود وارد یا تولید کنند. برای مثال، کامبوج که با تهدیدهایی از سوی چین در دریای چین جنوبی روبه‌رو است، به بزرگ‌ترین واردکننده موشک‌های جنگی در جهان تبدیل شده است.
    •  روابط دوجانبه: کشورهایی که روابط سیاسی، اقتصادی یا امنیتی نزدیکی با یکدیگر دارند، ممکن است موشک‌های جنگی را راهی برای تقویت همکاری و همبستگی بدانند از این رو مبادرت به خرید این تسلیحات می‌کنند. برای مثال، آمریکا که با عربستان سعودی روابط استراتژیک دارد، بزرگ‌ترین تامین‌کننده موشک‌های جنگی برای این کشور است.
    • تحریم‌ها و قوانین بین‌المللی: کشورهایی که تحت تحریم‌های بین‌المللی قرار دارند، ممکن است دچار مشکلاتی در واردات یا صادرات موشک‌های جنگی شوند. برای مثال، روسیه که پس از حمله به اوکراین  تحت تحریم‌های غرب قرار گرفته است، میزان صادرات موشک‌های جنگی خود را کاهش داده است. همچنین، کشورهایی که عضو رژیم کنترل فناوری موشکی (MTCR) هستند، ملزم به رعایت قوانین و محدودیت‌هایی در مورد انتقال موشک‌های جنگی هستند.
    • توسعه فناوری: تعدادی از کشورهایی که توانایی طراحی، ساخت و آزمایش موشک‌های جنگی را دارند، ممکن است با انتقال این موشک‌ها بخواهند قدرت علمی و فنی خود را نشان دهند. برای مثال، چین که یکی از کشورهای پیشرو در زمینه توسعه موشک‌های جنگی است، هم واردکننده و هم صادرکننده موشک‌های جنگی است.

    کشورهایی که موشک‌های جنگی وارد می‌کنند

    بر اساس گزارش تجارت فردا، کشورهایی که موشک‌های جنگی وارد می‌کنند نیز بر اساس داده‌های SIPRI رتبه‌بندی شده‌اند و میزان واردات آنها به ترتیب زیر است:

    – کامبوج (10 درصد)

    – عربستان سعودی (2/8 درصد)

    – نیجریه (8/6 درصد)

    – فیلیپین (8/6 درصد)

    – اندونزی (9/4 درصد)

    – هند (8/4 درصد)

    – مصر (7/4 درصد)

    – چین (5/4 درصد)

    – قطر (3/4 درصد)

    – ترکیه (1/4 درصد)

    این کشورها در مجموع 60 درصد از حجم کل واردات بین‌المللی موشک‌های جنگی را تشکیل می‌دهند. بقیه کشورها تنها 40 درصد باقیمانده حجم واردات را به خود اختصاص می‌دهند. کامبوج بزرگ‌ترین واردکننده موشک‌های جنگی در جهان است و حجم واردات خود را نسبت به دوره قبلی (2013-2017) 100 درصد افزایش داده است. بزرگ‌ترین تامین‌کننده این سلاح‌ها برای کامبوج آمریکاست. کامبوج موشک‌های جنگی مختلفی وارد می‌کند؛ از جمله موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز، موشک‌های هوا به هوا و موشک‌های هوا به زمین. طی سال‌های مورد بررسی عربستان سعودی دومین واردکننده موشک‌های جنگی در جهان بوده است، اما حجم واردات خود را نسبت به دوره قبلی 18 درصد کاهش داد. این کاهش به دلیل تحریم‌های بین‌المللی بر عربستان سعودی پس از قتل روزنامه‌نگارسعودی، جمال خاشقجی رخ داد. در این دوره بزرگ‌ترین تامین‌کنندگان سلاح‌ها برای عربستان سعودی؛ به ترتیب آمریکا (19 درصد)، انگلستان (17 درصد) و فرانسه (15 درصد) بودند. عربستان سعودی انواع موشک‌های جنگی را در طی این مدت وارد کرده است؛ از جمله موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز، موشک‌های هوا به هوا، موشک‌های هوا به زمین و موشک‌های زمین به زمین. نیجریه سومین واردکننده موشک‌های جنگی در جهان بوده و حجم واردات خود را نسبت به دوره قبلی 100 درصد افزایش داده است. بزرگ‌ترین تامین‌کننده نیجریه چین با 100 درصد حجم واردات بوده است. نیجریه خواستار انواع موشک‌های جنگی از جمله موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و موشک‌های هوا به زمین است.

      کدام کشورها بهترین فناوری موشکی جهان را دارند؟

    موشک‌های جنگی یکی از ابزارهای نظامی پیشرفته و قدرتمند هستند که تعدادی از کشورها در جنگ‌ها و تنش‌های منطقه‌ای آنها را به کار می‌برند. این موشک‌ها می‌توانند اهداف مختلفی را در فواصل دور و با دقت بالا بزنند و اغلب دارای سرباره‌های هسته‌ای، شیمیایی یا بیولوژیک هستند.

    بر اساس گزارش‌های موجود، کشورهایی که دارای فناوری تولید موشک‌های جنگی هستند به ترتیب زیر هستند: آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلستان، هند، اسرائیل، پاکستان، ایران و کره شمالی از فناوری تولید موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز، موشک‌های هوا به هوا، موشک‌های هوا به زمین و موشک‌های زمین به زمین برخوردار هستند اما هر کدام به تنهایی فناوری‌های منحصر به خود را  نیز دارند. آمریکا در حال توسعه موشک‌های هایپرسونیک است که می‌توانند با سرعت بیش از صوت حرکت کنند و از سیستم‌های دفاع موشکی عبور کنند. روسیه و کره شمالی موشک‌های هایپرسونیک تولید کرده‌اند که می‌توانند با سرعت بالاتر از 20 ماخ حرکت کنند و از سیستم‌های دفاع موشکی عبور کنند. چین و ایران فناوری موشک‌های هایپرسونیک دارند که می‌توانند با سرعت بالاتر از 10 ماخ حرکت کنند و از سیستم‌های دفاع موشکی عبور کنند. فرانسه، انگلیس، اسرائیل و پاکستان در حال توسعه موشک‌های هایپرسونیک هستند که می‌توانند با سرعت بالاتر از پنج ماخ حرکت و از سیستم‌های دفاع موشکی عبور کنند. هند نیز موشک‌های هایپرسونیک تولید می‌کند که می‌توانند با سرعت بالاتر از شش ماخ حرکت و از سیستم‌های دفاع موشکی عبور کنند.

      جدیدترین و پیشرفته‌ترین موشک‌های دنیا

    هیچ تعریف پذیرفته‌شده‌ای برای اصطلاح «موشک مافوق صوت» وجود ندارد، اما این تعریف معمولاً برای توصیف موشک‌هایی به کار برده می‌شود که برای مدت‌های طولانی با سرعت‌های بیش از پنج برابر سرعت صوت در جو زمین حرکت می‌کنند، در حالی که می‌توانند مانورهای قابل توجهی انجام دهند مانند تغییر جهت موشک به طور ناگهانی. موشک‌های مافوق صوت از سوی چندین کشور در حال توسعه هستند و طبق گزارش‌ها روسیه و چین برنامه تولید این موشک‌ها را دارند. ایالات‌متحده همچنین چندین برنامه تسلیحات مافوق صوت دارد و در حال انجام آزمایش است. بریتانیا توانایی تولید موشک‌های مافوق صوت را ندارد، اما وزارت دفاع برنامه مافوق صوت را برای توسعه «مفاهیم و فناوری‌های مافوق صوت آینده» اعلام کرده است. علاوه بر این، در سال 2022، اعلام شد که استرالیا، ایالات‌متحده و بریتانیا در توسعه قابلیت‌های مافوق صوت و ضد مافوق صوت از طریق مشارکت امنیتی AUKUS (یک پیمان امنیتی سه جانبه بین استرالیا، ایالات‌متحده و بریتانیاست) با یکدیگر همکاری خواهند کرد. نوع ماموریت‌هایی که یک موشک مافوق صوت می‌تواند انجام دهد به نوع موشک و همچنین برد، سرعت، نوع کلاهک و سکوی پرتاب آن بستگی دارد. برنامه‌های کاربردی بالقوه ممکن است هزینه‌بر یا به زمان یا موبایل حساس باشد. دفاع موشکی پیچیده، پرهزینه و از نظر فنی چالش‌برانگیز است، به‌ویژه برای دفاع سراسری در برابر موشک‌های دوربرد مانند موشک‌های بالستیک قاره‌پیما. قابلیت مانور، ارتفاع و سرعت موشک‌های مافوق صوت ممکن است برای سیستم‌های دفاع موشکی فعلی که برای مقابله با موشک‌های بالستیک طراحی شده‌اند، چالش‌هایی ایجاد کند. این چالش‌ها می‌تواند مربوط به تشخیص بعدی و زمان کمتر برای تصمیم‌گیری و پاسخ دادن به هدف باشد. سیستم‌های دفاع موشکی موجود باید برای مقابله بهتر با موشک‌های مافوق صوت تطبیق داده شوند، که احتمالاً به سرمایه‌گذاری قابل توجهی نیاز دارد. به سراغ دیگر موشک‌های جنگی می‌رویم.

    موشک بالستیک قاره‌پیما «سارمات» (روسیه)

    این موشک که به عنوان «شیطان 2» نیز شناخته می‌شود، جدیدترین موشک بالستیک قاره‌پیمای روسیه است. سارمات قادر به حمل 10 کلاهک هسته‌ای و پیمودن مسافتی بیش از 18 هزار کیلومتر است. این موشک می‌تواند از سامانه‌های دفاع موشکی عبور کند و به اهداف خود در هر نقطه از جهان برسد.

    موشک بالستیک قاره‌پیما «مینوتمن 3» (ایالات‌متحده)

    این موشک که از سال 1970 در زرادخانه هسته‌ای ایالات‌متحده قرار دارد، به تازگی با فناوری‌های جدیدتر ارتقا یافته است. مینوتمن 3 می‌تواند سه کلاهک هسته‌ای حمل کند و مسافتی بیش از 10 هزار کیلومتر را بپیماید. این موشک از دقت بالایی برخوردار است و می‌تواند به اهداف خود با دقت بسیار بالا اصابت کند.

    موشک بالستیک زیردریایی «ترایدنت 2» (ایالات‌متحده )

    این موشک که از زیردریایی‌های اتمی ایالات‌متحده شلیک می‌شود، قادر به حمل 14 کلاهک هسته‌ای و پیمودن مسافتی بیش از 12 هزار کیلومتر است. ترایدنت 2 از پیشرفته‌ترین موشک‌های بالستیک جهان است و می‌تواند از سامانه‌های دفاع موشکی عبور کند.

    موشک کروز «هوآسونگ-17» (کره شمالی)

    این موشک که در سال 2022 از آن رونمایی شد، جدیدترین موشک کروز قاره‌پیمای کره شمالی است. هوآسونگ-17 می‌تواند مسافتی بیش از 15 هزار کیلومتر را درنوردد و به اهداف خود در هر نقطه از جهان برسد. این موشک از قابلیت مانور بالایی برخوردار است و می‌تواند از سامانه‌های دفاع موشکی عبور کند.

      موشک مافوق صوت «کینژال» (روسیه)

    این موشک که از هواپیماهای جنگنده شلیک می‌شود، با سرعتی بیش از 10 برابر سرعت صوت پرواز می‌کند. کینژال می‌تواند به اهداف خود در هر نقطه از زمین برسد و از سامانه‌های دفاع موشکی بگذرد. کشورهای تولیدکننده موشک‌های جنگی: علاوه بر کشورهای گفته‌شده در بالا، کشورهای دیگری مانند چین، هند، فرانسه، انگلیس، اسرائیل و پاکستان نیز در زمینه تولید موشک‌های جنگی فعال هستند. این کشورها با سرمایه‌گذاری‌های کلان در این زمینه، به دنبال ارتقای توان نظامی خود و افزایش قدرت بازدارندگی در برابر دشمنان هستند.

    هیچ تعریف پذیرفته‌شده‌ای برای اصطلاح «موشک مافوق صوت» (هاپیرسونیک) وجود ندارد، اما این تعریف معمولاً برای توصیف موشک‌هایی به کار برده می‌شود که برای مدت‌های طولانی با سرعت‌های بیش از پنج برابر سرعت صوت در جو زمین حرکت می‌کنند.

    موشک بالستیک قاره‌پیما «سارمات» که به اسم «شیطان 2» نیز شناخته می‌شود، جدیدترین موشک بالستیک قاره‌پیمای روسیه است. سارمات قادر به حمل 10 کلاهک هسته‌ای و پیمودن مسافتی بیش از 18 هزار کیلومتر است.

  • تأثیر احتمالی حملات دریای سرخ بر اقتصاد ایران

    تأثیر احتمالی حملات دریای سرخ بر اقتصاد ایران

    به گزارش اقتصادران، زمانی که جنگ بین اسرائیل و نیرو‌های حماس شدت گرفت و نوار غزه زیر بدترین بمباران‌های رژیم اسرائیل بود شاید کمتر کسی هنوز تصور می‌کرد که دامنه این جنگ چنان گسترده و فراگیر شود که بخشی از اقتصاد جهانی را تحت تاثیر خود قرار دهد.

    حملات گروه حوثی در دریای سرخ، به‌عنوان یک مسیر حیاتی برای تجارت بین اروپا، خاورمیانه و آسیا، باعث اختلال در ناوبری دریایی شده و نگرانی‌ها از افزایش فشار‌های تورمی را افزایش داده است. شرکت‌های حمل و نقل بزرگ، به‌خصوص با توجه به احتمال اختلالات در کانال سوئز، مسیر‌های خود را تغییر داده و این امر به افزایش هزینه و زمان حمل و نقل منجر شده و از سوی دیگر به طور جدی قیمت خدمات بیمه نیز افزایش یافته است.

    این شرایط نیز در حالی است که به گزارش رویترز، برای اقتصاد اروپایی که رکود ملایم را دور زده و تلاش می‌کند از تورم بالا رهایی پیدا کند، تداوم اختلالات طولانی تجارت، ممکن است برنامه‌های بانک‌های مرکزی برای آغاز کاهش نرخ‌های بهره در سال میلادی جاری را برهم بزند.

    نکته دیگر نیز این است که برای اروپایی‌ها به طور قطع تاثیر این تحولات بر واردات، بیشتر از صادرات خواهد بود. کما اینکه حدود یک چهارم از کالا‌هایی که از راه دریا، وارد اروپا می‌شود از آسیا است و سهم همین مسیر از صادرات اروپا، تنها ۱۰ درصد است. موسسه آکسفورد اکونومیک با استفاده از برآورد صندوق بین‌المللی پول از تاثیر افزایش هزینه حمل بار، در چهارم ژانویه تخمین زد رشد قیمت حمل کانتینری، ۰.۶ درصد به تورم در یک سال اضافه می‌کند. بانک مرکزی اروپا انتظار دارد تورم منطقه یورو امسال به ۲.۷ درصد در مقایسه با ۵.۴ درصد در سال ۲۰۲۳، کاهش پیدا کند.

    به گزارش اقتصاد ۲۴، حملات در دریای سرخ به کشتی‌های تجاری باعث شده تجارت جهانی با بزرگ‌ترین اختلال خود پس از همه‌گیری کووید-۱۹ همراه شود. حوثی‌ها به دنبال حملات اسرائیل به نوار غزه، کشتی‌های مرتبط با اسرائیل را هدف قرار می‌دهد، اما در این میان، برخی کشتی‌های تجاری که هدف قرار گرفته‌اند، ادعا می‌کنند ارتباطی با اسرائیل نداشته‌‎اند.

    به نوشته بلومبرگ، برای جلوگیری از این حملات، کشتی‌های جنگی آمریکا و متحدانش، گشت‌زنی در دریای سرخ را دو برابر کرده و توانسته‌اند برخی حملات را دفع کنند. با این وجود، نشانه‌ای از پایان این حملات دیده نمی‌شود و بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی، به کشتی‌های کانتینری خود دستور داده‌اند از مسیر دریای سرخ اجتناب کرده و از قسمت جنوبی قاره آفریقا به سوی مقصد حرکت کنند؛ اتفاقی که باعث می‌شود مسیر این کشتی‌ها طولانی‌تر شود و به تبع آن، هزینه حمل و نقل کالا‌ها نیز افزایش پیدا کند.

    تأثیر احتمالی حملات دریای سرخ بر اقتصاد ایران

    بهمن آرمان، استاد اقتصاد نیز اخیرا گفته است که اتفاقات اخیر در دریای سرخ و یمن به طور مستقیم بر اقتصاد ایران که در معرض تحریم و محاصره است و هیچ ارتباطی با اقتصاد کشور‌های بزرگ صنعتی غیر از چین ندارد، تاثیر می‌گذارد.

    این استاد اقتصاد در گفتگو با الجزیره همچنین می‌گوید که بدون شک آنچه در منطقه می‌گذرد، مشکلات اقتصاد مشروط به تحریم ایران را افزایش می‌دهد. آنچه در رابطه با کاهش قیمت پول ملی شاهد آن هستیم، ناشی از همین تجاوزات آمریکا و انگلیس به یمن است.

    البته بهمن آرمان در مورد مساله نفت معتقد است که از آنجایی که ایران تجارت نفتی با اروپا ندارد (و تجارت نفت آن فقط با کشور‌های آسیای شرقی است)، به طور مستقیم تحت تاثیر قرار نخواهد گرفت. هر چند که انتظار داریم که تأثیر آنچه در دریای سرخ روی نفت رخ می‌دهد کوتاه مدت باشد، ولی بیم آن می‌رود که تنش دریای سرخ گسترش یابد و به دریای شرقی و سپس به خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و حومه برسد.

    در واقع آن چه این استاد دانشگاه به آن اشاره می‌کند نگرانی از گسترش تنش بیشتر در منطقه بزرگتری است که حتی ممکن است کانال سوئز را نیز بیشتر از پیش تحت نفوذ قرار دهد.

    از سوی دیگر برخی کارشناسان معتقد هستند که این روند بر روی اقتصاد ایران نیز تاثیر خواهد گذاشت و مهم‌ترین این تاثیرات را نیز به شرح زیر می‌دانند:
    – نگرانی از افزایش فشار‌های تورمی در اقتصاد ایران
    – دریای سرخ یک مسیر حیاتی برای تجارت ایران به شمار می‌آید، بنابراین منجر به اختلال در ناو دریایی خواهد شد.
    – افزایش هزینه‌های حمل و نقل در اثر تغییر مسیر‌های بین المللی حمل و نقل
    – اختلال در تامین و افزایش قیمت‌ها در ایران در نتیجه بالا رفتن هزینه مصرف کننده و افزایش تورم
    – تحت تاثیر قرار گرفتن تجارت ایران با دیگر کشور‌ها (ترانزیت نفت و گاز، تجارت LNG)
    – نوسانات قیمت

    اما مجیدرضا حریری، کارشناس اقتصادی و رییس اتاق بازرگانی ایران و چین در این باره به اقتصاد ۲۴ می‌گوید: «عموما این افزایش قیمت کالا‌ها و این زیان‌های جدی اقتصادی که تحت تاثیر رخداد‌های تنگه باب المندب رخ داده نسبت به موقعیت ایران در سمت غرب است، یعنی بیشترین تاثیر را بر کشور‌هایی گذاشته است که از طریق دریای عمان و دریای عرب باید به طرف دریای سرخ بروند و چون بنادر تجاری ایران و مسیر ورود کالا‌های ایران پیش از آن بنادر است، ضربه کمتری به ما وارد شد.»

    از دست رفتن عدم تاثیرپذیری اقتصاد ایران از جهان

    همچنین این اقتصاددان درباره انزوای روزافزون ایران و عدم تاثیر از بازار‌های جهانی نیز می‌گوید: «ما اکنون در صحنه تجارت جهانی و صحنه اقتصاد جهانی منزوی هستیم. اکنون به دلیل تحریم‌ها و درگیری‌های سیاسی، خارج از روابط عرف بین المللی هستیم، یعنی به کل خارج از این دایره هستیم و همان طور که نمی‌توانیم از مواهب آن بهره ببریم، مضراتش هم برای ما کمتر خواهد بود.»

    این کارشناس تصریح می‌کند: «البته وضعیت به طور کلی در کشور ما چندان قابل تحلیل اقتصادی نیست، چرا که نرخ ارز‌های خارجی نسبت به پول ما بر اساس دو دو تا چهارتای اقتصاد نیست که تعیین شود، بلکه صرفا بر اساس تحولات سیاست خارجی و بین المللی است که نرخ ارز در ایران قیمت گذاری می‌شود. شما ببینید نسبت به ۱۰ روز پیش یا نسبت به یک ماه گذشته، هیچ کدام از آیتم‌های اقتصادی، رشد نقدینگی و رشد اقتصاد، تغییر خاصی نکرده است، اما دلار از ۵۰ هزار تومان به حدود ۵۸ هزار تومان رسید، چرا که می‌ترسیم که آمریکا به ما حمله کند و با این فضاسازی است که نرخ ارز قیمت گذاری می‌شود.»

     

    اهمیت موضوعات سیاسی بیش از موضوعات اقتصادی

    حریری در پایان نیز خاطرنشان می‌کند: «اطلاعات مسایل سیاسی نیز در اختیار یک تحلیلگر اقتصادی نیست که بتواند بر اساس آن اطلاعات تحلیل کند؛ این است که به طور واقعی در اقتصاد ما ظرف یک ماه گذشته هیچ اتفاقی رخ نداده، اما می‌بینیم که ۲۰ درصد ارزش پول ملی ما در حرف لااقل کاهش پیدا کرده است چرا که من در عمل حداقل بعید می‌دانم کسی برای دلار ۶۰ هزار تومان پول بدهد. جدا من خریدار این دلار ۶۰ هزار تومانی را نمی‌شناسم. این هم در حالی است که مدام به بازار و جامعه القا می شود که قیمت‌ها بیشتر از این خواهد شد.»

  • زنگ خطر جنگ گسترده در خاورمیانه به صدا درآمد

    زنگ خطر جنگ گسترده در خاورمیانه به صدا درآمد

    به گزارش اقتصادران، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بامداد چهارشنبه در مصاحبه با شبکه «اِی‌بی‌سی نیوز» درباره افزایش خطر وقوع جنگ گسترده در خاورمیانه هشدار داد.

    امیرعبداللهیان ضمن معرفی آمریکا به عنوان عامل اصلی تشدید تنش‌ها در منطقه، گفت که اگر واشنگتن حمایت‌هایش از جنگ رژیم صهیونیستی علیه غزه را متوقف کند، نتانیاهو ۱۰ دقیقه هم دوام نمی‌آورد.

    وی در این مصاحبه با بیان اینکه دامنه درگیری‌ها در غزه بزرگ‌تر شده و خطر وقوع یک جنگ گسترده‌تر در خاورمیانه افزایش یافته، توضیح داد: «واشنگتن نگرانی خود را از تشدید تنش ابراز می‌کند، اما از ماشین جنگی اسرائیل حمایت کرده و دامنه درگیری را گسترش می‌دهد».

    وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: «واشنگتن به جای دعوت به خویشتن‌داری، باید رژیم اسرائیل را مجبور به توقف جنگ کند. زیرا این احتمال وجود دارد که کانون‌های تنش در خاورمیانه شعله‌ور شده و درگیری کل منطقه را فرا بگیرد».

    امیرعبداللهیان در پاسخ به سوال مجری شبکه اِی‌بی‌سی درباره عملیات «طوفان الاقصی» در تاریخ هفتم اکتبر، گفت: «ما حماس را یک گروه آزادیبخش فلسطینی می‌دانیم که در برابر اشغالگری ایستاده است. البته ما هرگز کشتار زنان و کودکان و غیرنظامیان را در هیچ جای دنیا تایید نکردیم. ما هرگز از آن حمایت نمی‌کنیم».

    وی درباره اقدام جنایتکارانه آمریکا در به شهادت رساندن سردار حاج «قاسم سلیمانی» فرمانده شهید نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، تاکید کرد: «این اشتباه بسیار بزرگی بود که ترامپ مرتکب شد. این چیزی نیست که بتوانیم آن را فراموش کنیم. ما همچنان خواستار این هستیم که تمام افراد دخیل در این حمله به سزای عمل خود برسند».

    این دیپلمات ارشد ایرانی درباره انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا نیز اظهار داشت: «ترامپ چه ببرد و چه ببازد، در نهایت تاثیر چندانی بر روابط آمریکا و ایران نخواهد داشت، افراد مهم نیستند، آنچه اهمیت دارد رفتار دولت است».

  • آیا “جنگ” اتفاق خواهد افتاد؟

    آیا “جنگ” اتفاق خواهد افتاد؟

    به گزارش اقتصادران، سپاه پاسداران سه‌شنبه شب (۲۷ دی ماه) به مواضع جیش‌العدل در داخل خاک پاکستان حمله کرد. این حمله در شرایطی انجام شده که یک روز قبل، دوشنبه (۲۶ دی ماه) حملات سپاه به عراق و سوریه انجام شده بود. بامداد پنج‌شنبه(۲۸ دی) ۳ پهپاد ارتش پاکستان به روستای مرزی ایران حمله کردند و انفجارهایی در نقاط مرزی ایران و پاکستان و در داخل خاک ایران رخ داد. دولت پاکستان با انتشار بیانیه‌ای مسئولیت آن‌ها را به عهده گرفت. بلافاصله، ایران این حمله را محکوم کرد و خواستار توضیح فوری پاکستان شد.

    سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان بر تلاش‌های این کشور برای همکاری با  ایران تاکید کرد و گفت: «ایران کشور برادر ما است و پاکستان به حاکمیت و تمامیت ارضی همسایه خود احترام می‌گذارد. ما هیچ تمایلی به تشدید تنش‌ها نداریم و با توجه به روابط برادرانه میان دو کشور انتظار می‌رود هیچ اقدامی برای تحت تاثیر قرار گرفتن صلح و امنیت در منطقه انجام نخواهد شد.»

    سعید ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل نیز در رابطه با حملات ایران به مواضعی در سوریه و عراق، نامه‌ای را به شورای امنیت تقدیم کرد. در بخشی از متن این نامه نوشته شده است: «ایران حقوق ذاتی خود را که توسط قوانین بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است، برای حفاظت از حاکمیت، امنیت ملی و شهروندان خود در برابر هرگونه تهدید یا حمله، تکرار می‌کند. عملیات ضد تروریستی جمهوری اسلامی ایران ضروری و متناسب با هدف قرار دادن دقیق پایگاه‌های گروه‌های تروریستی و رعایت کامل تعهدات بین المللی ایران به ویژه حقوق بشردوستانه بین المللی انجام گرفته است.»

    بر اساس بیانیه‌های ۴ گانه سپاه پاسداران، حملات به مواضع تروریستی در عراق و سوریه، برای هدف قرار دادن سران گروه‌های تروریستی انجام شده است. با این وجود طرف عراقی درباره این حملات ابراز نگرانی کرده است. فواد حسین، وزیر خارجه عراق درباره این حملات گفت: «مردم ما بهای تنش بین ایران و آمریکا را پرداخت می‌کنند. حمله تهران به اربیل نقض قوانین بین‌المللی است و عراق به شورای امنیت شکایت می‌کند.»

    در کنار این تحولات، آتش جنگ در غزه همچنان شعله ور است و تنش‌ها بین ایالات متحده و یمن نیز کاهش پیدا نکرده است. حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، در گفتگو با سی ان بی سی گفت: «آمریکا و جو بایدن نباید سرنوشت خود را به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی گره بزنند. حمایت کامل واشنگتن از تل‌آویو ریشه اصلی ناامنی در منطقه است. امنیت دریای سرخ برای ایران حائز اهمیت است. تهران می‌خواهد آمریکا جنگ در غزه را متوقف کند. مردم یمن و دیگر کشور‌های منطقه که از مردم فلسطین دفاع می‌کنند طبق تجارب و منافع خود عمل کرده و از ما فرمان و دستوری نمی‌گیرند. موشک باران اماکن جاسوسان موساد و تروریست‌های داعش در راستای مبارزه با تروریسم و دفاع مشروع بوده است. ما در مورد تامین منافع ملی خود هیچ محذوریتی با هیچ کشوری نداریم.»

    با توجه به این شرایط پرسش‌هایی مطرح است، از جمله این که ایران پس زا این حملات چه موقعیتی در منطقه خواهد داشت و آیا به درگیری جنگ بین المللی نزدیک شده ایم؟ عبدالرضا فرجی راد، استاد ژئوپلیتیک و تحلیلگر سیاسی  به این پرسش‌ها پاسخ داده است:

    شورای امنیت ملی برای این حملات برنامه ریزی کرده است

    عبدالرضا فرجی راد گفت: «بعد از حمله‌های تروریستی کرمان، ایران به دنبال این بود که به نوعی از افراد و گروه‌هایی که به شکل مستقیم و غیرمستقیم با این حملات درگیر بودند، انتقام بگیرد. از همان ابتدا نیز این نکته مطرح شد که اسرائیل در این حملات دخیل است و این عملیات را به گروه‌های تروریستی محول کرده است. از یک طرف، ایران به دنبال راهکاری برای پاسخ بود و از طرفی دیگر، حفظ امنیت کشور، بسیار مهم است. گروه‌های تروریستی نیز در منطقه حضور دارند و در مرز‌های شرقی و غربی کشور فعالیت می‌کنند. براورد دستگاه امنیتی کشور با گذشت چندین روز از این حملات این است که اسرائیل، پشت قضیه بوده و از گروه‌های تروریستی استفاده کرده است. بررسی‌های وزرات اطلاعات هم نشان داده که بخشی از رشته فعالیت این افراد به کردستان عراق و بخشی به ادلب مرتبط می‌شود که گروه‌های تروریستی در آن تجمع کرده اند، به همین دلیل است که نیرو‌های امنیتی و نظامی ایران به این مواضع حمله کرده اند.»

    وی افزود: «درباره این که چگونه باید با این نوع اقدامات تروریستی برخورد شود و آیا این برخورد کافی و به اندازه بوده یا خیر، باید بدانیم که تصمیماتی در این سطح در «شورای امنیت ملی» گرفته می‌شود و پس از مطرح شدن، توسط عالی‌ترین مقامات کشور تایید می‌شود و اینگونه نیست که یک بخش نظامی، به تنهایی تصمیم گرفته باشد چنین کاری انجام دهد. درواقع با اجماع تحلیل‌ها و نتیجه گیری‌های خود به این اصل رسیده اند که باید تروریست‌ها را تضعیف کرد و تا جایی که ممکن است با آنان مقابله انجام داد.»

    فرجی‌راد ادامه داد: «سوریه در کنترل ایران نیست و گروه‌های تروریستی در این منطقه فعالیت‌هایی دارند و دولت سوریه نیز در این زمینه ادعایی ندارد. درباره عراق، واقعیت این است که عراق همسایه ما است و سال‌ها با اقلیم عراق، رابطه خوبی داشتیم. همین گروه‌ها نیز در اقلیم سر کار بودند و قدرت داشتند. اما وقتی آنان نیز احساس می‌کنند کشوری مثل اسرائیل دشمن اول ایران است و ایران و اسرائیل با یکدیگر تقابل جدی دارند، چه اصراری وجود دارد که با اسرائیل کار کنند؟ آن هم با توجه به این که همسایه بزرگی که چندین دهه با آنان تعامل دارند، ایران است. پرسش اصلی این است که این تاکید و اصرار اقلیم کردستان برای کار کردن با اسرائیل، چرا تا این حد پررنگ و زیاد است؟ من معتقدم این مسئله باید از طریق دیپلماسی و گفتگو حل شود. طی دو سه سال اخیر، اقلیم رابطه کمتری با ما داشته و رفت و آمد بین مقامات ارشد سیاسی بسیار کاهش پیدا کرده است. این در حالیست که کشور‌های همسایه با آنان کار می‌کنند، بنابراین هم اقلیم باید، امنیت ایران را در نظر بگیرد و هم ایران باید به ثبات خود توجه کند.»

    یک اشتباه کوچک، آتش یک جنگ کوتاه مدت را بر پا می‌کند

    این تحلیلگر مسائل سیاسی گفت: «نزدیک به یک سوم خاک اقلیم، که توسط داعش به تصرف درامده بود با کمک ایران تا حد زیادی از دست داعشیان آزاد شد. گرچه دیگر کشور‌ها و خود عراقی‌ها در این کار نقش داشتند، اما نمی‌توان از نقش مهم ایران غافل شد. به همین دلایل است که این سوال همچنان تکرار می‌شود که وقتی ایران در مواقع حساس بار‌ها برای اقلیم اقدامات مثبت انجام داده، چرا اقلیم واکنش‌هایی این‌چنینی نشان می‌دهد. ممکن است ادعا شود که افرادی که مورد حمله قرار گرفته اند، ارتباطی با اسرائیل نداشته اند. اما باید گفتگو انجام شده و مشخص شود که ماجرا چیست. وقتی در کشوری مثل ایران بمب گذاری انجام شده و نزدیک به ۳۰۰ نفر، شهید و زخمی می‌شوند، ایران در قبال مردم خود مسئول است. پاکستان نیز موظف است مشخص کند که آیا می‌تواند امنیت مرز‌های خود را کنترل کند یا خیر. بار‌ها این اتفاق افتاده است که نیرو‌های نظامی ایران در مرزها، تحت حملات نیرو‌های تروریستی قرار گرفته و شهید و زخمی شده اند. بلوچستان پاکستان، سرزمین بزرگی است که همه اقلیم آن نیز، تحت کنترل پاکستان نیست. همه این‌ها باید حل شود و کشور‌هایی مثل عراق، پاکستان و افغانستان، به دنبال راهی برای کنترل باشند. اگر این کشور‌ها از پس کنترل شرایط بر نمی‌آید، باید کمک‌های ایران را بپذیرند. این گروه‌های تروریستی نه فقط برای ایران، بلکه برای بسیاری از کشور‌های منطقه، ایجاد خطر می‌کنند.»

    وی افزود: «این یک حقیقت است که مردم ایران از جنگ واهمه دارند. ما هشت سال جنگیده ایم و تجربه تلخی داریم. درست است که مردم نگرانی‌هایی از شکل گیری بحران و تنش در منطقه دارند، اما تامین امنیت همیشه کار حساسی است. نکته دیگر این که ایران متوجه همه جوانب و حساسیت‌ها است و بهانه‌ای دست دیگر کشور‌ها نمی‌دهد که بخواهند به ایران حمله کنند. سفیر ایران در سازمان ملل نیز در نامه‌ای به وضح مشخص کرده است که مواضع ایران چگونه است و چرا ایران این حمله را ترتیب داده است، درواقع تروریستی بودن فعالیت این گروه‌ها، علت اصلی حمله بوده است. در این که اسرائیل در اقلیم، فعالیت می‌کند، هیچ شکی وجود ندارد. حضور اسرائیل در اقلیم برای ایران نیز تبعاتی داشته و خواهد داشت. حملات گروه‌های مسلح از عراق به ایران، بخشی از همین تبعات است؛ بنابراین ایران باید به فکر این شرایط باشد. ایران هنوز اقدام خاصی انجام نداده که بخواهد زمینه ساز ایجاد نگرانی برای مردم باشد. عمده نگرانی ملت ایران از حمله احتمالی آمریکا به ایران است. خود آمریکایی‌ها اعلام کردند هیچ خسارت مالی و جانی را در جریان این حملات تجربه نکرده اند. درواقع آمریکایی‌ها هدف نبوده اند، بلکه افرادی که حمله تروریستی را تنظیم کرده بودند مورد هدف بودند.»

    این استاد ژئوپلیتیک گفت: «من معتقدم قرار نیست بابت این حملات ایران، هیچ کشوری به ایران حمله کند. اما باید بپذیریم که به هر حال، منطقه پر آشوب است و ممکن است یک اتفاق یا یک اشتباه، آتش یک جنگ کوتاه مدت را بر پا کند. اگرچه حقیقت این است که ایران مسئول کار‌های حوثی‌ها در یمن نیست. درواقع برای کنترل شرایط و پیشگیری از هرگونه درگیری و جنگ، راحت‌ترین کار این است که جنگ در غزه به اتمام برسد، تا در دریای سرخ و باب المندب نیز، آرامش برقرار شود. قطعا اگر اسرائیل به سراغ حمله مستقیم به حزب الله برود، احتمال جنگ افزایش پیدا می‌کند. غزه یک سرزمین محاصره شده است، اما شرایط لبنان متفاوت است. لبنان به سوریه، سوریه به عراق و عراق به ایران متصلند و هر نوع حمله در این زنجیره، تبعاتی دارد و تنشی به مراتب قوی‌تر از تنش در غزه را رقم خواهد زد. من فکر می‌کنم آمریکایی‌ها از همه این موضوعات مطلعند و تمایلی ندارند این تنش‌ها رخ دهد. آمریکایی‌ها تا کنون نخواسته اند بیش از حد به مسائل منطقه ورود کنند.»