صندوق‌های بورسی دیگر «پارکینگ امن نقدینگی» نیستند!

درحالی که خریداران حقیقی با سرانه‌ای معادل ۱۴۵.۴ میلیون تومان وارد میدان شده بودند، در سمت مقابل، فروشندگان با توپ پر و سرانه ۳۱۷.۵ میلیون‌تومانی ظاهر شدند. این اختلاف فاحش، نسبت خریدار به فروشنده را به عدد منفی ۲.۱۸ کشاند؛ وضعیتی که در ادبیات بازار به معنای غلبه مطلق قدرت فروش بر خرید است. جریان پول حقیقی در همان دقایق نخست، خروج ۱۷۳۰ میلیاردتومانی را ثبت کرد تا مشخص شود «سمت عرضه» فرمان بازار را به دست گرفته است. درحالی که حقیقی‌ها تنها ۱۵۸ میلیارد تومان خرید ثبت کرده بودند، حقوقی‌ها با خرید ۳۷۱ میلیاردتومانی سعی کردند بخشی از فشار فروش را جذب کرده و از فروپاشی قیمت‌های معادل (NAV) جلوگیری کنند.

با تداوم زمان معاملات، نه‌تنها از فشار فروش کاسته نشد، بلکه ابعاد خروج نقدینگی گسترده‌تر شد. تا پایان زنگ معاملات، حجم کل معاملات این گروه به رقم خیره‌کننده ۱۰.۷ میلیارد واحد رسید. ارزش کل معاملات نیز با ثبت عدد ۳۰ هزار و ۳۶۰.۸ میلیارد تومان، نشان داد که نقدینگی در این بخش از بازار با چه سرعت بالایی در حال گردش است.

اما خبر اصلی در ستون «خالص ورود و خروج» نهفته بود؛ جایی که رقم منفی ۲ هزار و ۹۵۰.۳ میلیارد تومان (نزدیک به ۳ همت) ثبت شد. این حجم از خروج پول حقیقی در یک روز معاملاتی، نشان‌دهنده تغییر دیدگاه سرمایه‌گذاران نسبت به نگهداری واحدهای صندوق‌های درآمد ثابت در مقطع کنونی است.

جزییات رفتار معامله‌گران حقیقی در پایان روز چهارشنبه نشان می‌دهد که ۲۸ هزار و ۶۲۸ نفر اقدام به خرید واحدهای این صندوق‌ها کرده‌اند.  مجموع خرید این افراد ۸ هزار و ۵۳۱ میلیارد تومان بود که تنها ۲۸.۱ درصد از کل ارزش خریدهای بازار را شامل می‌شد.

سرانه فروش نهایی که به ۳۳۸.۲ میلیون تومان رسید، در مقایسه با سرانه خرید ۲۹۸ میلیون‌تومانی، تداوم برتری کیفی فروشندگان را تا لحظه آخر تایید کرد. نسبت خریدار به فروشنده در پایان بازار هرچند از منفی ۲.۱۸ ابتدای روز به منفی ۱.۱۳ بهبود یافت، اما همچنان کفه ترازو به نفع خروج نقدینگی سنگینی می‌کرد.

نگاهی به آمارها نشان می‌دهد که تنها ۴۲۶ خریدار حقوقی، رقمی معادل ۲۱ هزار و ۸۲۹ میلیارد تومان خرید انجام داده‌اند. این یعنی بخش اعظم نقدینگی موردنیاز برای خروج حقیقی‌ها، توسط نهادهای مالی و حقوقی‌های بزرگ تامین شده است.  در سمت فروش نیز ۵۸۴ حقوقی حضور داشتند که ۱۸ هزار و ۸۷۹ میلیارد تومان فروش ثبت کردند، اما تراز مثبت خرید آنها نشان داد که این گروه در حال جمع‌آوری واحدهای عرضه شده در بازار بوده‌اند. در میان تمامی صندوق‌های درآمد ثابت، نام صندوق «افران» به عنوان لیدر ریزش نقدینگی بیش از بقیه به چشم می‌خورد.

این صندوق که همواره یکی از نقدشونده‌ترین و بزرگ‌ترین صندوق‌های بازار محسوب می‌شود، روز چهارشنبه به‌تنهایی حدود یک همت (یک هزار میلیارد تومان) خروج پول حقیقی را تجربه کرد.

خروج یک‌سوم از کل پول خارج شده از گروه درآمد ثابت تنها از یک صندوق، نشان‌دهنده آن است که سرمایه‌گذاران بزرگ و نهادی که در این صندوق فعال بوده‌اند، تصمیم به جابه‌جایی منابع خود گرفته‌اند. این اتفاق معمولا زمانی رخ می‌دهد که بازار یا در انتظار یک فرصت خرید در بازار سهام است یا پیش‌بینی تغییری در نرخ بهره یا سیاست‌های پولی دارد.

چرا نقدینگی از بازار خارج شد؟

خروج نزدیک به ۳ هزار میلیارد تومان از صندوق‌های درآمد ثابت طی روز چهارشنبه را نمی‌توان به‌سادگی نادیده گرفت.

فرضیه چرخش نقدینگی به سمت بازار دلار، برخی از کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند با افزایش نرخ دلار برخی سرمایه‌گذاران برای نوسان‌گیری موقت و کسب سود به‌صورت کوتاه‌مدت در بازار ارز سرمایه‌گذاری کرده‌اند. همچنین این سناریو توسط برخی تحلیلگران و سرمایه‌گذاران برای بازار طلا نیز مطرح می‌شود؛ چراکه طلا نیز افزایش قیمت قابل‌توجهی را تجربه کرده است.

درست باتوجه‌به ریسک بسیار کم و سود قابل‌توجه صندوق‌های درآمد ثابت این صندوق‌ها همچنان متقاضیان خاص خود را دارند؛ اما مساله اساسی اینجاست که با افزایش قیمت و سودهای قابل‌توجه در بازارهای طلا، دلار و خودرو طی روزهای اخیر شاهد آن هستیم که بسیاری از سرمایه‌گذاران کمی ریسک روی سرمایه‌های خود کرده‌اند و نقدینگی خود را از این صندوق‌ها خارج و وارد بازارهای موازی کرده‌اند تا بتوانند در کوتاه‌مدت کمی سود کنند، البته مساله اساسی اینجاست که با توجه به ریسکی بودن این بازارها ممکن است برخی سرمایه‌گذاران به‌جای سود زیان نیز کنند.