به گزارش اقتصادران، داستان بورس تهران تکرار روزمرّگی است. از سال ۹۹ هر روز می گوییم که در این بازار اعتماد نیست و سهامداران به واسطه هر روشی سرمایههای خود را از بازار خارج میکنند، این درحالی است که بازارهای موازی شرایط بهتر از بورس دارند و هر روز شاهد ورود نقدینگی و سرمایهها به این بازارها هستیم.
در اصل زمانی که بازارهای موازی سودهای آنچنانی به سرمایهگذاران خود میدهند و بورس چیزی جز زیان برای سرمایهگذاران خود پدید نمیآورد، در معنای دیگر میتوان گفت که چندین سال است که بازار سرمایه زیان ساز و بازارهای موازی سودساز است.
بررسیها نشان میدهد که بازدهی بازارهایی چون طلا، سکه، دلار در بازه شش ماهه مثبت و در مقابل معاملات تالار شیشهای زیان ساز بوده است. علت این موضوع نیز به ساختار بورس بازمیگردد. سالهاست ساختار این بازار به گونهای تعیین شده که در اصل متولی ندارد و هر فرد و مسوولی به راحتی میتواند در این بازار دخالت کند.
زمستان سال ۹۸ بود که رییسجمهور وقت یعنی حسن روحانی از سودهای بالا و بدون ریسک بودن بورس سخن گفت، همین موضوع باعث شد که سرمایهها روانه این بازار شوند. در روزهای اول همهچیز عادی بود؛ اما پس از چند هفته شاهد آن بودیم که مردم ملک و ماشین خود را به فروش می گذارند و برای دریافت سود چند برابری وارد بورس میشوند. روزهای اول همینطور بود هر فردی حتی با اندک سرمایه خود یعنی حدود ۵۰۰ هزار تومان میتوانست سود بیش از ۱۰۰ درصدی در چند روز دریافت کند و همین سودها باعث شد که خانه، طلا و ماشین تبدیل به پول نقد شده وارد بورس شوند. این روند تا اولین روزهای تابستان سال ۹۹ ادامه داشت و همه از سود بورس سخن می گفتند اما روز جهنمی بازار سهام فرا رسید و روز ۱۹ مرداد ماه سال ۱۳۹۹ بورس سقوط سنگین خود را ثبت کرد و از آن روز تا به امروز بازار یک روز خوش به خود ندیده است.
از آن دوران تا به امروز بارها مدیران مختلف درخصوص بورس سخن گفتهاند و هر کدام با یک بسته جدید در تلاش بودهاند که از بازار حمایت کنند اما این حمایتها به جایی نرسیده و تنها به بیاعتمادی در بازار دامن زده است. در اصل هر وزیر اقتصادی و رییس سازمان بورس در دوران خود چندین بسته حمایتی از این بازار داد اما هیچ یک نتوانست برای بازار نتیجه بخش باشد و همواره شاهد آن بودیم که این بستههای حمایتی به صورت نصفه و نیمه اجرایی شده و همین موضوع باعث شده که زیان مهمان همیشگی پرتفوی سهامداران باشد.
بورس از دوران سختی گذر کرد و درحال رسیدن به آرامش بود که بازهم عوامل مختلف دست به دست یکدیگر دادند و بازار روند اصلاحی را تجربه کرد. البته نباید فراموش کرد که ریسکهای سیاسی نیز روی بورس تاثیرگذار بودند، اما بیشترین عاملی که توانست بازار را منفی سازد عملکرد سازمان بورس بود که بیاعتمادی در بازار را افزایش داد و در نهایت باعث شد که بازار اصلاحی شود.
جنگ ۱۲ روز باعث شد که بورس تهران حدود دو هفته تعطیلی را تجربه کند. درست است که مسوولان سازمان بورس اعلام کردند که این روند در راستای صیانت از سهامداران است. اما در اصل خبری از صیانت نبود و بازگشایی بازار سرخ پوشی و خروج نقدینگی به صورت سنگین و قابل توجهی در بازار اجرایی شد.
شاید اگر به جای تعطیلی دو هفتهای سازمان بورس یک تصمیم درست حمایتی میگرفت بازار این روزگار تلخ را تجربه نمیکرد. با وجود این شرایط که بازار اصلاحی شود سازمان بورس همواره از عملکرد خود دفاع میکرد و سرخ پوشی بازار را طبیعی میدانست. کارشناسان عقیده داشتند که سازمان بورس به جای اینکه یک هفته بورس را تعطیل کند لازم بود برنامهای جامع برای بازار تدوین کند تا جلوی ریزشهای ادامهدار گرفته شود و به نوعی در روزگار تلخ سهامدارن ترجیح دهند به جای فروش سهام خود آن رانگهداری کنند. درست است در شرایط سخت حتی اگر حمایتی انجام شود برخی از سهامداران به فروش سهام خود هستند اما اگر برنامه حمایتی درست و جامع بود تا حدودی میتوانست جلوی ریزشهای سنگین بازار را بگیرد و بازار یک روند مشخص داشته باشد. بهطور کلی میتوان گفت که سازمان بورس بهتر بود به جای برنامههای یک شبه یک برنامه طولانی مدت برای حمایت از بورس تدوین میکرد و در وهله اول با برنامهریزی با بانک مرکزی نقدینگی به بورس تزریق میکرد ،آن زمان بازار یک روند جدید به خود میگرفت و به نوعی جلوی زیانها گرفته میشد اما همهچیز به گونهای دیگر پیش رفت و بازار سهام زیان ساز باقی ماند.
بازار از دریچه معاملات
طی دومین روز معاملاتی هفته یعنی یکشنبه شاخص کل بورس تهران با کاهش ۱۵ هزار و ۸۶۲ واحدی معادل ۰.۶ درصدی نسبت به معاملات روز گذشته روبه رو شد و به تراز ۲ میلیون و ۶۳۹ هزار واحدی رسید. همچنین شاخص کل هم وزن نیز ۵ هزار و ۷۹۴ واحد معادل ۰.۷۲ درصد نسبت به معاملات روز گذشته افت کرد و به عدد ۷۹۵ هزار و ۲۵۳ واحدی رسید. در سوی دیگر معاملات نیز شاخص کل فرابورس ۱۴۷ واحد نسبت به معاملات روز قبل کاهش یافت و در جایگاه ۲۳ هزار و ۸۷۴ واحدی ایستاد. از میان ۶۱۰ نماد بازار سرمایه طی روز اخیر ۹۰ نماد مثبت و ۴۴۹ نماد نیز منفی بودند. همچنین ۲۸ نماد معادل ۴ درصد از کل نمادها در صف خرید و ۲۴۸ نماد معادل ۳۸ درصد از کل نمادها در صف فروش قرار داشتند. ارزش کل معاملات روز اخیر بازار ۲۳,۳۳۵ میلیارد تومان بوده که از این مبلغ ۷,۵۶۹ میلیارد تومان آن مربوط به معاملات خرد سهام و حق تقدم و صندوقهای سهامی بوده است. همچنین ۳۲ درصد از کل ارزش معاملات مربوط به معاملات خرد بود.
در روز یکشنبه بیشترین ارزش بازار به صنایع پیمانکاری، حمل و نقل بارزمینی، نوشیدنی، خودرو، سایر محصولات غذایی، محصولات فلزی، تامین سرمایه، فعالیت مهندسی بازه مثبت را تجربه کردند و در بنادر و کشتیرانی، مخابرات، محصولات کشاورزی، تولید فلزات گرانبهای غیرآهن، چوب، دارویی، محصولات پاککننده، بیمه، نساجی، بانکها و موسسات اعتباری، چاپ و نشر، زغال سنگ، محصولات کاغذی و ماشین الکتریکی نیز بازه منفی را ثبت کردند.
