برچسب: یوتیوب

  • سقوط آزاد درآمد یوتیوبر‌های ایرانی / لطمه بزرگ به معیشت تولیدکنندگان محتوا در ایران

    سقوط آزاد درآمد یوتیوبر‌های ایرانی / لطمه بزرگ به معیشت تولیدکنندگان محتوا در ایران

    به گزارش اقتصادران، در روز‌های پایانی سال ۲۰۲۵، در حالی که یوتیوبر‌های سراسر جهان خود را برای اوج ترافیک تبلیغاتی و افزایش درآمد آماده می‌کردند، موجی از کاهش شدید درآمدها، گریبان‌گیر تولیدکنندگان محتوای ایرانی شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد الگوریتم‌های جدید گوگل، اکنون دقیق‌تر از هر زمان دیگری، کاربران داخل ایران را حتی از پشت سد فیلترشکن‌های قدرتمند شناسایی می‌کنند.

    چرا این بار دور زدن یوتیوب جواب نداد؟

    برخلاف تصور عمومی، سیاست شناسایی کاربران ایرانی توسط یوتیوب، پدیده‌ای ناگهانی یا تازه نیست. این پلتفرم از سال‌ها پیش فرآیند تشخیص کاربران کشور‌های تحت تحریم را آغاز کرده بود. با این حال، تفاوت اصلی در میزان دقت این شناسایی است. در سال‌های گذشته، نرخ شناسایی کاربران ایرانی پایین‌تر بود و برخی تولیدکنندگان محتوا با ثبت حساب در کشور‌های دیگر و استفاده از فیلترشکن‌های قدرتمند، این محدودیت‌ها را دور می‌زدند.

    اما در سال‌های اخیر، سیاست‌های جدید یوتیوب که تحت مالکیت گوگل قرار دارد معادله را تغییر داده است. گوگل با در اختیار داشتن داده‌های عظیم مکانی، به‌ویژه از طریق سیستم‌عامل اندروید، و با تکیه بر هوش مصنوعی و تحلیل داده‌های یکپارچه، کاربران ایرانی بیشتری را شناسایی می‌کند. در چنین شرایطی، راه فرار از نگاه الگوریتم‌ها بسیار باریک شده و دایره یوتیوبر‌هایی که درآمد خود را از دست داده‌اند، به‌شدت گسترش یافته است.

    برای گوگل و یوتیوب، تشخیص موقعیت واقعی کاربران کار دشواری نیست. یوتیوب از سال ۲۰۰۶ به‌طور کامل در مالکیت گوگل قرار دارد و سازوکار تبلیغات آن نیز مستقیماً توسط این شرکت مدیریت می‌شود. گوگل موظف است مطابق قوانین تحریم ایالات متحده عمل کند و به همین دلیل، نمایش تبلیغات در ایران به‌طور رسمی انجام نمی‌شود.

    گوگل تنها به نشانی اینترنتی کاربران اکتفا نمی‌کند، بلکه مجموعه‌ای از نشانه‌ها را به‌صورت هم‌زمان بررسی می‌کند. مالکیت سیستم‌عامل اندروید به گوگل امکان دسترسی به داده‌هایی مانند زبان دستگاه، منطقه زمانی و اطلاعات مکانی را می‌دهد. ترکیب این داده‌ها، حتی در صورت استفاده از VPN، می‌تواند موقعیت واقعی کاربر را مشخص کند.

    از سوی دیگر، بسیاری از فیلترشکن‌ها از نشانی‌های اینترنتی متعلق به دیتاسنتر‌ها استفاده می‌کنند، نه اینترنت خانگی معمولی. این موضوع شناسایی آنها را برای گوگل ساده‌تر می‌کند و الگوریتم‌ها می‌توانند تشخیص دهند که کاربر در حال استفاده از ابزار تغییر آی‌پی است. در برخی موارد نیز عملکرد نادرست فیلترشکن‌ها باعث نشت اطلاعات واقعی کاربران می‌شود. افزون بر این، داده‌هایی مانند لوکیشن ثبت‌شده یا شماره تلفن، می‌تواند به گوگل در تشخیص موقعیت واقعی کاربران کمک کند.

    وابستگی خطرناک معیشت تولیدکنندگان ایرانی به پلتفرم‌های خارجی

    آینده فعالان حوزه تولید محتوا به تصمیم‌های امروز سیاست‌گذاران گره خورده است. موفقیت در این مسیر نیازمند رویکردی دوگانه است؛ از یک‌سو حمایت مؤثر از پلتفرم‌های داخلی و از سوی دیگر ارتقای کیفیت، رقابت‌پذیری و اعتماد کاربران. تولید محتوای باکیفیت باید به‌عنوان ستون فقرات صنعت سمعی و بصری کشور مورد توجه قرار گیرد.

    در همین راستا، در خردادماه ۱۴۰۴ سند «تسهیم درآمد محتوا» ابلاغ شد؛ سندی که هدف آن حمایت از تولیدکنندگان محتوا و بازگرداندن بخشی از درآمد حاصل از فروش ترافیک به صاحبان محتواست. بر اساس این سند، هر یک از نهاد‌های مسئول، وظایف مشخص و زمان‌بندی‌شده‌ای دارند.

    به‌عنوان مثال، مرکز ملی فضای مجازی موظف بود حداکثر دو ماه پس از تصویب سند، شیوه پرداخت سهم تولیدکنندگان محتوا را مشخص کند. نسخه اولیه این شیوه‌نامه تهیه شده و قرار است به‌زودی ابلاغ شود. پس از آن، وزارت ارتباطات باید ظرف دو ماه، سهم مالی محتوا را به صندوق‌های تعیین‌شده واریز و سهم اپراتور‌ها را دریافت کند؛ با این حال، تاکنون اطلاع‌رسانی رسمی یا نشانه‌ای از اجرای این بخش منتشر نشده است. سایر نهاد‌های مسئول نیز باید نظام رتبه‌بندی محتوا و قواعد پرداخت را مشخص می‌کردند که درباره این بخش نیز گزارشی در دسترس نیست.

    تولید محتوا در ایران از ظرفیت بالایی برخوردار است، اما وابستگی شدید به پلتفرم‌های خارجی که هر روز با تصمیم‌های جدید، محدودیت‌های تازه‌ای ایجاد می‌کنند، به پاشنه آشیل این صنعت تبدیل شده است. در کنار آن، اجرای ناقص و کند سیاست‌های حمایتی داخلی نیز مانع از رشد کامل این حوزه در بستر پلتفرم‌های داخلی شده است.

  • پشت پرده قطع اینترنت در روزهای جنگ / چرا برخلاف همیشه مردم اعتراضی به قطع اینترنت نکردند؟

    پشت پرده قطع اینترنت در روزهای جنگ / چرا برخلاف همیشه مردم اعتراضی به قطع اینترنت نکردند؟

    به گزارش اقتصادران، قطع اینترنت در ایران باز هم گزینه اول مسئولان در برخورد با بحران بود. در جریان جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل، قطعی و فیلترینگ اینترنت جهانی در ایران بسته شد و فقط سایت ها و شبکه های اجتماعی داخلی در دسترس بودند.

    در گذشته نیز هرگاه اعتراضات و ناآرامی هایی در سطح کشور صورت می گرفت قطع یا محدودیت اینترنت گزینه اول بود.

    اما در جنگ ۱۲ روزه که اعتراضی نسبت به حاکمیت وجود نداشت چرا این اقدام صورت گرفت؟ آن هم در شرایطی که بسیاری معتقدند همبستگی اجتماعی در کشور وجود داشت و این همبستگی می توانست در فضای مجازی و رسانه ها علیه اسرائیل منعکس شود.

    یکی از تحلیلگران سیاسی گفته بود که تصمیم‌گیران با بستن اینترنت به روی مردم، آنها را به تماشای شبکه های ماهواره ای مثل ایران اینترنشنال – که صدای اسرائیل در این جنگ بود – سوق دادند.در حالی که اگر این اتفاق نمی افتاد راه تولید محتوا و تبلیغات یک سویه اسرائیل را می بست.

    این تصمیم گیری را شاید بتوان در ادامه سیاست فیلترینگ در شرایط صلح دید که باعث سوق دادن مردم به استفاده از فیلترشکن ها می شود؛ فیلترشکن هایی که به گفته برخی کارشناسان امکان نفوذ بدافزارها و سوءاستفاده از داده‌ها را می دهد.

    در این خصوص با رمضانعلی سبحانی فر نماینده سابق مجلس گفتگو کرده است.

    سبحانی فر تایید می کند که بستن اینترنت راه را برای تبلیغات یک‌سویه اسرائیل هموار کرد اما معتقد است که امنیت ملی در بحران ها بر هرچیز دیگری اولویت دارد.

    در ادامه مشروح گفتگو با این نماینده سابق مجلس را بخوانید؛

    *****

    * در جنگ ۱۲ روزه، ما شاهد بودیم که اینترنت را قطع و یا فیلتر کردند و دسترسی مردم به این اینترنت مختل شد؛ آن هم در شرایطی که انسجام و همبستگی وجود داشت، و بسیاری معتقدند که این مسئله باعث شد مسیر تبلیغات رسانه‌ای یک‌طرفه از سوی دشمن دنبال شود. به نظر شما آیا این اقدام درست بود و با چه استدلالی صورت گرفت؟

    طبیعی است که در هر کشوری اولویت، بحث منافع و امنیت ملی باشد. امنیت کشور در شرایط غیرعادی مانند جنگ، شورش، اعتصابات یا مسائل این‌چنینی که قطعاً به کشور آسیب می‌رساند، اهمیت ویژه‌ای دارد. طبیعی است که با توجه به نظر کارشناسی، دستگاه‌ها و دولت تصمیمات لازم را اتخاذ می‌کنند؛ همان‌گونه که در این ۱۲ روز اتفاق افتاد.

    به هرحال نظر برخی کارشناسان فنی این بود که این فضا می تواند منفذی ایجاد کند و آسیب بیشتری به کشور وارد شود. به این ترتیب، در مقاطع حساس و زمان‌های این‌چنینی که دشمن می‌تواند سوءاستفاده کند، طبیعی است که نه فقط نرم‌افزارها و فضای مجازی مثل پیام‌رسان‌ها، بلکه بحث قطع اینترنت به طور مقطعی اجرا شود.

    اما پس از برطرف شدن این بحران‌ها، همان‌طور که سایر امور به روال طبیعی خود برمی‌گردد، انتظار می‌رود مسئولان هم شرایطی فراهم کنند که مردم بتوانند از این فضا؛ که در مسائل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مردم نقش‌آفرینی می‌کند،  مجدداً دسترسی پیدا کنند.

    * فرمودید که دشمن از وصل بودن اینترنت استفاده می‌کرد. این استفاده به چه صورت بوده؟ مقداری در این زمینه توضیح دهید که دشمن چگونه توانسته مانور بدهد؟

    کارشناسان فنی چنین اعتقادی داشتند و در مورد فضای مجازی می گفتند؛ هم پیام‌رسان‌ها و هم بخش‌های دیگر، این امکان را برای پیشبرد اهداف دشمن فراهم می کرد. طبیعتا اگر چنین چیزی بوده، محدودیت های لازم در چنین مقاطعی، مساله ای طبیعی است.

    * آیا این، باعث نشد که ما شاهد تبلیغات یک‌طرفه از سوی دشمن باشیم؟

    بله به نوعی باعث تبلیغات یک طرفه هم می شود. اما قطعاً نهادهای مختلف مثل شورای امنیت کشور، شورای عالی امنیت ملی و دستگاه‌های مرتبط اولویت‌بندی می کنند که کدام مساله اولویت دار است و می‌تواند مؤثر و به نفع مردم باشد.

    * در سال‌های گذشته با استناد به اینکه دشمن می تواند از طریق فضای مجازی نفوذ پیدا کند، بسیاری از شبکه‌های اجتماعی فیلتر شدند. اما اخیرا می شنیدیم که همین فیلترینگ باعث شد اسرائیل دسترسی راحت‌تری به اطلاعات مردم داشته باشد یا به اموری نفوذ کند که نباید. یعنی اگر اینترنت باز بود این اتفاق نمی افتاد …

    با توجه به فیلترینگی که انجام شد، طبیعی است که برخی از مردم از وی‌پی‌ان‌های غیراستاندارد و غیرمجاز استفاده می‌کردند و بدافزارهایی از این طریق وارد شد و از داده‌های مردم سوءاستفاده کرد. این یک موضوع جداست. بحثی که در این مقطع ۱۰ تا ۱۲ روزه اتفاق افتاده هم موضوع دیگری است. در چنین شرایطی، مسئولان، خصوصاً در نهادهایی مانند شورای امنیت کشور، شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی فضای مجازی، اولویت بندی می کنند که کدام کار به نفع کشور است.

    اگر در این چند روز، محدودیت‌هایی در برخی بخش‌های جامعه یا مناطق ایجاد شد، بنابر مصالح و منافع ملی بود. پس از پایان این اتفاقات نیز طبیعی است که به‌سرعت روال عادی برگردد.

    * با توجه به اینکه گفتید این بدافزارها باعث می‌شدند که دسترسی دشمن راحت‌تر شود، آیا اکنون که به شرایط عادی زندگی بازگشته‌ایم، وقت آن نرسیده است که یک بازنگری صورت گیرد و این محدودیت‌ها از شبکه‌های اجتماعی برداشته شود تا امکان دسترسی و نفوذ بدافزارها اساساً وجود نداشته باشد؟

    این موضوع در دستور کار دولت قرار گرفته بود و به همین دلیل واتس‌اپ رفع فیلتر شد و چند رسانه دیگر نیز در اختیار مردم قرار گرفت. برخی دیگر از موارد هم باقی مانده که البته در دستور کار دولت بود و داشت پیگیری می‌شد. طبیعی است که الان هم مورد توجه قرار بگیرد تا مردم بتوانند از امکانات موجود به نحو مطلوب استفاده کنند طوری که امکان سوءاستفاده دشمن هم وجود نداشته باشد.

    * بعضی شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام، تلگرام، توییتر و یوتیوب همچنان پرکاربرد است و مردم با استفاده از وی پی ان از آنها استفاده می کنند. فکر نمی کنید که این ها هم باید مشمول رفع فیلتر شوند؟

    در مورد این ها هم دولت اعلام کرده بود که آنها را در دستور کار قرار داده است. به‌هرحال باید مشکلات فنی آن‌ها برطرف شود و درباره آن‌ها هرچه زودتر تصمیم‌گیری شود و اگر نیاز به بررسی‌های فنی، دارند  مسائل فنی آنها برطرف شود تا مردم بتوانند از آنها استفاده کنند.

  • ماجرای رفع فیلتر تلگرام و یوتیوب تا قبل از عید چیست؟

    ماجرای رفع فیلتر تلگرام و یوتیوب تا قبل از عید چیست؟

    به گزارش اقتصادران به نقل از رفع فیتلر و افزایش آزادی در حوزه شبکه‌های اجتماعی یکی از جدی‌ترین وعده‌های انتخاباتی مسعود پزشکیان بود که گمان می‌رفت در همان هفته‌ها و ماه‌های ابتدایی کار دولت، محقق شود. گذشت زمان اما ثابت کرد که دولت در زمینه تحقق این وعده‌ها که به قول غلامحسین کرباسچی ساده‌ترین وعده‌ها بود هم خیلی سریع عمل نکرد. رفع فیلتر واتساپ و گوگل پلی البته این امید را ایجاد کرد که – حتی اگر کند – این مساله در دولت پیگیری می‌شود و اراده لازم برای آن وجود دارد.

    آنطور که پیش‌تر گفته شده، در مرحله دوم شاهد رفع فیلتر تلگرام و یوتیوب خواهیم بود. شاهد آنکه همین دو هفته پیش فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در واکنش به اخباری که در این زمینه منتشر شده بود، گفت: « برطرف شدن فیلتر تلگرام و یوتیوب در دستور کار شورای عالی فضای مجازی و وزیر ارتباطات قرار دارد و امیدواریم این کار هر چه زودتر انجام شود.»

    حالا اما محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری در دولت روحانی اعلام کرده که احتمالا تلگرام و یوتیوب قبل از عید رفع فیلتر می‌شوند!

    آذری جهرمی اکنون در این حوزه مقام مسئول نیست و آنچه گفته شده، ممکن است با درصدی خطا همراه باشد اما به هرحال، نزدیکی او با دولت پزشکیان را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. خودش البته گفته: از برنامه دولت برای اجرای دو گام دیگر خبر خاصی ندارم چراکه هیچ اتصال و ارتباطی با بدنه دولت ندارم و مانند مردم اخبار را از رسانه‌ها دنبال می‌کنم.

    آذری جهرمی در عین حال گفته که « ظاهرا آقای رییس جمهور دستور دادند که قبل عید گام دوم این برنامه اجرا برسد و یوتیوب و تلگرام رفع فیلتر می‌شود».

    محمدجواد آذری جهرمی در پاسخ به این سوال که در ایام انتخابات از جمله افرادی بودید که وعده رفع فیلتر‌ها در دولت پزشکیان را دادید، اما تا به امروز فقط واتساپ رفع فیلتر شد، چرا این وعده مهم دولت پزشکیان تا به امروز به اجرا نرسیده و در این مدت ساکت بودید، گفته: «اگر ایراد شما و مردم به حرف نزدن بنده است؛ اگر من در این شرایط حرف بزنم آقایانی که باید فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی را باز کنند احساس دو قطبی می‌کنند و اجازه رفع فیلتر را نمی‌دهند و سکوت من برای باز شدن فضا است. باید در شرایط فارغ از دوقطبی‌ها اجازه دهیم که سیاست‌های رفع فیلتر ادامه پیدا کند.»

    وزیر اسبق ارتباطات تاکید کرد: «دولت مدعی است که یک برنامه سه گامی برای رفع فیلتر را انجام دهد و گام اول را انجام داده و واتساپ و گوگل پلی رفع فیلتر شده است.»

    اذری جهرمی گفت: «از برنامه دولت برای اجرای دو گام دیگر خبر خاصی ندارم چراکه هیچ اتصال و ارتباطی با بدنه دولت ندارم و مانند مردم اخبار را از رسانه‌ها دنبال می‌کنم و ظاهراً آقای رییس جمهور دستور دادند که قبل عید گام دوم این برنامه اجرا برسد و یوتیوب و تلگرام رفع فیلتر می‌شود».

  • تلگرام و یوتیوب به زودی رفع فیلتر خواهند شد؟

    تلگرام و یوتیوب به زودی رفع فیلتر خواهند شد؟

    به گزارش اقتصادران، برخی شنیده ها حاکی است که در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن، احتمال رفع فیلترینگ دو سکوی پرطرفدار اینرنتی یعنی پیام رسان تلگرام و یوتیوب وجود دارد.تاکنون هیچ مقام رسمی این موضوع را تأیید یا رد نکرده است.

    قبل از فیلترینگ در سال ۱۳۹۸، تلگرام حدود ۴۰ میلیون کاربر فعال در ایران داشت. حتی پس از فیلتر شدن، تخمین زده می‌شود که تعداد کاربران فعال ایرانی در تلگرام حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون نفر است. تلگرام همچنان محبوب‌ترین پیام‌رسان‌ها در ایران شناخته می‌شود.

    یوتیوب یکی از پرطرفدارترین سکوهای ویدئویی در جهان با بیش از ۲ میلیارد کاربر است.

    تعداد کاربران فعال ایرانی در تلگرام حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون نفر است. تلگرام همچنان محبوب‌ترین پیام‌رسان‌ها در ایران شناخته می‌شود.

    اگر رفع فیلتر تلگرام و یوتیوب روی دهد، این دومین رفع فیلتر در دولت پزشکیان خواهد بود؛ رفع فیلتر واتس‌اپ و گوگل پلی در ۴ دی ۱۴۰۳ به تصویب رسید.

    گفته می شد این تصمیم بعد از آنکه شورای عالی فضای مجازی نتوانست در این باره به اجماع برسد، توسط شورای سران قوا اتخاذ شد،. این اقدام به عنوان گام اول طرح رفع فیلترینگ در دولت چهاردهم معرفی شده است.

    شنیده ها حکایت از این دارد که شبکه اینستاگرام همچنان فیلتر خواهد بود و در این باره تصمیمی اتخاذ نشده است.

    سابقه فیلترینگ به دهه ۱۳۷۰ بازمیگردد، زمانی که اینترنت به صورت محدود در اختیار دانشگاه‌ها و مراکز حاکمیتی قرار داشت. با گسترش اینترنت در دهه ۱۳۸۰، فیلترینگ به عنوان ابزاری برای کنترل محتوا و حفظ امنیت ملی مطرح شد. در سال ۱۳۸۸ فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر، فیسبوک و یوتیوب اعمال شد.