به گزارش اقتصادران، سالهاست که گوشت مرغ از اصلیترین اقلام برای سفره خانوار ایرانی بهشمار میرود؛ کالایی که از مهمانیهای خانوادگی تا عروسی پای ثابت خوانهزار رنگ ایرانیان بوده است. سفرهای که طی دهههای اخیر یکدستتر شده و تنوع خود را از دست داده اما اکنون و بههمراه دیگرا اقلامی که در گذشته رخت بستند مرغ نیز بهواسطه افزایش قیمت درحال پر کشیدن از سفرههاست و براساس آمار یک عضو هیاتمدیره انجمن صنفی مرغداران استان گیلان مصرف این غذای دلپذیر اکنون نصف شده است.
عبدالله قاسمی، عضو هیاتمدیره انجمن صنفی مرغداران استان گیلان و کارشناس تغذیه طیور با اشاره بهبحران ایجادشده در چرخه تولید مرغ بهدلیل سیاستهای اشتباه دولت و وزارت جهاد کشاورزی قبل و بعد از جنگ گفت: «آزادسازی قیمت ارز و عدم پوشش سرمایه در گردش واحدهای مرغداری در دیماه سال گذشته و سرکوب شدید قیمت مرغ و بالارفتن قیمت اقلام وارداتی طیور در زمان جنگ باعث شد که هزینه تولید بهشدت بالا برود و مرغدار توان تولید نداشته باشد. در این چرخه وقتی واحدهای صاحب مرغهای مادر متضرر میشوند جوجههای یکروزه را معدوم میکنند و تخممرغهای نطفهدار را بهعنوان تخممرغ خوراکی میفروشند و گلههای مولد را بهکشتارگاه میبرند.»
افزایش پلکانی قیمت ذرت و سویا
عضو هیاتمدیره انجمن صنفی مرغداران استان گیلان با بیان اینکه این عوامل موجب کاهش تولید جوجه یکروزه و درنهایت کاهش تولید مرغ شده، گفت: «میزان تولید مرغ بهجای ۱۴۰میلیونقطعه در یکماه به۹۴میلیونقطعه مرغ رسیده و میزان عرضه بهشدت کاهش پیدا کرده است. بنابراین تنها زمانی که کالابرگ اعلام میشود میزان تقاضای مرغ افزایش پیدا میکند و بههمین دلیل شاهد افزایش قیمت مرغ در چند روز اخیر و همزمان با اعلام کالابرگ هستیم.»
قاسمی در مورد ریشه این بحران نگاهی بهروند حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی داشت و گفت: «با حذف ارز ترجیحی در دیماه سال گذشته افزایش قیمت ذرت و سویا ابتدا بهصورت ناگهانی و سپس بهتدریج پلکانی افزایش یافت. بهطور مثال هرکیلو ذرت که با ارز ترجیحی ۱۱هزارو۳۰۰ تومان بود بعد از آزادسازی ارزی به۴۲هزارتومان رسید و سپس بهدلیل نوسانات ارزی به۵۵هزارتومان افزایش یافت. هرکیلوگرم سویا پیش از حذف ارز ترجیحی ۲۱هزارو۳۰۰تومان بود که با حذف ارز بههرکیلو ۸۵هزارو۸۰۰تومان و سپس به۱۲۰هزارتومان رسید.»
حذف ارز ترجیحی واکسن و داروهای دامی
اینفعال حوزه دام و طیور دومیندلیل افزایش قیمت مرغ را حذف ارز ترجیحی واکسن و داروهای دامی و مکملهای وارداتی عنوان کرد و گفت: «حذف ارز این محصولات در سال گذشته بهشدت قیمت ریزمغذیهای مورد نیاز واحدهای مرغداری که تمام وارداتی هستند را چندبرابر کرد. ازطرفی با آغاز جنگ اوکراین و روسیه قیمت ذرت و سویای جهانی صعودی و تامین آن برای ایران دشوار شد.»
قاسمی چهارمین دلیل نوسان قیمت مرغ را افزایش قیمت تخممرغ اجداد که وارداتی است، دانست و گفت: «بعد از تحریمها و بالارفتن هزینههای انتقال ارز قیمت تخممرغ اجداد وارداتی گران تمام میشود. درکنار آن با آزادسازی ارز واردات ذرت و سویا و واکسن و مکملها قیمت تمامشده مرغ افزایش یافته است.»
افزایش قیمت نهادههای دامی در جنگ
عضو هیاتمدیره انجمن صنفی مرغداران استان گیلان با بیان اینکه نخستیننتیجه حذف ارز ترجیحی کاهش قدرت خرید مردم بود، گفت: «چهاربرابرشدن قیمت مرغ بعد از حذف ارز ترجیحی مستقیما موجب کاهش قدرت خرید مردم و کاهش مصرف مرغ شد بهطوری که مصرف مرغ حدودا نصف و مرغداران زیان سنگینی را متحمل شدند.»
قاسمی ادامه داد: «با شروع جنگ نیز تامین اقلام برای داخل کشور دچار اختلال شد. بههمین دلیل بازرگانی که نهادههای دامی را در بندر شهیدرجایی آورده بود بهدلیل مشکلات تامین ارز و کالا و حملونقل قیمت فروش خود را تا حدی بالا برد. بدین ترتیب سویا هر کیلوگرم از ۹۰هزارتومان به۱۲۰هزارتومان در بازار و به۱۴۰هزارتومان در بازار سیاه رسید. قیمت هر کیلو ذرت از قیمت ارشاد دولتی که ۳۸هزارتومان بود به۴۵هزارتومان و گاها تا ۵۶هزارتومان رسید. این موارد باعث شد که قیمت تمامشده مرغ زنده در زمان جنگ بهبالای ۳۰۰هزارتومان برسد.»
مرغداران زیر فشار گرانی مولفههای تولید
این فعال حوزه دام و طیور ادامه داد: «مرغدار که در دوره حذف ارز ترجیحی دچار ضرر شده بود و با فروختن خانه و ماشین و تامین مالی بههر طریقی سعی کرده بود که سرمایه در گردش واحد خود را بیشتر کند تا در زمان جنگ کشور بدون مرغ نماند در زمان جنگ نیز متاسفانه با مشکل دیگری روبهرو شد. در زمان جنگ طبق مصوبه ستاد تنظیم بازار استان و تصمیمات اتاق وضعیت جنگ قیمت دستوری ۲۷۰هزارتومان برای مرغ گرم جهت مصرفکننده نهایی اعلام شد که با قیمت واقعی تمامشده فاصله حداقل ۴۰هزارتومانی در هر کیلو گرم داشت که این تصمیم اشتباه و سرکوب قیمت منجربه زیان شدید مرغداران شد و در این میان سازمان صنعت، معدن و تجارت و سازمان تعزیرات حکومتی باعث و بانی این سرکوب قیمتی بودند.» قاسمی با اشاره بهتعیین قیمت دستوری برای مرغ در زمان جنگ گفت: «یک واحد تولیدی که در زمان آزادسازی ارز ضرر کرده و در دوره جدید مجددا با سرکوب شدید قیمتی مواجه بود دچار ضرر سنگین بعدی شد. مرغدار نتوانست سرمایه در گردش جدیدی داشته باشد و واحدها خالی ماندند. ۱۵۰میلیونقطعه مرغ در فروردینماه جذب بازار نشد و ۴۰میلیونقطعه جوجه یکروزه نیز معدوم شدند بنابراین بسیاری از واحدها مرغهای مولد مادر را حذف کردند و تخممرغها را بهجای استفاده برای جوجهکشی بهعنوان تخممرغ خوراکی در زمان جنگ فروختند. همه این موارد باعث شد که میزان تولید مرغ بهشدت کاهش پیدا کند.»
دلیل افزایش قیمت مرغ در روزهای اخیر
عضو هیاتمدیره انجمن صنفی مرغداران استان گیلان گفت: «از طرفی تهدیدات رییسجمهور آمریکا برای هدفقراردادن زیرساختهای انرژی کشورمان در زمان جنگ موجب نگرانی مرغداران بابت تامین انرژی واحدها و کاهش تولید جوجه و میزان جوجهریزی در اسفندماه شد بهطوری که میزان جوجهریزی در اسفندماه به۱۰۷میلیونقطعه رسید درحالیکه در زمان مشابه سال قبل ۱۳۷میلیونقطعه جوجه بود. میزان جوجهریزی در فروردینماه ۹۷میلیونقطعه جوجه بود که در مدت مشابه سال گذشته ۱۴۵میلیون قطعه اندازهگیری شده بود بنابراین میزان تولید مرغ در فروردینماه حدود ۴۰درصد کاهش پیدا کرد که این کاهش تولید امروز در بازار خود را نشان میدهد.»
قاسمی خاطرنشان کرد: «آزادسازی ارز در زمان نامناسب و عدم پوشش سرمایه در گردش واحدهای مرغداری ازطریق وام و سرکوب شدید قیمت مرغ در زمان جنگ و بالارفتن قیمت اقلام وارداتی باعث شد که هزینه تولید بهشدت بالا برود و مرغدار توان تولید نداشته باشد. واحدهای مرغ مادر وقتی متضرر شدند جوجههای یکروزه را معدوم کرده و تخممرغها را بهعنوان تخممرغ خوراکی فروختند و گلههای مولد را بهکشتارگاه بردند. همه این موارد باعث شد که میزان جوجه تولیدی کاهش پیدا کند و میزان تولید مرغ بهجای ۱۴۰میلیون قطعه در یک ماه به۹۴میلیون قطعه برسد. از طرفی کاهش قدرت خرید مردم باعث شده اکنون که کالابرگ اعلام شده میزان تقاضا افزایش پیدا کند و این مورد باعث نوسان قیمت مرغ در چند روز اخیر شده است.»
