نور آبی در آسمان؛ پدیدهای که بارها در جهان دیده شده
دیدن نور آبی در آسمان هنگام انفجار یا حادثه صنعتی، پدیدهای ناشناخته نیست. در موارد مختلفی در جهان، از جمله در برخی حوادث مربوط به نیروگاهها یا پستهای برق فشار قوی، آسمان برای چند لحظه به رنگ آبی روشن یا سبز دیده شده است.
این اتفاق معمولاً زمانی رخ میدهد که ولتاژ بسیار بالا در شبکه برق ناگهان تخلیه شود و جریان برق از میان هوا عبور کند. در چنین شرایطی هوا یونیزه میشود و حالتی شبیه پلاسما پیدا میکند؛ فرآیندی که با نور شدید آبی همراه است.
به همین دلیل در بسیاری از تحلیلهای اولیه، محتملترین سناریو برای نور آبی مشاهدهشده در آسمان کرج، آسیب دیدن تجهیزات برق فشار قوی عنوان شده است.
سناریوی اول؛ «قوس الکتریکی» در شبکه برق
یکی از محتملترین دلایل چنین نورهایی پدیدهای به نام قوس الکتریکی است. قوس الکتریکی زمانی ایجاد میشود که اختلاف ولتاژ بسیار بالا باعث شود جریان برق از فاصلهای در هوا عبور کند. در این حالت گازهای موجود در هوا مانند نیتروژن و اکسیژن یونیزه شده و نور شدیدی تولید میکنند.
در شبکههای برق فشار قوی، اگر ترانسفورماتور، پست برق یا خطوط انتقال آسیب ببینند، چنین تخلیهای میتواند رخ دهد و نور آبی بسیار شدیدی ایجاد کند که حتی از فاصله چند کیلومتری نیز دیده میشود.
به همین دلیل برخی گزارشهای غیررسمی از داخل شهر نیز اشاره کردهاند که احتمال دارد انفجار یا اصابت موشک باعث آسیب به پستهای برق یا ترانسفورماتورها شده باشد.
سناریوی دوم؛ برخورد موشک یا ترکش به تأسیسات برق
سناریوی نزدیک به فرضیه اول این است که انفجارها مستقیماً تأسیسات برق را هدف قرار داده یا به آنها آسیب زده باشند.
در چنین شرایطی، تجهیزات انتقال برق که با ولتاژهای بسیار بالا کار میکنند، ممکن است دچار اتصال شدید یا تخلیه الکتریکی ناگهانی شوند. این اتفاق میتواند همراه با جرقههای بزرگ و نور آبی یا سبز در آسمان دیده شود.
در برخی حوادث مشابه در جهان نیز گزارش شده که وقتی یک ترانسفورماتور بزرگ منفجر میشود یا دچار اتصال میشود، آسمان اطراف برای چند ثانیه به رنگ آبی روشن درمیآید.
سناریوی سوم؛ گمانهزنی درباره بمبهای ترموباریک
در فضای مجازی برخی کاربران احتمال استفاده از بمبهای ترموباریک یا همان بمبهای گرمافشاری را مطرح کردهاند.
این نوع بمبها با پخش یک ابر سوخت در هوا و سپس انفجار آن، از اکسیژن موجود در محیط برای ایجاد موج انفجاری بسیار قوی استفاده میکنند. به همین دلیل قدرت تخریبی آنها نسبت به بمبهای معمولی بیشتر است و در فضاهای بسته یا استحکامات نظامی اثر شدیدتری دارند.
با این حال کارشناسان میگویند ویژگی ظاهری انفجار ترموباریک معمولاً نور نارنجی یا سفید شدید و موج فشار قوی است و نور آبی درخشان جزو نشانههای شناختهشده آن محسوب نمیشود.
سناریوی چهارم؛ شایعات درباره سلاحهای ناشناخته
در شبکههای اجتماعی حتی فرضیههایی مانند استفاده از سلاحهای انرژی بالا یا سلاحهای غیرمتعارف نیز مطرح شده است.
با این حال تاکنون هیچ گزارش معتبر یا تأیید رسمی درباره استفاده از چنین سلاحهایی در حملات امشب منتشر نشده و نشانههای تصویری موجود نیز با چنین فناوریهایی تطابق ندارد.
گفتنی است، برخی گمانهزنیهای اغراقآمیز درباره سلاحهای هستهای یا هیدروژنی نیز مطرح شده که با واقعیتهای فنی همخوانی ندارد؛ چرا که چنین انفجارهایی آثار بسیار گستردهتر و مشخصتری به همراه دارند.
محتملترین توضیح چیست؟
در مجموع، بررسی تجربههای مشابه در جهان و توضیحهای علمی درباره رنگ نور در تخلیههای الکتریکی نشان میدهد محتملترین علت نور آبی دیدهشده در آسمان تهران و کرج، تخلیه شدید الکتریکی ناشی از آسیب به شبکه برق فشار قوی است.
گمانهزنی درباره استفاده از سلاحهای خاص یا بمبهای غیرمتعارف بیشتر در فضای مجازی مطرح شده و تاکنون شواهد فنی معتبری برای آن ارائه نشده است.
بدیهی است تنها با بررسی دقیق محل انفجارها و وضعیت زیرساختهای آسیبدیده میتوان به طور قطعی مشخص کرد که منشأ این نور آبی چه بوده است؛ موضوعی که احتمالاً در گزارشهای رسمی بعدی روشنتر خواهد شد.
