برچسب: چک برگشتی

  • خبر مهم درباره چک‌های برگشتی

    خبر مهم درباره چک‌های برگشتی

    به گزارش اقتصادران، در پایان اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۴، بیش از ۹.۸ میلیون فقره چک با ارزشی بالغ بر ۹۳۱ هزار میلیارد تومان مبادله شد که نسبت به ماه قبل خود (فروردین ۱۴۰۴) معادل ۲۲.۵  درصد در تعداد چک‌ها و ۴۷.۳ درصد در مبلغ و ارزش ریالی آن افزایش را نشان می‌دهد.

    براین اساس، ۸۹.۹ درصد از تعداد چک‌ها وصول و ۱۰.۱ درصد از آنها برگشت خورده است. همچنین از نظر مبلغ ۸۵.۶ درصد از ارزش ریالی چک‌ها وصول شده و ۱۴.۴ درصد از مبلغ و ارزش پولی آنها برگشت خورده است.

    در اردیبهشت ماه سال جاری، استان تهران با ۳.۱ میلیون فقره چک به ارزش ۴۴۸ همت بیشترین آمار چک‌های مبادله‌ای را به خود اختصاص داده که ۳۱ درصد از سهم کل را نشان می‌دهد و پس از تهران استان اصفهان با ۱۱.۲ درصد و استان خراسان رضوی با ۶.۹ درصد بیشترین سهم را از تعداد چک‌های مبادله‌ای در میان سایر استان‌ها به خود اختصاص دادند.

    چه میزان چک وصول و چه میزان برگشت خورد؟

    در اردیبهشت ماه، بیش از ۸.۸ میلیون فقره چک بانکی به ارزش ۷۹۷ همت وصول شد که در قیاس با ماه قبل (فروردین ماه) حدود ۲۱.۱ درصد در تعداد چک‌ها و ۴۶.۳ درصد در مبلغ چک‌های وصول شده را افزایش نشان می‌دهد و سهم استان تهران در این بخش ۲.۸ میلیون فقره چک به ارزش ۳۹۲ همت است که از لحاظ تعداد ۹۰.۱ درصد و از لحاظ ارزش ۸۷.۴ درصد از کل چک‌های مبادله‌ای در این استان وصول شده است.

  • پول در حساب هست، اما چک‌ها پاس نمی‌شوند/ چرا بانک مرکزی سکوت کرده است؟

    پول در حساب هست، اما چک‌ها پاس نمی‌شوند/ چرا بانک مرکزی سکوت کرده است؟

    به گزارش اقتصادران، در جریان جنگ ۱۲ روزه و خصمانه رژیم صهیونیستی علیه ایران، حملات سایبری گسترده‌ای به زیرساخت‌های فنی دو بانک مهم کشور، شکل گرفت که باعث ایجاد اختلالات قابل توجهی در خدمات‌رسانی این دو بانک به مشتریان و مردم شد.

    بانک مرکزی حدود دو هفته پیش در واکنش به این اختلالات اعلام کرد که به دلیل حملات سایبری، محدودیت‌های موضوع بندهای الف تا د ماده ۵ مکرر قانون چک برای چک‌های صادره عهده دو بانک دولتی و خصوصی با تاریخ سررسید و برگشت از ۲۴ خرداد تا ۷ تیر ۱۴۰۴، به مدت یک ماه از تاریخ سررسید به تعلیق درآمده است. این تصمیم به منظور حمایت از دارندگان چک‌های مذکور و کاهش مشکلات ناشی از اختلالات فنی گرفته شده است.

    مشکلی جدید در شبکه بانکی و سردرگمی مردم

    با این وجود، موضوعی که طی روزهای اخیر بسیاری از متقاضیان بانکی را سردرگم کرده، مشکلاتی است که برای دارندگان چک‌های بانکی غیر از دو بانک یاد شده، پیش آمده است. بسیاری از این افراد دارای حساب در این بانک ها هستند که بخشی از نقدینگی‌شان در آن قرار دارد، اما در موعد سررسید چک‌های صادره از بانک‌های دیگر، امکان دسترسی به حساب‌های خود در این بانک و جابجایی آن را ندارند. به بیان دیگر، دارایی و پول مردم در حساب‌های این بانک دولتی و خصوصی عملاً امکان انتقال به سایر حساب‌های بانکی را ندارد، مشکلی فنی که به نظر می رسد در زیرساخت های شاپرک تحت نظارت بانک مرکزی اتفاق افتاده است.

    این موضوع سبب شده است تا چک‌هایی که از سوی بانک‌هایی به غیر از این دو بانک صادر شده‌اند، به دلیل عدم توانایی در انتقال وجه از حساب این بانک به حساب مرتبط با دسته چک، به سادگی برگشت بخورند و صادرکنندگان چک با چالش‌های حقوقی و قضایی روبرو شوند.

    یکی از مخاطبان تابناک که با این مشکل مواجه شده، در این‌باره می‌گوید: چکی صادر کرده‌ام که به یکی از بانک‌های خصوصی تعلق دارد، اما حالا که می‌خواهم مبلغ معادل چک را از حساب بانک دولتی که اخیرا با چالش رو به رو شده، به آن بانک واریز کنم، این امکان فراهم نیست. به همین دلیل، چک من برگشت خورده و با مشکلات حقوقی و محدودیت‌های بهره‌مندی از خدمات بانکی مواجه شده‌ام. این در شرایطی است که بانک مرکزی در قبال این موضوع واکنشی نشان نداده و سکوت اختیار کرده، بسیاری از چک‌های صادره به بانک‌های غیر از بانک یاد شده با برچسب برگشت و محدودیت‌های قانونی و حقوقی برای صادرکنندگان مواجه شده‌اند.

    ضرورت ورود بانک مرکزی برای حل مشکلات چک صیادی

    با توجه به ابعاد گسترده و پیچیدگی ایجاد شده در سیستم بانکی به دنبال حملات سایبری به زیرساخت‌های دو بانک دولتی و خصوصی، ضروری است بخش نظارتی و سیاست‌گذار بانک مرکزی حساسیت و واکنش جدی نسبت به این موضوع نشان دهد. رفع سریع و دقیق این مشکلات می‌تواند مانع از بروز چالش‌های حقوقی، قضایی و اقتصادی برای مشتریان شود و اعتماد مردم به شبکه بانکی را حفظ کند.

    بنابراین، بانک مرکزی با اتخاذ تدابیر مناسب و همکاری با بانک‌های ذی‌ربط، باید مسیر انتقال وجه و نقدینگی میان حساب‌های مختلف بانکی را به صورت ایمن و بدون وقفه فراهم آورد تا از تکرار مشکلات فعلی جلوگیری شود. در غیر این صورت، استمرار این اختلالات می‌تواند منجر به افزایش نگرانی‌ها و آسیب‌های بیشتر به نظام مالی کشور شود.

  • سونامی چک‌های برگشتی در راه است؟ / وضعیت وصول چک و مسدودسازی حساب‌های شهروندان در دوران جنگ

    سونامی چک‌های برگشتی در راه است؟ / وضعیت وصول چک و مسدودسازی حساب‌های شهروندان در دوران جنگ

    به گزارش اقتصادران، عوارض جانبی حمله و تجاوز نظامی اسرائیل در صبحگاه ۲۳ خرداد اکنون خود را در ابعاد دیگری به رخ می‌کشد، ابعادی که شاید در بسیاری موارد تنها منحصر به خود و دوران معاصر است و نمی‌توان چندان معادلی برای آن در دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله ایران و عراق یافت. از جمله این موارد مساله قطع اینترنت جهانی احتمالا به دلایل امنیتی در ایران و هم چنین مساله کارت‌های بانکی و اختلال دستکم در سامانه دو بانک دانست.
    مواردی که هیچکدام مشابه و معادلی در تجربه ایرانیان در دوران جنگ ۸ ساله ایران و در زمان تجاوز عراق وجود نداشت.

    مساله چک‌های برگشتی در بازار‌های ایران

    در این میان یکی دیگر از مواردی که البته باید مورد توجه قرار بگیرد، مساله گردش حساب‌های شهروندان و خدمات اینترنتی در شبکه بانکی کشور است.

    هر چند که مساله و موضوع پرداخت با چک‌های بانکی دستکم از دهه ۴۰ در میان ایرانیان وجود داشت، اما سامانه‌های یکپارچه‌ای همچون صیاد و چکاوک و پیشرفت خدمات اینترنتی بانکی حالا این موضوع را با روندی متفاوت رو به رو کرده است.

    اگر پیش از این و در سال‌های دهه ۶۰ و ۷۰ و ۸۰، طرفین می‌توانستند با گفت‌و‌گو و شاید مذاکره تاریخ چک‌ها را با توافق تغییر بدهند و یا چک را بنا بر اعتبار طرفین نزد خود نگاه دارند، اما اکنون همه چیز به صورت سیستماتیک در سیستم بانکی کشور ثبت می‌شود و این بدان معناست که امکان هیچ نوع تغییر دستی وجود ندارد و از آن نیز مهم‌تر این که در این سیستم ثبت یکپارچه بانکی، مجازات‌های جدی برای عدم وصول چک وجود دارد و از جمله آن سوءاثری است که بر تمامی حساب‌های یک بازرگان، کاسب، بازاری و یا کارمند می‌تواند بگذارد.

    درخواست برای جلوگیری از برگشت خوردن چک‌های شهروندان

    در چنین شرایطی رئیس مرکز تجارت جهانی ایران اخیرا گفته است که از رئیس کل بانک مرکزی درخواست داریم در این ایام حساس و جنگی همچون دوران کرونا، دستور دهند بانک‌ها از برگشت زدن چک‌های مردم خودداری کنند.

    «محمدرضا سبزعلیپور» رئیس مرکز تجارت جهانی ایران در واکنش به مشکلاتی که طی هفته گذشته برای جمع زیادی از مردم، کسبه و فعالان اقتصادی پس از حمله وحشیانه اسرائیل به وجود آمده، خطاب به فرزین رئیس کل بانک مرکزی گفته است:  چنان که اطلاع دارید طبق دستورالعمل دولت محترم، تمامی ادارات به غیر از بانک‌ها و دستگاه‌های امدادی تعطیل و دور کار شده‌اند و در این راستا بازارها، مال‌ها و مراکز خرید و همچنین بخش زیادی از کسبه در غالب شهر‌های کشور بویژه در تهران و شهر‌های بزرگ نیز به حالت تعطیل درآمده و جمعی از مردم هم عازم شهر‌های دیگه شده و در مسافرت به سر می‌برند.

    این سخنان البته همراه با تاکید بر این بوده که عدم حضور مردم در محل کارشان و تعطیلی کسب و کار‌ها و همچنین حملات سایبری دشمن به برخی از بانک‌ها و صرافی‌ها باعث کُند شدن مبادلات مالی، توقف خرید و فروش‌ها و به دست آوردن منابع مالی و همچنین اختلال در جابجایی پول شده و به همین خاطر جمع زیادی از مردم و فعالان اقتصادی، ممکن است ناخواسته و علیرغم میل باطنی خویش از ادای دیون مالی خود و بازپرداخت بدهی و نهایتاً پاس کردن چک‌هایشان عاجز و ناتوان شوند و شرمنده طلبکاران خود باشند.

    آیا سونامی چک‌های برگشتی در راه است؟

    رئیس مرکز تجارت جهانی ایران تاکید داشت که با توجه به این شرایط و نظر به این که بخشی از شعبات بانک‌ها در سراسر کشور در حال فعالیت و ارائه خدمات به مردم هستند، در نتیجه بخشی از طلبکاران و افرادی که از مردم و فعالان اقتصادی چک دارند، بدون هیچ ملاحظه‌ای و بدون درک شرایط ویژه کشور و وضعیت خاص مردم به بانک‌ها مراجعه و خواهان وصول چک هایشان هستند و در صورت کسری موجودی، خواستار برگشت چک از طرف بانک‌ها هستند که پرسنل بانک‌ها هم مجبور به تمکین و برگشت زدن چک‌ها می‌شوند.

    البته نباید در این میان ناگفته بماند که برخی از طلبکاران و دارندگان چک، اوضاع خاص کشور و شرایط مردم را درک می‌کنند و با بزرگواری به بدهکاران خود تا پایان این وضعیت فرصت داده و یا می‌دهند، اما این روند اکنون نیازمند یک روند سیستماتیک و قانونمند برای جلوگیری از سونامی چک‌های برگشته در کشور است.

    ویرانی بسته شدن حساب‌های اشخاص پس از برگشت خوردن چک

    سبزعلیپور، اما تاکید نیز داشته که با برگشت خوردن چک‌ها نه تنها درگیری‌های قضایی طلبکاران و بدهکاران آغاز می‌شود بلکه تمام حساب‌های صاحب چک در همان لحظه در تمامی بانک‌های کشور هم مسدود می‌شود و مردمی که در این روز‌های تعطیل و خاص در منزل و یا در مسافرت بسر می‌برند، با حساب‌های مسدود شده و بدون پول چگونه باید زندگی بکنند؟

    در همین راستا نیز سبزعلیپور و بسیاری دیگر از کارشناسان پولی و بانکی تاکید دارند که دولت و رئیس کل بانک مرکزی باید به سرعت تمهیدی بیاندیشند تا در این لحظات و ایام حساس و جنگی همچون دوران کرونا، به صورت ویژه و سریع تصمیمی اتخاذ شود که همزمان با ارائه خدمات بانک‌ها به مردم در این روز‌های خاص از برگشت زدن چک‌های مردم خودداری شود و آرامش به کاسبان و بازاریان و فعالان اقتصادی هدیه داده شود.

    باید توجه داشت که این مساله اکنون تنها برگشت خوردن و وصول یک برگ چک نیست بلکه می‌تواند منجر به صدماتی جدی به اختلال در همه حساب‌های شهروندی شود که به دلیل شرایط جنگی کشور نتوانسته است، حساب خود را تامین کند.

    در این شرایط دستکم سیستم بانک مرکزی باید شرایطی فراهم کند که همه چک‌ها از ۲۳ خرداد تا ۳۰ تیر مشمول شرایط ویژه شوند، برای آنان مهلت ویژه پرداخت لحاظ شود و از همه مهم‌تر این که سوء اثر این چک‌ها در وضعیت حساب‌های شهروندانی که اکنون زیر فشار جنگ هستند نیز لحاظ نشود.

  • آمار چک های برگشتی دوباره بالا رفت / مردم کدام استان خوش‌حساب‌ترین هستند؟

    آمار چک های برگشتی دوباره بالا رفت / مردم کدام استان خوش‌حساب‌ترین هستند؟

    به گزارش اقتصادران، بانک مرکزی اخیراً جدیدترین گزارش آمار و ارقام مبادلات چک و داده‌های چک‌ های برگشتی را از طریق وب‌سایت رسمی خود منتشر کرد. بر اساس گزارش مذکور، در آذرماه سال جاری، میزان استفاده از چک در مبادلات در مقایسه با آبان‌ماه کاهش یافت.

    از سوی دیگر اما آمارها حاکی از آن هستند که نسبت چک های برگشتی به کل چک‌ها که پس از اوج‌گیری در مردادماه، به مدت سه ماه کاهشی شده بود، بار دیگر در آذرماه افزایش پیدا کرد.

    چک های برگشتی آذر 1403

    کاهش ۷٫۵ درصدی استفاده از چک در آذرماه

    جدیدترین آمار بانک مرکزی از رقم چک‌های مبادله‌ای نشان می‌دهد در طول آذرماه امسال، فعالان اقتصادی بیش از ۸٫۳ میلیون فقره چک رد و بدل کردند که این رقم، ۱۲٫۲ درصد کمتر از آبان‌ماه بود. گفتنی است تعداد چک‌های مبادله‌ای در آبان‌ماه امسال نیز با کاهشی ۷٫۵ درصد مواجه شده بود.

    همچنین ارزش ریالی چک‌های مبادله‌شده در آذرماه، با کاهش ۶٫۲ درصدی در مقایسه با آذرماه، به ۷۳۰ هزار میلیارد تومان رسید.

    ۲۹ درصد چک‌ها در یک استان مبادله شدند

    داده‌های بانک مرکزی حاکی از آن است که بیشترین مبادله چک، همچنان در استان تهران رخ می‌دهد؛ چراکه در آذرماه سال جاری، ۲٫۴ میلیون فقره چک به ارزش حدود ۳۵۰ میلیارد تومان در این استان ردو‌بدل شد تا ۲۹ درصد از تعداد چک‌های مبادله‌ای و ۴۷٫۹ درصد از ارزش ریالی آنها مختص پایتخت‌نشینان باشد.

    به‌علاوه، فعالان اقتصادی استان‌های اصفهان و خراسان رضوی، به‌ترتیب ۱۰٫۶ درصد و ۷٫۷ درصد از چک‌ها را در آذرماه مبادله کردند تا در رده‌های دوم و سوم استان‌ها با بیشترین استفاده از چک قرار بگیرند.

    نسبت چک‌های برگشتی به کل چک‌ها ۰٫۳ واحد درصد رشد کرد

    بخش دیگری از گزارش بانک مرکزی به آمار چک های برگشتی اختصاص یافته که بر اساس آن، در آذر سال جاری ۷۸۰ هزار فقره چک به ارزش ۱۰۲ هزار میلیارد تومان برگشت خوردند. به این ترتیب، نسبت تعداد چک های برگشتی به کل چک‌های مبادله‌ای در آخرین ماه پاییز، معادل ۹٫۴ درصد بود که رشد ۰٫۳ واحد درصدی را در مقایسه با آبان‌ماه نشان می‌دهد. همچنین این رقم در مقایسه با آذر سال گذشته نیز ۱٫۴ واحد درصد رشد کرد.

    از سوی دیگر، نسبت مبلغ چک های برگشتی به مبلغ کل چک‌ها در آذرماه معادل ۱۴ درصد بود که گرچه این رقم در مقایسه با آبان‌ماه تغییری پیدا نکرد، نسبت به دوره مشابه سال قبل رشدی ۱٫۵ درصدی ثبت کرد.

    شایان ذکر است آمار چک های برگشتی در حالی در آذرماه صعودی شده که این رقم از مردادماه سال جاری به این سو، روندی نزولی طی کرده بود. حال باید دید که اوج‌گیری رقم چک های برگشتی در ماه‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت یا این روند تعدیل می‌شود.

    بیشترین آمار چک برگشتی مربوط به کدام استان بود؟

    بانک مرکزی در گزارش خود، آمار چک های برگشتی را به تفکیک استان‌ها نیز بررسی کرده است. بر این اساس، در آذر سال جاری، گیلانی‌ها در مبادله چک خوش‌حساب‌تر از مردم باقی استان‌ها بودند؛ به‌طوری‌که تنها ۷٫۶ درصد از چک‌ها در این استان برگشت خوردند. استان‌های قم با ۸٫۳ درصد و کرمان با ۸٫۵ درصد نیز دیگر استان‌های خوش‌حساب کشور بودند.

    در مقابل اما بیشترین آمار چک برگشتی با ارقام ۱۴٫۳ و ۱۲٫۵ درصدی به‌ترتیب در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد و خراسان شمالی ثبت شد.

    در پایتخت نیز ۲۲۱ هزار فقره چک به مبلغ ۴۵٫۶ هزار میلیارد تومان برگشت خورد تا نسبت تعداد و ارزش چک‌های برگشتی در این استان به‌ترتیب ۹٫۲ درصد و ۱۳ درصد رقم بخورد.

  • کدام استان بیشترین تعداد چک برگشتی را دارد؟

    کدام استان بیشترین تعداد چک برگشتی را دارد؟

    به گزارش اقتصادران، هفته گذشته بود که بانک مرکزی، پس از توقفی چهار ماهه در انتشار آمار مبادلات چک‌ها، داده‌های مربوط به آن را تا پایان مهرماه منتشر کرد. بانک مرکزی امروز نیز در گزارش جدید خود، آمار و ارقام مربوط به چک‌های مبادله‌ای را تا پایان آبان‌ماه به‌روزرسانی کرد.

    بر اساس جدیدترین داده‌های بانک مرکزی، آمار مبادلات چک‌های بانکی در آبان‌ماه کاهشی شد و استفاده از چک، از نظر تعداد و مبلغ، کمتر از مهرماه بود. به‌علاوه، نسبت چک های برگشتی به کل چک‌ها نیز برای سومین ماه متوالی نزولی شد تا به کمترین میزان خود از خردادماه سال جاری برسد.

    چک های برگشتی آبان

    افت 9.5 درصدی آمار چک‌های مبادله‌ای

    با استناد به جدیدترین گزارش بانک مرکزی از آمار چک‌های مبادله‌ای، در آبان‌ماه امسال حدود 9.5 میلیون فقره چک بین فعالان اقتصادی مبادله شد که این رقم، 7.5 درصد کمتر از مهرماه بود. به علاوه، بررسی‌ها حاکی از آن است که مبلغ کل این چک‌ها معادل 778 هزار و 800 میلیارد تومان بود که افتی 1.3 درصدی را نسبت به ماه گذشته نشان می‌داد.

    30 درصد از چک‌ها را تهرانی‌ها رد و بدل کردند

    بانک مرکزی در گزارش خود، آمار مبادله چک‌ها را به تفکیک استان‌ها نیز بررسی کرده است. طبق این آمار، در آبان‌ امسال 2.9 میلیون فقره چک به ارزش 382 هزار و 900 میلیارد تومان در استان تهران رد و بدل شد تا پایتخت‌نشینان، 30.2 درصد از تعداد چک‌های مبادله‌شده و 49.2 درصد از مبلغ آنها را به نام خود بزنند.

    مردم استان‌ خراسان رضوی با مبادله 10.7 درصد از کل تعداد چک‌ها و 7.3 درصد از مبلغ آنها، در رده دوم بیشترین استفاده‌کنندگان از چک ایستادند. در رده بعد نیز استان خراسان رضوی قرار داشت که سهمی 7.3 درصد و 5.7 درصدی از تعداد و مبلغ کل چک‌های مبادله‌ای داشت.

    کاهش چک های برگشتی برای سومین ماه متوالی

    داده‌هایی که بانک مرکزی منتشر کرده حاکی از آن است که در آبان‌ سال جاری 858 هزار فقره چک به ارزش 108 هزار و 800 میلیارد تومان پاس نشدند که با توجه به کاهش آمار چک‌های مبادله‌ای در این ماه، این ارقام نیز به‌ترتیب 12.7 درصد و 5.3 درصد کمتر از مهرماه ثبت شدند.

    به این ترتیب، در آبان‌ سال جاری 9.1 درصد از کل تعداد چک‌ها و 14 درصد از کل مبلغ آنها برگشت خوردند؛ این در حالی است که نسبت تعداد و مبلغ چک های برگشتی به کل چک‌ها در مهرماه سال جاری به‌ترتیب 9.6 درصد و 14.6 درصد بود.

    گفتنی است پس از اوج‌گیری آمار چک های برگشتی در مردادماه، این سومین ماه متوالی بود که این رقم افت می‌کند. همچنین، در پایان آبان‌ماه، نسبت تعداد و مبلغ چک های برگشتی به کل چک‌ها به کمترین میزان خود در 6 ماه اخیر رسید.

     

    کدام استان بیشترین آمار چک برگشتی را دارد؟

    در آبان ماه امسال، کمترین میزان نسبت چک های برگشتی به کل چک‌ها در استان‌های گیلان با هفت درصد، کرمانشاه با 7.5 درصد و قم با 7.7 درصد رقم خورد تا مردم این سه استان، عنوان خوش‌حساب‌ترین‌ها را یدک بکشند.

    در مقابل اما بیشترین رقم چک‌های برگشتی در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خراسان شمالی و کردستان ثبت شد؛ چراکه نسبت تعداد چک‌های برگشت‌خورده به مبادله‌ای در این سه استان، به‌ترتیب 12.1 درصد، 11.7 درصد و 11.3 درصد بود.

    در پایتخت نیز 256 هزار فقره چک با ارزش 51.6 هزار میلیارد تومان برگشت داده شد که این ارقام، از نظر تعداد 9 درصد و از نظر مبلغ 13.5 درصد چک‌های مبادله‌شده در این استان را تشکیل می‌دهند.

  • ۲ میلیارد و ۱۲۰ میلیون دلار چک برگشتی روی دست مردم

    ۲ میلیارد و ۱۲۰ میلیون دلار چک برگشتی روی دست مردم

    به گزارش اقتصادران، یکی از شاخص‌هایی که پیام روشنی از وضعیت دخل و خرج کسب و کار‌های خرد و بزرگ دارد، شاخص نسبت تعداد و مبلغ چک‌های برگشتی به مبادله‌ای است.

    جدیدترین گزارش بانک مرکزی در خصوص وضعیت چک‌های مبادله‌ای در سامانه چکاوک مربوط به مهرماه ۱۴۰۳ است. اطلاعات منتشر شده نشان می‌دهد در هفتمیمن ماه سال، ۹۸۲ هزار چک معامله شده در فضای کسب و کار، برگشت خورده که در مقایسه با شهریورماه، افزایش ۳۰.۶ درصدی دارد. این در حالی است که معادل ریالی چک‌های برگشتی، ۱۱۴ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان است و نسبت به ماه قبل، ۱۸.۲ درصد افزایش نشان می‌دهد.

    به بیان دیگر، در نخستین ماه پاییز، نسبت تعداد چک‌های برگشتی به مبادله ای، ۹.۶ درصد و نسبت مبلغ چک‌های برگشتی به مبادله‌ای نیز ۱۴.۶ درصد بوده است. (منظور از چک‌های مبادله ای، مجموع چک‌های وصولی و برگشتی است)

    مجموع رقم چک‌های برگشتی در مهرماه امسال در حالی به ۱۱۴ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان رسیده است که این عدد با نرخ دلار نیمایی، بیش از ۲ میلیارد و ۱۲۰ میلیون دلار می‌شود.

    صدرنشین چک‌های برگشتی

    استان تهران بیش از ۳۰۸ هزار فقره چک برگشتی به ارزش ۵۲ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان در مهرماه داشته است،اعدادی که نشان می‌دهد در توزیع چک‌های برگشتی در کل کشور، سهم استان تهران از تعداد و مبلغ، به ترتیب ۳۱.۴ و ۴۶.۱ درصد بوده است.

    حدود ۱۱۵ هزار میلیارد تومان چک برگشتی روی دست مردم/ موجودی حساب کافی نیست

    حدود ۱۱۵ هزار میلیارد تومان چک برگشتی روی دست مردم/ موجودی حساب کافی نیست

    مهم‌ترین دلیل چک‌های برگشتی

    در هفتمین ماه سال، در کل کشور حدود ۹۶۰ هزار فقره چک به ارزش ۱۱۲ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان به دلایل کسری یا فقدان موجودی برگشت داده شد. به بیان دقیق تر، در کل کشور از نظر تعداد، ۹۷.۷ درصد و از منظر مبلغ، ۹۷.۵ درصد از کل چک‌های برگشتی به دلایل کسری یا فقدان موجودی بوده است. به گونه‌ای که در استان تهرانف حدود ۳۰۰ هزار فقره چک به ارزش ۵۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان به دلایل کسری یا فقدان موجودی برگشت داده شده است.

  • کدام استان‌ها بیشترین و کمترین چک برگشتی را ثبت کردند؟

    کدام استان‌ها بیشترین و کمترین چک برگشتی را ثبت کردند؟

    به گزارش اقتصادران، بانک مرکزی که ماهانه، آمار و ارقام چک‌های مبادله‌ای را از طریق وب‌سایت رسمی خود به‌روزرسانی می‌کند، در جدیدترین گزارش خود از این آمار، داده‌های مبادلات چک تا پایان تیرماه 1403 را منتشر کرد.

    بررسی این گزارش حاکی از آن است که اگرچه تعداد و مبلغ چک‌های مبادله شده در تیرماه نسبت به خردادماه کاهشی شده، سهم چک های برگشتی از کل چک‌ها افزایش یافته است. طوری که نسبت مبلغ چک‌های برگشتی به کل چک‌های مبادله‌ای به بیشترین حد خود از فروردین‌ماه 1399 رسیده و نسبت تعداد چک‌های برگشتی به کل چک‌ها نیز بالاترین رقم از مرداد 1400 به این سو را ثبت کرده است.

    آمار چک برگشتی تیر

    استفاده از چک کاهشی شد

    با استناد به گزارش بانک مرکزی، در تیرماه سال جاری بیش از 8.6 میلیون فقره چک مبادله شده که این رقم 0.5 درصد کمتر از تعداد چک‌های مبادله‌ای خردادماه است. مبلغ این چک‌ها نیز پس از افت دو درصدی در تیرماه، به حدود 645 هزار میلیارد تومان رسید.

    این در حالی است  که مقایسه رقم چک‌های مبادله‌ای در تیرماه امسال با دوره مشابه سال گذشته حاکی از آن است که آمار این چک‌ها نظر تعداد 832 هزار فقره و از نظر مبلغ، 162 هزار میلیارد تومان رشد پیدا کرده است.

    آمار چک های برگشتی اوج گرفت

    آمارهای بانک مرکزی همچنین نشان می‌دهد در تیرماه امسال حدود 912 هزار فقره چک به ارزش بیش از 100 هزار میلیارد تومان چک برگشت خورده‌اند. در نتیجه، نسبت تعداد چک‌ های برگشتی به کل چک‌ها معادل 10.6 درصد بوده و این نسبت از نظر مبلغی نیز 15.7 درصد ثبت شده است. به‌علاوه این نسبت‌ها در مقایسه با خرداد سال جاری به‌ترتیب 0.6 واحد درصد و 0.5 واحد درصد افزایش یافته‌اند.

    از طرفی، مقایسه آمار چک‌ های برگشتی تیرماه سال جاری با تیرماه 1402 نشان‌دهنده رشد آمار پاس نشدن چک‌ها به میزان 1.8 درصد از نظر تعداد و سه درصد از نظر مبلغ آنهاست.

    به این ترتیب، با اوج‌گیری رقم چک‌های برگشتی که از ابتدای سال 1403 آغاز شده است، نسبت تعداد و مبلغ چک های برگشتی به کل چک‌ها در تیرماه امسال، به‌ترتیب به بالاترین رقم در 35 ماه و 51 ماه اخیر رسیدند.

    کدام استان‌ها بیشترین چک برگشتی را ثبت کردند؟

    بررسی آمار چک‌ها به نفکیک استان‌های کشور از سلطه سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی بر مبادله چک‌ها حکایت دارد. طوری که این سه استان به‌ترتیب 30.9 درصد، 10.8 درصد و 7.2 درصد از آمار تعداد چک‌های مبادله‌ای را به خود اختصاص داده‌اند. به عبارت دیگر حدود نصف کل چک‌ها در این سه استان مبادله شده‌اند. به‌علاوه، با در نظر گرفتن مبلغ چک‌های مبادله‌شده نیز این سه استان 61.5 درصد کل این رقم را تصاحب کرده‌اند.

    از سوی دیگر، با ملاک قرار دادن آمار تعداد چک‌های برگشتی سه استان کردستان، کهگیلویه و بویراحمد و آذربایجان غربی، بیشترین چک برگشتی و استان‌های گیلان، خوزستان و کرمانشاه کمترین چک‌های برگشتی را ثبت کردند.

    با در نظر گرفتن مبلغ چک‌های برگشتی نیز خوش‌حساب‌ترین استان‌ها، یزد، خراسان شمالی، قزوین و لرستان بودند و مردم استان‌های البرز، گیلان، خوزستان و بوشهر، کمترین چک برگشتی را ثبت کردند.

  • زور چک دیجیتال به کاهش آمار چک‌های برگشتی نرسید

    زور چک دیجیتال به کاهش آمار چک‌های برگشتی نرسید

    به گزارش اقتصادران، سال 1397 بود که مجلس شورای اسلامی، در راستای اعتبار بخشی به چک و به حداقل رساندن صدور چک بی‌محل، قانون «اصلاح قانون صدور چک» را تصویب کرد. اجرای قانون جدید چک در خردادماه ۱۴۰۰ آغاز شد و در آبان ۱۴۰۱ به مرحله اجرای کامل رسید. یکی از موارد مهم در اجرای این قانون، چک دیجیتال و الکترونیکی شدن فرآیند صدور و وصول چک بود که به گفته مسئولان بانک مرکزی، از یک طرف باعث کاهش آمار چک‌های برگشتی شد و از طرف دیگر، جرایم مربوط به چک را کاهش داد. به تازگی نیز مدیر اداره توسعه و تدوین مقررات نظام‌های پرداخت بانک مرکزی اعلام کرد که از ۳۹۱ هزار فقره چک دیجیتال صادر شده، کمتر از تنها یک درصد آنها برگشت خورده‌اند.

    این در حالیست که بیع‌ا… قربانی، رئیس‌کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب تهران، در سال گذشته اعلام کرد که اگرچه چک‌های دیجیتال تعداد پرونده‌های مطالبه وجه چک را کاهش داد، اما باعث ایجاد دعوای جدید در سیستم قضایی و بالا رفتن نرخ طرح دعوی شد. از طرف دیگر آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهند که آمار چک‌های برگشتی نیز پس از یک دوره کاهش، بار دیگر صعودی شده و به سطح قبل از اجرای قانون جدید چک رسیده است.

    وحید شقاقی شهری، کارشناس اقتصادی و عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی با بررسی قانون چک و چک‌های دیجیتال، علت افزایش دوباره چک‌های برگشتی در ماه‌های اخیر را بررسی کرد.

    اثر قانون چک دیجیتال بر آمار چک‌های برگشتی

    شقاقی شهری درباره قانون جدید چک گفت: «قانون جدید محاسنی داشت که موجب شد آمار چک‌های برگشتی کاهش یابد. الزامات و سختگیری‌های بیشتری بر قانون چک قبلی اعمال شد و محدودسازی فردی که چک برگشتی دارد، موجب شد که این قانون اثر مثبتی داشته باشد.»

    وی در ادامه به افزایش دوباره آمار چک‌های برگشتی اشاره کرد و توضیح داد: «مساله چک را از دو منظر باید تحلیل کرد. این موضوع از منظر خرد مرتبط با مقررات حاکم بر چک است و بدیهی است که هر میزان الزامات و سختگیری‌های بیشتری بر فردی که چک برگشتی دارد اعمال گردد، می‌تواند به کاهش آن کمک کند. بنابراین تعیین هزینه بهینه چک برگشتی که بازدارندگی بالایی داشته باشد، مهم است.

    این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه مواضع نظارتی، همه مساله را پوشش نمی‌دهد، تصریح کرد: «موضوع چک برگشتی به مسائل کلان اقتصادی نیز مرتبط است. طی سال‌های اخیر مکرر شرایط اقتصاد کلان بدتر و وخیم تر شده است و بدیهی است هر چقدر اوضاع اقتصادی وخیم تر گردد، بر میزان چک برگشتی اثر منفی خواهد داشت.»

    تا زمانی که رکود تورمی تداوم دارد، چک برگشتی بیشتر خواهد شد

    این عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی در ادامه به خبرنگار تجارت‌نیوز گفت: «با توجه به این موارد، برای تحلیل مسئله چک‌های برگشتی، ضمن تقویت هزینه‌های بازدارندگی، باید از منظر شرایط اقتصاد کلان نیز به این موضوع ورود کرد. تا زمانی که شرایط کسب‌وکارها به طور مکرر بدتر می‌شود و بنگاه‌های تولیدی و کسب‌و کارها با زیان‌های بیشتر مواجه می شوند، بدیهی است بر حجم چک‌های برگشتی نیز افزوده خواهد شد.»

    شقاقی شهری در پایان خاطرنشان کرد: «مساله اقتصاد کلان در اختیار نهاد خاصی نیست و تا زمانی که مشکلات اقتصادی و به ویژه شرایط رکود تورمی تداوم دارد و تشدید می‌شود، همچنان بر بدتر شدن شرایط چک برگشتی دامن خواهد زد.»