به گزارش اقتصادران، بازار چای ایران به دلیل ماهیت فصلی و وابستگی مستقیم به شرایط اقلیمی بهطور مداوم با نوسانات تولید و هزینههای عملیاتی درگیر است؛ بهویژه آنکه هرگونه کاهش در برداشت برگ سبز یا افزایش هزینههای نهادههای تولید از جمله نیروی انسانی و مواد بستهبندی، فشار مضاعفی را بر زنجیره عرضه وارد میکند.
از آنجا که کارخانجات فرآوری برای تداوم فعالیت خود ناگزیر به تأمین برگ سبز با قیمتهای جدید و پوشش هزینههای سرسامآور جانبی هستند، قیمت تمامشده محصول نهایی بهطور مستقیم با این تغییرات پیوند خورده است. حال با توجه به افزایش قابلتوجه هزینههای تولید در سال جاری، پرسش اصلی این است که قیمت نهایی چای خشک در بازار با چه میزانی از افزایش مواجه میشود؟
کشت چای از چند روز قبل آغاز شده و پیشبینی میشود از دهم ماه جاری، همه کارخانجات فعال شوند و برگ سبز را از کشاورزان دریافت کنند
محمد صادق حسنی، مدیر اجرایی سندیکای کارخانجات شمال، آغاز فصل تولید چای را تأیید کرد و به تجارتنیوز گفت: گرچه سرمازدگی موجب تأخیر در شروع کشت شد، اما کشت از چند روز قبل آغاز شده و پیشبینی میشود از دهم ماه جاری، همه کارخانجات فعال شوند و برگ سبز را از کشاورزان دریافت کنند.
در بازار داخلی چای واحدهای بستهبندی به گونهای برنامهریزی میکنند که تولید از حالت توقف خارج نشود و چای تازه در زمان مناسب به خط بستهبندی برسد تا عرضه پیوسته بماند
وی با تاکید بر هماهنگی میان کشاورزان و کارخانجات بیان کرد: کشاورزان برگ سبز در اختیار دارند و کارخانجات نیز در حال آمادهسازی برای خرید محصول و راهاندازی خط تولید هستند. در بازار داخلی چای، معمولا به دلیل چرخه تولید و فروش، موضوع ذخایر به معنای انباشت یک کالای ساکن نبوده و ذخایر بیشتر در گردش بودهاند. در این چرخه، واحدهای بستهبندی به گونهای برنامهریزی میکنند که تولید از حالت توقف خارج نشود و چای تازه در زمان مناسب به خط بستهبندی برسد تا عرضه پیوسته بماند.
تولید چای خشک در سال ۱۴۰۴ در مقایسه با سال گذشته، ۶ هزار تن کمتر و نسبت به دو سال گذشته نیز ۱۱ هزار تن کمتر بود
او درباره وضعیت کمی تولید در سال ۱۴۰۴ توضیح داد: تولید چای خشک در سال ۱۴۰۴ در مقایسه با سال گذشته، ۶ هزار تن کمتر و نسبت به دو سال گذشته نیز ۱۱ هزار تن کمتر بود. ریشه اصلی این افت هم خشکسالی و زمان نامناسب بارندگی است، چرا که قرار گرفتن بارش در زمان درست و فصل مناسب اهمیت تعیینکننده دارد.
حسنی تشریح کرد: در حال حاضر امکان ارزیابی دقیق از روند بارندگی در ماههای آینده وجود ندارد و حتی پیشبینیها هم با محدودیت اطلاعاتی مواجه و قابلیت اتکا برای رصد شرایط، با ابهام همراه است. وضعیت انرژی و سوخت نیز به گونهای نیست که بتوان با اطمینان، سناریوی هزینه آینده را ترسیم کرد، اما افزایشهای احتمالی میتواند مستقیم بر قیمت تمامشده اثر بگذارد.
قیمت خرید برگ سبز از کشاورزان ۷۲ درصد افزایش یافته است / دستمزد کارکنان رسمی حدود ۶۰ درصد افزایش یافته و برای کارکنان غیررسمی این رقم حدود ۱۰۰ درصد است
فعال حوزه چای به افزایش قیمت برگ سبز پرداخت و تاکید کرد: قیمت خرید برگ سبز از کشاورزان ۷۲ درصد افزایش یافته است. در عین حال، دستمزد کارکنان رسمی حدود ۶۰ درصد افزایش یافته و برای کارکنان غیررسمی این رقم حدود ۱۰۰ درصد است.
بالا رفتن قیمت اقلام بستهبندی و مواد مصرفی به طور مستقیم در قیمتگذاری کارخانه اثر میگذارد / قیمتگذاری باید به گونهای انجام شود که کارخانه دچار زیان نشود
وی درباره هزینه انرژی و سازوکار جبران هزینهها نیز عنوان کرد: هنوز خبری از جزئیات شاخصهای انرژی و سوخت وجود ندارد و روشن نیست دولت چگونه منابع ناشی از این تغییرات را محاسبه و اخذ میکند و چه میزان افزایش در گاز و برق اعمال میشود. هزینهها بسیار بالا رفته است؛ به شکلی که ملزومات مرتبط با پتروشیمی از نظر اقلام بستهبندی و مواد مصرفی، نسبت به اردیبهشت سال گذشته افزایش چندبرابری داشته و این موضوع مستقیم در قیمتگذاری کارخانه اثر میگذارد. قیمتگذاری باید به گونهای انجام شود که کارخانه دچار زیان نشود.
حسنی در پیشبینی خود از بازه افزایش قیمت چای اظهار کرد: در ارقام چای خشک، قیمت باید ۷۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند تا افزایش ۷۲ درصدی برگ سبز از کشاورزان جبران شود. کارخانهها ناچارند هزینههای جانبی ایجادشده را در قیمت تمامشده لحاظ کنند، زیرا بخشی از این هزینهها حتی اگر در لحظه روی خط تولید اثر فوری نگذارد در نهایت در هزینه تمامشده منعکس میشود.
تنها راه حفظ تعادل اقتصادی کارخانهها، تنظیم متناسب قیمتگذاری با واقعیت جدید هزینههاست
او در پایان خاطرنشان کرد: با افزایش هزینههای مواد و ملزومات بستهبندی و نیز بالا رفتن هزینه دستمزدها، چانهزنی قیمتها در بازار داخلی به یک چالش جدی تبدیل شده است و تنها راه حفظ تعادل اقتصادی کارخانهها، تنظیم متناسب قیمتگذاری با واقعیت جدید هزینههاست.
