برچسب: پیش بینی بورس

به گزارش اقتصادران، یک کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه سال 1402، شاخص کل حدود 12درصد، سکه تمام 27درصد، صندوقهای درآمد ثابت 28درصد و دلار 26درصد رشد داشتند، ضمن بررسی چشم انداز بازار سرمایه در سال 1403 گفت: اینکه آبان سال 1403 چه کسی رئیس جمهور آمریکا خواهد شد، کاملا روشن نیست، هر چند که احتمال برد ترامپ بیشتر به نظر می رسد، اما صرف حضور ترامپ در انتخابات باعث التهاب بازارها خواهد شد و بحث فروش و صادرات نفت را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

سال 1402، یکی از بدترین سالهای بازار سرمایه بود

امین بیگانی با بیان اینکه سال 1402، یکی از بدترین سالهای بازار سرمایه بود، تصریح کرد: از پایان سال 1401، با توجه به رشد قیمت دلار و زیر ارزش بودن سهام شرکتها، بازار رشد خوبی داشت، این وضعیت ادامه پیدا کرد تا اینکه متاسفانه در 16 اردیبهشت، عملا ترمز این رشد کشیده شد؛ به طوری که فروش هماهنگ کدهای خاص، بازار را منفی کرد و و دو ماه بعد هم با اعلام خبر تغییر فرمول نرخ خوراک پتروشیمی ها براساس مصوبه هیات وزیران وضعیت در بازار تغییر کرد.

عده ای در تیم اقتصادی دولت، به رشد بازار بورس بسیار بدبین هستند / شاخص کل 12درصد، سکه 27درصد، صندوقهای درآمد ثابت 28درصد و دلار 26درصد رشد داشت

بیگانی با بیان اینکه در تیم اقتصادی دولت، عده ای به رشد بازار بورس بسیار بدبین هستند، در حالی که به لحاظ اقتصادی، این مساله می تواند برعکس و به نفع اقتصاد کشور باشد، گفت: سال 1402، شاخص کل حدود 12درصد، سکه تمام 27درصد، صندوقهای درآمد ثابت 28درصد و دلار 26درصد رشد داشتند. در واقع، سیاست انقباضی بانک مرکزی و دولت تاثیر خود را بر کل بازارهای مالی گذاشته است. با اینکه عملا سال 1402 وارد رکود تورمی شده بودیم، سیاست عدم رشد نقدینگی و حفظ سیاست انقباضی، باعث رکود در بازارهای مختلف شد.

با مساله دولت گرسنه و فقیر مواجه هستیم / همچنان ریسک دستکاری دولت در بازارهای مختلف وجود دارد

این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: تا زمانی که کسری بودجه ادامه دارد و با مساله دولت گرسنه یا دولت فقیر مواجه هستیم، همچنان ریسک دستکاری دولت در بازارهای مختلف وجود دارد و افزایش مالیاتها، کاهش مشوقها و ادامه دست درازی به جیب شرکتها به عنوان بزرگترین ریسک بازار سرمایه تداوم خواهد داشت.

مشوقی برای بازار باقی نمانده، اما دولت همچنان در پی اعمال فشار است

وی اظهارداشت: عملا مشوقی برای بازار سرمایه باقی نمانده، نرخ خوراک گاز از کشورهای همسایه و میانگین جهانی بالاتر است، رشد قیمت برق برای صنایع مختلف ادامه داشته و عملا یارانه و مشوقی برای شرکتها در صنایع مختلف باقی نمانده که دولت بخواهد براساس آنها منتی بر سر شرکتها بگذارد و آنها را تحت فشار قرار دهد، اما با این حال هنوز هم این اقدامات می توانند ادامه پیدا کنند. گرچه از نظر منطقی، دیگر جایی برای اعمال نفوذ دولت باقی نمانده است.

دولت هنوز شرکتهای خصوصی شده بازار سرمایه را زیرمجموعه خود می داند

بیگانی با بیان اینکه اختلاف دلار نیمایی و دلار آزاد نشان می دهد که دولت هنوز عملا شرکتهای خصوصی شده بازار سرمایه را زیرمجموعه خود می داند و هر زمان نیاز داشته باشد، با برداشتن از سود شرکتها که اقدامی شبیه به اخاذی است مشکلات خود را حل می کند، مواضع تیم اقتصادی دولت را ناهماهنگ دانست و گفت: متاسفانه شاهد تناقض در مواضع تیم اقتصادی دولت هستیم؛ وزیر اقتصاد از حمایت از بازار سرمایه صحبت می کند اما در یک سال گذشته، شاهد بودیم که دولت انواع فشارها را به بازار سرمایه وارد کرد!

وی توضیح داد: در آخرین اقدام، رئیس بانک مرکزی، در نامه ای به بانکها، خواست تسهیلات اعتباری داده شده به کارگزاریها کاهش پیدا کند، در حالی که کل تسهیلات اعطا شده به کارگزاریها 40همت است و بانک مرکزی فقط در سال 1402 به بانک ها اجازه داده 150 همت به کارمندان خود تسهیلات اعطا کند و کل تسهیلات بانکی 6هزار و 600 همت است ودر واقع 6هزارم درصد از کل اعتبارات بانکها، به کارگزاری ها داده شده که عددی نیست که بانک مرکزی بخواهد روی آن دست بگذارد.

ناهماهنگی در تیم اقتصادی دولت از حالت طبیعی خارج شده است

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه وزیر اقتصاد، صحبت از کنترل نرخ سود بانکی و بین بانکی در محدود 20درصد می کند، اما در عمل این نرخ اکنون به بالای 24 و 25درصد رسیده است! اضافه کرد: نرخ سود صندوقهای درآمد ثابت به 28 و 29درصد و نرخ سود سپرده ها به بالای 30درصد رسیده و رئیس بانک مرکزی، برخلاف اظهارات وزیر اقتصاد، عملا کار فروش اوراق 30درصدی به بانکها به مقدار 280 همت را انجام داد. این ناهماهنگی در تیم اقتصادی دولت، قطعا به بازار سرمایه و بازارهای اقتصادی دیگر ضربه خواهد زد. اگر چه اختلاف میان رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد، شاید طبیعی به نظر برسد، اما این همه ناهماهنگی در تیم اقتصادی دولت از حالت طبیعی خارج شده و نمی توان آن را توجیه کرد.

صندوقهای طلا، کالا و بعضی سهامی، برندگان سال 1402 بازار سرمایه بودند

به گفته بیگانی؛ در بازار سرمایه 1402، صندوقها برنده بودند. در واقع؛ صندوق‌های طلا، کالا و بعضی سهامی برندگان سال 1402 بازار سرمایه بودند. جمع صندوق های فعلی به 444 صندوق رسیده که شامل 141 صندوق درآمد ثابت و 128 صندوق سهامی، 28 صندوق مختلط و 15 صندوق کالایی است. صندوقهای طلا، رشد مناسبی داشتند و نسب به رشد بازار سرمایه بهتر بودند. صندوقهای کالایی مانند «سحرخیز» و «نهال» رشد بهتری نسبت به تمام بازارها و حتی بازارهای موازی ثبت کردند. البته تعدادی از صندوقهای سهامی نیز عملکرد خوبی نسبت به شاخص کل و شاخص هم وزن داشتند.

شاهد بالاترین اختلاف میان دلار آزاد و دلار نیما هستیم / دلار نیمایی آرام آرام تا محدوده 48 تا 50 هزار تومان رشد خواهد کرد

وی ضمن تشریح وضعیت بازارهای سرمایه گذاری برای سال 1403، اختلاف میان دلار نیما و آزاد است  را از جمله عوامل تاثیرگذار در بازار سرمایه برشمرد و خاطرنشان کرد: در حالی که دلار آزاد در محدود 60 هزار تومان معامله می شود، دلار نیمایی در محدوده 40 هزار تومان قرار دارد. این اختلاف در محدوده 50 درصد، رانت بزرگی برای عده ای خاص ایجاد کرده و دوباره شاهد بالاترین اختلاف میان دلار آزاد و دلار نیما هستیم. انتظار داریم سال آینده شاهد کاهش این اختلاف باشیم و دلار نیمایی آرام آرام به محدوده 48 تا 50 هزار تومان رشد خواهد کرد.

بیگانی ادامه داد: این حرکت می تواند باعث شود شرکتهای صادراتی و دلارمحور، کفهای خود را تا حدود حداقل 20درصد بالا ببرند و این می تواند بازار بورس را به بالا حرکت دهد. فروش دارایی ها توسط بانکها و واگذاری گروه ایران خودرو به کروز و احتمالا تجدید ارزیابی خودرویی ها در نیمه اول 1403، می تواند در بازار سرمایه تاثیرگذار باشد.

حضور ترامپ در انتخابات تمام بازارهای مالی ایران را تحت تاثیر قرار می دهد

وی با بیان اینکه سال 1403، انتخابات آمریکا تاثیراتی را در بازار سرمایه در ایران خواهد داشت، گفت: حضور ترامپ در انتخابات عملا می تواند تمام بازارهای مالی ایران را تحت تاثیر قرار دهد. اینکه آبان سال 1403 چه کسی رئیس جمهور آمریکا خواهد شد، کاملا روشن نیست، هر چند که احتمال برد ترامپ بیشتر به نظر می رسد، اما صرف حضور ترامپ در انتخابات باعث التهاب بازارها خواهد شد و بحث فروش و صادرات نفت را تحت تاثیر قرار خواهد داد. هر چند که اکنون رئیس بانک مرکزی از صادرات و فروش نفت ابراز رضایت می کند و از کنترل قیمت دلار با ذخیره ارزی خوب سخن می گوید، اما باید توجه داشت که بازگشت ترامپ، به معنای تشدید تحریمها و افزایش فشارها به خریداران نفت ایران است و این پیامد منفی برای درآمد ارزی کشور خواهد داشت و می تواند بر رشد قیمت دلار تاثیرگذار باشد.

سال 1403 می تواند برای بازار سرمایه سال خوبی باشد

این کارشناس بازار سرمایه افزود: سال 1403 می تواند برای بازار سرمایه سال خوبی باشد، اگر شاهد دست درازی و بخشنامه های غیرمنطقی از سوی دولت نباشیم. دست درازی دولت و بخشنامه های غیرمنطقی و یک باره می تواند تاثیر منفی زیادی روی بازار داشته باشد، هر چند که بازار سرمایه عملا دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد و تمام ضربه ها را خورده است. از طرفی، همین دستکاری دولت می تواند عامل منفی برای بازار سرمایه در سال 1403 باشد، با همه این مسائل، جمع بندی درخصوص وضعیت بازار سرمایه در سال 1403، مثبت است؛ چرا که اتفاقات پیش رو و بحث رشد دلار آزاد و به تبع رشد قیمت دلار نیما می تواند همه اخبار منفی پیرامون بازار سرمایه را تحت تاثیر قرار دهد و خنثی کند.

70درصد شرکتهای کوچک در بازار سرمایه ارزش سهامشان به طور جدی کاهش داشته

بیگانی یادآورشد: بازار سرمایه در وضعیتی قرار گرفته که 70 درصد شرکتهای کوچک که شامل گروه هایی مانند صنایع غذایی، دارویی و حمل و نقل، سیمان و غیره می شوند، با دلار 60 هزار تومانی، ارزش سهام آنها حدودا به 12 میلیارد دلار رسیده است! این عدد غیرقابل قبول و برای بازار سرمایه عجیب است که نشان می دهد بسیاری از سهم های بازار زیر ارزش ذاتی خود معامله می شوند. به راستی بسیاری از شرکت ها چنان زیر ارزش معامله می شوند که اگر فردی بخواهد یک شرکت مانند آن را تاسیس کند ، اگر شرکت های مانند آن را در بازار سرمایه به اصطلاح «تیک آور» ، کند و اکثر سهام شرکت را بخرد و صاحب هیئت مدیره شود، قیمت برایش بسیار پایین تر تمام می شود.

با این مدیریت، برای حفظ حقوق سهامداران دچار مشکل هستیم

این تحلیلگر بازار سرمایه در ادامه درخصوص چشم انداز بازار برای 1403، ضمن بیان انتقاداتی نسبت به عملکرد مدیران بازار سرمایه، گفت: با این مدیریت بازار سرمایه، مشخص است که نسبت به حفظ منافع و حقوق سهامداران این بازار که وظیفه اصلی آن است، دچار مشکل هستیم. رئیس سازمان بورس نسبت به نرخ خوراک پتروشیمی ها و دستکاری در فرمول نرخ خوراک پالایشی ها و افزایش بهره بانکها و کاهش تسهیلات اعطایی به کارگزاریها واکنش مناسبی نشان نداد و حتی شده در ظاهر هم صحبت های حمایتی نکرد. همین واکنش می توانست با ایجاد جو رسانه ای به بهتر شدن اوضاع کمک کند.

وی به وضعیت رشد قیمت دلار برای سال آینده اشاره کرد و اظهار داشت: طبق جدول منتشر شده در دو سال گذشته که به سازمان برنامه و بودجه کشور منتسب شده بود، و در آن دو سناریوی رفع تحریمها و تداوم آنها را برای ارزیابی قیمت دلار در نظر گرفته بودند، در محدوده 1403 عدد 70 هزار تومان ادعا شده و برای سال 1404 عدد 110 هزار تومان را ارزیابی کردند، عملا می توان محدوده 70 تا 110 هزار تومان طی یکسال پیش رو بر اساس این جدول ادعایی را مد نظر قرار داد. ضمن اینکه محدوده های تکنیکالی دلار هم این ارقام را نشان می دهند. در واقع متاسفانه این عدد به لحاظ شاخص های اقتصادی، رشد نقدینگی و کاهش رشد اقتصادی کشور و تحریم ها محتمل به نظر می رسد. این شرایط باعث رشد فروش شرکتها و رشد سودآوری شرکتها و رشد قیمتها می شود.

تحولات مثبت بازار سرمایه 1403 / تاثر واگذاری ایران خودرو بر بازار سرمایه

بیگانی با اشاره به اتفاقات مثبت در پایان سال برای گروه خودرویی ها، اضافه کرد: خودرو در بازار به گونه ای عمل کرده که به عنوان لیدر بازار شناخته می شود، البته در بیشتر بازارهای سهام کشورهای دنیا این وضعیت وجود دارد که شرکتی را به عنوان لیدر بازار می شناسند. البته این لیدر می تواند در حوزه احساسات تصمیم گیری لحظه ای بازار باشد، اما در هر حال تاثیرگذار است. واگذاری مدیریت ایران خودرو به شرکت «کروز» می تواند نکته مثبتی باشد و حداقل از حوزه تصمیم گیری و فشارهای دولت خارج می شود و می تواند باعث کاهش هزینه های شرکت و تاثیر مثبت در کاهش زیان شرکت شود. از سویی پیگیری برای تجدید ارزیابی شرکت نکته مهمی است که می تواند در نیمه اول 1403 اتفاق بیفتد تا شرکت به بازار پایین تر منتقل نشود.

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه بحث فروش زیر مجموعه های شرکت های خودرویی می تواند در کاهش زیان این شرکت ها تاثیر گذار باشد ، گفت: باید در نظر بگیریم که دخالت دولت برای کنترل قیمتها در بازار سرمایه ادامه دارد. اگر چه در همین دولت هم شاهد بودیم عملا نتوانستند در شرایطی که دلار رشد داشت، مانع رشد بازار سرمایه شوند، هر چند که در نهایت ترمز رشد بازار را کشیدند، اما در محدوده آبان 1401 تا اردیبهشت 1402 بازار رشد خوبی داشت. پس می توان دوباره انتظار تکرار این چنین اتفاقی را داشت.

بازار راه خود را پیدا می کند

بیگانی تاکید کرد: بازار راه خود را پیدا می کند و نمی توانند در برابر تقاضایی که به خاطر رشد سودآوری شرکت اتفاق می افتد، ایستادگی کنند و نقدینگی عملا به سمت بازاری می رود که زیر ارزش واقعی خود و البته تا حدودی ایمن تر است. اگر چه رشد بازار سرمایه به عوامل مختلفی بستگی دارد اما در بلندمدت خود را با تورم و رشد نقدینگی مطابقت می دهد.

بازار سرمایه تورم محور شده است

وی توضیح داد: مقایسه 8 سال گذشته بازارها نشان داده که بازار سرمایه نسبت به رشد قیمت دلار ، عملکرد بسیار بهتری داشته است به طوری که در مقطعی که دلار 17 برابر شده، شاخص کل بورس 24 برابر ، گروه دارو 31 برابر و گروه فلزات 38 برابر و گروه زراعت 53 برابر شده است! در نظر بگیرید که بسیاری از شرکت ها در کنار رشد قیمت ها از اهرم رشد تولید با طرح های توسعه بهره مند هستند ، برای مثال طی همین مدت در حالی که رشد اقتصادی کلی کشور در عمل صفر درصد بوده، رشد تولید گروه زراعت به طور متوسط سالیانه 5 درصد بوده است. اما متاسفانه طی دو سال گذشته با دست درازی دولت در جیب شرکت ها و دستبرد به سودها ، شاهد کاهش رشد تولید در اکثر شرکت ها هستیم و تولید سود خالص شرکت ها صرفا همراه با تورم حرکت می کند که زنگ خطری برای رشد اقتصادی کشور است.

تیر یا مرداد ماه 1403، بازار در انتظار تحول مثبت است

وی با بیان اینکه در دولت رئیسی شاهد بودیم که بازار سرمایه از نظر ارزش دلاری کاهشی بوده و پا به پای بقیه بازارها رشد نکرده و شاید سال 1403 این عقب ماندگی جبران شود، ادامه داد: بررسی نمودار شاخص کل بازار سرمایه در 30 سال گذشته نشان می دهد سیکلهای چند ساله معمولا در بازار سرمایه تکرار شده و معمولا اصلاح 3 تا 4 سال را در بازار شاهد هستیم و بعد شاهد همین دوره رشد بین 3 تا 4 سال هستیم. اکنون می توان گفت در تیر یا مرداد ماه 1403، وارد چهارمین سال اصلاح بازار سرمایه می شویم. براساس این سیکل زمانی احتمال اینکه شاهد شروع سیکل زمانی رشد بازار در میان مدت و بلندمدت باشیم وجود دارد. این سیکل زمانی تا کنون تکرار شده و به نظر می رسد باز هم می تواند تکرار شود و می توانیم شاهد آغاز سیکل زمانی رشد باشیم.

سهامداران سبدشان را متنوع کنند

بیگانی در پایان توصیه کرد سهامداران سعی کنند سبدشان را متنوع کنند. نسبت متنوع کردن برای هر فرد به توجه به آگاهی، ریسک و استراتژی اش می تواند متنوع باشد؛ اما سرمایه گذاری در صندوقهای کالایی، طلا و سهامی به عنوان بخشی از سبد سرمایه گذاری باید مورد توجه قرار گیرد.

به گزارش اقتصادران، تعدادی از فعالین بازار سرمایه در خصوص چشم‌انداز شاخص کل در سال ۱۴۰۳، علل افت و رشد آن و در نهایت صنایع پر اقبال را بررسی کرده اند که در این میان، نکته جالب این است که تقریبا تمام آن‌ها صنعت خودرو را پیشران بازار سرمایه در سال ۱۴۰۳ می‌دانند.

به گزارش اقتصادران، سال قبل در چنین روزی شاخص کل بورس بیش از ۵۰ هزار واحد رشد کرد. بازدهی شاخص کل تا کنون نسبت به ۲۸ اسفند ۱۴۰۱ حدود ده درصد است.

در ۲۸ ام اسفندماه سال ۱۴۰۱ نیز شاخص کل بازار سرمایه حدود ۲۲ هزار واحد بالا رفت و در آخرین روز معاملاتی سال ۱۳۹۹ نیز‌ شاخص بورس به اندازه ۱۷ هزار واحد رشد پیدا کرده‌است.

بررسی حرکت شاخص کل در آخرین روز معاملاتی سه سال گذشته تأیید می‌کند که شاخص کل بورس در آخرین روز معاملاتی هر سال رشد قابل توجهی را به ثبت رسانده و دفترچه معاملاتی بازار سرمایه در آخرین روز هرساله سبز بسته شده است.

رفتار نامنظم دلار تهران در اسفندماه

دلار تهران ولی در روزهای پایانی سال نسبت به شاخص کل بورس حرکات نامنظم‌تری داشته است، با وجودی که برخی معتقدند که قیمت دلار در ماه‌های پایانی سال به خاطر کسری بودجه رشد می‌کند، بررسی سال های متوالی چنین ادعایی را نفی می‌کند چرا که نمیتوان یک الگوی مشخصی برای رفتار دلار در روزها و ماه‌های پایانی سال پیدا کرد. دلار تهران اسفندماه سال گذشته کندل قرمز رنگ ثبت کرد در سال ۱۴۰۰ دلار تهران در اسفندماه تقریبا رنج بود و اسفند سال ۹۹ نیز دلار تهران کاهشی شد.

تا اینجای کار قیمت دلار تهران در اسفند‌ماه رشد کرده‌است و رفتار امروز اسکناس آمریکایی مشخص می‌کند که دفترچه سال ۱۴۰۲ بازار ارز در چه محدوده‌ای بسته خواهد شد و آیا دلار تهران در سال جاری را در کانال ۶۰ هزار تومانی خواهد بست یا خیر؟

امروز آخرین روز معاملاتی سال ۱۴۰۲ در تمامی بازارهاست و روند حرکت تمام بازارها مشخص خواهد شد.

با توجه به پاییز و زمستان سرد و بی‌جان بازار سرمایه بسیاری از تحلیلگران به اولین ماه بهار برای رشد شاخص کل امیدوار هستند و معتقدند که بازار سرمایه در فروردین ماه سبزتر خواهد بود.

حرکت خلاف جهت حباب درهم و سکه

همانطور که پیش بینی می‌شد از میزان حباب ها در روز قبل کم شد، فاصله درهم و دلار تهران با کاهش قیمت دلار و افزایش قیمت درهم حدود ۶۰۰ تومان کم شد. دلاردیجیتال هم در روز قبل کمی رشد کرد تگو خود را به محدوده قیمتی دلار تهران رساند.

در چنین شرایطی سکه امامی بر خلاف درهم و دلار حرکت کرد، سکه امامی وارد کانال قیمتی جدید شد و حباب سکه هم با افزایش وارد کانال ۱۹ درصدی شد که از هفتم بهمن این سطح از حباب در سکه بی سابقه بوده است.

به گزارش اقتصادران، چند روز معاملاتی دیگر از سال‌معاملاتی 1402 بورس تهران باقی‌مانده است و چند صباحی دیگر، پرونده دادوستدهای بازار سهام در سال‌جاری بسته خواهد شد. واقعیت امر این است که بازار سهام در سال‌جاری نتوانست انتظارات را برآورده سازد و نتیجه سرمایه‌گذاری قاطبه سرمایه‌گذاران در این بازار رضایت‌بخش نبود ، همین موضوع یاس و نومیدی زایدالوصفی را در قلمرو بازار سهام ایجاد کرد و سهامداران مستاصل بورس تهران در بازه‌های زمانی مختلف، عطای بازار سهام را به لقای آن بخشیدند. با توجه به موارد یادشده، آنچه که به ذهن مخاطب متبادر می‌شود، این است که  در سالی که انتظارات تورمی  هم در سطح تقریبا بالایی قرار داشت، چرا بازار سهام نتوانست حتی تورم عمومی جامعه را پوشش دهد؟

چــــرا بازار ســرمـایه نتوانست روند صعودی مستمری در سال‌1402 داشته‌باشد؟ چرا سرمایه‌ها از تالار شیشه‌ای گریزان شدند؟ در ادامه مطلب به بررسی سلسله حوادث و عواملی خواهیم پرداخت که موجبات تزریق رکود و رخوت را به تالار شیشه‌ای فراهم‌کردند.

 سیاست‌های انقباضی بانک‌مرکزی

با توجه به جهش ارزی رخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌داده در نیمه دوم سال‌گذشته و تجربه تورم بالای 40درصد برای چندین سال‌متوالی که سبب افزایش فشار اقتصادی به آحاد مردم شده‌است، مهم‌ترین هدف سیاستگذار پولی در سال‌جاری در جهت کنترل نرخ تورم قرارگرفت، پس از اینکه محمدرضا فرزین به‌جای علی صالح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آبادی سکان هدایت بانک‌مرکزی را بر عهده گرفت و با توجه به اینکه شعار سال ‌نیز مبارزه با تورم انتخاب‌شده بود، قابل پیش‌بینی بود که سیاستگذار پولی برای کنترل و مهار تورم در مسیر سیاست‌های انقباضی گام بردارد و در اولین اقدام نرخ‌های بهره را تا سطوح قابل‌توجهی افزایش دهد. هرچند که بیم این وجود داشت که سیاست افزایش نرخ بهره منجر به رکود عمیق در بازارهای دارایی و از جمله بورس شود، اما سیاستگذار در مقطع کنونی ترجیح داد تا صرفا به مساله کنترل نرخ تورم بیندیشد و تصمیم‌گیری درخصوص نتایج و پیامدهای این اقدامات را که همانا افزایش هزینه تامین مالی بنگاه‌های تولیدی و کاهش تولید است را به بعد بسپارد، بنابراین با اقداماتی که بانک‌مرکزی در سال‌جاری انجام داد که انتشار گواهی‌سپرده 30درصدی در اواخر سال‌در رأس آن قرار داشت، نرخ بهره حقیقی نسبت به ماه‌های پیش از آن افزایش قابل‌توجهی را تجربه کرد و همین موضوع بخشی از سرمایه‌های خرد و سیال موجود در اقتصاد کشور را که در جست‌وجوی مأمنی برای مبارزه با تورم، راهی بازارهای مختلف می‌کرد را به سمت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وسوی سیستم بانکی کشور متمایل کرد، بنابراین در مقام جمع‌بندی برای نخستین عاملی که سبب در مضیقه قرارگرفتن بازار سهام در سال‌جاری شد، می‌توان گفت که افزایش نرخ‌های بدون‌ریسک، سبب شد تا ابزارهای درآمد ثابتی مثل سپرده بانکی، اسناد خزانه و اوراق دولتی در حکم رقیب بورس، قدرت بیشتری کسب کنند و سبب تعمیق رکود در بورس شوند.

ترس از سرایت آتش جنگ و درگیری نظامی نیز عامل دیگری بود که سبب شد تا بازار سهام در 6ماهه دوم سال‌جاری از ناحیه ریسک‌های ژئوپلیتیک در تنگنا و مضیقه قرار بگیرد. بعد از درگیری حادث‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده میان حماس و رژیم صهیونیستی در مهرماه سال‌جاری، ریسک‌های مختلف در خاورمیانه ظهور کرد و بعد از آن‌هم به طرق مختلف در خاورمیانه اتفاقات مختلفی به‌وقوع پیوست که سبب شد خاورمیانه برای چند ماه به یکی از تیترهای اصلی اخبار سیاسی جهان تبدیل شود. کشور ما نیز در این اثنا یکی از کشور‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی بود که در تیررس ریسک‌های به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌وقوع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ پیوسته در خاورمیانه قرار داشت و بعضا تحلیل‌هایی در محافل مختلف در راستای سرایت آتش جنگ به ایران مشاهده می‌شد. مجموعه این عوامل سبب شد بورس تهران با فقدان تقاضا مواجه شود و جسارت خریداران برای خرید سهام، روزبه‌روز کمرنگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر از گذشته شود. طبیعتا در چنین شرایطی که تقاضایی فراروی سهام نیست و هر روز شاخص‌های تالار شیشه‌ای با کاهش ارتفاع همراه می‌شوند، افرادی نیز که سهامی تحت‌تملک خود دارند، برای خلاص‌شدن از زیان‌های سنگین، عطای بازار سهام را به لقای آن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بخشند و بازار را ترک می‌کنند، پس می‌توان این‌چنین استنباط کرد که ترس از سرایت آتش جنگ به داخل کشور نیز از مهم‌ترین عواملی بود که سبب شد تا جریان تقاضا از بورس تهران گریزان شود.

 شکاف میان دلار بازار آزاد و دلار نیمایی

این روزها دلار بازار آزاد در حوالی 60‌هزار‌تومان در حال نوسان است و دلار نیمایی نیز به‌تازگی توانسته وارد کانال 40‌هزار‌تومان شود. اختلاف 50‌درصدی میان این دو نرخ، یکی از مهم‌ترین معضلاتی است که در سال‌جاری در بازار سهام قابل‌رویت و ردیابی است. سیاستگذار پولی، برای زدودن سایه این ریسک از سر بازار، باید به کاهش و نهایتا از بین بردن کامل این شکاف ایجادشده، بپردازد که این مهم از دو گذرگاه میسر است، اولین موضوع، کاهش نرخ دلار بازار آزاد است که با توجه به تمایلات صعودی که در ماه‌های اخیر، دلار در بازار آزاد از خود ابراز کرده‌است، کمی دور از ذهن به‌نظر می‌رسد، اما راه‌حل سهل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌الوصول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ برای سیاستگذار افزایش نرخ دلار نیمایی است که یک‌بار در اوایل سال‌گذشته با افزایش نرخ دلار در بازار آزد از سوی سیاستگذار اجرایی شد و سبب شد تا روند صعودی که در بازار سهام از ابتدای اسفند آغاز شده‌بود، استمرار داشته‌باشد. گفتنی است که در یازدهمین روز از اسفند سال‌گذشته، با افزایش قیمت دلار بازار آزاد به 54‌هزار و 250‌تومان و تثبیت نرخ دلار سامانه نیما در نرخ 28‌هزار و 500‌تومان، شکاف میان این دو نرخ به 90‌درصد رسیده بود که سیاستگذار اجازه رشد را به نرخ نیمایی داد و دلار نیمایی در سیزدهم اسفندماه از قیمت 28‌هزار و 500‌تومان تا 38‌هزار و 900‌تومان رشد کرد که منجر به تعدیل شکاف و اختلاف ایجادشده میان این دو نرخ شد. به‌رغم فضای مثبتی که دلار بازار آزاد در تالار شیشه‌ای برای خرید سهام ایجاد می‌کند، اما در بررسی تاثیر بر سودآوری شرکت‌ها دلار نیمایی از اهمیت وافری برخوردار است و شکاف ایجادشده میان این دو نرخ نیز یکی از مهم‌ترین ریسک‌هایی بود که فضای بازار سهام را تحت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌الشعاع قرار داد.

 ضعف سیاستگذار در ایجاد اعتماد

در سال‌جاری سیاستگذار از نواحی مختلف بازار سهام را در تنگنا قرار داد. نخستین ترکشی که بر بدنه نحیف و رنجور اعتماد بازار سهام در سال‌جاری نواخته شد، مساله نرخ خوراک شرکت‌های پتروشیمی بود که زمزمه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های افزایش آن در اردیبهشت سبب شد بازار در مسیر نزولی قرار بگیرد و 51 روز بعد کلیت بازار از آنچه در اردیبهشت حادث شده‌بود، آگاه شد. در ادامه و در قضیه دیگری شرکت‌های پالایشی با کاهش ارتفاع همراه شدند که این موضوع به قیمت‌گذاری در مساله بنزین مرتبط بود. افزون بر این، سیاستگذار بورسی همچنان در زدودن سایه قیمت‌گذاری دستوری از سر صنایع مختلف بورس تهران و خاصه صنعت خودرو و ساخت قطعات که گرفتار زیان انباشته‌های وحشتناکی هستند، عاجز است. مضافا اینکه سیاستگذار نتوانست فضای مثبتی که در نتیجه اخبار مربوط به تجدیدارزیابی بنگاه‌های بورسی ایجادشده بود را تداوم بخشد. در ماده‌2 قانون بازار اوراق‌بهادار مصوب آذر 1384 صراحتا قید شده که در راستای حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران و با هدف ساماندهی، حفظ و توسعه بازار شفاف، منصفانه و کارآی اوراق‌بهادار و به‌منظور نظارت بر حسن اجرای قانون بازار اوراق‌بهادار، شورای‌عالی بورس و همچنین سازمان بورس تشکیل شده‌است. رصد تحرکات سیاستگذار بورسی در سالی که گذشت نشان‌داد که سیاستگذار از ایفای نقش فعال در زمینه حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران و زدودن سایه ریسک‌های مختلف از سر بازار سهام عاجز بوده‌است.

به گزارش اقتصادران، محمد غفوری طی یادداشتی در روزنامه تعادل نوشت:

بازار سرمايه اكنون در فرسايشي‌ترين حالت خود قرار دارد و مي‌توانيم اتفاقات و عواملي كه باعث ايجاد فضاي منفي و ركودي شده كه در آن نه دلار و  نه عوامل پارامتر‌هاي شركت‌ها واكنش نشان نمي‌دهد را بررسي كنيم. نرخ بهره ۳۰ درصدي يا عواملي همانند دخالت‌هاي دولت و بازارساز در بازار سرمايه به صورت واضح براي فعالان بازار سرمايه قابل مشاهده است و با توجه به تصميم‌گيري‌هاي در بازار اين اجازه رشد داده نمي‌شود.

از آنجايي كه حجم عظيمي از بازار دست بازارساز قرار دارد سرمايه‌گذاران حقيقي نقش قابل توجهي نمي‌توانند ايفا كنند. يكي ازعواملي كه باعث رشد يا نزول بازار مي‌شود را مي‌توانيم بازارساز در نظر بگيريم. بازارساز همان دولت و تيم اقتصادي دولت است كه فعلا با توجه به شرايطي كه در بازار ايجاد كردند يعني همان فرسايش و ركود اجازه نمي‌دهد سرمايه و نقدينگي به سمت بورس سراريز شود.

با توجه به استدلال و پيش‌بيني بنده در بازار سرمايه مي‌تواند در تارگت يكسال تورم را رد كند و حتي اين تصميم‌گيري‌هايي كه اجازه به رشد بازار را نمي‌دهد كاور كند؛ چراكه قيمت‌ها در بازار سهام در ارزنده‌ترين حالت ممكن قرار دارد.

اگر دست‌درازي‌ها و تصميم‌ها كمتر شود به راحتي مي‌توانيم شاهد اقبال سرمايه‌گذاران به اين بازار باشيم. از منظر روان‌شناسي فعالان بازار سرمايه در وضعيت نااطميناني قرار دارند. به جرأت مي‌توان گفت كه شدت اتفاقات ۱۷ ارديبهشت‌ماه سال جاري بازار سرمايه خيلي قوي‌تر، زننده‌تر و نااميدكننده‌تر از اتفاقات مردادماه سال ۹۹ بوده است، چراكه اين اتفاقات باعث شد در چند ماه اخير وضعيت ركودي و منفي در بازار را تجربه نماييم كمااينكه در سال ۹۹ بسياري از سرمايه‌گذاران در شرايطي بودند كه پرتفوي سرمايه‌گذاري آنها سود بود و از منظر روانشناسي، فشارهاي رواني از جمله ترس جاماندن از بقيه بازارهاي موازي را تجربه نمي‌كردند و مي‌توان گفت بازار سرمايه توانسته بود ارزش‌افزوده براي بسياري از سرمايه‌گذاران خلق كند؛ منتها اتفاقاتي كه در سال جاري رقم خورد جزو بدترين عملكرد بازارسازها بود.

بازارگردان‌ها، بازارسازها و به بياني حكمران‌ها بازار را كنترل كرده و چه در سودها و چه در نزول‌ها به آن جهت مي‌دهند، ضمن اينكه ۸۵ درصد بازار دست اين افراد است، قاعدتا در چنين بازاري تحليل‌ها به راحتي فيك و چشم‌اندازها با يك ابلاغيه و حركت يا تصميم‌گيري جزيره‌اي نابود مي‌شود كه در سال جاري در حال تجربه آن هستيم. پس درباره بازاري بررسي، تحليل و پيش‌بيني مي‌كنيم كه وزن بسيار بزرگي از آن را مردم و سرمايه‌گذاران عادي تشكيل نمي‌دهند.

در چند سيكل گذشته كه بررسي كنيم خواهيم ديد بازارساز توانسته با يك تصميم، سرمايه‌ها را به سمت بازار روانه يا حتي باعث رشد چند ده برابري در بازارها شود، در وضعيت حال حاضر بازارساز علاقه‌اي به رشد اين بازار نشان نداده است حتي با وجود اينكه در حراج قيمتي قرار داريم فعلا تصميم بازارساز است كه مي‌تواند پارامتر مهمي در جهت بالا كشيدن بازار باشد.

به گزارش اقتصادران، كمتر از يك ماه كاري تا پايان سال زمان باقي مانده و در اين مدت بازارهاي مالي احتمالا بالا و پايين‌هاي بسيار زيادي را تجربه كنند؛ چراكه اخبار زيادي در اين مدت در كشور جريان خواهد داشت.

نخست اينكه انتخابات دوازدهمين دوره مجلس شوراي اسلامي در ۱۱ اسفند ۱۴۰۲ براي تعيين نمايندگان دوازدهمين دوره مجلس (۲۹۰ نماينده براي يك دوره چهار ساله) برگزار خواهد شد. به‌طور كلي انتخابات از نظر سياسي، اقتصادي و اجتماعي تحولات گسترده‌اي به ارمغان مي‌آورد. البته بايد توجه داشت كه انتخابات مجلس شوراي اسلامي نمي‌تواند به اندازه انتخابات رياست‌جمهوري روي بازارها اثر بگذارد. چراكه تنها در اين دوره ۲۹۰ نماينده مجلس انتخاب مي‌شوند؛ درحالي که در انتخابات رياست‌جمهوري سكاندار كشور تغيير مي‌كند و اين تغيير مي‌تواند تمامي مولفه‌هاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و… را تحت تاثير قرار بدهد.

بررسي آمارها در دوره دهم انتخابات مجلس شورای اسلامي و دوره يازدهم نشان مي‌دهد كه بورس در شرايط انتخاباتي مي‌تواند مثبت شود و پس از پايان دوره انتخابات نيز همين مسير خود را براي توسعه و رشد بازار در پيش بگيرد. اما مشكل اينجاست كه زمان زيادي تا ۱۱ اسفند ماه يعني روز انتخابات باقي نمانده و بورس تهران در اين مدت سرخ‌پوش بوده و به نظر نمي‌رسد با شرايط موجود بتواند در چند روز كاري باقي مانده سبز شود.

بورس به مرز نابودي رسيده و شاخص همچنان تنها يك عدد است و ديگر واقعيت بازار را نشان نمي‌دهد. همواره گفته‌اند كه بورس آينده تمام‌نماي اقتصاد كشور است؛ اگر بخواهيم اين جمله را در نظر بگيريم به اين نتيجه خواهيم رسيد كه واقعيت اقتصادي كشور با اعداد و اراقام منتشر شده فرق دارد و وضعيت اقتصادي كشور بسيار وخيم است.

روزي كه رييس دولت سيزدهم از كابينه راي اعتماد گرفت؛ ارزش بازار بورس ۶۲۰۰ همت يا ۲۲۴ ميليارد دلار بود و امروز به ۷۲۰۰ همت يا ۱۶۱ ميليارد دلار رسيده است. حال اگر اين شرايط را به اقتصاد كشور بسط دهيم به اعداد و ارقام كاملا جديدي خواهيم رسيد كه تا به امروز چنين عددهايی در اقتصاد نبوده است.

همانطور كه توضيح داده شد بورس اين روزها بالا و پايين‌هاي بسيار زيادي را تجربه خواهد كرد؛ اما بررسي شرايط و آمار نشان مي‌دهد كه اغلب اين شرايط منفي شدن بازار و زيان دوباره براي سهامداران خواهد بود و احتمالا سهامداران دوباره به همين زودي‌ها با يك تلخي جديد آشنا شوند و اگر حواس مسوول از شاخص پرت شود احتمالا خيلي قوي شاهد ورود به كانال يك ميليوني باشيم. به‌طور كلي آمار نشان مي‌دهد كه بورس زمستان را تلخ به پايان خواهد رساند.

به گزارش اقتصادران، بورس تهران همچنان در محدوده خطرناك است و شاخص از كانال ۲,۱ ميليوني خارج شده و دوباره همانند روزهاي اخير كوچك‌ترين منفي مي‌تواند شرايط را وخيم سازد. اكنون اعتماد و افزايش نقدينگي مي‌تواند به كمك بازار بیاید و شرايط را تغيير دهد. مساله اينجاست كه اعتماد در بازار سرمايه با عدم دخالت و ثبات به وجود مي‌آيد اين بدان معناست كه اگر مسوولان امر در بازار دخالتي نداشته باشند و اجازه دهند شرايط با ثبات ادامه يابد آن زمان مي‌توان به آينده اميدوار بود. بارها تكرار شده كه بورس تهران بيش از هر چيزي نياز به اعتماد دارد كه پس از اين اعتماد نقدينگي نيز وارد بازار مي‌شود.

اگر اعتماد در بازار افزايش يابد همه‌چيز به شرايط نرمال و معقول خواهد رسيد و آرام آرام ميزان سرمايه‌گذاري در بورس نيز افزايشي خواهد شد. اعتماد ركن مهم سرمايه‌گذاري در تمامي بازارهاي مالي به حساب مي‌آيد و از سال ۹۹ به واسطه عملكرد مسوولان شاهد كاهش اعتماد در تالار شيشه‌اي معاملات بوديم. كاهش اعتماد مساوي با خروج نقدينگي از بازار است و زماني كه پول در بازار سرمايه وجود نداشته باشد معاملات نيز سقوط خواهد كرد. اكنون شاخص كل بورس به محدوده كمتر از ۲.۱ ميليوني رسيده و به نوعي در تراز ۲ ميليوني قرار دارد و شرايط خطرناكي را تجربه مي‌كند.

شاخص دو ميليوني از نظر رواني كمك زيادي به شرايط بازار سرمايه مي‌كند و مي‌تواند تا حدود زيادي سرمايه را در بازار حفظ كند. براي نمونه روز گذشته خروج نقدينگي از بازار سرمايه رشد ۷۰۸ درصدي داشت. بخشي از سهامداران به همين شاخص دو ميليوني اعتماد دارند و به واسطه عدد اين شاخص سرمايه‌هاي خود را در بورس نگاه داشته‌اند؛ حال افت شاخص از اين محدوده باعث خروج نقدينگي سنگين نيز خواهد شد.

فرصت سرمايه‌گذاري جديد

بازار از نگاه معاملات

طي معاملات دومين روز كاري هفته يعني دوشنبه، شاخص كل بورس تهران ۸ هزار و ۲۰۳ واحد نسبت به روز كاري گذشته پايين‌تر ايستاد و به سطح ۲ ميليون و ۹۱ هزار و ۹۰۰ واحد رسيد. شاخص كل هم‌وزن بورس نيز با كاهش ۵ هزار و ۱۸ واحدي در رقم ۷۳۴ هزار و ۷۹۶ واحدي ايستاد. شاخص كل فرابورس با افت ۲۱۴ واحدي به رقم ۲۵ هزار و ۲۲۵ واحد رسيد. همچنين شاخص هم وزن فرابورس با ريزش ۹۲۴ واحد به سطح ۱۳۶ هزار و ۶۰۷ واحد رسيد.

روز دوشنبه خالص تغيير مالكيت حقوقي به حقيقي بازار منفي شد و ۲۹۹ ميليارد تومان پول حقيقي از بازار سهام خارج شد كه نسبت به روز شنبه افزايش ۷۰۸ درصدي داشته است. در اين روز نماد خگستر بيشترين خروج پول حقيقي را داشت كه ارزش آن ۲۲ ميليارد تومان بود. پس از خگستر، نمادهاي ناما، خساپا، فكمند و فصبا بيشترين خروج پول حقيقي را داشتند. در سوي ديگر، بيشترين ورود پول حقيقي به نمادهاي فاسمين، فن افزار، كروميت، بيوتيك و ثباغ تعلق داشت. دوشنبه شبندر، وبملت و شپنا نمادهاي قرمز پوش بورس بودند كه بيشترين اثر را در افت شاخص كل بورس داشتند. در سوي ديگر نمادهاي كگل، فسبزوار و كوير از نمادهاي سبز بودند كه اثر مثبت بر شاخص داشتند. در فرابورس نيز نمادهاي بپاس، شگويا و وسپهر بيشترين اثر كاهنده را بر شاخص داشتند و نمادهاي غصينو، ثباغ و آ س پ بيشترين اثر افزايشي را بر شاخص كل فرابورس داشتند. در بين نمادهاي پرتراكنش بورس روز اخير نماد سصفها بيشترين تراكنش را داشت و داتام و فاسمين در رتبه‌هاي بعدي قرار گرفتند. در فرابورس نيز فنر، كروميت و فصبا بيشترين تراكنش را داشتند. طي دومين روز كاري هفته ارزش معاملات كل بازار سهام به ۲۹۶ هزار و ۹۰۲ ميليارد تومان رسيد. ارزش معاملات اوراق بدهي در بازار ثانويه ۲۹۰ هزار و ۲۵۴ ميليارد تومان بود كه ۹۸ درصد از ارزش كل معاملات بازار را در اين روز شامل مي‌شود. ارزش معاملات خرد نيز با افزايش ۱۸ درصدي به نسبت روز معاملاتي قبل به رقم ۴ هزار و ۱۳۵ ميليارد تومان رسيد.

در معاملات اين روز نماد فنر بيشترين ارزش معاملات بازار سهام را به خود اختصاص داد كه ارزش معاملات آن ۳۶۴ ميليارد تومان بود. پس از فنر، سصفها بيشترين ارزش معاملات را داشت و كروميت رتبه سوم بيشترين ارزش معاملات را به خود اختصاص داد و پس از آن، دو نماد فاسمين و كترام در رتبه‌هاي بعدي بيشترين ارزش معاملات قرار گرفتند. در حجم معاملات نيز سهام فنر با تعداد ۳۰۱ ميليون و ۲۲۳ هزار و ۲۲ سهم در صدر قرار گرفته است. شستا در رتبه دوم بيشترين حجم معاملات بازار قرار گرفت و رتبه سوم به وبملت تعلق داشت. دو نماد كرمان و حفارس نيز در رتبه‌هاي بعدي بيشترين حجم معاملات بازار قرار داشتند. در معاملات دوشنبه، ۴۸ نماد صف خريد داشتند و ۵۶ نماد با صف‌ فروش مواجه بودند. مجموع ارزش صف‌هاي خريد با افت ۳۴ درصدي نسبت به روز كاري قبل به ۳۰۳ ميليارد تومان كاهش يافت و مجموع ارزش صف‌هاي فروش نيز با افزايش ۱۴ درصدي به ۲۱۹ ميليارد تومان رسيد.