به گزارش اقتصادران، پس از حدود ۱۵ روز انسداد کامل فضای هوایی ایران بهدلیل آغاز حملات نظامی اسرائیل، آسمان شرق کشور سرانجام برای برخی پروازها بازگشایی شد. در این گزارش آخرین تحولات مربوط به پروازهای خارجی و داخلی، وضعیت حریم هوایی ایران و فعالیت فرودگاهها پس از جنگ را مرور میکنیم.
بخش اول: پروازهای خارجی؛ بازگشت تدریجی، اما محدود
با باز شدن نسبی آسمان شرق کشور، برخی از ایرلاینهای داخلی و خارجی فعالیت خود را از سر گرفتهاند.
سامانی دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی اعلام کرده فقط ۶ مسیر خارجی از فرودگاه مشهد برقرار است؛ بنابراین فرودگاه بینالمللی هاشمی نژاد مشهد اکنون تنها پایگاه اصلی انجام پروازهای بینالمللی به مقاصدی چون: مسقط، دبی، استانبول، تاشکند، لاهور، گوآنجو، مدینه، نجف و بغداد است.
برخی ایرلاینهای فعال در حال حاضر شامل ایران ایر، سپهران، ماهان، تابان، قشم ایر، معراج، زاگرس، ایران ایرتور است.
از بین شرکتهای خارجی مانند: فلایدوبی، ایرعربیا، پگاسوس، ترکیش ایرلاین، آریانا افغان به فرودگاه بین المللی هاشمی نژاد مشهد پرواز دارند.
قیمت بلیتها بهطور قابلتوجهی متغیر است. برای مثال فلایدوبی در مسیر مشهد-دبی حدود ۶۳ میلیون تومان است در حالی که قیمت بلیط ایرعربی در همین مسیر حدود ۱۸.۵ میلیون تومان و هواپیمایی سپهران در مسیر مشهد-امارات حدود ۱۲ میلیون تومان است.
بیشتر زائران حج که در عربستان منتظر بازگشت بودند، پس از بازگشایی آسمان شرق، از طریق پروازهای شرکت هما (ایران ایر) به مشهد منتقل شدند و از آنجا بهصورت زمینی به شهرهای دیگر بازگشتند. پیش از باز شدن مرزهای هوایی به مشهد، بسیاری از حجاج مجبور شدند از مرز زمینی عربستان با عراق به کشور عزیمت کنند.
بخش دوم: پروازهای داخلی؛ تنها در شرق کشور
مجید اخوان سخنگوی وزارت راه و شهرسازی گفته همه فرودگاههای شرق کشور اعم از بیرجند، چابهار، زاهدان، مشهد و سبزوار فعال هستند و هر ایرلاینی میتواند در این فرودگاهها تردد کند؛ بنابراین هنوز هیچ پرواز داخلی در مرکز، غرب یا جنوب کشور انجام نمیشود.
مجید اخوان میگوید: هنوز مشخص نیست که چه زمانی فرودگاههای مرکز، جنوب و غرب کشور بازگشایی میشود.
بخش سوم: حریم هوایی ایران؛ عبور مجاز، فرود ممنوع
طبق گفتههای سخنگوی وزارت راه، برای پروازهای داخلی و خارجی که قصد فرود در ایران را دارند، فقط آسمان شرق کشور باز است. اما آسمان مرکز و غرب کشور برای پروازهای عبوری بینالمللی باز شده است و هرچند هیچ فرودی در این مناطق مجاز نیست.
در حال حاضر پروازهایی از مبدا شهرهایی مانند دوبی، دوحه، تفلیس، ایروان، باکو، تاشکند در حال عبور از حریم هوایی ایران به سمت اروپا، عربستان و شمال آفریقا هستند.
با وجود باز بودن فضای عبوری، ایرلاینهای بزرگی مانند لوفتهانزا، امارات، قطر و کیالام هنوز از عبور از حریم هوایی ایران اجتناب میکنند.
بخش چهارم: وضعیت فرودگاههای ایران پس از جنگ
سخنگوی وزارت راه گفته: زیرساخت تمام فرودگاههای کشور سالم است و تنها باند فرودگاههای تبریز و اصفهان آسیب دیدهاند که طی روزهای آینده بازسازی آنها در حال اتمام است.
فرودگاههای فعال در حال حاضر بهصورت کامل در شرق کشور متمرکز هستند.
فعالیت فرودگاههای بزرگی، چون امام خمینی، مهرآباد و شیراز تا اطلاع ثانوی متوقف است.
تا این لحظه و بر اساس گزارشهای رسمی و نیمهرسمی منتشرشده در رسانههای داخلی و بینالمللی، برخی فرودگاههای ایران در جریان حملات هوایی اسرائیل از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ بهطور مستقیم یا غیرمستقیم هدف قرار گرفته یا آسیب دیدهاند. به جز فرودگاه تبریز و اصفهان که مورد تایید وزارت راه هم قرار گرفته، فرودگاه نظامی شیراز و فرودگاه مهرآباد تهران هم مورد حمله قرار گرفتهاند. میزان آسیب وارده به این فرودگاهها روشن نیست.
طبق گزارشهای رسیده که نشان میدهد مشکل بازگشایی فرودگاهها، آسیب جدی است که به ناوبری هوایی و رادارهای پروازی وارد شده است. اسرائیل چندین رادار ایران را هدف قرار داده است.
طبق گفتههای رسمی، زمان بازگشایی کامل فضای هوایی ایران نامشخص است و وابسته به شرایط امنیتی و ثبات در منطقه خواهد بود.
بازگشایی جزئی آسمان ایران گامی اولیه برای بازگشت به شرایط عادی پس از بحران نظامی اخیر با اسرائیل است. با این حال، محدودیتها در مرکز، جنوب و غرب کشور همچنان پابرجاست و عبور امن از حریم هوایی ایران نیز در اختیار ایرلاینهایی است که مایل به ریسک نیستند.
