برچسب: وام بانکی

  • بریز و بپاش بانک‌ها برای خودی‌ها!

    بریز و بپاش بانک‌ها برای خودی‌ها!

    به گزارش اقتصادران، بر اساس تازه‌ترین آمار منتشر شده از سوی بانک مرکزی، در پایان سال ۱۴۰۳ مجموع خالص تسهیلات پرداخت‌شده به اشخاص و شرکت‌های مرتبط در ۲۱ بانک و موسسه اعتباری به حدود ۱۰۵.۳۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

    در چارچوب الزامات ناظر پولی برای ارتقاء شفافیت در نظام بانکی، بانک‌ها موظف به افشای اطلاعات مربوط به تسهیلات اعطایی به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود هستند. بررسی این تسهیلات از منظر تمرکز اعتباری، نسبت تسهیلات به وثایق، بازپرداخت و تعارض منافع از اهمیت بالایی برخوردار است.

    این گزارش، مروری دارد بر تسهیلات اعطایی ۲۱ بانک به اشخاص و شرکت‌های مرتبط خودشان تا پایان سال ۱۴۰۳. اطلاعات این گزارش مستند به داده‌های رسمی منتشرشده توسط بانک‌های مزبور در سایت بانک مرکزی است.

    بررسی میزان تسهیلات پرداخت‌شده به اشخاص و شرکت‌های مرتبط در شبکه بانکی کشور نشان می‌دهد که تفاوت‌های قابل توجهی میان بانک‌ها در نحوه و حجم تخصیص منابع به نهاد‌های وابسته خود وجود دارد.

    براساس داده‌های بررسی‌شده از ۲۱ بانک و مؤسسه اعتباری، مجموع خالص تسهیلات پرداخت‌شده به اشخاص و شرکت‌های مرتبط تا پایان سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۰۵ ٬ ۳۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

    این رقم قابل توجه، بیانگر سطح بالای تمرکز اعتبارات در میان نهاد‌های وابسته به خود بانک‌ها است؛ امری که از منظر نظارت مالی، شفافیت و مدیریت ریسک می‌تواند تبعات قابل توجهی برای سلامت نظام بانکی به‌همراه داشته باشد.

    در صدر فهرست تسهیلات پرداختی بانک‌ها به شرکت‌های مرتبط خود، بانک‌هایی همچون ملی ایران، سپه، اقتصاد نوین، سامان و کارآفرین قرار دارند که هر یک بالغ بر ده‌ها هزار میلیارد تومان به مجموعه‌های هم‌خانواده خود تسهیلات پرداخت کرده‌اند.

    بانک‌ها چقدر به خودشان وام دادند؟///

    ۱۰ بانک اول از نظر بالاترین خالص تسهیلات پرداختی به اشخاص مرتبط (همت):

    – بانک سپه – ۲۶ ٬ ۰۱۵ ٫ ۷۵ هزار میلیارد تومان

    – بانک اقتصاد نوین – ۱۸ ٬ ۸۸۱ ٫ ۹۵ هزار میلیارد تومان

    – بانک سامان – ۱۸ ٬ ۱۴۹ ٫ ۱۵ هزار میلیارد تومان

    – بانک ملی ایران – ۱۴ ٬ ۳۲۴ ٫ ۳۰ هزار میلیارد تومان

    – بانک کارآفرین – ۱۱ ٬ ۶۵۳ ٫ ۶۴ هزار میلیارد تومان

    – بانک سینا – ۱۰ ٬ ۰۸۷ ٫ ۹۵ هزار میلیارد تومان

    – بانک پارسیان – ۲ ٬ ۹۵۲ ٫ ۱۵ هزار میلیارد تومان

    – بانک آینده – ۸۵۵ ٫ ۶۵ هزار میلیارد تومان

    – بانک شهر – ۶۸۰ ٫ ۶۸ هزار میلیارد تومان

    – بانک گردشگری – ۳۲۶ ٫ ۴۷ هزار میلیارد تومان

    این تمرکز اعتباری، به‌ویژه در مواردی که بخش عمده منابع تنها به یک یا دو شرکت اختصاص یافته، می‌تواند از منظر مدیریت ریسک، تعارض منافع و سلامت اعتباری شبکه بانکی، چالش‌برانگیز باشد. در مقابل، برخی بانک‌ها مانند خاورمیانه، صنعت و معدن و تجارت ارقام نسبتاً پایین‌تری را گزارش کرده‌اند که ممکن است نشان‌دهنده محدودیت در ارتباطات درون‌گروهی یا سیاست‌های اعتباری محتاطانه‌تر باشد.

    نکته مهم آن است که بخشی از این تسهیلات ممکن است در قالب پروژه‌های اقتصادی، صنعتی، یا زیرساختی باشد، اما لزوم نظارت مؤثر، شفافیت، و گزارش‌دهی دقیق در این حوزه برای کاهش ریسک‌های سیستماتیک، ضرورتی انکارناپذیر است.

    در فایل مربوط به تسهیلات پرداختی به اشخاص مرتبط بانک‌ها اطلاعاتی از بانک‌های ایران ونزوئلا، مسکن، پست بانک، توسعه تعاون و سرمایه منتشر نشده است.

    بانک اقتصاد نوین به کدام شرکت‌هایش ۱۸.۸۸ هزار میلیارد تومان وام داد؟

    بر اساس داده‌های منتشر شده از بانک اقتصاد نوین، این بانک تا پایان اسفندماه سال ۱۴۰۳ مجموعاً حدود ۱۸ ٫ ۸۸ هزار میلیارد تومان (۱۸.۸۸۱.۹۴۹.۸۹۰.۵۷۵ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود اعطا کرده است. از این میان، حدود ۶ ٫ ۷۲ هزار میلیارد تومان مربوط به اصل مبلغ پرداختی بوده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات در این بانک عبارتند از:

    – سرمایه‌گذاری عمران و توسعه پایدار ایرانیان – ۱۲ ٫ ۵۹ هزار میلیارد تومان

    – به‌پخش – ۲ ٫ ۸۴ هزار میلیارد تومان

    – لیزینگ اقتصاد نوین – ۲ ٫ ۵۷ هزار میلیارد تومان

    – پرداخت نوین آرین – ۰ ٫ ۸۸ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، این چهار شرکت مجموعاً بیش از ۹۰ درصد تسهیلات اعطایی به اشخاص مرتبط را دریافت کرده‌اند.

    بررسی اطلاعات آماری بانک اقتصاد نوین در این بخش نشان میدهد، تمرکز اصلی بانک در اعطای وام‌های مرتبط بر شرکت سرمایه‌گذاری عمران و توسعه پایدار ایرانیان بوده که به‌تنهایی بیش از دو سوم کل تسهیلات مرتبط را دریافت کرده است. بررسی نسبت مانده جاری و غیرجاری این تسهیلات می‌تواند نمای روشنی از ریسک‌های اعتباری و الزامات نظارتی ارائه دهد.

    بانک ایران زمین چقدر وام به شرکت‌های خود داد؟

    بررسی تسهیلات اعطایی به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بانک ایران زمین نشان می‌دهد که مجموع تسهیلات اعطایی به اشخاص مرتبط برابر با حدود ۲۵۷ ٫ ۳۲ هزار میلیارد تومان (۲۵۷.۳۲۴.۵۱۸.۳۷۳.۵۶۷ ریال) بوده است. این رقم دقیقاً برابر با اصل مبالغ پرداختی نیز می‌باشد.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات این بانک عبارتند از:

    توسعه تجارت داتام – ۲۵۵ ٫ ۷۷ هزار میلیارد تومان

    جهان ارقام پارس – ۱ ٫ ۵۶ هزار میلیارد تومان

    بیش از ۹۹ ٪ از تسهیلات اعطایی به اشخاص مرتبط در این بانک به شرکت توسعه تجارت داتام اختصاص یافته است. این تمرکز شدید بر یک نهاد واحد، می‌تواند از منظر تمرکز اعتباری و احتمال تعارض منافع نیازمند بررسی دقیق‌تر باشد. تسهیلات مذکور به‌طور کامل در قالب مانده جاری و بدون ثبت مانده غیرجاری در فایل ارائه شده‌اند.

    بانک آینده چقدر به خودی‌هایش وام داد؟

    بررسی داده‌های منتشر شده از بانک آینده نشان می‌دهد که این بانک در مجموع حدود ۸۵۵ ٫ ۶۵ هزار میلیارد تومان (۸۵۵.۶۵۳.۰۶۶.۰۳۷.۷۶۸ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود پرداخت کرده است. همچنین اصل مبلغ پرداخت‌شده برای این تسهیلات نیز معادل ۱ ٬ ۳۹۵ ٫ ۴۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    شرکت توسعه بین‌الملل ایران مال – ۵۶۴ ٫ ۶۶ هزار میلیارد تومان

    شرکت ارزش آفرینان آینده – ۹۹ ٫ ۵۴ هزار میلیارد تومان

    سفیر امواج آریا – ۳۴ ٫ ۴۵ هزار میلیارد تومان

    راسا راه استوار (سهامی خاص) – ۳۳ ٫ ۱۰ هزار میلیارد تومان

    شرکت آرین پردیس دنا – ۳۲ ٫ ۴۸ هزار میلیارد تومان

    توسعه عمران فردا گستر – ۳۲ ٫ ۴۲ هزار میلیارد تومان

    ستاره تابناک هشتم توس – ۲۶ ٫ ۲۱ هزار میلیارد تومان

    توسعه تجارت نگین بینالود – ۱۵ ٫ ۷۱ هزار میلیارد تومان

    ارزش آفرینان سیراف – ۹ ٫ ۸۵ هزار میلیارد تومان

    گروه مالی آینده هیوا – ۵ ٫ ۱۰ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، تنها شرکت توسعه بین‌الملل ایران مال به‌تنهایی حدود ۶۶ درصد از کل تسهیلات اعطایی به اشخاص مرتبط این بانک را دریافت کرده است.

    مابقی تسهیلات عمدتاً به شرکت‌هایی با نام‌های هم‌راستا و مشابه پرداخت شده که احتمال ارتباط گروهی یا ساختاری میان آنها را مطرح می‌کند. این تمرکز بالا در اعطای تسهیلات می‌تواند نشانه‌ای از ریسک تمرکز اعتباری، تعارض منافع یا نبود تنوع در سبد تسهیلات مرتبط باشد.

    پارسیان چقدر به شرکت‌هایش وام داد؟

    بر اساس اطلاعات فایل ارائه‌شده از بانک پارسیان، مجموع تسهیلات خالص پرداختی به اشخاص مرتبط با این بانک تا پایان سال ۱۴۰۳ برابر است با ۲,۹۵۲ میلیارد تومان (۲۹,۵۲۱,۵۳۲,۴۳۴,۱۶۱ ریال). با این حال، اطلاعات دقیق درباره نام شرکت‌ها یا اشخاص دریافت‌کننده این تسهیلات در فایل بانک پارسیان موجود نیست. ​

    پاسارگاد ۳۰۱.۸۲ همت به خودی‌هاش وام داد

    مطابق داده‌های رسمی بانک پاسارگاد، مجموع تسهیلات اعطایی به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با این بانک، تا پایان سال ۱۴۰۳ برابر با حدود ۳۰۱ ٫ ۸۲ هزار میلیارد تومان (۳۰۱.۸۲۳.۷۴۵.۹۰۸.۹۶۷ ریال) بوده است. همچنین، اصل مبلغ پرداختی نیز معادل ۳۰۴ ٫ ۷۳ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    شرکت سرمایه‌گذاری پارس آریان – ۶۷ ٫ ۰۷ هزار میلیارد تومان

    ارزش آفرینان پاسارگاد – ۶۶ ٫ ۴۵ هزار میلیارد تومان

    دانشگاه خاتم – ۴۶ ٫ ۵۵ هزار میلیارد تومان

    فناوری اطلاعات و ارتباطات پاسارگاد آریان – ۴۳ ٫ ۰۱ هزار میلیارد تومان

    توسعه فناوری ارتباطات پاسارگاد آریان – ۲۵ ٫ ۱۰ هزار میلیارد تومان

    مدیریت ساختمانی آریان پاسارگاد – ۲۰ ٫ ۹۸ هزار میلیارد تومان

    مدبران تجارت ایرانیان – ۹ ٫ ۸۳ هزار میلیارد تومان

    پاسارگاد پرواز کیش – ۶ ٫ ۱۵ هزار میلیارد تومان

    نظم‌آوران شایسته – ۴ ٫ ۷۱ هزار میلیارد تومان

    نویان ابر آروان – ۴ ٫ ۵۶ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، دو شرکت اول یعنی پارس آریان و ارزش آفرینان پاسارگاد، مجموعاً بیش از ۴۴ درصد از کل تسهیلات اشخاص مرتبط بانک پاسارگاد را دریافت کرده‌اند.

    تسهیلات اعطایی گسترده به شرکت‌های فناوری‌محور و آموزشی (مانند دانشگاه خاتم و شرکت‌های ICT) از مشخصه‌های بارز این گزارش است. تمرکز تسهیلات بر مجموعه‌ای محدود از شرکت‌های وابسته، موضوعی قابل تأمل از منظر نظارت مالی و تعارض منافع است.

    بانک تجارت به کدام شرکت‌ها بیشترین وام را داد؟

    مطابق با داده‌های افشا شده توسط بانک تجارت، این بانک در مجموع حدود ۱۰ ٫ ۵۴ هزار میلیارد تومان (۱۰.۵۳۹.۸۰۴.۸۴۴.۴۵۴ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود پرداخت کرده است. همچنین اصل مبلغ پرداخت‌شده نیز برابر با ۱۳ ٫ ۲۹ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    لیزینگ ایران – ۴ ٫ ۹۷ هزار میلیارد تومان

    آزادراه قزوین – رشت – ۱ ٫ ۷۰ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری بانک تجارت – ۱ ٫ ۵۲ هزار میلیارد تومان
    فرآورده‌های غذایی و قند یاسوج – ۱ ٫ ۳۰ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری سرمایه‌گذاری ملی ایران – ۱ ٫ ۰۵ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، تنها شرکت لیزینگ ایران حدود ۴۷ درصد از کل تسهیلات اشخاص مرتبط بانک تجارت را به خود اختصاص داده است.

    بخش عمده‌ای از تسهیلات اعطایی به شرکت‌های مالی (کارگزاری‌ها، لیزینگ‌ها) یا پروژه‌های عمرانی وابسته بوده که نیازمند بررسی بیشتر از منظر بازپرداخت و ریسک تمرکز اعتباری است.

    در مقایسه با برخی بانک‌ها، رقم کل تسهیلات اشخاص مرتبط در بانک تجارت در سطح پایین‌تری قرار دارد، اما تمرکز اعتباری همچنان بالاست.

    خاورمیانه چقدر به خودی‌هایش وام داد؟

    بانک خاورمیانه طی سال ۱۴۰۳، مبلغی معادل ۳ ٫ ۹۵ هزار میلیارد تومان (۳.۹۵۳.۴۲۶.۹۴۷.۹۵۸ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود اعطا کرده است. همچنین، اصل مبالغ پرداخت‌شده برابر با حدود ۴ ٫ ۳۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    قند مرودشت – ۱ ٫ ۶۵ هزار میلیارد تومان

    شرکت خدمات ارزی و صرافی خاورمیانه – ۱ ٫ ۳۰ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری بورسیران – ۱ ٫ ۰۱ هزار میلیارد تومان

    تمرکز تسهیلات این بانک بر ۳ شرکت وابسته و مشخص است که مجموعاً نزدیک به ۱۰۰ ٪ کل تسهیلات مرتبط را به خود اختصاص داده‌اند.

    تنوع پایین دریافت‌کنندگان و حجم بالای تسهیلات برای هر یک، موضوعی است که از منظر نظارتی و ریسک اعتباری، می‌تواند محل توجه باشد.

    شرکت‌هایی مانند صرافی خاورمیانه و کارگزاری بورسیران به‌صورت مستقیم با ماهیت بانکی بانک در ارتباط هستند و این می‌تواند حساسیت‌های بیشتری ایجاد کند.

    بیشترین وام به خودی بانک دی به کدام شرکت‌ها پرداخت شد؟

    بانک دی مجموعاً حدود ۷۴ ٫ ۱۸ هزار میلیارد تومان (۷۴.۱۸۳.۹۴۶.۲۲۱.۷۷۴ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود اعطا کرده است. از این میان، اصل مبلغ پرداختی حدود ۷۳ ٫ ۸۹ هزار میلیارد تومان گزارش شده است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    گروه مالی دی – ۴۳ ٫ ۴۵ هزار میلیارد تومان

    شرکت تولید نیروی برق دماوند – ۲۱ ٫ ۰۵ هزار میلیارد تومان

    بیمه دی – ۶ ٫ ۶۱ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری بانک دی – ۱ ٫ ۹۶ هزار میلیارد تومان

    تجارت الکترونیک دی – ۱ ٫ ۱۰ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، حدود ۹۵ ٪ از کل تسهیلات مرتبط بانک دی در اختیار پنج شرکت کاملاً وابسته به گروه مالی دی قرار دارد.

    تمرکز بالا در اعطای منابع به شرکت‌های زیرمجموعه (به‌ویژه گروه مالی دی و شرکت دماوند) از نظر ریسک تمرکز و تعارض منافع حائز اهمیت است.

    نام شرکت‌های تسهیلات‌گیرنده نشان‌دهنده پوشش گسترده فعالیت‌های مالی، بیمه‌ای، انرژی و دیجیتال توسط نهاد‌های مرتبط با بانک دی است.

    بانک رفاه ۲۰۰ هزار میلیارد تومان به تأمین اجتماعی وام داد

    مطابق داده‌های رسمی بانک رفاه، مجموع تسهیلات اعطایی به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با این بانک بالغ بر ۲۱۷ ٫ ۰۰ هزار میلیارد تومان بوده است. این رقم برابر با اصل مبالغ پرداخت‌شده نیز می‌باشد.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    سازمان تأمین اجتماعی – ۲۰۰ ٫ ۰۰ هزار میلیارد تومان

    پالایش نفت بندرعباس – ۱۷ ٫ ۰۰ هزار میلیارد تومان

    نکات قابل توجه: بیش از ۹۲ ٪ کل تسهیلات اعطایی به اشخاص مرتبط بانک رفاه به سازمان تأمین اجتماعی اختصاص دارد.

    ارتباط ساختاری مستقیم بانک با سازمان تأمین اجتماعی، موضوع تمرکز تسهیلات را برجسته‌تر می‌کند. به‌جز دو نهاد اصلی، سایر دریافت‌کنندگان تسهیلات یا فاقد تسهیلات ثبت‌شده هستند یا مبالغ ناچیزی در مقایسه با کل تسهیلات دارند.

    ۴ شرکت ۹۵ درصد وام ۱۰ همتی بانک سینا را گرفتند

    در چارچوب الزامات ناظر پولی کشور مبنی بر افشای تسهیلات اعطایی به اشخاص و شرکت‌های مرتبط، بانک سینا نیز اطلاعات مربوط به تسهیلات درون‌گروهی خود را منتشر کرده است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که تمرکز بالایی در تخصیص منابع اعتباری به شرکت‌های هم‌نام و وابسته به برند «سینا» وجود دارد.

    خالص تسهیلات پرداختی به شرکت‌های مرتبط بانک سینا ۱۰ ٬ ۰۸۷ ٫ ۹۵ هزار میلیارد تومان و اصل مبلغ پرداخت‌شده ۱۰ ٬ ۹۱۶ ٫ ۱۸ هزار میلیارد تومان است.

    شرکت‌های وابسته با بیشترین دریافت تسهیلات:

    شرکت توسعه اعتماد مبین – ۴ ٬ ۱۴۱ ٫ ۷۱ هزار میلیارد تومان

    شرکت توسعه نوآوری و فناوری سینا – ۲ ٬ ۷۱۸ ٫ ۴۳ هزار میلیارد تومان

    شرکت توسعه سینا – ۱ ٬ ۶۹۵ ٫ ۷۴ هزار میلیارد تومان

    شرکت توسعه فناوری اطلاعات سینا (تفاس) – ۱ ٬ ۵۳۲ ٫ ۰۵ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، چهار شرکت بالا بیش از ۹۵ ٪ کل تسهیلات مرتبط بانک سینا را دریافت کرده‌اند.

    همه این شرکت‌ها نام‌هایی دارند که ارتباط ساختاری مستقیم با برند «سینا» را نشان می‌دهند، و در حوزه‌هایی مانند فناوری، نوآوری، توسعه صنعتی و دیجیتال فعال‌اند.

    این تمرکز بالای منابع اعتباری در میان مجموعه‌های درون‌گروهی، می‌تواند از نظر ریسک اعتباری، شفافیت و حاکمیت شرکتی مورد ارزیابی جدی قرار گیرد.

    بانک شهر ۶۸۰.۶۸ همت به خودی‌هایش وام داد

    مطابق با داده‌های ارائه‌شده، بانک شهر در سال ۱۴۰۳ جمعاً مبلغی در حدود ۶۸۰ ٫ ۶۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط اعطا کرده است. همچنین، اصل مبالغ پرداختی برابر با ۷۰۵ ٫ ۸۸ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    شهرداری تهران – ۳۵۱ ٫ ۲۴ هزار میلیارد تومان

    مسکن و ساختمان جهان – ۱۰۵ ٫ ۳۷ هزار میلیارد تومان

    شهرداری شیراز – ۴۷ ٫ ۳۹ هزار میلیارد تومان

    گروه توسعه صنایع و معادن شهر – ۴۵ ٫ ۹۶ هزار میلیارد تومان

    شهرداری اصفهان – ۳۰ ٫ ۸۹ هزار میلیارد تومان

    شهرداری مشهد – ۲۹ ٫ ۶۱ هزار میلیارد تومان

    شهرداری کرج – ۲۳ ٫ ۷۰ هزار میلیارد تومان

    شهرداری قم – ۲۱ ٫ ۹۱ هزار میلیارد تومان

    نوسازان شهر تهران – ۴ ٫ ۹۴ هزار میلیارد تومان

    صرافی شهر – ۴ ٫ ۴۹ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، شهرداری تهران به‌تنهایی بیش از نیمی از کل تسهیلات مرتبط بانک شهر را دریافت کرده است.

    فهرست تسهیلات‌گیرندگان نشان‌دهنده تمرکز بالا بر نهاد‌های شهری و شرکت‌های توسعه‌گرای مرتبط با شهرداری‌ها است.

    این سطح از تمرکز می‌تواند نیازمند تحلیل بیشتر از منظر ریسک نهادی، نسبت وثایق و تعارض منافع در درون ساختار شهری و مالی باشد.

    بانک صادرات چقدر به شرکت‌های خود وام داد؟

    بانک صادرات ایران در سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۳، جمعاً حدود ۶۹ ٫ ۴۶ هزار میلیارد تومان (۶۹.۴۶۰.۲۱۵.۵۱۲.۲۲۶ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط خود اعطا کرده است. از این میان، اصل مبلغ پرداخت‌شده نیز برابر با ۱۶ ٫ ۴۳ هزار میلیارد تومان بوده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    صنایع پتروشیمی سبلان – ۴۴ ٫ ۹۶ هزار میلیارد تومان

    آزادراه زنجان – تبریز – ۱۶ ٫ ۹۷ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری بانک صادرات ایران – ۵ ٫ ۶۱ هزار میلیارد تومان

    واسپاری سپهر صادرات – ۱ ٫ ۰۴ هزار میلیارد تومان

    ابنیه و ساختمان پدیده شاندیز – ۰ ٫ ۷۹ هزار میلیارد تومان

    انرژی سپهر – ۰ ٫ ۰۹ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، ۶۴ درصد از کل تسهیلات اشخاص مرتبط بانک صادرات صرفاً به یک شرکت، یعنی پتروشیمی سبلان اختصاص یافته است.

    تسهیلات اعطایی به پروژه‌های زیرساختی (مانند آزادراه) و نهاد‌های وابسته (کارگزاری و لیزینگ) از دیگر مشخصه‌های این بانک است.

    پدیده شاندیز نیز در لیست دریافت‌کنندگان دیده می‌شود که از نظر افکار عمومی و سوابق حقوقی اهمیت بالایی دارد.

    صنعت و معدن چقدر وام به خودی‌هایش داد؟

    بر اساس اطلاعات فایل ارائه‌شده، بانک صنعت و معدن طی سال ۱۴۰۳ حدود ۳ ٫ ۹۹ هزار میلیارد تومان تسهیلات به اشخاص مرتبط خود پرداخت کرده است. اصل مبلغ پرداخت‌شده برای این تسهیلات نیز حدود ۰ ٫ ۷۰ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.

    دریافت‌کننده اصلی تسهیلات:

    سرمایه‌گذاری صنایع شیمیایی ایران – ۳ ٫ ۹۹ هزار میلیارد تومان

    نکات قابل توجه: تنها یک شرکت به نام سرمایه‌گذاری صنایع شیمیایی ایران کل تسهیلات اشخاص مرتبط را دریافت کرده است. این تمرکز ۱۰۰ ٪ بر یک مشتری واحد، از منظر ریسک تمرکز اعتباری و الزامات نظارتی، نکته‌ای قابل توجه و محل بررسی دقیق‌تر است.

    ۶ شرکتی که بیشترین وام را از بانک کارآفرین گرفتند

    مطابق با فایل رسمی منتشرشده، بانک کارآفرین تا پایان سال ۱۴۰۳ جمعاً حدود ۱۱ ٬ ۶۵۳ ٫ ۶۴ هزار میلیارد تومان (۱۱.۶۵۳.۴۶۸.۰۱۳.۶۸۵ ریال) تسهیلات به اشخاص مرتبط پرداخت کرده است. همچنین اصل مبلغ پرداخت‌شده نیز حدود ۱۲ ٬ ۱۱۴ ٫ ۳۱ هزار میلیارد تومان بوده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    توسعه تجارت امید کارآفرین – ۲ ٬ ۹۴۷ ٫ ۳۷ هزار میلیارد تومان

    کار و اندیشه – ۲ ٬ ۰۷۷ ٫ ۵۳ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری بانک کارآفرین – ۲ ٬ ۰۱۴ ٫ ۷۶ هزار میلیارد تومان

    لیزینگ کارآفرین – ۱ ٬ ۶۵۹ ٫ ۱۸ هزار میلیارد تومان

    گروه مالی کارآفرین – ۱ ٬ ۶۱۳ ٫ ۹۲ هزار میلیارد تومان

    تأمین آتیه امید کارآفرین – ۱ ٬ ۳۴۰ ٫ ۸۹ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، کل تسهیلات اشخاص مرتبط بانک کارآفرین به شش شرکت اصلی تعلق دارد که همگی به‌نوعی از زیرمجموعه‌های مستقیم یا غیرمستقیم بانک هستند.

    تمرکز اعتباری سنگین بر مجموعه‌ی امید کارآفرین، لیزینگ و گروه مالی، لزوم ارزیابی دقیق نسبت به وثایق دریافتی، بازپرداخت، و کنترل‌های داخلی را دوچندان می‌کند.

    رقم تسهیلات اعطایی به‌لحاظ حجم، در رده‌ی بالا در میان بانک‌های خصوصی کشور قرار می‌گیرد.

    کشاورزی ۱۶ همت به چه کسی وام داد؟

    بانک کشاورزی در سال ۱۴۰۳ مجموعاً حدود ۱۶ ٫ ۲۱۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات به اشخاص مرتبط اعطا کرده است. همچنین اصل مبلغ پرداخت‌شده برای این تسهیلات برابر با ۱۶ ٫ ۵۳۰ هزار میلیارد تومان بوده است.

     دریافت‌کننده اصلی:

    شرکت توسعه و عمران اراضی کشاورزی – ۱۶ ٫ ۲۱۵ هزار میلیارد تومان

    تمام تسهیلات مرتبط بانک کشاورزی در سال ۱۴۰۳ به یک نهاد مرتبط با توسعه اراضی کشاورزی اعطا شده است.

    این تمرکز کامل بر یک دریافت‌کننده، نیازمند تحلیل دقیق‌تری از منظر نوع وثایق، عملکرد اعتباری و بازپرداخت‌ها است.

     ۱۰ شرکتی که بیشترین وام را از بانک گردشگری گرفتند

    بانک گردشگری در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲۶ ٫ ۴۷ هزار میلیارد تومان (۳۲۶.۴۷۷.۵۹۴.۰۷۰.۴۱۸ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط خود پرداخت کرده است. اصل مبلغ پرداخت‌شده نیز برابر با ۳۲۰ ٫ ۷۰ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    شرکت توسعه فرآوری صنایع و معادن ماهان سیرجان – ۱۰۶ ٫ ۸۷ هزار میلیارد تومان

    هم وطا آریا – ۶۴ ٫ ۹۴ هزار میلیارد تومان

    اقتصادی نگین گردشگری ایرانیان – ۴۰ ٫ ۷۲ هزار میلیارد تومان

    نگین افق نیایش – ۲۵ ٫ ۷۱ هزار میلیارد تومان

    الماس شهراد شرق – ۱۸ ٫ ۲۸ هزار میلیارد تومان

    شرکت توسعه بازرگانی ایرانیان نوآور – ۱۴ ٫ ۳۳ هزار میلیارد تومان

    شرکت فراگستر فدک اسپادان – ۸ ٫ ۴۸ هزار میلیارد تومان

    پرستیژلند ایران – ۸ ٫ ۱۳ هزار میلیارد تومان

    سرمایه‌گذاری و انبوه‌سازی پارس میکا کیش – ۷ ٫ ۸۶ هزار میلیارد تومان

    مجتمع فولاد صنعت بناب – ۷ ٫ ۶۵ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، بیش از ۳۲ ٪ از کل تسهیلات اشخاص مرتبط فقط به شرکت ماهان سیرجان پرداخت شده است.

    اغلب دریافت‌کنندگان تسهیلات، شرکت‌های فعال در معدن، گردشگری، ساخت‌وساز و تجارت هستند که ارتباط ساختاری نزدیکی با بدنه بانک دارند.

    تمرکز این حجم از منابع نزد چند شرکت خاص، از منظر ریسک تمرکز، الزامات نظارتی و وثایق قابل بررسی است.

    بانک ملت چقدر به شرکت‌هایش وام داد؟

    بر پایه داده‌های رسمی منتشر شده، بانک ملت مجموعاً ۱۲۳ ٫ ۸۸ هزار میلیارد تومان (۱۲۳.۸۸۶.۹۱۴.۱۰۳.۵۰۴ ریال) تسهیلات به اشخاص و شرکت‌های مرتبط با خود اعطا کرده است. این مبلغ با اصل پرداختی نیز برابر است و نشان‌دهنده تسویه‌نشده بودن کامل مانده تسهیلات است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    مجتمع معدنی و صنعت آهن و فولاد بافق – ۷۴ ٫ ۴۷ هزار میلیارد تومان

    شرکت مکران انرژی مفید – ۱۶ ٫ ۸۲ هزار میلیارد تومان

    شرکت به‌پرداخت ملت – ۱۱ ٫ ۳۵ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری بانک ملت – ۹ ٫ ۲۲ هزار میلیارد تومان

    شرکت ساختمانی بانک ملت – ۶ ٫ ۹۷ هزار میلیارد تومان

    شرکت واسپاری ملت – ۳ ٫ ۴۰ هزار میلیارد تومان

    توسعه صنایع و صادرات فارس – ۱ ٫ ۶۴ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، ۶۰ درصد از کل تسهیلات مرتبط بانک ملت فقط به یک شرکت معدنی (بافق) اعطا شده است.

    سایر دریافت‌کنندگان از زیرمجموعه‌های شناخته‌شده گروه بانک ملت هستند (پرداخت، کارگزاری، ساختمانی و واسپاری).

    برخی ردیف‌های موجود نیز دارای تسهیلات صفر بودند و صرفاً در جدول گزارش شده‌اند.

    موسسه ملل چقدر به خودی‌هایش وام داد؟

    مطابق فایل منتشر شده، مؤسسه ملل جمعاً مبلغ ۳۲۴ ٫ ۸۵ هزار میلیارد تومان (۳۲۴.۸۴۹.۳۳۵.۷۲۴.۰۴۹ ریال) تسهیلات به اشخاص مرتبط اعطا کرده است. از این رقم، حدود ۲۵۰ ٫ ۸۸ هزار میلیارد تومان به‌عنوان اصل مبلغ پرداختی بوده است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    گروه توسعه اقتصاد ملل – ۲۳۷ ٫ ۰۰ هزار میلیارد تومان

    گروه هتل‌های میثاق ملل – ۲۸ ٫ ۱۵ هزار میلیارد تومان

    لیزینگ توسعه صنعت و تجارت توس – ۱۱ ٫ ۰۸ هزار میلیارد تومان

    بازارگردانی نوین پیشرو – ۹ ٫ ۷۸ هزار میلیارد تومان

    نیروگاه خیام شید نیشابور – ۸ ٫ ۹۳ هزار میلیارد تومان

    تامین سرمایه کاردان – ۸ ٫ ۰۸ هزار میلیارد تومان

    عمران نوین توس جاودان – ۶ ٫ ۱۵ هزار میلیارد تومان

    فرش ایران – ۳ ٫ ۶۰ هزار میلیارد تومان

    کارگزاری ملل پویا – ۲ ٫ ۶۲ هزار میلیارد تومان

    تجارت الکترونیک و فناوری اطلاعات ملل – ۲ ٫ ۵۹ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، بیش از ۷۰ ٪ از کل تسهیلات اشخاص مرتبط به تنها یک شرکت یعنی گروه توسعه اقتصاد ملل تعلق دارد.

    سایر شرکت‌ها نیز عمدتاً زیرمجموعه‌های اقتصادی، بازارگردانی، فناوری، لیزینگ و هتلداری وابسته به مؤسسه هستند.

    تمرکز بالای اعتبارات نزد نهاد‌های درون‌گروهی، از منظر کنترل ریسک، نظارت داخلی و شفافیت تسهیلات مرتبط حائز اهمیت است.

    بانک ملی چقدر وام به شرکت‌هایش داد؟

    بر اساس فایل بررسی‌شده، بانک ملی ایران طی سال ۱۴۰۳، مجموعاً ۱۴ ٬ ۳۲۴ ٫ ۳ میلیارد تومان (۱۴.۳۲۴.۳۱۹.۹۱۲.۸۰۸ ریال) تسهیلات به اشخاص مرتبط با خود پرداخت کرده است. اصل مبالغ پرداخت‌شده نیز بالغ بر ۴۱ ٬ ۳۵۶ ٫ ۲ میلیارد تومان بوده که حاکی از وجود مانده‌های تسهیلاتی و بازپرداخت‌نشده در سطح بالاست.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    گروه ملی صنعتی فولاد ایران – ۶ ٬ ۰۱۴ ٫ ۷ میلیارد تومان

    صنعتی و بازرگانی شفق راهیان اکسین – ۴ ٬ ۸۵۶ ٫ ۷ میلیارد تومان

    شرکت صنایع چوب و کاغذ مازندران – ۲ ٬ ۶۰۲ ٫ ۹ میلیارد تومان

    ایران ترانسفو – ۸۵۰ میلیارد تومان

    شرکت سهامی میر بیزنس بانک – ۰ تومان

    گفتنی است، نزدیک به ۹۵ ٪ از کل تسهیلات مرتبط بانک ملی تنها به سه شرکت اعطا شده است.

    شرکت میر بیزنس بانک در فهرست دیده می‌شود، ولی تسهیلات فعالی برای آن ثبت نشده است.

    ارقام بالای تسهیلات نزد گروه ملی فولاد و شرکت‌های صنعتی نشان‌دهنده‌ی تمرکز سنگین منابع بانکی بر پروژه‌های کلان در حوزه صنعت و زیرساخت است.

     ۴۰ درصد وام به خودی‌های سامان به ۳ شرکت پرداخت شد

    بر اساس داده‌های بررسی‌شده، بانک سامان در سال ۱۴۰۳ مجموعاً ۱۸ ٬ ۱۴۹ ٫ ۱۵ هزار میلیارد تومان (۱۸.۱۴۹.۱۵۳.۱۰۰.۶۸۷ ریال) تسهیلات به اشخاص مرتبط خود پرداخت کرده است. اصل مبالغ پرداخت‌شده نیز برابر با ۱۹ ٬ ۹۶۸ ٫ ۳۷ هزار میلیارد تومان ثبت شده است.

     اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    شرکت کیش سل پارس – ۳ ٬ ۸۴۰ ٫ ۵۸ هزار میلیارد تومان

    شرکت نرم‌افزاری تندرنور – ۳ ٬ ۲۶۱ ٫ ۹۷ هزار میلیارد تومان

    گسترش خدمات آتیه‌اندیشان سپهر شرق – ۲ ٬ ۹۴۰ ٫ ۴۶ هزار میلیارد تومان

    پرداخت الکترونیک سامان کیش – ۲ ٬ ۲۴۶ ٫ ۱۶ هزار میلیارد تومان

    پردازشگران سامان – ۲ ٬ ۱۸۷ ٫ ۷۵ هزار میلیارد تومان

    خدمات تجاری هوشمند تسهیل‌کار – ۱ ٬ ۸۷۳ ٫ ۱۴ هزار میلیارد تومان

    بیمه سامان – ۱ ٬ ۵۰۰ ٫ ۰۰ هزار میلیارد تومان

    ارتباطات ماهواره‌ای سامان – ۲۹۹ ٫ ۰۷ هزار میلیارد تومان

    گفتنی است، حدود ۴۰ ٪ از کل تسهیلات اشخاص مرتبط بانک سامان فقط به سه شرکت اول پرداخت شده است.

    تمرکز تسهیلات روی شرکت‌های فناوری اطلاعات، پرداخت الکترونیک، مخابراتی و بیمه‌ای است که مستقیماً با هلدینگ سامان پیوند دارند.

    همه‌ی مشتریان مرتبط، نامی مشابه یا هم‌خانواده با برند “سامان” دارند که نشانگر پیوند ساختاری مستقیم است.

    بانک سپه چقدر وام به خودی‌ها داد؟

    در چارچوب الزامات افشای اطلاعات مرتبط با تسهیلات کلان و اشخاص وابسته، بانک سپه نیز اطلاعات مربوط به تسهیلات اعطایی به اشخاص و شرکت‌های مرتبط خود را منتشر کرده است. با این حال، داده‌های ثبت‌شده در فایل افشا شده دارای نقص جزئی در ستون «خالص تسهیلات» هستند و تمامی ردیف‌های این ستون با عدد صفر درج شده‌اند.

    با این وجود، بر مبنای ستون اصل مبلغ پرداخت‌شده که حاوی داده‌های عددی معتبر است، حدود ۲۶ ٬ ۰۱۵ ٫ ۷۵ هزار میلیارد تومان به اشخاص مرتبط در بانک سپه پرداخت شده است.

    اشخاص و شرکت‌های مرتبط با بیشترین دریافت تسهیلات:

    سیمان ایلام – ۱۷ ٫ ۸۶ هزار میلیارد تومان

    توسعه تجارت بین‌الملل زرین پرشیا امید – ۷ هزار میلیارد تومان

    شرکت لیزینگ انصار – ۰ ٫ ۵۸ هزار میلیارد تومان

    توسعه مولد نیروگاهی جهرم – ۰ ٫ ۵ هزار میلیارد تومان

    صنایع کاغذ غرب – ۰ ٫ ۰۷ هزار میلیارد تومان

    بیش از ۹۰ ٪ کل تسهیلات پرداخت‌شده به اشخاص مرتبط بانک سپه به دو شرکت سیمان ایلام و زرین پرشیا امید اختصاص دارد.

    تمرکز شدید منابع در میان تعداد محدودی از شرکت‌های دریافت‌کننده از جمله ویژگی‌های برجسته این بانک است.

    عدم ثبت «خالص تسهیلات» در این گزارش، نیازمند بازبینی دقیق‌تر و ارائه نسخه تکمیلی از سوی بانک است.

  • چرا صف وام‌دهی بانک‌ها رو به روز طولانی تر می شود؟

    چرا صف وام‌دهی بانک‌ها رو به روز طولانی تر می شود؟

    به گزارش اقتصادران، افزایش نرخ بهره باعث می‌شود بانک‌ها منابع خود را با هزینه بالاتری تجهیز کنند (گواهی سپرده ۳۰درصدی) و تسهیلات کمتری پرداخت کنند. این موضوع علاوه بر محدود کردن عرضه وام‌‌ها، ممکن است تقاضای مشتریان را نیز کاهش دهد. در نتیجه، دسترسی به منابع مالی برای بخش‌‌هایی مانند صنایع کوچک و کسب و کارهای نوپا دشوارتر می‌شود. این سیاست‌‌ها اگرچه به کنترل تورم کمک می‌کنند، اما ممکن است رشد اقتصادی را کاهش دهند و محدودیت‌هایی برای بسیاری از مشتریان ایجاد کنند. در این راستا نظرات متعددی وجود دارد که در مصاحبه با صادق عبداللهی‌پور و میثم حقیقی، کارشناسان حوزه بانکی به شفاف‌سازی این موضوع پرداختیم.

    در راستای این بحث صادق عبداللهی پور، کارشناس حوزه پولی و بانکی تاکید کرد: «سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی نقدینگی و توان تسهیلات دهی را کاهش می‌دهد، چراکه تاثیر مستقیمی بر مازاد بانک‌ها داشته و به تبع بانک‌ها مانند سابق نمی‌توانند به مشتریان تسهیلات دهند. از سوی دیگر چون سیاست انقباضی باعث افزایش نرخ بهره می‌شود اگر بانک راهی برای افزایش نرخ سود تسهیلاتش نداشته باشد، می‌تواند سودآوری بانک را نیز تضعیف کند. البته ناگفته نماند که این موضوع لزوما صادق نیست.»

    چرایی تشکیل صف‌های طولانی وام‌دهی

    میثم حقیقی، کارشناس حوزه بانکی در این‌باره تاکید کرد: سیاست انقباضی پولی یکی از ابزارهای کلیدی بانک مرکزی در مدیریت اقتصاد کلان و کنترل تورم است. ماهیت این سیاست بر کاهش حجم نقدینگی در گردش جامعه تمرکز دارد. این کاهش با هدف کنترل عوامل ایجادکننده تورم، از جمله نقدینگی بیش از حد، انجام می‌شود. تاثیر این سیاست بر نظام بانکی، اقتصاد کلان و تعاملات میان بانک‌ها و مشتریان از جنبه‌‌های گوناگون قابل بررسی است.

    محدودیت عرضه وام

    بانک مرکزی با اجرای سیاست‌‌های انقباضی، تلاش می‌کند بخشی از نقدینگی در گردش را از اقتصاد خارج کرده و آن را نزد خود حفظ کند. این سیاست معمولا از طریق ابزارهای مستقیم و غیرمستقیم صورت می‌‌پذیرد که در حال حاضر از طریق ابزارهایی نظیر افزایش در نرخ سود بانکی و کنترل مقداری ترازنامه بانک‌ها اجرا می‌شود. به‌‌طور مشخص، این اقدامات بر قدرت تسهیلات‌‌دهی بانک‌ها تاثیر می‌‌گذارد، زیرا بانک‌ها:

    گرانی تجهیز منابع: منابع مالی خود را با نرخ سود بالاتری تجهیز می‌کنند.

    احتیاط در تخصیص منابع: به دلیل افزایش هزینه‌‌های تجهیز، با رفتار محتاطانه‌‌تری به تخصیص تسهیلات می‌‌پردازند. این دو عامل باعث کاهش توان بانک‌ها در ارائه تسهیلات شده و به تبع آن، تقاضای مشتریان برای دسترسی به تسهیلات بانکی دچار محدودیت می‌شود.

    تاثیر بر سودآوری بانک‌ها

    یکی از سوالات اساسی در تحلیل اثر سیاست‌‌های انقباضی پولی این است که آیا این سیاست‌‌ها منجر به کاهش یا افزایش سودآوری بانک‌ها می‌‌شوند؟

    تجهیز منابع گران‌‌تر و تخصیص منابع با نرخ بالا: سیاست‌‌های انقباضی موجب می‌‌شوند بانک‌ها منابع خود را با نرخ‌های سود بالاتری تجهیز کرده و همین امر هزینه‌‌های عملیاتی آنها را افزایش دهد.

    محدودیت در پرداخت تسهیلات: کاهش توان تسهیلات‌‌دهی به معنای کاهش درآمدهای ناشی از تسهیلات بانکی است.

    عدم‌قطعیت در سودآوری: با وجود این اثرات، نمی‌توان با قاطعیت گفت که این سیاست‌‌ها سودآوری بانک‌ها را کاهش یا افزایش می‌دهند؛ زیرا متغیرهای دیگری مانند وضعیت بازار، نرخ تورم، و میزان تقاضای مشتریان نقش تعیین‌‌کننده‌‌ای دارند. در صورتی که نرخ سود تسهیلات افزایش پیدا کند، چون بانک‌ها در اعطای تسهیلات محتاطانه رفتار می‌کنند، اعطای تسهیلات محدود و به تبع آن، صف تشکیل می‌شود که می‌تواند انگیزه عدم‌‌بازپرداخت را در گیرندگان تسهیلات که قبلا تسهیلات با نرخ سود کمتر دریافت کرده‌‌اند، کاهش دهد.

    تاثیر بر مشتریان بانکی

    یکی از پیامدهای سیاست انقباضی پولی، محدودیت دسترسی مشتریان به تسهیلات بانکی است. به دلیل کاهش قدرت تسهیلات‌‌دهی بانک‌ها، تمامی مشتریان نمی‌توانند به‌‌صورت همزمان به منابع مالی موردنیاز خود دسترسی پیدا کنند. این وضعیت منجر به ایجاد صف‌‌های تسهیلاتی می‌شود.

    پیامدها برای مشتریان

    کاهش نقدینگی قابل دسترس: مشتریان برای تامین نقدینگی خود، با محدودیت‌های بیشتری مواجه می‌‌شوند.

    افزایش هزینه‌‌های مالی: در برخی موارد، مشتریان مجبور به پذیرش نرخ‌های سود بالاتر برای دریافت تسهیلات می‌‌شوند.

    افزایش وابستگی به منابع غیر‌بانکی: برخی از مشتریان به دلیل محدودیت‌های موجود، ممکن است به سمت منابع غیر‌بانکی با هزینه‌‌های بالاتر روی آورند.

    هدف اصلی بانک مرکزی از اعمال سیاست انقباضی، کاهش تورم از طریق کنترل نقدینگی است. در شرایط تورمی، بانک مرکزی با شناسایی یکی از عوامل اصلی ایجاد تورم، یعنی افزایش نقدینگی، تلاش می‌کند تا با کاهش آن، تورم را مهار کند.

    کنترل حجم ترازنامه بانک‌ها: بانک مرکزی با جلوگیری از پرداخت تسهیلات بی‌‌رویه، از افزایش حجم ترازنامه بانک‌ها جلوگیری کرده و به تثبیت شرایط اقتصادی کمک می‌کند.

    مدیریت نقدینگی جامعه: با کاهش نقدینگی در گردش، تقاضای کل کاهش می‌‌یابد و در نتیجه، تورم کنترل می‌شود.

    کاهش گردش نقدینگی: بخشی از نقدینگی از گردش اقتصادی خارج شده و به بانک مرکزی منتقل می‌شود.

    کاهش توان تسهیلات‌‌دهی بانک‌ها: بانک‌ها در تجهیز و تخصیص منابع مالی با محدودیت‌های بیشتری مواجه می‌‌شوند.

    تاثیر بر سودآوری بانک‌ها: کاهش نقدینگی و محدودیت در تسهیلات‌‌دهی، به‌‌طور بالقوه سودآوری بانک‌ها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

    محدودیت برای مشتریان: مشتریان در تامین مالی خود با چالش‌‌های بیشتری مواجه می‌‌شوند و ممکن است مجبور به پذیرش نرخ‌های سود بالاتر شوند.

    نتیجه‌‌گیری

    سیاست‌‌های انقباضی پولی، با هدف کنترل تورم و مدیریت نقدینگی، تاثیرات گسترده‌‌ای بر نظام بانکی و اقتصاد کلان دارند. کاهش نقدینگی، محدودیت در تسهیلات‌‌دهی، و افزایش نرخ سود از پیامدهای بارز این سیاست‌‌ها هستند. با این حال، اثر نهایی آنها بر سودآوری بانک‌ها و رفتار مشتریان وابسته به شرایط اقتصادی و نحوه اجرای این سیاست‌‌هاست. مشتریان بانکی نیز به دلیل محدودیت‌های ایجاد شده، ممکن است با چالش‌‌های بیشتری در تامین نقدینگی روبه‌رو شوند و برای دسترسی به منابع مالی، به منابع غیر‌بانکی یا نرخ‌های سود بالاتر روی آورند. به‌‌طور کلی، سیاست انقباضی به‌‌عنوان یک ابزار کلیدی در مدیریت اقتصاد کلان، تاثیرات پیچیده‌‌ای بر بخش‌‌های مختلف اقتصاد دارد که نیازمند تحلیل و نظارت مستمر است.

  • پشت پرده وام های فوری و بدون ضامن / وام برای شهروندان نیست اما برای دلالان هست!

    پشت پرده وام های فوری و بدون ضامن / وام برای شهروندان نیست اما برای دلالان هست!

    به گزارش اقتصادران،  روز‌های اخیر به شکلی عجیب کافی است کمی در سطح شهر قدم بزنید و یا ناچار باشید برای کارهایتان بیشتر به سمت مرکز شهر بروید تا با انبوهی از آگهی‌های دریافت وام مواجه شوید.

    میزان و تعداد بالای آگهی‌های دریافت وام تقریبا در روز‌های اخیر در سطح شهر حیرت انگیز است. این البته بدان معنا نیست که این آگهی‌ها در ماه‌های گذشته نبوده است، همیشه انواع این مدل آگهی‌ها به وفور در شهر یافت می‌شدند، اما اکنون تعداد بالای آنان شاید بیش از همیشه موجب حیرت شده باشد.

    صف‌های وام بانک‌ها در برابر وام‌های فوری بدون ضامن

    البته که این تعداد آگهی بیش از همه باعث این شگفتی می‌شود که در دورانی که حرف از صف‌های طولانی برای دریافت وام از بانک هاست و اکنون گفته می‌شود چند ده هزار نفر در صف وام ازدواج هستند، ماجرای وام‌هایی که به این صورت و با این شرایط تبلیغ می‌شود، چیست؟
    این شرکت‌ها چطور و با چه سازوکاری به این وام‌ها دسترسی دارند؟
    البته وام‌ها دو مدل مختلف دارند و برخی فروشی هستند و برخی احتمالا با خود بانک در ارتباط باشند.

    وام با مظنه‌های متفاوت

    وام‌هایی که به اصطلاح فروشندگان، مظنه قیمت دارند گویا ۳۵ تا ۵۵ میلیون تومان قیمت می‌خورد و برای خرید وام‌های خرد تا سقف ۱۵۰ میلیون تومان هزینه کمتر می‌شود. در تماس با یکی از این شرکت‌ها، متولی پاسخگویی، گفت که وام ۳۰۰ میلیون تومانی است و هزینه آن رقمی حدود ۱۰۰ میلیون تومان است و این یعنی رقم وامی که به شخص پرداخت می‌شود، ۲۰۰ میلیون تومان است و باید سفته پرداخت کنیم و در این روش نیز تنها به دو مدل سفته نیاز است، یکی به رقم ۳۰۰ میلیون تومان و یکی دیگر به رقم ۱۵۰ میلیون تومان که هزینه ضرر و زیان شرکت در صورت عدم پرداخت وام خواهد بود.
    این البته در حالی بود که فروشنده این وام خودش را بسیار منصف می‌دانست و می‌گفت رقم خرید چنین وامی ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان نیز هست!

    تبلیغات وام مجاز و یا غیرمجاز؟!

    این مدل تبلیغات وام در شرایطی انجام می‌شود که علیرضا قیطاسی دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی و نیمه دولتی در دی ماه سال ۱۴۰۲ گفته بود: «تبلیغات خرید و فروش وام صد درصد خلاف است. بانک‌ها یک دستورالعملی دارند که روی سایت آن‌ها بارگزاری شده و اگر مستقیم خود بانک تبلیغاتی برای وام داشته باشد در چارچوب مقررات مشکلی نیست، اما موارد دیگر که در جا‌های مختلف وجود دارد و مشاهده می‌شود خلاف مقررات و قانون است و دستگاه‌های نظارتی حتما با آن‌ها برخورد می‌کنند. قطعا اگر تبلیغات خلاف مقررات و چارچوب قانونی از سوی خود بانک‌ها هم رخ دهد بانک مرکزی هم آن را بررسی و رسیدگی می‌کند و مطلوب است مردم به آگهی‌های تبلیغات خیابانی در خصوص خرید و فروش وام توجه نکنند.»
    عجیب اینکه با تاکید بر روی ممنوعیت این وام‌ها نه تنها تعداد شرکت‌ها کمتر نشده که حتی به تعداد آنان نیز اضافه شده است.

    وام ۲۴ ماهه بدون ضامن و دریافت مستقیم از بانک!

    در مورد دیگری یکی از شرکت‌ها که در تبلیغات خود بر روی سابقه ۷ سال تاکید داشت به اقتصاد ۲۴ گفت که برای وام ۱۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت ۲۴ ماهه باید رقمی نزدیک به ۱۷۰ میلیون تومان در ۲۴ ماه به بانک بازپرداخت شود و این به معنای اقساطی نزدیک به ۷ میلیون تومان برای هر ماه است.

    البته بازاریاب این شرکت به اقتصاد ۲۴ گفت که تنها بیمه ای که حتما کارفرما آن را صادر کرده باشد به همراه سفته لازم است. همچنین این شرکت خاص تاکید داشت که با هیچ مدل بیمه خوداشتغالی نیز این وام صادر نمی‌شود و درباره هزینه‌ها نیز با بی حوصلگی گفت برای اطلاعات بیشتر با مدارک به دفتر باید مراجعه کنید.

    رشد شرکت‌های پرداخت وام و تاکید مدیران بانکی بر تخلف

    کوروش پرویزیان، رئیس شورای عالی کانون بانک‌ها و موسسات اعتباری خصوصی کشور نیز پیش از این درباره آگهی تبلیغات خرید و فروش وام در برخی سایت‌ها و خیابان‌ها گفته بود: «اصلا چنین چیزی به شکل رسمی نداریم. در شبکه بانکی به سبب آن که تحت نظارت بانک مرکزی است تمام عقود بانکی با چارچوب ابلاغی بانک مرکزی انجام می‌شود بنابر این خارج از این اجازه دیگری وجود ندارد. هیچ مجوزی را بانک مرکزی برای ایجاد موسسه واسط برای پرداخت وام صادر نکرده است بنابر این مردم اصلا نباید به این آگهی‌ها اعتماد کنند و اگر تصمیم بر دریافت وام دارند از شعب بانک و مجاری رسمی اقدام کنند.»

    یکی از بازاریابان این موسسات، اما به اقتصاد ۲۴ می‌گوید که وام‌های ازدواجی که برای فروش گذاشته می‌شد پیش از این بسیار بود، اما در دو سال اخیر کم شده است؛ چرا که اساسا صف‌های آن طولانی شده است و اصلا نمی‌توان به سراغش رفت. او می‌گوید تقریبا زوج‌هایی که به رقم وام به آن صورت نیاز نداشتند یا قصد مهاجرت داشتند وام خود را می‌فروختند، اما حالا اصلا در مورد وام ازدواج چنین شرایطی نیست.

    او همچنین می‌گوید تعطیلی و ادغام موسسات در بانک‌ها نیز تا حد زیادی از تعداد این وام‌ها کاسته است، اما هنوز هستند بانک‌های خصوصی که بالاخره با سود ۳۰ تا ۳۵ درصد چنین وام‌هایی را بدون معطلی پرداخت می‌کنند.
    او می‌گوید زمان واریز دسترسی به این وام‌ها نیز از ۱۰ تا ۳۰ روز در نوسان است.
    در حالی که دسترسی به برخی وام‌های بانکی اکنون برای شهروندان بسیار دشوار شده، مورد‌های عجیب وام فوری بانکی، بدون ضامن و فوری و فقط با سفته، اما هر روز بیشتر از قبل در شهر دیده می‌شود.

    از سوی دیگر حالا برای دسترسی به انواع آگهی‌های این مدل وام‌ها شاید نیازی نیست که حتی به کف خیابان بروید، با چند کلیک ساده نیز به انواع آگهی‌ها دسترسی خواهید داشت و اگر هر کاربر اینترنت می‌تواند به سادگی به این آگهی‌ها دسترسی یابد آیا مدیران بانکی کشور هنوز و همچنان از این آگهی‌ها و فراگیری آن بی خبر هستند؟

    و خب سوال دیگر اینجاست که اگر چنین پولی برای پرداخت وام وجود دارد چرا تلاش نمی‌شود به سمت تولید و صنعت سرازیر شود و از آن مهم‌تر چرا در چارچوب‌های قانونی در حالی که هزاران نفر در صف وام ازدواج هستند به آن بخش تزریق نمی‌شود؟ البته که شاید بخشی از پاسخ مساله سود باشد، بانک ترجیح می‌دهد وام با سود بانکی بالا بدهد تا این که وام‌های ازدواج قرض الحسنه را پرداخت کند.

    با این شرایط به نظر می‌رسد سیستم بانکی و پرداخت وام در کشور اکنون نیازمند یک بازنگری جدی در همه ابعاد خود است. بازنگری که در آن دستکم تسهیلات بانکی به صورت هدفمند در اختیار بخش‌هایی قرار بگیرد که چاره‌ای برای زیرساخت‌های کشور کنند، نه اینکه به صورت پراکنده فقط وارد شبکه پولی کشور شوند.

  • چنبره مافیا بر تسهیلات بانکی / حق بازنشستگان و کارگران مثل آب خوردن بالاکشیده می شود!

    چنبره مافیا بر تسهیلات بانکی / حق بازنشستگان و کارگران مثل آب خوردن بالاکشیده می شود!

    به گزارش اقتصادران، ماجرای وام‌های نجومی از مدیران بورس گرفته تا کارمندان و مدیران بانک‌ها و البته مدیران ارشد بانک مرکزی، در روزهای اخیر به سرخط اخبار بدل شده است؛ آنهم در زمانی که صندوق‌های بازنشستگی ادعا می‌کنند کفگیرشان به ته دیگ رسیده و نمی‌توانند به بازنشستگان بدون قرعه‌کشی و صف، وام ۳۰ میلیون تومانی بپردازند!

    در صندوق تامین اجتماعی، بازنشستگان و مستمری‌‌بگیرانی داریم که دو سال است در انتظار برنده شدن در قرعه‌کشی وام ضروری هستند اما هنوز نوبت‌شان فرا نرسیده! «کاظم فرج‌اللهی» فعال صنفی کارگران شاغل و بازنشسته در انتقاد از این شرایط نابرابرمی‌گوید: امسال وامی که قرار است تامین اجتماعی به بازنشستگان بدهد، فقط ۳۰ میلیون تومان است، سال قبل ۲۰ میلیون و سال قبل‌تر ۱۲ میلیون تومان بود؛ ظاهراً بعد از اعتراضات مکرر بازنشستگان نسبت به توزیع وام‌ها، در سال‌های اخیر سامانه‌ای درست شد و قرار شد بازنشستگان متقاضی در این سامانه به صورت غیرحضوری ثبت نام کنند و هر زمان که نوبت‌شان رسید، وام بگیرند.

    او اضافه کرد: این سامانه ایجاد شد و عده‌ای هم در آن ثبت نام کردند؛ بازنشستگانی داریم که تعداد آن‌ها کم هم نیست که زمانی برای ثبت نام وام به کافی نت مراجعه کرده‌اند و هزینه برای ثبت نام وام پرداخته‌اند و امروز رسیدهای ثبت نام را همچنان در دست دارند؛ این بازنشستگان دو سال قبل برای وام ۱۲ میلیون تومانی ثبت نام کرده بودند اما هنوز نوبت‌شان نرسیده! حتی رسید ثبت نام برای وام کمتر از ۱۰ میلیون تومانی نیز دست بازنشستگان دیده‌ایم! و این یعنی بازنشسته دو سال است منتظر وام است و خبری نمی‌شود!

    به گفته این فعال صنفی، بازنشستگان با در دست داشتن این رسیدها به کانون بازنشستگان مراجعه می‌کنند و هر بار جواب می‌شنوند به خانه بروید وقتی نوبت‌تان شد با پیامک به شما اطلاع داده می‌شود اما برای اکثریت قابل توجه این بازنشستگان، هنوز این پیامک اعلام وصول نشده است.

    فرج‌اللهی با بیان اینکه علیرغم درست شدن سامانه هنوز کار به سامان نشده؛ تاکید کرد: یکی از مطالبات جدی بازنشستگان کارگری مشخص شدن وضعیت وام‌ها و توزیع آن است؛ این وام‌ها در اختیار چه کسانی قرار می‌گیرد؛ چرا بازنشستگان بعد از سال‌ها انتظار هنوز به سر صف نرسیده‌اند؛ سهمیه‌بندی چگونه است و توزیع این سهمیه‌ها بر چه مبنایی انجام می‌شود؟!

    «بدون تردید در این سیستم ناعادلانه مستحقان از دریافت وام محروم می‌مانند» این فعال صنفی بازنشستگان با بیان این مطلب می‌افزاید: در این شرایط وام‌های کلان و نجومی به افراد قدرتمند و صاحبان نفوذ مانند نمایندگان مجلس، مدیران اقتصادی و بانک‌ها داده می‌شود؛ اخیراً اعلام شد حدود هزار میلیارد تومان وام به کارکنان بانک‌ها داده شده و آقای همتی در دفاع از این قضیه، مدعی‌ شده است کارمندان بانک چون زحمتکش و سختکوش هستند، بعد از دو سال می‌توانند وام‌های کلان مسکن با بهره ۴ درصد و بازپرداخت طولانی بگیرند!

    او ضمن انتقاد از این استدلال که مصداق یک بام و دو هواست و به نوعی توهین به کارگران و بازنشستگان زحمتکش کشور است؛ ادامه می‌دهد: در این میان، سرنوشت مغموم بانک رفاه کارگران بسیار جالب است؛ این بانک با سرمایه بین‌النسلی کارگران و با هدف رفاه حال آن‌ها ایجاد شده؛ حال به کارمندانی که در این بانک استخدام می‌شوند، بعد از دو سال از سرمایه کارگران وام کلان تعلق می‌گیرد و خانه می‌خرند؛ در حالیکه کارگران شاغل و بازنشسته‌ای که بانک رفاه و منابع آن اساساً متعلق به آن‌هاست، از گرفتن یک وام ناچیز ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومانی هم بی‌نصیب و محروم هستند.

    فرج‌اللهی با بیان اینکه یک شبکه رانت گسترده در توزیع وام‌ها و تسهیلات بانکی کشور حاکم است که در این شبکه گسترده و تودرتو، سر کارگران و شاغل و بازنشسته، همیشه بی‌کلاه می‌ماند؛ تصریح می‌کند: با وجود چنین شبکه‌ای و در شرایطی که مافیا بر توزیع ثروت‌های ملی و تسهیلات بانکی چنبره زده، نمی‌توان انتظار داشت «عدالت اجتماعی» محقق شود؛ در این میدانِ نابرابر، سهم یک عده‌ی بسیار کم، همه چیز است اما سهم اکثریت جامعه هیچ است.

    این فعال صنفی حقوق بازنشستگان در پایان می‌گوید: وزیر کار و دولت اگر می‌خواهند بدانند چقدر در توزیع وام‌های بانکی فساد و بی‌قانونی می‌شود، بهتر است سری به کانون‌ها بزنند و ببینند هر روز چه تعداد از  بازنشستگان با در دست داشتن رسید‌های ثبت نام وام به این کانون‌ها مراجعه می‌کنند، مراجعاتی که بی‌پاسخ می‌ماند و موجب می‌شود بازنشسته دل‌شکسته و ناراضی از شرایط، با دست خالی به خانه برگردد و بازهم بیهوده انتظار بکشد.

  • سفره پرچرب وام های بانکی برای مسئولان و نمایندگان مجلس / انتظار چندین ساله بازنشستگان برای یک وام کوچک

    سفره پرچرب وام های بانکی برای مسئولان و نمایندگان مجلس / انتظار چندین ساله بازنشستگان برای یک وام کوچک

    به گزارش اقتصادران، در روز‌های گذشته، وام عشقیِ مدیران بورس، داغ دل خیلی‌ها را تازه کرد. گذشتن از هفت‌خوان رستم از گرفتن یک وام ساده ۱۰۰ میلیون تومانی ساده‌تر است.

    خیلی‌ها خیلی ساده وام می‌گیرند از جمله عشقی و مدیران بورس و همینطور نمایندگان محترم مجلس؛ اما بازنشسته‌ای داریم که همسرش سرطان دارد و قریبِ یکسالِ تمام است در نوبت وام ۳۰ میلیون تومانی منتظر ایستاده؛ بار‌ها در قرعه کشی رد شده! و بیش از ده بار به کانون بازنشستگان مراجعه کرده، اما ناکام مانده. دریغ که این حجم از تسهیلات قرض‌الحسنه کلان و ابرکلان به خواص داده می‌شود، اما کارگر زحمتکشی که بازنشسته می‌شود، ۳۰ میلیون تومان هم نمی‌تواند وام بگیرد و خرج بیماری همسرش کند!

    این تبعیض‌ها و بخشش‌ها که ظاهراً تمامی ندارد، داغ دل مردم و کارگران را تازه نگه داشته است. «وام میلیاردی مدیران بورس» فقط یک نمونه از این حاتم‌بخشی‌ها‌ست که در روز‌های ابتدای کار دولت جدید، به صدر اخبار آمد.

    از مدیران بورس تا نمایندگان مجلس:وام‌های ساده با سود ۴ درصد!

    عشقی که در تاریخ ۲۱ مهر ۱۴۰۰ با رای اکثریت اعضای شورای عالی بورس به عنوان رییس سازمان بورس و اوراق بهادار انتخاب شده بود، در ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۳ از مدیریت سازمان بورس کناره گیری کرد. عشقی در شرایطی به پایان مدیریت در بازار سرمایه رسید که در روز‌های اخیر انتشار نامه سازمان بازرسی به وزیر اقتصاد مبنی بر پرداخت وام ۱۰.۵ میلیارد تومانی به مدیران سازمان بورس با نرخ کارمزد ۴ درصد، حاشیه‌های بسیاری را برای او رقم زده بود. در این نامه آمده بود «سال جاری (در دوره زمانی تغییر دولت) در مجموع مبلغی حدود ۱۰۵ میلیارد ریال تسهیلات با نرخ کارمزد ۴ درصد، دوره بازپرداخت ۱۰ ساله، از محل منابع داخلی سازمان بورس و اوراق بهادار آن‌هم در ازای دریافت تضمین به صورت چک معادل مبله تسهیلات، به اعضای هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار پرداخت شده است». سهم عشقی از این بذل و بخشش، یک وام قرض‌الحسنه‌ی بیش از ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومانی بود.

    این تسهیلاتِ رایگان و خیلی ساده برای خواصِ بورسی، صدای خیلی‌ها را درآورد، هرچند در روز‌های میانی شهریورماه، رییس سازمان بورس با بیان اینکه پرداخت وام به اعضای هیات مدیره بورس براساس مصوبه شورای عالی انجام شده و پرداخت این وام‌ها قانونی و لازم بوده، گفت: این مصوبه صرفا نه برای اعضای هیات مدیره بلکه برای کلیه کارکنان سازمان بورس است!

    باید از ایشان پرسید چطور چنین وام‌هایی قانونی‌ست و آیا هر پرسنل سازمان بورس توانسته ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه بگیرد؟! اما مساله اینجاست که این وام‌های نجومی فقط محدود به بورس و مدیران بورس نیست؛ فرادستان، آقازاده‌ها و نمایندگان مجلس هر کدام به نوبه‌ی خود از این باغ بری چیده‌اند و سهمی درخور داشته‌اند!

    برای نمونه نماینده‌ی مجلسی که فریادِ وااسفا‌ها برای وام میلیاردی عشقی سرمی‌دهد و تاکید می‌کند «حتماً باید رسیدگی شود»، یک قلم وام ودیعه مسکن ۵۰۰ میلیون تومانی می‌گیرد با نرخ سود ۴ درصد، در حالیکه وام ودیعه مسکن مردم ۲۰۰ میلیون تومان است با نرخ سود ۱۸ درصد و البته به شرط گذر از همان هفت‌خوان رستم.

    بازنشستگان:دو سال انتظار برای ۳۰ میلیون تومان وام!

    یک بازنشسته برای ۳۰ میلیون تومان شش ماه، یک سال یا حتی بیشتر منتظر می‌ماند و آخر سر جواب می‌شنود ببخشید اسم شما در قرعه‌کشی! بیرون نیامده. عشقی ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان به خودش وام قرض‌الحسنه می‌دهد؛ آقازاده‌ها و خواص هم که تا دل‌تان بخواهد وام نجومی می‌گیرند و پس نمی‌دهند و فقط نام‌شان در سیاهه‌ی ابربدهکاران بانکی بیرون می‌آید! این نابرابری، غایتِ بی‌عدالتی و بی‌انصافی‌ست.

     

    «خسرو رنجبری» بازنشسته تامین اجتماعی در نقد این بی‌عدالتی و داغ دلی که از بازنشستگان تازه شده، به ایلنا می‌گوید: چند روز پیش یکی از آشنایان بازنشسته در کرج که وام از کانون درخواست کرده بود به من گفت «اواخر مرداد ۱۴۰۱ وام ثبت نام کرده‌ام و هنوز بعد از بیش از ۲ سال وامی نگرفته‌ام. در طی این سال‌ها هر بار که به کانون مراجعه کردم و یا تماس گرفتم اعلام شد هنوز نوبت شما نشده و یا سایت بسته است و یا اعلام اعتبار نشده؛ این درحالیست که در سال ۱۴۰۱ می‌خواستم با وام ۱۲ میلیونی یک یخچال بخرم و امسال هم معلوم نیست وام ۳۰ میلیون تومانی کی به من تعلق می‌گیرد، آیا می‌توانم با آن یک ماشین لباسشویی بخرم یا نه!» چرا یک بازنشسته برای وام ناچیز باید ۲ سال یا بیشتر انتظار بکشد و در مقابل خانواده شرمنده شود و شخصیتش با هر تماس و یا مراجعه تحقیر شود؟

    او افزود: با این وام ۳۰ میلیونی مگر می‌شود چه کرد؟ با این مبلغ، چقدر از مشکلات یک بازنشسته حل می‌شود که باید ۲ سال هم انتظار بکشد؟ اینگونه وام دادن بیشتر به سرافکندگی بازنشسته کمک می‌کند تا حل مشکلات زندگی‌اش!

    رنجبر با بیان اینکه «بازنشسته اگر سرطان بگیرد و خرج درمانش سر به فلک بزند از وام خبری نیست» اضافه می‌کند: این در حالیست که مدیران بورس به خودشان وام‌های چند میلیاردی را در کسری از ثانیه پرداخت می‌کنند آن هم با سود ۴ درصد!

    براتی، بازنشسته دیگری در قروه کردستان است که او هم الی ماشالله از این درد دل‌ها و روایت‌های غم‌انگیز در چنته دارد: «بازنشسته‌ای سراغ دارم که بعد از بیشتر از یک سال انتظار، به وام نرسیده، به دیار باقی شتافت؛ وام ۳۰ میلیون تومانی برای او آرزوی محال شد! حالا آقای عشقی می‌گوید وام ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیونی کاملاً قانونی‌ست و مصوبه دارد.».

    آقای مجید عشقی از وام میلیاردی خود و خواصِ یک‌درصدی و عزیزکرده‌اش دفاع می‌کند و مدعی‌ست این وام قانونی‌ست و مو لای درزش نمی‌رود! نمایندگان مجلس بعضا وام‌های چند صد میلیونی را در یک جیب می‌گذارند و از جیب دیگر کاغذی سراسر توبیخ و تنقید بیرون می‌آورند و احتمالاَ سر دعوا‌های سیاسی و در جریان اعلام برائت از خود، به عشقی می‌توپند! در این میان، یک کارگر بازنشسته، عمرش در رفت و آمد به کانون بازنشستگان و در طلب یک وام ۳۰ میلیون تومانی به پایان می‌رسد، وقتی تمام آرزویش عوض کردن یخچال کهنه‌ی خانه است یا فرستادن دخترش به خانه‌ی بخت.

  • بریز و بپاش بانك‌ها برای کارمندان خودشان! / سواستفاده نمايندگان مجلس از تسهيلات بانكي

    بریز و بپاش بانك‌ها برای کارمندان خودشان! / سواستفاده نمايندگان مجلس از تسهيلات بانكي

    به گزارش اقتصادران، در حالي كه هر روز صف متقاضيان دريافت تسهيلات بانكي طولاني‌تر مي‌شود، مقررات پرداخت وام براي درخواست‌كنندگان هم سختگيرانه‌تر شده است، جز زمانبر بودن دريافت وام فراهم كردن چندين ضامن و ارايه وثيقه و ساير قوانيني كه برخي بانك‌ها براي پرداخت وام در نظر گرفته‌اند اين فرآيند را پيچيده‌تر هم كرده است، البته دريافت تسهيلات بانكي براي همه اقشار جامعه غيرمنصفانه و تبعيض‌آميز نيست، به عنوان مثال مي‌توان كارمندان بانك‌ها را از اين مقررات مستثني دانست. آن‌گونه كه اخيرا بانك مركزي اعلام كرده است؛ در سال گذشته حجم كل تسهيلات پرداختي به كارمندان بانك‌ها (از مجموع 29 بانك و موسسه اعتباري) رقمي به ارزش 91 تريليون و 598 ميليارد و 376 ميليون و 900 هزار تومان مي‌رسد.

    بر اساس اين گزارش بيشترين ميزان تسهيلات پرداختي در ميان بانك‌ها در سال گذشته به بانك ملت برمي‌گردد كه رقمي به ارزش 188.716.820 ميليون ريال تسهيلات به كارمندان خود پرداخت كرده است و پس از آن بانك سپه با 145.000.000 ميليون ريال و بانك ملي با 94.098.812 ميليون ريال و بانك صادرات با 77.028.665 ميليون ريال در رتبه‌هاي بعدي قرار دارند. از آنجايي كه صف متقاضيان وام‌هاي بانكي هر روز طويل‌تر مي‌شود و مقررات بسيار سختگيرانه‌اي براي پرداخت تسهيلات حمايتي خانوار‌ها و تامين اعتبارات مورد نياز متقاضيان در بخش توليد وجود دارد، اما مبلغ وام‌هاي پرداختي به بانكداران به طرز چشمگيري افزايش يافته به نحوي كه در برخي بانك‌ها نزديك به يك‌ميلياردتومان به ازاي هر نفر وام پرداخت شده كه عمدتا با بهره پايين و بازپرداخت طولاني‌مدت نيز است.

    رسانه‌هاي دولتي در تاييد اين موضوع ضمن برشمردن برخي دشواري‌هاي كار در بانك‌ها، اين وام‌دهي‌ها را از حقوق عادي و طبيعي كارمندان بانك‌ها برشمردند. بررسي صورت‌هاي مالي ۱۱ بانك فعال در بازار سرمايه نشان مي‌دهد در سال ۱۴۰۲ مبلغ وام و تسهيلات پرداختي به كاركنان بانك‌ها تا ۳۰۰ درصد افزايش يافته است. بيشترين رشد پرداخت تسهيلات به كاركنان بانك‌ها در بانك‌هاي رسالت، كارآفرين و پارسيان به ثبت رسيده و اگر مبلغ وام‌هاي پرداختي را به تعداد كاركنان بانك‌ها تقسيم كنيم، مشخص مي‌شود بيشترين مبلغ وام به ازاي هر نفر، در بانك‌هاي صادرات، رسالت، پست‌بانك ايران و ملت پرداخت شده است.

    اولويت وام‌دهي كارمندان بانك‌ها هستند يا واحدهاي توليدي؟

    اما سوالي كه مطرح مي‌شود، اين است كه چرا اين حجم از تسهيلات (91 هزار ميليارد توماني) كه مي‌توانست به بخش توليد به منظور خروج از ركود واحدهاي توليدي تخصيص پيدا كند به كارمندان بانك‌ها پرداخت شده است؟

    احمد حاتمي‌يزد، كارشناس ارشد حوزه بانكي در اين خصوص به «اعتماد» گفت: بنده سال 1360 مديرعامل بانك تجارت بودم و همين سوال را در جلسه مديران عامل بانك‌ها مطرح كردم كه چرا به جاي پرداخت تسهيلات به بخش توليد اين وام‌ها را به كارمندان بانك‌ها مي‌دهيد ؟ در پاسخ يكي از مديران اعلام كرد كه آشپزي كه غذايي درست مي‌كند خودش هم بايد از آن غذا بخورد. اين كارشناس حوزه بانكي با اشاره به پرداخت 91هزار ميليارد تومان تسهيلات بانكي به كارمندان بانك‌ها در سال گذشته ادامه داد: البته بايد بررسي كرد كه اين ميزان تسهيلات پرداختي به كارمندان بانك‌ها در سال 1402 چند درصد از تسهيلات پرداختي را شامل مي‌شود.

    ضرورت پرداخت تسهيلات به بخش خدمات

    اين كارشناس ارشد حوزه بانكي در خصوص انتقادها به كارمندان بانك‌ها براي دريافت وام و محدوديت‌هاي پرداخت تسهيلات به واحدهاي توليدي تصريح كرد: همه اقتصاد كشور توليد نيست و تنها 50 درصد به بخش توليد مربوط مي‌شود و 50درصد ديگر آن بخش خدمات است كه شامل؛ حمل و نقل، بانكداري، توريسم و هتل‌داري، نيروهاي انتظامي و نيروهاي مسلح و غيره مي‌شود. او افزود: اگر تسهيلات به بخش خدمات هم پرداخت شود به خصوص به بخش خدمات فني – مهندسي يا خدمات نرم‌افزاري و استارت‌آپ‌ها اوضاع اين بخش هم بهتر خواهد شد، در اقتصادهاي پيشرفته دنيا هم ميزان توليدشان نسبت به خدمات‌شان پايين‌تر است. به عنوان نمونه در امريكا سهم خدمات در كل اقتصاد بيش از 70 درصد است.

    پرداخت وام نوعي امتياز براي كارمند بانك بودن است

    حاتمي‌يزد در ادامه افزود: هر چند اين انتقاد به زيرمجموعه بانك‌ها وجود دارد كه چرا بايد اين ميزان از تسهيلات به كارمندان بانك‌ها تخصيص پيدا كند اما در مقابل كارمندان بانك‌ها هم مي‌گويند تسهيلات كم بهره‎اي كه دولت براي ازدواج و فرزندآوري و وديعه مسكن و خريد كالاي ايراني و … در نظر گرفته است كم نيستند و ما را هم در همان قالب در نظر بگيريد ضمن آنكه اين موضوع يكي از مزايا و امتيازهاي كارمند بانك بودن محسوب مي‌شود. او با اشاره به كاهش ممانعت از فساد در بانك‌ها تصريح كرد: در صورتي كه اين وام‌ها را به كارمندان بانك‌ها بدهند تا آنها هم خانه‌دار شوند و احتياجات‌شان را برطرف كنند كمتر به فساد مالي و رشوه گرفتن كشيده مي‌شوند و با امنيت خاطري كه پيدا مي‌كنند از فساد هم جلوگيري خواهد شد.

    اقتصاد رقابتي يا اقتصاد رفاقتي؟

    اين كارشناس حوزه بانكي در پاسخ به اين پرسش كه نقش بانك مركزي و وزارت اقتصاد در اين بخش چگونه است، خاطرنشان كرد: بانك مركزي با آيين‌نامه‌هاي پرداخت وام به كاركنان بانك‌ها كاملا موافق است و اين بانك هم وام‌هاي كلاني به كارمندان خود براي خريد مسكن و نيازهاي ضروري آنها به صورت بلندمدت پرداخت كرده است.البته اين سنت از قبل از انقلاب بوده و هنوز هم وجود دارد و هيچ اختلاف نظري در اين زمينه ميان بانك مركزي و ساير بانك‌ها وجود ندارد.

    حاتمي‌يزد در مورد گسترش بانكداري الكترونيك نيز گفت: خوشبختانه در ايران تقريبا تمامي بانك‌ها به سمت بانكداري الكترونيك حركت كرده‌ است و نقل و انتقالات بانكي الكترونيكي شده‌اند كه روي تعداد كارمندان بانك‌ها هم اثرگذار است، اما اقتصاد ايران اقتصاد رقابتي نيست و اقتصاد رفاقتي است و مديران دولتي هم اغلب آشنايان خود را به بانك‌ها معرفي مي‌كنند و مصالح بانك‌ها كمتر مورد توجه قرار مي‌گيرد. او با بيان اينكه به نظر مي‌رسد تعداد كارمندان بانك بيش از حد نياز است، ادامه داد: با الكترونيكي كردن همه فعاليت‌هاي بانكي نياز به بانك‌ها هم به حضور كارمندان كمتر از قبل شده است؛ البته قبلي‌ها را اخراج نمي‌كنند اما كمتر از قبل استخدام خواهند كرد و هر سال حدود هزار نفر از كارمندان بانك‌هاي قديمي مانند بانك‌هاي صادرات و ملي بازنشست مي‌شوند كه به جاي اين تعداد نيروي جديد استخدام مي‌شود و بايد سعي كنند تا نيروهاي متخصص را وارد بانك‌ها كنند و از نيروهاي پشت باجه كمتر استفاده شود. حاتمي‌يزد در مورد پرداخت وام‌هاي سفارشي نيز گفت: در اين بخش هم بسيار ديده شده كه نمايندگان مجلس به مديران بانك‌ها نامه مي‌زنند و درخواست پرداخت وام فوري به فلان شخص يا استخدام برخي اقوام و خويشاوندان خود دارند و براي اينكه بتوانند در دور بعدي راي بيشتري جمع كنند اين اقدامات را انجام مي‌دهند.

  • چقدر از تسهیلات بانکی در جیب مردم رفت؟

    چقدر از تسهیلات بانکی در جیب مردم رفت؟

    به گزارش اقتصادران، تازه ترین آمار بانک مرکزی از وام های پرداختی نظام بانکی نشان میدهد؛ تسهیلات پرداختی بانک ها طی 4 ماهه ابتدای سال 1403 مبلغ 16،957.9  هزار میلیارد ریال می باشد که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل مبلغ 2،892.3 هزار میلیارد ریال (معادل 20.6 درصد) افزایش داشته است.(تسهیلات پرداختی 4 ماهه ابتدای سال 1402 مبلغ 13،570.0 هزار میلیارد ریال بوده است که با در نظر گرفتن تعدیلات صورت پذیرفته توسط شبکه بانکی به مبلغ 14،065.6 هزار میلیارد ریال افزایش یافته است).

    جدول 1 بیانگر هدف از دریافت تسهیلات پرداختی در بخش های اقتصادی طی 4 ماهه ابتدای سال 1403 می باشد. سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در کلیه بخش های اقتصادی طی 4 ماهه ابتدای سال 1403 مبلغ 10،035.1 هزار میلیارد ریال معادل75.5 درصد کل تسهیلات پرداختی به صاحبان کسب و کار است.

    همچنین سهم تسهیلات پرداختی در قالب خرید کالای شخصی توسط مصرف کننده نهایی (خانوار) مبلغ 1،429.1 هزار میلیارد ریال معادل 38.9 درصد از کل تسهیلات پرداختی به مصرف کنندگان نهایی (خانوار) می باشد.

    سهم تسهیلات پرداختی بابت تأمین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در 4 ماهه ابتدای سال 1403 معادل 4،472.4 هزار میلیارد ریال بوده است که حاکی از تخصیص 44.6 درصد از منابع تخصیص یافته به سرمایه درگردش کلیه بخش های اقتصادی (مبلغ 10،035.1 هزار میلیارد ریال) می باشد.

    ملاحظه می شود از 5،202.7  هزار میلیارد ریال تسهیلات پرداختی در بخش صنعت و معدن معادل 86 درصد آن (مبلغ 4،472.4 هزار میلیارد ریال) در تأمین سرمایه در گردش پرداخت شده است که بیانگر توجه و اولویت دهی به تأمین منابع برای این بخش توسط بانک ها در سال 1403 می باشد.

    تسهیلات خرد ( کمتر از 3000 میلیون ریال )

    از کل تسهیلات پرداختی در دوره یاد شده، مبلغ 4،015.0 هزار میلیارد ریال معادل 23.7 درصد به صورت تسهیلات خرد اعطا شده است. همچنین مبلغ 226.7 هزار میلیارد ریال نیز در قالب کارت های اعتباری انجام پذیرفته است، که با احتساب این مبلغ، کل تسهیلات پرداختی خرد (کمتر از سه میلیارد ریال) به مبلغ 4،241.7 هزار میلیارد ریال معادل 24.7 درصد کل تسهیلات پرداختی را شامل می شود. شایان ذکر است با توجه به اینکه تسهیلات پرداختی در قالب کارت های اعتباری نیز در بخش خانوار پرداخت شده است، با این اوصاف سهم بخش خانوار از 21.7 درصد در جدول -1، به 22.7 درصد کل تسهیلات پرداختی افزایش می یابد.

    بانک مرکزی تأکید دارد: همچنان باید در تداوم مسیر جاری، ملاحظات مربوط به کنترل تورم را نیز در نظر گرفت و همواره مراقب قدرت گرفتن پتانسیل تورمی ناشی از فشار تقاضای کل در اقتصاد نیز بود. بر این اساس ضروری است به افزایش توان مالی بانک ها از طریق افزایش سرمایه و بهبود کفایت سرمایه بانک ها، کاهش تسهیلات غیرجاری و بازگرداندن آنها به مسیر صحیح اعتباردهی بانک ها، افزایش بهره وری بانک ها در تامین سرمایه در گردش تولیدی، پرهیز از فشارهای مضاعف بر دارایی بانک ها و ترغیب بنگاه های تولیدی به سمت بازار سرمایه به عنوان یک ابزار مهم درتامین مالی طرح های اقتصادی (ایجادی)توجه ویژه ای کرد.

  • کدام بانک پیشتاز پرداخت بیشترین وام بانکی در بهار ۱۴۰۳ است؟

    کدام بانک پیشتاز پرداخت بیشترین وام بانکی در بهار ۱۴۰۳ است؟

    به گزارش اقتصادران، بانک مرکزی که از سال گذشته، آمار پرداخت وام از سوی بانک‌های کشور را ماهانه منتشر می‌کند، در جدیدترین گزارش خود عملکرد شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات تا پایان خردادماه سال 1403 را به‌روزرسانی کرده است. بررسی این گزارش نشان می‌دهد بانک‌ها در سه‌ماهه ابتدایی سال، حدود چهار میلیون فقره وام پرداخت کرده‌اند که مبلغ آنها بالغ بر هزار و 215 هزار میلیارد تومان بوده است.

    مقایسه این رقم با آمار اردیبهشت‌ماه بانک مرکزی حاکی از آن است که در بانک‌ها در طول خردادماه بیش از یک میلیون و 500 هزار فقره وام به مبلغ 493 هزار میلیارد تومان به متقاضیان اعطا کرده‌اند. همچنین مقایسه عملکرد وام‌دهی شبکه بانکی در پایان خردادماه امسال با زمان مشابه سال گذشته، از رشد 32.6 درصدی تعداد وام‌های پرداختی و 31.9 درصدی مبلغ آنها حکایت دارد.

    پیشتازی بانک ملت در پرداخت وام بانکی

    بررسی عملکرد بانک‌ها در زمینه پرداخت وام بانکی، نشان می‌دهد با در نظر گرفتن مبلغ تسهیلات پرداختی، بانک ملت بیشترین وام را پرداخت کرده است. طوری که رقم تسهیلات اعطایی از سوی این بانک در پایان خردادماه بیش از 204 هزار میلیارد تومان ثبت شد. بانک‌های ملی، تجارت و صادرات نیز با پرداخت به‌ترتیب 137 هزار میلیارد تومان، 135 میلیارد تومان و 107 هزار میلیارد تومان وام در این مدت نیز در رده‌های بعدی قرار گرفتند.

    از سوی دیگر اما بانک سرمایه با پرداخت تنها 700 میلیارد تومان تسهیلات، ضعیف‌ترین عملکرد را در این زمینه به نام خود زده است. بانک آینده با هزار و 15 میلیارد تومان، بانک ایران و ونزوئلا با هزار و 208 میلیارد تومان و بانک دی با دو هزار و 220 هزار میلیارد تومان نیز دیگر بانک‌هایی بودند که کمترین رقم پرداخت تسهیلات را ثبت کردند.

    مبلغ وام بهار

    سایه سیاست‌های بانک مرکزی بر وام‌دهی بانک‌های زیان‌ده

    به نظر می‌رسد قرارگیری نام بانک‌هایی همچون سرمایه، آینده، دی و ایران‌زمین که در سال‌های اخیر زیان‌ده بوده‌اند در انتهای فهرست پرداخت تسهیلات بانکی، در پی تشدید سیاست‌های سخت‌گیرانه بانک مرکزی در قبال ترازنامه این بانک‌هاست. چراکه پرداخت تسهیلات بیش از حد در سال‌های گذشته، یکی از عوامل زیان‌دهی این بانک‌ها در سال‌های گذشته بوده و بانک مرکزی در سال‌های اخیر سعی کرده با محدودتر کردن توان تسهیلات‌دهی این بانک‌ها، وضعیت آنها را بهبود بخشد.

    کدام بانک بیشترین تعداد تسهیلات را پرداخت کرد؟

    بخش دیگری از گزارش بانک مرکزی، تعداد وام‌های پرداختی از سوی بانک‌ها را بررسی می‌کند. بر این اساس، بانک‌های قرض‌الحسنه مهر ایران و رسالت با پرداخت به‌ترتیب 900 هزار فقره و 523 هزار فقره وام بانکی، بالاترین عملکرد را رقم زدند. بانک ملی با اعطای 514 هزار فقره وام و بانک سپه با پرداخت 301 هزار فقره تسهیلات نیز در رده‌های بعدی جای گرفته‌اند.

    در مقابل نیز بانک توسعه صادرات قرار دارد که تنها 744 فقره وام در بهار امسال پرداخت کرده است. بانک‌های مشترک ایران و ونزوئلا با هزار و 587 فقره، بانک صنعت و معدن با سه هزار و 824 فقره و بانک ایران‌زمین با سه هزار و 970 فقره وام پرداختی نیز دیگر بانک‌هایی بودند که کمترین تعداد تسهیلات را پرداخت کردند.

    تعداد وام بهار