برچسب: نرخ دلار

حرکت دلار رنج شد

سهراب دل انگیزان در تحلیل تحرکات اخیر بازار ارز با بیان این که رشد اخیر دلار هیجان ناشی از انتخابات نیست به اقتصاد ۲۴ می‌گوید: اگر ما متوسط نرخ تورم در سال را کمترین مقدار مورد انتظارش یعنی ۳۶ درصد در نظر بگیریم، در هر ماه ۳ درصد می‌شود. بر این اساس اگر ما سال را با دلار ۶۰ هزار تومان شروع کرده باشیم، این سه درصد چیزی حدود ۱۵۰۰ تا ۲ هزار تومان است؛ لذا وقتی که الان ماه چهارم سال است ما باید ۱۲ درصد نسبت به اول سال رشد داشته باشیم. ما در ابتدای تیر ماه می‌بینیم که دلار ۶۰ تومان را رد می‌کند. قدعدتا انتظار ما بر این است که متوسطش بین ۵۷.۵ تا ۶۲.۵ باشد، یعنی الان در رنج متوسط خودش می‌چرخد و هنوز اتفاق خاصی را درک نکرده است.

به گفته او بعدا ممکن است بعضی از اتفاق‌ها بیفتد و اثر بگذارد؛ مثلا رئیس جمهوری بیاید که شرایط تحریم‌ها و روابط خارجی را بدتر کند و به دنبال آن به دلیل وجود جو روانی و احساسات منفی تاثیرات محدودی را بگذارد. تاثیری که احتمالا از روز شنبه عصر با مشخص شدن نتیجه انتخابات آن را ببینیم. با گذشت یک تا دو ماه معلوم می‌شود هر رئیس جمهور قرار است چه کاری کند و اثر آن را واقعی‌تر می‌شود مشاهده کرد. اما در حال حاضر به نظرم دلار در رنج طبیعی خودش است و واکنش‌هایی که نشان می‌دهد ناشی از انتخابات نیست، یعنی ما باید نسبت به خرداد ۲ هزار تا ۲۵۰۰ تومان نوسان می‌داشتیم.

بازی دلار در لاک دفاعی اقتصاد

دل انگیزان در پیش بینی قیمت دلار در سایه دولت هر یک از این کاندیدا‌ها توضیح می‌دهد: اقتصاد ایران اقتصادی است که الان در پایین‌ترین دام تعادلی خودش به سر می‌برد. به گونه‌ای که ارزش اقتصاد ایران نسبت به قبل از تحریم‌ها به یک سوم رسیده است. از ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیارد دلار به نزدیک ۳۰۰ دلار رسیده است. این شرایط ما را وارد هسته سخت تاثیر ناپذیری می‌کند و از یک طرف سبب شده فعالان اقتصادی یک لاکی را دور اقتصاد ببندند که سعی کنند حداقل شکل گرفته را حفظ کنند. با این نگاه آن هسته شکل گرفته تاثیر کمتری نسبت به زمانی که اقتصاد ۹۰۰ میلیارد دلار بود، می‌پذیرد.

به باور این استاد اقتصاد دانشگاه، با این نگاه تا وقتی رئیس جمهور بعدی وارد کار نشود و سیاست‌هایش را اعمال نکند، این اقتصاد لاک بسته آغوشش را به سمت پذیرش تغییر باز نمی‌کند. یعنی اقتصاد ما در یک لاک شدید دفاعی فرو رفته است. اولین کار‌هایی که هر رئیس جمهوری جدیدی باید انجام دهد این است که پذیرندگی را در اقتصاد ایران امکان پذیر کند؛ که از مسیر گشایش‌های بین المللی، تخصص گرایی و به کار گرفتن مدیران و وزرا و استانداران بسیار با توان حاصل می‌شود. البته که این‌ها نیز باید پذیرنده باشند.

اگر این دو کار انجام شود به گفته دل انگیزان آن وقت می‌توان انتظار داشت اقتصاد ایران آرام آرام به سمت پذیرندگی برود، ولی در شرایط کنونی که توان مدیران ما کافی نیست و سیستمش در یک لاک بسته هیئتی و خالص ساز فرو رفته است، اقتصاد ایران هم در بخش دولتی و هم در سیستم فعالیت‌های تولیدی بخش خصوصی درگیر آن هسته سخت است. به همین دلیل همه چیز وابسته به رئیس جمهور بعدی است که آیا قرار است این لاک محکم‌تر شود یا آن را باز کند.

پالس مثبت طیب نیا به بازار ارز

علی طیب نیا، وزیر خوشنام دولت یازدهم که از او به عنوان فرمانده اقتصادی ستاد پزشکیان یاد می‌کنند به تازگی با بیان اینکه بهترین شاخص‌های اقتصادی ما مربوط به دوران خاتمی است، ابراز امیدواری کرده که وضعیت اقتصاد در دولت پزشکیان نیز شبیه به آن دوران بشود.

سهراب دل انگیزان در این باره به اقتصاد ۲۴ می‌گوید: در دوران آقای خاتمی ما اول قیمت بنزین را تغییر دادیم. بعد هر سال به اندازه نرخ تورم نرخ را تغییر می‌دادند. هیچ تاثیر خاصی نداشت و مردم خودشان می‌دانستند که خودشان را چطور و چقدر باید تطبیق دهند. در برق همینطور، در مورد ارز و تک نرخی کردنش نیز همینطور. صندوق ذخایر ارزی ایجاد شد که مازاد درآمد‌های ارزی به آن ریخته شود. در این زمان دولت یک رشد اقتصادی ۷.۵ تا ۸.۵ درصدی برای اقتصاد به وجود آورد و تورم از نزدیک ۴۹ درصد در سال ۷۴ به نزدیکی حدود ۱۰—۱۲ درصد رسید. این‌ها در آن زمان نشان می‌داد که یک انضباط مالی دقیقی اتفاق افتاده و قانون بر تشخص سوار شده بود.

او تصریح می‌کند: سوال بنده این است که اگر آن ۴۰۰ میلیارد دلار الان در صندوق ذخیره ارزی ما باقی مانده بود، دلار آنقدر کاهش ارزش نشان می‌داد؟ در کشور‌هایی مثل روسیه دلار کاهش ارزش نشان می‌دهد، ولی نه به این اندازه که ۳ هزار تومان بشود ۶۰ تومان! با این دید انضباط مالی که در آن زمان وجود داشت و هماهنگی که میان مدیران متفاوت و همه قوا وجود داشت، باعث شد یک انضباط مالی خوب شکل بگیرد. مدیران متخصص تشخیص را کنار بگذارند و به قانون عمل کنند.

دل انگیزان همچنین یادآور می‌شود: این عوامل باعث می‌شود که ما یک اقتصاد قابل اعتماد و برنامه پذیر داشته باشیم. در دولت نهم و دهم نظام گزینش شایستگی بهم ریخت و همه افراد معمولی که شاید در حد مدیریت یک آرایشگاه هم نبودند آمدند و مدیریت‌های بسیار کلان گرفتند. این تمام سرمایه کشور را نابود می‌کند. آن زمان ما یادمان نمی‌رود که در قالب بنگاه‌های کوچک و زود بازده میلیارد‌ها دلار از پول‌های مملکت چطور نابود شد و هدر رفت. به نظر می‌رسد نگاه آقای طیب نیا نیز بیشتر از همین جهت شایسته سالاری و مقررات و انضباط مدیریتی و مالی است.

تکرار سیاست دهه نود در بازار ارز

سهراب دل انگیزان در تحلیل بازار ارز با اشاره به بی تفاوتی دلار نسبت به شهادت رئیس جمهور می‌گوید: اقتصاد ایران همچنان روی یکسری آیتم‌ها مستقر است و تغییری در آن شرایط ایجاد نشده است. کاهش انتظارات تورمی یکی از آن‌هاست. البته این را هم باید یادآور شد که مردم واقعا قابلیت و قدرت خرید منابع مالی‌شان رو از دست دادند به گونه‌ای که نمی‌توانند دربازار‌ها ظاهر شوند؛ مثلا مردم دیگر توان خرید مسکن ندارند و توان خرید اتومبیل را نیز تا حدود زیادی از دست داده‌اند. در سوی دیگر بانک مرکزی هم بخش قابل توجهی از این منابع موجود در دست مردم را از طریق اخزای ۳۳ تا ۳۸ درصد و عرضه‌های سنگین طلا و نرخ سپرده‌های بالایی که بانک‌ها اعمال می‌کنند؛ جذب کرده و مردم به واسطه ریسک‌های بزرگی که در بازار‌ها داشتند پول هایشان را بردند در آن مناطق فریز کردند. قاعدتا همین باعث شد که یک مقدار بازار‌ها وارد رکود جدی شوند؛ از بازار مسکن تا بورس که کاهش شدید خرید و فروش در آن قابل مشاهده است.

به باور وی همه این‌ها به ما می‌گوید که حداقل در این بازار‌های مرسوم دارایی ما وارد یک دوره رکودی شده که این دوره رکودی به علت دامنه وسیع و عمقی که دارد، به نظر می‌رسد همینطور ادامه یابد؛ تا جایی که ممکن است پدیده‌ای که در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ اتفاق افتاد، الان هم دوباره در حال تکرار است و ما یک دوره تجاری تکراری را که در دهه نود داشتیم بار دیگر تجربه خواهیم کرد.

مگر اعمال تحریم‌های جدید چقدر می‌تواند وضعیت ما را بدتر کند؟

انتخابات آمریکا و بیم روی کار آمدن جمهوری خواهان درچند ماه اخیر موضوعی است که همواره از آن به عنوان عامل برهم زننده سیاست‌های تثبیتی بانک مرکزی نام برده می‌شود. دل انگیزان، اما نظر دیگری دارد و بر این باور است که اقتصاد ایران نسبت به تحریم‌ها سر شده است.

او در این باره توضیح می‌دهد: واقعیت این است که کشورمان بیش از حد با تحریم‌ها مواجه بوده و این تحریم‌ها تقریبا همه حوزه‌های اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار داده و مصرف شده است؛ بنابراین تحریم‌های جدیدی دیگر وجود ندارد که بخواهد تاثیری روی اقتصاد ایران بگذارد. اقتصاد ایران از این نگاه الان در پایین‌ترین سطح تعادلی خودش به سر می‌برد، یعنی این دام تعادلی که الان در آن گیر کردیم، دام تعادلی به شدت سطح پایینی است. هر تحریمی بیاید دیگر چقدر قادر است وضعیت ما را بدتر کند؟ مگر این که اتفاقاتی مثل جنگ و تهدید‌های امنیتی اتفاق بیفتد که حرف دیگری است.

به باور وی به نظر می‌رسد اقتصادمان تا حدودی دیگر تمام این فرایند‌های تحریمی را قبلا درک کرده و پشت سر گذاشته است، یعنی مردم هم نزدیک ۲۰ سال است که کلا زندگی «تحریم و دیگر هیچ» را تجربه می‌کنند. پس با این دید این‌ها هم دیگر عادت کردند در هر تصمیم کوچکشان تقریبا تمام این متغیر‌ها رو مد نظر قرار بدهند. شاید در سال‌های ۹۶ به واسطه این که ما یک قراردادی داشتیم به نام برجام اگر رئیس جمهور جدیدی می‌آمد برجام را زمین می‌زد و نابود می‌کرد پس تاثیر زیادی روی اقتصاد ایران می‌گذاشت که گذاشت، ولی الان دیگر برجامی وجود ندارد.

رئیس جمهور باورمند به برجام می‌تواند چشم انداز‌ها را مثبت‌تر کند؟

پیش بینی قیمت دلار

دل انگیزان همچنین در پیش‌بینی قیمت دلار می‌گوید: دلار در حوالی ۵۵ تا ۶۰ هزار تومان روند طبیعی خودش را دارد طی می‌کند. این به این معنی نیست که این قیمت قیمت واقعی دلار است، اما به هر حال این یک تعادل کوتاه مدتی است که از ابتدای سال شکل گرفته است. به همین دلیل به نظر می‌رسد تا اتفاق جدیدی نیفتد و یا حادثه جدیدی را مشاهده نکنیم میزان دوره نوسانی همین اندازه باشد.