به گزارش اقتصادران، در حالی که دولت با اعلام نرخهای جدید نان، سعی داشت به ادعای خود هزینههای تولید نانوا را جبران کند، اما آنچه در کف خیابان و پشت پیشخوان نانواییها میگذرد، فرسنگها با نرخنامههای مصوب فاصله دارد.
نرخهای جدید مصوب اتحادیه صنف نانوایان تهران و کلان شهرها اعلام شد و نان سنگک سنتی با آرد کامل ۱۱ هزار تومانی، نه یک کالای اساسی، بلکه به نمادی از شکست سیاستهای نظارتی تبدیل شده است. گزارش های میدانی خبرنگار تابناک نشان میدهد که نهتنها گرانی قانونی، بلکه تخلفات سیستماتیک و باگهای کلافهکننده سامانه «نانینو»، سفرههای مردم را به گروگان گرفته است.
نرخنامهای که فقط روی کاغذ ماند!
بر اساس نرخنامه جدید، نان سنگک سنتی ۱۱ هزار تومان و بربری ۶۵۰۰ تومان اعلام شده است، اما کافی است سری به اولین نانوایی محله خود بزنید؛ پیدا کردن نان با این قیمتها شبیه به پیدا کردن سوزن در انبار کاه است! نانوایان با شگردهایی نظیر «کنجد اجباری»، «نان دورو کنجد» عملاً سنگک را به قیمتهای ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان به مردم میفروشند. جالبتر اینجاست که قیمت یک عدد نایلون ساده که تا دیروز رایگان یا ناچیز بود، حالا ۵ هزار تومان مصوب شده؛ یعنی نایلونی که قیمتش با ۲.۵ عدد نان لواش برابری میکند!
نانینو؛ سامانهای برای تولید نارضایتی!
قرار بود سامانه «نانینو» جلوی قاچاق آرد را بگیرد، اما حالا خود به عامل اصلی فساد و آزار مردم تبدیل شده است این درحالی است که نانوایان مدعیاند سامانه به دلایل نامعلوم سهمیه آرد آنها را کم میکند و برای جبران این خسارت، دست در جیب مردم میکنند.
از سوی دیگر، «کارت کشیدنهای صوری» و «تراکنشهای فیک» برای حفظ سهمیه آرد، عملاً آمار و ارقام این سامانه را به کمدی تلخی تبدیل کرده است و نتیجه اینکه نانینو نهتنها شفافیت ایجاد نکرد، بلکه با ایجاد محدودیت در تعداد خرید نان، کرامت شهروندان را در صفهای طولانی زیر سؤال برده است.
ازسویی دیگر، نانواییها به بهانه «آرد صنف و صنعت»، نان سنگک را ۲۵ هزار تومان میفروشند؛ رقمی که برای یک قرص نان در کشوری با منابع عظیم گندم، چیزی جز فاجعه معیشتی نیست اما نانوایان معتقدند نرخهای جدید هم هزینههای آب، برق و کارگرشان را پوشش نمیدهد و به همین دلیل، بهصورت خودسرانه قیمت را بالا میبرند که در این میان، مردم بیدفاع ماندهاند .
باگهای فنی یا راه فرار برای دلالان؟
البته سامانه نانینو مشکلات دیگری هم دارد برای مثال گاهی کارتخوانها قطع میشوند و مردم مجبور به پرداخت نقدی با قیمتهای نجومی میشوند، و گاهی تراکنشها ثبت نمیشود، اما پول از حساب کسر میگردد که این آشفتگی فنی، بهترین فرصت را برای سودجویانی فراهم کرده که آرد یارانهای را به قیمت آزاد میفروشند و نان بیکیفیت و گران را به دست مردم میدهند.
اعلام نرخهای جدید نهتنها باعث رضایت نانوایان نشد، بلکه چراغ سبزی برای موج جدیدی از گرانفروشیهای خودسرانه بود بنابراین اگر قرار است نان با قیمت آزاد صنف و صنعت ۲۵ هزار تومانی به دست مردم برسد، سوال این است که فلسفه وجودی یارانههای میلیاردی و سامانههای پرهزینهای مانند نانینو چیست؟ بهتر است دولت پاسخ دهد که چرا هزینه بیکفایتی در نظارت و ایرادات فنی یک سامانه، باید از جیب مردمی پرداخت شود که نان، تنها دارایی باقیمانده در سفرهشان است.
