به گزارش اقتصادران، اگر چه کابینه دولت سیزدهم همراه با شمارش معکوس اتمام این دولت، مصوباتی همچون خودروی کارکرده را به تصویب رساند، با این حال سیاستگذار خودرو با وجود استخراج قیمتهای جدید توسط سازمان حمایت، زیر بار اصلاح قیمت نرفت. حالا خودروسازان دست به دامن معاون اول رئیسجمهور شدهاند.
لیست قیمت جدید خودروهای داخلی از مدتها قبل و بر اساس صورتهای مالی خودروسازان (منتهی به انتهای اسفند ۱۴۰۲) توسط سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان به نمایندگی از وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه شده، اما به دلیل عدم تایید وزارت صمت، ابلاغ و اجرا نشده است.
پس از آنکه شورای رقابت در دیماه سال گذشته بهنوعی اختیار قیمتگذاری خودرو (بر اساس دستورالعمل این شورا) را به وزارت صمت واگذار کرد، این وزارتخانه عملا مسوول تعیین قیمت خودروهای داخلی شد. تصور این بود که وزارت صمت پس از اخذ این مسوولیت و با توجه به اشراف بر اوضاع مالی خودروسازان و چالش کمبود نقدینگی در مقابل رشد تولید، دست به اصلاح قیمت بزند، اما تا به امروز این اتفاق رخ نداده است.
با توجه به اینکه محمد مخبر، معاون اول دولت قبل، فروردین پارسال اجازه افزایش قیمت خودروهای داخلی براساس محاسبات نخست (افزایش قیمت تا ۸۰ درصد) را نداد و آن را تا میانگین ۴۹ درصد تعدیل کرد، خیلیها معتقدند وی اجازه اصلاح قیمت خودرو را در ادامه نیز نداده است.
ظاهرا با همین تصور، خودروسازان منتظر ماندهاند تا معاون اول دولت جدید مشخص شده و اصلاح قیمت را با وی پیش ببرند. از همین رو پس از انتخاب محمدرضا عارف به عنوان معاون اول دولت جدید، خودروسازان بر سر موضوع اصلاح قیمت خودرو با وی مکاتبه کردهاند تا مجوز لازم را دریافت کنند.
یک منبع آگاه که نخواست نامی از وی برده شود، گفت: خودروسازان برای اصلاح قیمت محصولاتشان با معاون اول رئیس جمهور مکاتبه کرده و خواستار صدور مجوز لازم برای افزایش قیمت کارخانهای محصولاتشان شدهاند.
وی افزود: در این مکاتبه، خودروسازان از عارف خواستهاند که دولت اجازه دهد قیمتهای استخراجشده سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، اعمال شوند.
به گفته این منبع آگاه، قیمتهای موردنظر را سازمان حمایت بر اساس آخرین صورتهای مالی حسابرسیشدهای که خودروسازان به بورس ارائه کردهاند، استخراج کرده است.
وی این را هم گفت که خودروسازان به معاون اول رئیسجمهور اعلام کردهاند عدم اصلاح قیمت (از انتهای فروردین امسال تا به امروز) مغایر با دستورالعمل شورای رقابت مبنی بر اصلاح قیمت خودرو بر اساس صورتهای مالی است.
این منبع آگاه تاکید کرد: معاون اول رئیسجمهور موضوع مطروحه از سوی خودروسازان را به کمیسیون اقتصادی دولت ارجاع داده تا مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه آن اعلام شود.
وی گفت: کمیسیون اقتصادی این موضوع را که قیمتهای استخراجشده توسط سازمان حمایت، مسیر قانونی را طی کرده و براساس صورتهای مالی انتهای اسفند ۱۴۰۲ است، مورد تایید قرار داده و مراتب را به اطلاع معاون اول رئیسجمهور رسانده است؛ بنابراین حالا سرنوشت قیمت جدید خودروهای داخلی بهنوعی در دستان معاون اول رئیسجمهور است، چه آنکه اگر عارف امضای خود را پای صورتجلسه کمیسیون اقتصادی دولت بنشاند، خودروسازان میتوانند قیمتهای جدید را اعمال کنند.
احمد نعمتبخش، دبیر انجمن خودروسازان، چندی پیش اعلام کرد سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان قیمت جدید خودروهای داخلی را از مدتها قبل استخراج کرده، اما مجوز اعمال آن از سوی مقامات دولت (دولت سیزدهم) صادر نمیشود.
فعالان خودرو میگویند طبق دستورالعمل شورای رقابت، قیمت کارخانهای خودروهای داخلی باید مطابق با آخرین صورتهای مالی حسابرسیشده آنها که به بورس ارائه میشود، اصلاح شود و وزارت صمت (یا شورای رقابت) نیز باید قیمتهای جدید را ابلاغ کند.
قیمت کارخانهای خودروها سال گذشته و وقتی قیمتگذاری دست شورای رقابت بود، در اواخر فروردین اصلاح شد و بنا بود هر سه یا شش ماه یک بار متناسب با صورتهای مالی تغییر کند. بااینحال به دلیل شعار سال (مهار تورم) دولت در سال گذشته پس از اصلاح انجامشده در اواخر فروردین، دیگر دست به قیمت نزد (هرچند البته خودروسازان در مهرماه توانستند با استفاده از حربه ارائه محصولاتی که به استانداردها و تجهیزات جدید مجهز شده بودند، بهنوعی اصلاح قیمت نسبی انجام دهند).
در سال جاری با وجود آنکه گمان میرفت دولت با توجه به اینکه معذوریت شعار سال را ندارد، مجوز اصلاح قیمت به خودروسازان دهد، باز هم این اتفاق رخ نداد تا اصلاح قیمت روی دوش دولت جدید بیفتد.
حالا این دولت چهاردهم است که باید در مورد اصلاح قیمت خودروهای داخلی تصمیم بگیرد و فعلا کار به معاون اول رئیسجمهور گره خورده است. علاوه بر مساله «اصلاح قیمت»، دولت چهاردهم باید در مورد لیست قیمتی دیگری نیز تصمیم بگیرد که مربوط به خودروهای مجهز به استانداردهای جدید است.
چندی پیش ایرانخودرو به سازمان بورس اعلام کرد وزارت صمت مجوز اعمال قیمت خودروهایی را که در فاز دو استانداردهای ۸۵گانه تجهیز شدهاند، صادر کرده است. بااینحال وزارت صمت اعلام کرد این قیمتها را باید شورای رقابت ابلاغ کند. شورای رقابت نیز با توجه به اینکه قیمتگذاری خودرو را به وزارت صمت تفویض کرده، ابلاغ قیمتها را در حوزه وظایف این وزارتخانه میداند.
بههرحال این لیست قیمتی فعلا بین وزارت صمت و شورای رقابت دست به دست میشود و، چون هنوز رسما ابلاغ نشده، امکان اجرا ندارد؛ بنابراین دولت چهاردهم با دو چالش در ماجرای قیمت خودرو مواجه است؛ یکی امضای لیست قیمت اصلاحشده خودروها، و دیگری ابلاغ قیمت خودروهای مجهز به استانداردهای ۸۵گانه.
سرنوشت قیمت چه میشود؟
در باب سرنوشت قیمت خودروها در همین ابتدای دولت چهاردهم چند سناریو وجود دارد. در مورد ماجرای اصلاح قیمت خودروها، یک سناریو این است که معاون اول رئیسجمهور شخصا مسوولیت آن را بر عهده بگیرد و با تایید نظر سازمان حمایت و کمیسیون اقتصادی دولت، پای لیست قیمتهای جدید را امضا کند.
در این صورت، خودروسازان میتوانند قیمتهایی را که سازمان حمایت بر اساس صورتهای مالی منتهی به انتهای اسفند پارسال تهیه کردهاند، اعمال کند. در این شرایط اگر لیست خودروهای مجهز به استانداردهای ۸۵گانه نیز تایید شود (که احتمال آن کم نیست) خودروسازان موفقیت بزرگی را در قیمتگذاری محصولاتشان کسب خواهند کرد، زیرا بیشتر محصولاتشان با قیمتهای بهروز عرضه میشوند.
حتی اگر اصلاح قیمت تایید و ابلاغ شود و لیست قیمت محصولات جدید به بایگانی برود، باز هم خودروسازان برد کردهاند، چون بخش مهمی از محصولاتشان با قیمتهای جدید و بهروزشده (بر اساس صورتهای مالی انتهای اسفند ۱۴۰۲) به فروش خواهد رسید. این موضوع (ابلاغ و اجرای قیمتهای اصلاحشده) به معنای کاهش یا شاید حتی قطع زیاندهی خودروسازان در تولید محصولات موردنظر (حداقل تا مدتی) باشد.
اما سناریوی دیگر این است که معاون اول رئیسجمهور با توجه به حساسیت اجتماعی بالا روی مساله خودرو، همین ابتدای کار دولت دست به قیمت خودرو نزند و حداقل منتظر رای اعتماد مجلس شورای اسلامی به وزیر صمت بماند. در این صورت، ابلاغ و اجرای قیمت جدید خودروهای داخلی بر عهده وزارت صمت خواهد افتاد و باید منتظر ماند و دید مهمان بعدی ساختمان معروف خیابان سمیه چه موضعی در مورد قیمتگذاری خودرو دارد.
در این شرایط، احتمال اینکه ابلاغ قیمت خودروهای مجهز به استانداردهای جدید نیز به آینده (وقتی وزیر صمت دولت جدید کار خود را آغاز کند) موکول شود، کم نیست.
به هر حال اگر کار قیمت خودرو به وزیر صمت بکشد، وی باید تکلیف دو لیست قیمتی را مشخص کند و احتمالهای مختلفی در این مورد مطرح است. ابلاغ توامان یا بایگانی شدن هر دو لیست و ابلاغ جداگانه آنها و حتی تایید یکی و رد دیگری، از جمله احتمالهایی هستند که مطرح هستند.
فروش؛ در انتظار قیمت
اما بلاتکلیفی قیمت کارخانهای خودروها در حالی است که به نظر میرسد خودروسازان برای تایید و ابلاغ قیمتهای جدید، دولت را تحت فشار گذاشتهاند.
یکی از اهرمهای فشار آنها، دور جدید فروش گسترده است که بناست پس از ماهها فریز، به اجرا دربیاید. برخی معتقدند خودروسازان تمایل دارند اجرای این طرحها را به بعد از ابلاغ قیمتهای جدید موکول کنند.
بااینحال فعلا خبری از ابلاغ قیمتهای جدید نیست و باید دید خودروسازان در همین شرایط بلاتکلیفی، فروش جدید خواهند گذاشت یا آن را با تاخیر و پس از تعیینتکلیف این مساله اجرایی خواهند کرد؟
