برچسب: مجید عشقی

به گزارش اقتصادران، بهمن فلاح نوشت:

باتوجه به عملکرد نه چندان مقبول و رضایت‌بخش ریاست فعلی نیاز است به تغییر ريیس سازمان بورس. ما انتظار داریم باتوجه به تجربیات سنوات گذشته و طیف مدیرانی که سازمان بورس تجربه کرده است فردی به عنوان ريیس سازمان بورس منصوب شود که در وهله اول ویژگی‌های فردی بارزی داشته باشد ازجمله استقلال شخصیت و عدم سیاسی بودن. استقلال سازمان فارغ از هرگونه گرایش سیاسی یکی از موارد ضروری و مهمی است که بازار باید داشته باشد.

تحصیلات و تخصص فرد نیز باید درخصوص اقتصاد و پارادایم مالی باشد. ویزگی تجربی نیز مورد انتظار است که می‌توان به تجربه کاری فرد، فعالیت در نهادهای مالی یا بازار سرمایه و همین‌طور در صنایع کشور اشاره کرد، زیرا این تجربه‌های کاری می‌تواند به مديريت وی در سازمان کمک کند. قاعدتا وضعیت و عملکرد سازمان بورس در حوزه نظارت، وضع مقررات، اجرای مقررات، توسعه نهادهای مالی و کارگزارها که انحصار در این حوزه وجود دارد، حوزه خدمات، کارمزدها بالاست و امثال این موارد دچار ضعف‌های عمده‌ای است که باتوجه به اینکه قوانین مربوط به دو الی سه دهه گذشته است نیاز به بازنگری وجود دارد. در حوزه تخلفات باگ‌های قانونی زیادی وجود دارد باید تحولی در این حوزه شکل گیرد، نظارت، افشا و جلوگیری از اجرای تخلفات نیاز به توجه بیشتری دارد.

مهم‌ترین ویژگی فردی که ریاست سازمان را برعهده بگیرد این است که مستقل باشد. بیشترین آسیب و مشکلاتی که در سازمان و ارکان بازار سرمایه داشتیم به عدم استقلال مدیر سازمان بازمی‌گردد. استقلال فردی، مدیریتی و سازمانی از مهم‌ترین ویژگی ريیس سازمان بورس است. اگر این اتفاق رخ دهد دیگر بازار سرمایه به محل آزمون و خطا تبدیل نمی‌شود و از حالت منفعل و ضعیف خود خارج می‌شود. متاسفانه در چهار سال گذشته ضعف عملکرد ريیس سازمان و از دست رفتن اعتبار و اعتماد مردم نسبت به بورس باعث شد که ضریب نفوذی که بازار در جامعه پیدا کرده بود از دست بدهد. به‌ طور مثال تعداد کدهای فعال در بازار به بیش از ۵ میلیون رسیده؛ اما در حال حاضر شاهد این هستیم که تعداد کدهای فعال به کمتر از ۱۰۰ هزار کد رسیده و در مقابل کوچ سرمایه‌گذاران به بازار رمزارزها بوده که طبق گزارش‌هایي که ما داریم اکنون حداقل ۷ میلیون و به‌ طور میانگین ۸ میلیون ایرانی در حوزه سرمایه‌گذاری کردند که در مقایسه با بازار سرمایه جای تاسف دارد و این موضوع به عدم پاسخگویی و عدم مسوولیت‌پذیری روسای سازمان در ۴ سال گذشته  برمی‌گردد.

امیدوارم در این حوزه کلان هم این بحران در برنامه‌های ريیس جدید سازمان بورس وجود نداشته باشد، ضریب نفوذ بازار سرمایه در جامعه در برابر این بازارهای رقیب و همین‌طور به نوعی رشد بازار و بالا بردن جایگاه بازار در ساختار اقتصادی کشور باشد. اینکه ريیس جدید سازمان بورس بتواند از تک‌محوری یا همان بانک‌محور بودن اقتصاد جلوگیری کند تا بتواند موازنه‌ای بین بورس و بانک شکل گیرد.

به گزارش اقتصادران، هفته پرماجرای بازار سهام به پایان رسید‌ و امید است که در هفته آتی معاملات در دامنه متعادل‌تری پیگیری شود. بازار در اولین روز از هفته، به دلیل ابهاماتی که پیرامون آن وجود داشت در مسیر نزولی قرارگرفت و در روز شنبه، شاخص‌کل 2.38 و نماگر  هموزن نیز افت 3.34‌درصدی را تجربه کرد. بعد از اینکه پیش‌بینی می‌شد معاملات بازار شکل هیجانی‌تری به خود بگیرد، دامنه‌نوسان سهام بازار به مثبت و منفی یک و صندوق‌های سهامی نیز به مثبت و منفی2‌درصد کاهش یافت. در چهار روز بعدی بازار، با توجه به دامنه محدود، ارزش معاملات کمتری به‌ثبت رسید.

در جریان معاملات روز گذشته بورس تهران، مجددا نماگرهای سهامی در مسیر صعودی قرارگرفتند. شاخص‌کل بورس تهران در روز گذشته، 0.28‌درصد رشد کرد و در سطح 2‌میلیون و 208‌هزار‌واحدی کار خود را به اتمام رساند. نماگر هموزن که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نمادهای معاملاتی است و چهره بازار را به نحو مطلوب‌تری نمایش می‌دهد، رشد محدود 0.05‌درصدی را تجربه کرد. در فرابورس نیز شاخص‌کل این بازار نیز افزایش ارتفاع 0.05‌درصدی را تجربه کرد. همان‌طور که در بالاتر نیز عنوان شد، ارزش معاملات خرد بازار سهام نیز که شامل سهام و حق‌تقدم می‌شود، رقم‌هزار و 937‌میلیارد‌تومان را ثبت کرد. همچنین در روز گذشته، 29‌میلیارد‌تومان پول حقیقی از گردونه معاملات خارج شد.

گذر از شرایط اضطراری

در گزارش روز 19فروردین «دنیای‌اقتصاد» تحت‌عنوان سردرگمی مضاعف بورس اشاره شد که افزایش ابهامات در مقاطعی به مهم‌ترین عامل پیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌روی معاملات سهام به‌خصوص در بازه زمانی کوتاه‌مدت بدل می‌شود. گاهی اوقات، مبهم‌بودن فضا، مهم‌ترین عاملی است که جریان معاملات بازار سهام را تحت‌‌‌‌الشعاع قرار می‌دهد. بازار سهام، یکی از حساس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین بازارها نسبت به ابهامات موجود در اقتصاد کشور است و اثر منفی و مثبت اخبار گوناگون، به‌سرعت در نماگرهای تالار شیشه‌ای نمایان می‌شود. بازار سهام در روزهای گذشته به‌‌‌‌طور کامل تحت‌تاثیر ماجراهای حادث‌‌‌‌شده در خاورمیانه قرارگرفت و نماگرهای سهامی با کاهش ارتفاع همراه شدند. بورس تهران در سنوات قبل، به کرات با چنین مسائلی دست‌وپنجه نرم کرده‌است و هر‌بار ثابت شده که واکنش بورس به موارد مذکور به‌صورت کوتاه‌مدت بوده و بازار سهام، پس از فروکش‌‌‌‌کردن التهابات به روند قبلی خود بازگشته است.

ششم خرداد ماه پارسال و پس از درگیری‌های مرزی رخ‌‌‌‌داده میان ایران و نیروهای طالبان در مرزهای شرقی کشور نیز بازار سهام سرخ‌پوش شد و در روز پس از این واقعه، هر سه نماگر اصلی بازار سهام، کار خود را در محدوده سرخ تابلوی معاملاتی به اتمام رساندند، اما پس از مدت زمانی کوتاه که دامنه درگیری‌‌‌‌ها گسترده‌‌‌‌‌‌‌‌تر نشد، بازار به روند قبلی خود بازگشت. اگر سال‌های قبل را نیز بررسی کنیم، خواهیم دید که بازار سهام اتفاقات این‌چنینی را بعد از مدتی در بطن و متن خود هضم کرده‌است.

اعتمادسازی در بستر بازار

مجید عشقی، رئیس سازمان بورس و اوراق‌بهادار که به‌تازگی و برای 30 ماه دیگر در سمت رئیس سازمان بورس آغاز به‌کار کرده‌است، شامگاه سه‌شنبه در برنامه صف اول شبکه خبر حاضر شد و به بیان توضیحاتی درخصوص وضعیت کلی بازار پرداخت. با توجه به اینکه شعار سال‌جاری، جهش تولید با مشارکت مردم انتخاب شده‌است، مجید عشقی خاطرنشان کرد؛ بازار سهام به‌خاطر ماهیت خاص خود، می‌تواند در تحقق شعار سال‌مثمرثمر باشد، اما برای این امر، کلیت بازار نیازمند اعتمادسازی است تا سرمایه‌ها را به سمت بازار سهام سوق دهد. اعتماد در بازار بعد از وقایع سال‌99 و اتفاق‌هایی که در سال‌گذشته حادث شد، مخدوش شد. وی افزود: توجه به سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در سال‌های اخیر در دستور کار قرارگرفته‌است و بررسی ارزش معاملات روزانه بازار نشان می‌دهد که تقریبا 50‌درصد ارزش معاملات بازار در مقطع کنونی مربوط به معاملات صندوق‌ها است. رئیس سازمان بورس درخصوص مزایای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم، به نوسانات کمتر این ابزارها اشاره کرد و گفت: نرخ کارمزد پایین و مدیریت صندوق‌ها توسط نهادهای حرفه‌ای از دیگر مزایای این روش از سرمایه‌گذاری است. عشقی تاکید کرد که اگر منابع جامعه از طریق صندوق‌ها و شرکت‌های سبدگردان، به سمت سرمایه‌گذاری در بازار سهام هدایت شود و منافع بین دارندگان واحدهای صندوق تسهیم شود، می‌توان کلیت جامعه را نیز از منافع این اقدامات منتفع کرد.

عوامل تاثیرگذار بر بازار

عشقی در بخش دیگری از سخنان خود به تصمیمات اتخاذشده دستگاه‌های مختلف اقتصادی اشاره کرد که گاهی تصمیمات این‌چنینی که بدون درنظرگرفتن اثرات آن بر سایر بخش‌ها اتخاذ می‌شود، کلیت بازار را متاثر می‌کند. برای نمونه می‌توان به افزایش نرخ بدون‌ریسک به 30‌درصد اشاره کرد که طبیعتا اثری منفی بر روند بازار سهام دارد. تغییرات مستمر و سریع در ترکیب مدیران شرکت‌ها و ابلاغ بخشنامه‌های خلق‌الساعه نیز از جمله دیگر عواملی بود که رئیس سازمان بورس به‌عنوان پارامترهایی آسیب‌زا برای بازار سهام تلقی کرد.

جبران جاماندگی بازار

وی افزود: سیاستگذاری و تدوین قوانین در حیطه اختیارات مجلس و دولت است و سازمان بورس در تلاش است تا اثر دستورالعمل‌ها و تصمیمات اتخاذشده بر بازار را به حداقل برساند. از سال‌99 تا الان، نرخ تورم تجمعی بالای 300‌درصد بوده‌است، اما قیمت سهام به‌طور متوسط 25‌درصد زیر قیمت‌های اوج سال‌99 است و می‌توان امید داشت که در آینده‌ای نه‌چندان دور، وضعیت بازار بهبود یابد و بورس عقب‌ماندگی خود را نسبت به سایر بازارها جبران کند.

کاهش دامنه‌نوسان

مجید عشقی درخصوص کاهش دامنه‌نوسان بازار در روزهای اخیر گفت: با توجه به اتفاقات رخ‌داده، ایجاد هیجانات در بازار محتمل بود و سازمان بورس برای حمایت از حقوق سهامداران و جلوگیری از انجام معاملات غیرمنصفانه تصمیم به کاهش دامنه‌نوسان گرفت که در سنوات قبل نیز چنین تصمیماتی اتخاذ‌شده بود. همچنین مجید عشقی در بخش دیگری از سخنانش کاهش سودآوری شرکت‌ها را به‌عنوان یکی از عوامل اثرگذار بر عدم‌استقبال از بازار سهام قلمداد کرد.

مهدی دلبری ،کارشناس بازار سرمایه  در خصوص سخنان رئیس سازمان بورس گفت: روز سه‌شنبه مجید عشقی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در برنامه تلویزیونی صف اول، با اشاره به نقش بازار سرمایه در تحقق شعار «جهش تولید با مشارکت مردم»، سال گذشته را سال سختی برای بازار سرمایه دانست. با وجود این، رئیس سازمان بورس انتقاد خود را نسبت به نرخ بهره تعیین‌شده از سوی بانک مرکزی ابراز کرد:«باید اظهار کرد در قیمت‌گذاری دارایی‌ها، نرخ بهره عامل بسیار موثری است. زمانی که سرمایه‌گذار میان دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های گوناگون اقدام به تصمیم‌گیری می‌کند، یک متغیر تاثیرگذار توجه به نرخ بهره است؛ در واقع بازار درآمد ثابت، به دلیل اینکه دارایی قابل سرمایه‌گذاری است، از اهمیت زیادی برخوردار است.

از طرفی نرخ بهره عامل بسیار تاثیرگذاری بر تامین مالی پروژه‌های گوناگون مالی و اقتصادی است؛ چرا که بیش از 40‌درصد تامین مالی اوراق دولتی از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری انجام می‌شود و بیشتر اوراق تامین مالی شرکتی در بازار سرمایه پذیرش می‌شود. در واقع نرخ تامین مالی از این جهت اهمیت دارد که بدانیم شرکت‌ها توانایی ورود به طرح‌های توسعه‌ای را دارند یا خیر. به نظر می‌رسد تثبیت بهره در نرخ‌های بالاتر از 30‌درصد به دور از اینکه می‌تواند آثار تورمی داشته باشد و بازارها را وارد شرایط پرتشنی کند، می‌تواند به صنایع و بخش تولیدی نیز آسیب جدی بزند. از این رو زمانی که به کاهش سود بنگاه‌ها که به میزان 15‌درصد رسیده نگاه کنیم، عملا نرخ‌های تامین مالی بالای 40‌درصد باعث می‌شود شرکت‌ها به بقای بیشتری بیندیشند تا اینکه بتوانند سودسازی مناسب یا توسعه خاصی را پیش ببرند.

به نظر می‌رسد سیاستگذار پولی با شعار «مهار تورم» رکود سنگینی را در سال گذشته به بازار تحمیل کرد و باعث شد منابع مالی و نقدینگی شناور راهی جز سرازیری به بانک‌ها نداشته باشند. از این‌رو در صورتی که نرخ‌های بهره با دقت بالایی واکاوی نشوند، می‌توانند تاثیر زیادی بر بازارها و اقتصاد داشته باشند. همچنین در دهه گذشته حاشیه سود بنگاه‌ها از حدود 30‌درصد به 15‌درصد رسید که این رقم میزانی است که بنگاه اقتصادی طرح توسعه خاصی را پیش نخواهد برد. از طرفی تصمیم‌گیری‌های ناگهانی مانند ابلاغ خوراک شرکت‌های پتروشیمی و پالایشگاهی و مواردی از قبیل مالیات بر عوارض صادرات مواد خام و نیمه‌خام، بازار سرمایه را در سال گذشته با چالش‌های زیادی روبه‌رو کرد. بنابراین بازار سرمایه تا زمانی که به ایستگاه آرامش نرسد، رنگ ثبات و پایداری برای سرمایه‌گذاری را نخواهد دید.»

به گزارش اقتصادران، رقیه ندایی طی یادداشتی در روزنامه تعادل نوشت:

روز دوشنبه بازار سرمايه شاهد اتفاقات مهمي بود و حتي بسياري از فعالان بازار سرمايه، وقفه يك روزه به معاملات خود دادند تا از نتيجه جلسه شوراي عالي باخبر شوند. روز اخير شوراي عالي بورس در جلسه‌اي وضعيت رياست سازمان بورس را تعيين تكليف كرد و بر همين اساس جلسه «مجيد عشقي» پس از يك دوره ۳۰ ماهه، براي دومين دوره به اتفاق آرا از سوي اعضا در سمت خود براي يك دوره دو و نيم ساله ابقا شد. از سال ۹۹ كه اوج درگيري مردم با بورس به حساب مي‌آيد، عشقي تنها رييس سازمان بورس به حساب مي‌آيد كه مدت طولاني يعني ۳۰ ماه قانوني بر صندلي رياست تكيه زده است. بر اساس ماده ۹ قانون بازار اوراق بهادار، رييس هيات‌مديره سازمان از بين اعضاي هيات‌مديره به پيشنهاد اعضا و تصويب شورا به مدت ۳۰ ماه تعيين خواهد شد. مجيد عشقي كه در تاريخ ۲۱ مهر ماه ۱۴۰۰ توسط اعضاي شوراي عالي بورس، به عنوان رييس سازمان انتخاب شده بود، هم اكنون (تا روز دوشنبه) ۲۹ ماه و ۳۰ روز از رياست آن بر سازمان بورس و اوراق بهادار گذشته است.

ابقاي مجيد عشقي در حالي رخ مي‌دهد كه يكي از دستاوردهاي وي از نظر فعالان و سرمايه‌گذاران بورسي «سقوط بورس در ارديبهشت ماه ۱۴۰۲» است و به عقيده همين افراد اين موضوع نشان‌دهنده عدم شفافيت و دستكاري است كه سوغاتي از سال ۹۹ است و همچنان با قدرت در بازار به كار خود ادامه مي‌دهد. نكته قابل توجه اينجاست كه رياست سازمان بورس  بايد به فکر گذاشتن شرايط بهتر و مطلوب‌تری در بازار سرمايه باشد؛ اما متاسفانه رييس پيشين و فعلي سازمان بورس يعني مجيد عشقي اجازه دخالت در شرايط را به مديران داده است.

درحالي كه رييس سازمان بورس بايد در مقابل دخالت‌هاي بازار سرمايه بايستد، اما متاسفانه در روزهاي تلخ بازار همانند تعيين نرخ خوراك در ارديبهشت ماه اظهار بي‌خبري مي‌كرد كه اين بي‌خبري را مي‌توان ناشي از عدم نظارت و پايش بازار دانست. درست است كه رييس سازمان بورس به اندازه وزير اقتصاد يا رييس بانك مركزي اختيارات ندارد؛ اما رييس فعلي مي‌تواند همانند برخي روساي پيشين پافشاري بيشتري روي تصميمات داشته باشد تا شايد كمي شرايط بازار بهتر شود. ولي نبايد فراموش كرد كه بورس همانند يك كشتي شكسته در حال غرق شدن است و تنها رييس قدرتمند مي‌تواند اين مسافران كشتي را نجات دهد.

به گزارش اقتصادران، جلسه شورای‌عالی بورس با حضور وزیر اقتصاد و اعضای حقیقی و حقوقی برای تعیین تکلیف ریاست سازمان بورس از ساعاتی بعد آغاز خواهد شد.

بر اساس قوانین مدت اعتبار اولیه ریاست سازمان بورس 30 ماه است که برخی گمانه‌زنی‌ها از احتمال تداوم حضور مجید عشقی در ریاست سازمان بورس خبر می‌دهد.

به گزارش اقتصادران، رقیه ندایی در روزنامه تعادل نوشت:

زمستان سال ۹۸ بود كه دولت دوازدهم مردم را به بورس دعوت كرد و تا تابستان سال ۹۹ همه چيز خوب بود و بخش عمده‌اي از مردم نيز وارد بورس شدند و به نوعي بيش از نيمي از مردم كشور درگير بورس شدند. تالار شيشه‌اي معاملات آن زمان سودهاي چند صددرصدي به مردم مي‌داد و همين موضوع عامل ورود نقدينگي سنگين حقيقي بود. اما متاسفانه تابستان سال ۹۹ بازار سرمايه با يك سقوط سنگين مواجه شد و از آن زمان تا به امروز شاهد زيان‌هاي سنگين بر روي سرمايه‌ها بوديم.

يعني به جاي سود شاهد زيان سنگين بر روي سرمايه‌ها بوديم كه اين موضوع ناشي از دخالت و دستكاري در روند بازار سرمايه بود. اين دخالت و دستكاري همچنان در بازار سرمايه ادامه دارد كه نمونه بارز آن ارديبهشت ماه سال گذشته است كه دولت سيزدهم به صورت پنهاني نرخ خوراك پتروشيمي‌ها را تعيين كرد كه به واسطه آن تنها برخي از افرادي كه داراي رانت بودند سود كردند و بقيه سهامداران نيز به واسطه سرخ‌پوشي بازار زيان كردند.

در اين مدت بورس تحت تاثير تصميمات مختلف بوده و مشكل اينجاست كه مجيد عشقي به عنوان رييس سازمان بورس كنترل بازار را در دست نداشته و اجازه دخالت مديران را داده است. بارها حرف استعفاي اين رييس به گوش رسيد كه يك‌بار شوراي عالي بورس با آن موافقت نكرد و بارهاي ديگر عشقي خود خبر استعفايش را تكذيب كرد اما در نهايت با قوت تمام رييس سازمان بورس باقي ماند. مشكل اينجاست كه رييس سازمان بورس بايد به‌طور جد از بازار حمايت كند و اجازه دخالت و تصميم‌گيري مسوولان ديگر را ندهد؛ اما متاسفانه مجيد عشقي اجازه دخالت در بورس را به تمامي مسوولان داد. براي نمونه در مساله نرخ خوراك پتروشيمي‌ها كه ارديبهشت ماه سال اخير به صورت پنهاني تعيين شده بود رييس سازمان بورس و بقيه مسوولان كشور بي‌خبر بودند و اين موضوع باعث شد كه بورسي‌ها چندين ماه در زيان سنگين به سر ببرند و نقدينگي سنگين از دايره معاملات خارج شود.

حتي قرار بود افرادي كه داراي رانت پنهان بودند و آن زمان زودتر از رييس سازمان بورس از تغيير نرخ خوراك خبر‌دار شدند متخلف شناخته شوند ولي همچنان خبري از ليست متخلفان نيست. اگر بخواهيم تك به تك بررسي كنيم معضلات و مشكلات زيادي در بازار وجود دارد؛ البته انتقاد به هر مديري در بورس وارد نيست چون سال ۹۹ شرايط بازار سهام وخيم شد و اكنون مدير يا مسوولي غول چراغ جادو نيست. اما ساده‌ترين كار براي مديران بورسي خصوصا رييس سازمان بورس حفظ بازار و كمك به اعتماد‌سازي است تا شايد شرايط تغيير كند. البته شايد اين تغيير شرايط رويايي بيش نباشد.