به گزارش اقتصادران، «بزرگان و ریشسفیدان احزاب و سیاسیون سهمخواهی نکنند.» این جمله محمدجواد ظریف در برنامه زنده تلویزیونی مُهر تاییدی بود بر آنچه این روزها به کرات در رسانه ها و محافل سیاسی شنیده می شود؛ «سهم خواهی» از دولت پزشکیان.
انتظارات از کابینه چهاردهم؛ یک سو مردم یک سو احزاب سهم خواه!
انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم که یک سال زودتر از موعد قانونی خود درپی درگذشت شهادتگونه ابراهیم رئیسی و همراهانش در سانحه سقوط بالگرد برگزار شده بود، بالاخره با اجماع اصلاح طلبان، اعتدالیون و حتی برخی میانه رو های اصولگرا، گرد «مسعود پزشکیان»، در نهایت با پیروزی او مقابل سعید جلیلی به پایان رسید تا نهمین رئیس جمهوری ایران یک چهره اصلاح طلب باشد.
اما گام اول پزشکیان بعد از انتخاب از سوی مردم تشکیل کابینه است، کابینه ای که حال این روزها انتظارات از آن بالا گرفته است، از یک سو مردم و رأی دهندگان به پزشکیان هستند که انتظار روی کار آمدن کابینه ای را دارند که آنها را از این شرایط سخت اقتصادی و معیشتی و البته مشکلات درگیر در حوزه اجتماعی و فرهنگی عبور دهد و از سوی دیگر احزاب و جریانات سیاسی و چهره هایی هستند که در ایام تبلیغات انتخاباتی کنار پزشکیان ایستادند و حال گویا برخی از آنها به صرافت افتاده اند تا «سهم» خود را از کابینه چهاردهم بگیرند.
هرچند مسعود پزشکیان در اقدامی متفاوت از دیگر روسای جمهور سابق، شورای راهبردی متشکل از کمیته های مختلف را برای بررسی گزینه های وزارت تشکیل داده و به دنبال آن است تا در طی روندی شفاف کابینه ای قوی و ملی را تشکیل دهند اما این موضوع نیز سبب نشده است که «سهم خواهی» از دولت پزشکیان کنار گذاشته شود، آنقدر که این روزها از گوشه و کنار و از سوی بزرگان سیاسی نسبت به این موضوع و تحت فشار قرار دادن رئیس جمهور منتخب هشدارها و توصیه هایی مطرح می شود.
ظریف تعارف را کنار گذاشت /بهزاد نبوی: استدعا می کنم…
آنچنان که بهزاد نبوی، از چهره های شاخص جریان اصلاحات در اعتراض به سهمخواهی عدهای از اصلاحطلبان از دولت چهاردهم، با انتشار متنی از آنها خواسته است دست از این کار بردارند. او تاکید کرده؛«از همه اعضای کمیتهها عاجزانه استدعا دارم، به خاطر ایران و به خاطر دکتر پزشکیان بینوا، دست از سهمخواهی از این گوشت قربانی بردارند.»
رسول منتجبنیا، فعال سیاسی اصلاحطلب نیز درخصوص این موضوع گفته بود: «توصیه ما بر این است که فارغ از آن فشارهایی که وجود دارد و افراد سهمخواه و افرادی که میخواهند نیروهای خودشان را بر دکتر پزشکیان تحمیل کنند، ایشان فقط باید منافع مردم و مصالح کشور را در نظر بگیرد و بداند که آینده سختی را دارد، باید افرادی باشند که کاملاً وفادار، هماهنگ و همراه باشند تا بتوانند بر مشکلات پیروز شوند.»
وی این را هم می گوید که«در ستاد دکتر پزشکیان، بعضی از افراد و گروهها حضور پیدا کردند که چه بسا با تفکر دکتر پزشکیان همخوانی نداشتند. آنها به دلیل اینکه احتمال پیروزی ایشان را زیاد میدانستند حضور پیدا کردند تا بتوانند سهمی در دولت داشته باشند و به اصطلاح غنیمتی به دست آنها برسد. از این دست نیروها بودند، همانطور که خیلیها هم نیروهای مخلص و فداکار بودند که بدون چشمداشت کار کردند.»
ماجرای سهم خواهی حتی به گفتگوی زنده ظریف در صداوسیما نیز کشیده شد. او که شب گذشته از جایگاه رئیس شورای راهبری در تلویزیون حاضر شده بود سهم خواهی از دولت پزشکیان را تایید کرد و صراحتا گفت؛«بزرگان و ریشسفیدان احزاب و سیاسیون سهمخواهی نکنند.»
علی مطهری، چهره سیاسی میانه رو نیز به پزشکیان توصیه می کند؛«استقلال خود را حفظ کند و تحت تاثیر گروه ها و جناح های سیاسی قرار نگیرد.»
برخی نیز از «مجاهدان شنبه» نام برده و خطر این افراد برای دولت پزشکیان را یادآور می شوند. آنگونه که سعید لیلاز می گوید؛«مجاهدان شنبه از آنجا که با هدف بهرهمندی از منافع و منابع آمدند و نهتنها سهمخواهی میخواهند بکنند، بلکه رانتجویانه به این کار مبادرت میورزند، ممکن است به اصل جنبش ضرر بزنند، ممکن است به اصل حرکت بزرگی که آقای پزشکیان مامور به اجرای آن است از طرف قاطبه ملت ایران، آسیب بزنند.»
محسن رنانی نیز تاکید دارد؛«بهگمان من «مجاهدین شنبه» را پزشکیان باید از خود دور کند و «مجاهدان جمعه» خود باید فضای اطراف پزشکیان را خالی کنند تا در صدقشان تشکیک نشود.»
در جدول زیر به انتقادات از سهم خواهی ها از کابینه چهاردهم اشاره شده است؛
| نام/ سمت | واکنش به سهم خواهی از دولت پزشکیان |
| جواد ظریف/وزیرخارجه دولت روحانی و رئیس شورای راهبری دولت چهاردهم | *من تحت هر شرایطی با سهم خواهی مخالفم و معتقدم روند انتخاب کابینه باید کاملا شفاف باشد به همین خاطر در نظر داریم بخش خصوصی را در انتخاب تیم اقتصادی دولت دخیل کنیم. باید این مسیر را با هم طی کنیم و تا جایی که می توانیم به دولت در کاهش مشکلات اقتصادی و رفع موانع کمک کنیم.
* بزرگان و ریشسفیدان احزاب و سیاسیون سهمخواهی نکنند. |
| رسول منتجبنیا/ فعال سیاسی اصلاحطلب | *خدای ناخواسته اگر دولت یا وزرای آقای پزشکیان قدرت کافی یا آن ایثار و فداکاری را نداشته باشند، ایشان نمیتواند بر موانع و مشکلات پیروز شود. لذا توصیه ما همهاش بر این است که فارغ از آن فشارهایی که میآورند، افراد سهمخواه و افرادی که میخواهند نیروهای خودشان را بر دکتر پزشکیان تحمیل کنند، ایشان فقط باید منافع مردم و مصالح کشور را در نظر بگیرد و بداند که آینده سختی را دارد، باید افرادی باشند که کاملاً وفادار، هماهنگ و همراه باشند تا بتوانند بر مشکلات پیروز شوند.
*در ستاد دکتر پزشکیان، بعضی از افراد و گروهها حضور پیدا کردند که چه بسا با تفکر دکتر پزشکیان همخوانی نداشتند. آنها به دلیل اینکه احتمال پیروزی ایشان را زیاد میدانستند حضور پیدا کردند تا بتوانند سهمی در دولت داشته باشند و به اصطلاح غنیمتی به دست آنها برسد. از این دست نیروها بودند، همانطور که خیلیها هم نیروهای مخلص و فداکار بودند که بدون چشمداشت کار کردند. |
| علی مطهری/ نماینده ادوار مجلس | *به نظرم آقای پزشکیان باید استقلال خود را حفظ کند و همان گونه که خودشان در مناظرات گفتند حزبی نبودن خود را نشان دهند و تحت تاثیر گروهها و جناح های سیاسی واقع نشوند. همان گونه که خودشان گفتند فقط از افراد کارشناس اصلح برای هر پستی استفاده کنند، چه اصلاح طلب باشد چه اصولگرا. به هر حال یک دولت جناحی تشکیل ندهند.
*آن گونه که من از شخصیت ایشان اگاه هستم ، آقای پزشکیان این ظرفیت را دارد و تابع جریان اصلاح طلبی که از آنجا دستور بگیرد یا تابع جریان دولت دوازدهم نیست و معمولا راه خودش را می رود و امیدواریم که درتشکیل کابینه هم همین روش را در پیش گیرد و از صالحترین افراد از هر دو گروه سیاسی استفاده کند. |
| بهزاد نبوی/فعال سیاسی اصلاح طلب | از همه اعضای کمیتهها عاجزانه استدعا دارم، به خاطر ایران و به خاطر دکتر پزشکیان بینوا، دست از سهمخواهی از این گوشت قربانی بردارند. |
| سعید لیلاز/ فعال سیاسی اصلاح طلب | مجاهدان شنبه از آنجا که با هدف بهرهمندی از منافع و منابع آمدند و نهتنها سهمخواهی میخواهند بکنند، بلکه رانتجویانه به این کار مبادرت میورزند، ممکن است به اصل جنبش ضرر بزنند، ممکن است به اصل حرکت بزرگی که آقای پزشکیان مامور به اجرای آن است از طرف قاطبه ملت ایران، آسیب بزنند. |
| محسن رنانی/جامعه شناس و استاد دانشگاه | *بهگمان من «مجاهدین شنبه» را پزشکیان باید از خود دور کند و «مجاهدان جمعه» خود باید فضای اطراف پزشکیان را خالی کنند تا در صدقشان تشکیک نشود. شنیدهام دکتر پزشکیان برای پرهیز از تبارگماری و جلوگیری از چانهزنی و سهمخواهی، کمیتهای را مأمور کرده است تا معیارهای انتخاب اعضای دولت (وزرا و معاونان) را استخراج کند و سپس کمیتههای تخصصی انتخاب وزیر به صورت جداگانه برای هر وزارتخانه تشکل شود. کار بسیار درستی است به شرط آن که تا آخر شفاف پیش برود.
* اگر پزشکیان انتخاب مقامات ارشد دولتش را از انحصار خویش و نزدیکان خویش خارج کند و به یک سازوکار شفاف غیرشخصی بسپارد، هم امروز از فشارها و سهمخواهیها آزاد میشود و هم فردا همه مسئولیت شکستهای احتمالی به پای او نوشته نخواهد شد. پزشکیان اگر نیامده است که رانتی ببرد و رانتی بدهد، باید مواضع توزیع رانت را شفاف کند و انتخاب وزرا یکی موقعیتهای توزیع رانت است. |
| محمد رضا عارف/فعال سیاسی اصلاح طلب | شاید مهمترین رمز موفقیت دولت آینده در استفاده از نیروهایی باشد که در انتخاب رئیس جمهور سهیم بودهاند. البته خیلی باید دقت کنیم که تلقی سهمخواهی نشود و موضع طلبکارانه برای پست مطرح نشود. |
| حشمت الله فلاحتپیشه/ نماینده سابق مجلس شورای اسلامی | آقای پزشکیان وابستگی به هیچ حزب و جناحی ندارد و در واقع مردم هستند که به گردن او دین و حق دارند پس او باید کابینهای شکل دهد وابستگی و دغدغه اعضای آن مردم باشند نه جناحها و گروههای سیاسی، چرا که در گذشته شاهد این بودهایم که چطور منافع ملی فدای مسائل گروهی و جناحی شد و این آفتی است که آقای پزشکیان برای پیشبرد اهداف خود باید از آن پرهیز کند چرا که در گذشته دیدهایم که جناحها دولت را شکل میدادند و بلافاصله بعد از آن به سهم خواهی میپرداختند و نتیجه آن بود که اعضای دولت به جای اینکه در خدمت مردم باشند به فکر تامین مسائل حزبی بودند. |
| محمد عطریانفر/ عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی | *این بایدها و نبایدها درخصوص دولت اقای پزشکیان، گزارههای بسیار غلطی است. باید باشد و باید نباشد حرفهای مندرآوردی است که سیاسیون و احزاب به آن میپردازند و بهدنبال سهمخواهی هستند.
*آقای پزشکیان یک بیان شفاف و کاملا صریح دارد و میگوید من براساس کارآمدی، کفایت، توانمندی، تجربه، رویکرد و مدیریت عالمانه افراد را انتخاب میکنم که در این روند هر عنصری میتواند قرار بگیرد، اما بهطور طبیعی با توجه به اینکه جریان چپ در ایران که اصلاحات امروز همان چپ قدیم است معمولا در رویکرد مدیریت کشور از جریان رقیب تواناتر و موفقتر بودند اگرچه رقبا هم چهرههایی دارند که در این رابطه میتوانند بهکار گرفته شوند. |
| سید عبدالجواد موسوی/ فعال رسانهای | آن دوستی که فکر می کند مملکت خاله بازی است و می نویسد: «پزشکیان کاندیدای جبهه اصلاحات بود و با تلاش همین جریان رئیس جمهور شد. لذا فکر می کنم این که سرکار خانم آذرمنصوری متصدی پست معاون اول باشد امری بسیار طبیعی است». کشته مرده این نتیجه گیری فیلسوفانه هستم که:امری بسیار طبیعی است! فرض این که مقدمه جمله درست باشد این چه نتیجه ای است؟ اگر می گفت خانم آذرمنصوری جدای از این که دبیرکل جبهه اصلاحات است زن بسیار مدیر و مدبری است پس برای پست معاون اولی مناسب است یک چیزی اما این که چون پزشکیان کاندیدای جبهه اصلاحات بوده و خانم منصوری هم در جبهه اصلاحات وظیفه مهمی را عهده دار است پس باید معاون اول شود مضحک است. سهم خواهی آن هم در ابتدایی ترین شکل آن است. تازه اگر به جای سهم خواهی بگوییم باج گیری چندان هم به خطا نرفته ایم. |
| محمدقسیم عثمانی/ نماینده بوکان | گرفتن رأی اعتماد برای وزرای پیشنهادی آقای پزشکیان بدون چالش نخواهد بود. ممکن است کسانی از جریان های تند سیاسی وجود داشته باشند که بخواهند در کابینه سهم خواهی کنند و نقش و حضور داشته باشند که در این صورت مجلس عکس العمل منفی نشان خواهد داد. |
| جواد هروی/ سخنگوی حزب اعتدال و توسعه | *سهمخواهی یک امر کاملاً نکوهیده و زشت بر چهره سیاسی انتخابات ایران است و این امر زشت مادامی که حرکت عادی خودش را اینگونه طی میکند، نتیجهای جز فساد و ناکارآمدی در پایان کار دولتها نخواهد داشت. لذا بر اساس آن چیزی که مقام معظم رهبری هم اشاره فرمودند که انتخابات باید به گونهای پیش برود که دولتهای کارآمدی از آن خارج شوند، ما بسیار امیدواریم با عنایت به اینکه دکتر پزشکیان یک انسان کارشناس، فرهیخته، باتجربه و انسان آزادهای است، این حریت و آزادگی خودش را در انتخاب کابینه خودش به دور از هر سهمخواهی در نظر بگیرد.
*بسیاری از کسانی که در دوران انتخابات تلاش میکردند، آقای ظریف و دوستان دیگر و خیلی از حضراتی که تلاش کردند، به جهت سهمخواهی نبود. لذا در آن مقطع زمانی همه عزیزانی که در بحث انتخابات ورود پیدا کردند، هدفشان پیروزی دکتر پزشکیان بود اما اینکه به دلیل دخالت در حضور در انتخابات، امروز طلب یک سهمی را بکنیم، این یک امر کاملاً غیراخلاقی است. لذا خیلی از دوستان ما پس از انتخابات، ضمن تبریک به دکتر پزشکیان، کنار گود نشستند و خودشان را از دخالت در امور و انتخاب و چینش کابینه برحذر کردند تا دکتر پزشکیان بتواند با فراغت خاطر و با اعمال نظر کارشناسانه، افراد ساعی و پرتوان را انتخاب کند. *سهمخواهی در زمان شکلگیری کابینهها در تاریخ ایران همیشه یک آفت بوده است. آفتی که متأسفانه در طی چهار سال ریاست جمهوری، همواره یک دولت را به مرز نابودی و فساد کشانده است. شاید مهمترین دلیل جریان فساد در دولتها، همین بحث سهمخواهی آغازین در زمان تشکیل دولتها و کابینهها بوده است. من خودم به دلیل اینکه سالیانی چند در معاونت پارلمانی ریاست جمهوری کار میکردم، از نزدیک شاهد این قضایا بودم. |
| سید عبدالواحد موسوی لاری/ عضو شورای مشاورین سید محمد خاتمی | *آقای خاتمی خود را متعهد به حمایت از آقای پزشکیان دانسته و می داند. پایبندی خاتمی به اصول اخلاقی و آراستگی پزشکیان به صفات حمیده ای مانند صداقت، شفافیت، مردم خواهی و بی آلایشی؛ عامل اصلی این پیوستگی است، نه سهم خواهی و چینش نیروها.
*آنچه در بعضی سایت ها و گروه های مجازی آمده کاملا خلاف واقع و زاییده توهمات نویسندگان و گوشه ای از جنگ روانی انتخاباتی است که به منظور انفعال آقای پزشکیان و از بین بردن صمیمیت خاتمی- پزشکیان صورت گرفته است. |
| غلامعلی رجایی/ فعال سیاسی اصلاحطلب | من مسئله سهمخواهی را چالش جدی میدانم و ایشان باید در این قضیه دخالت کند. بحث سهمخواهی میتواند برای ایشان یک پاشنه آشیل باشد که نتیجه خوبی هم نخواهد داشت. افرادی که چند دور وزیر شدند به دلیل تجربه و سابقه اگر بخواهند در کابینه باشند، موج برگشت منفی علیه ایشان ایجاد خواهد شد. |
