به گزارش اقتصادران، نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره وضیعت خاورمیانه دیروز چهارشنبه به وقت محلی ( ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۱ مارس ۲۰۲۵) و در دوازدهمین روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، برای پایان دادن به درگیری در منطقه خاورمیانه برگزار شد.
پیش نویس دو قطعنامه روی میز شورای امنیت قرار داشت، یکی قطعنامه پیشنهادی روسیه و دیگری قطعنامه پیشنهادی بحرین به نمایندگی از کشورهای عضو شورای همکاری کشورهای عربی خلیج فارس (GCC)، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی.
طرح اول: ارائه شده از سوی بحرین
موضوع: محکومیت ایران به دلیل حملات به کشورهای عربی منطقه.
طرح دوم: ارائه شده از سوی روسیه
موضوع: درخواست آتشبس در منطقه.
طرح بحرین علیه ایران در جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد با ۱۳ رای مثبت و ۲ رای ممتنع چین و روسیه تصویب شد.
روسیه و چین از رای مخالف و وتو خودداری کردند.
اقدام شورای امنیت علیه ایران را به رسمیت نمیشناسیم
«امیر سعید ایروانی» سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در نامهای نوشت:
بسم الله الرحمن الرحیم در آغاز، لازم میدانم تأسف عمیق خود را از اقدام امروز (چهارشنبه) شورای امنیت ابراز نمایم. امروز روزی بهشدت تأسفبار برای شورای امنیت و برای جامعه بینالمللی است. تصویب قطعنامه امروز ضربهای جدی به اعتبار شورا وارد کرده و لکهای ماندگار بر کارنامه آن برجای میگذارد. اقدام امروز مصداقی آشکار از سوءاستفاده از مأموریت شورای امنیت در جهت پیشبرد دستورکارهای سیاسی برخی اعضاست. درست همان کشوری که مسئول این جنگ تجاوزکارانه وحشیانه علیه کشور من است یعنی رژیم ایالات متحده آمریکا، در سوی دیگر این سالن بهعنوان رئیس شورا نشسته است و ضمن سوءاستفاده از جایگاه خود، هرگونه تلاش برای پایان دادن به این جنگ بربرمنشانه علیه مردم ایران را مسدود کرده و مانع از آن میشود که شورا مسئولیتهای مبتنی بر منشور خود را ایفا کند.
اجازه دهید صریح بگویم: این قطعنامه بیتردید ظلمی آشکار علیه کشور من است؛ کشوری که قربانی اصلی یک اقدام روشن تجاوزکارانه بوده است. این متن واقعیتهای موجود در صحنه را تحریف میکند و عامدانه علل ریشهای بحران کنونی را نادیده میگیرد. هدف واقعی متن قطعنامه جانبدارانه و با انگیزههای سیاسی که از سوی رژیم اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به جلو برده شده کاملاً روشن است: وارونهسازی جایگاه قربانی و متجاوز.
این قطعنامه به رژیمهای ایالات متحده و اسرائیل که منشور ملل متحد را نقض کرده و مرتکب اعمال تجاوزکارانه شدهاند پاداش میدهد. بدینترتیب، مصونیت از مجازات را تثبیت کرده و پیام نادرستی به جامعه بینالمللی ارسال میکند؛ پیامی که متجاوزان را برای ارتکاب جنایات بیشتر وقیحتر میسازد. بر این اساس، ما اقدام امروز شورا را به رسمیت نمیشناسیم. ما آن را اقدامی ظالمانه و غیرقانونی میدانیم که با منشور ملل متحد و حقوق بینالملل ناسازگار است و اصول تثبیتشده حاکم بر تعیین اعمال تجاوزکارانه و نقض صلح را بهکلی نادیده میگیرد.
هیچ تردیدی نداشته باشید: امروز نوبت ایران است؛ فردا ممکن است نوبت هر دولت مستقل دیگری باشد. از فدراسیون روسیه و جمهوری خلق چین بابت تلاشهای سازندهشان قدردانی میکنیم. آن دسته از اعضایی که به این قطعنامه رأی مثبت دادند بهویژه اعضای اروپایی شورا، از جمله فرانسه، بریتانیا، یونان، دانمارک و لتونی نشان دادند که ادعاهای مکرر آنان درباره دفاع از منشور ملل متحد و اصول حقوق بینالملل چیزی جز الفاظی توخالی و شعارهایی بیمحتوا نیست. این اعضا حتی حداقل شجاعت لازم را برای شناسایی عاملان تجاوز یعنی رژیم اسرائیل و آمریکا در حالی که از نقض منشور و حقوق بینالملل سخن میگفتند و درباره صلح و امنیت بینالمللی اظهار نظر میکردند، از خود نشان ندادند.
با نادیده گرفتن عامدانه نقض آشکار بنیادیترین اصل منشور ملل متحد یعنی منع توسل به زور این اعضا بار دیگر نشان دادند که از نظر آنان احترام به منشور و حقوق بینالملل امری گزینشی و تابع دستورکارهای سیاسی است.
رفتار ریاکارانه و غیرمسئولانه آنان بار دیگر نشان میدهد که ملاحظات سیاسی بر تعهدات ادعاییشان نسبت به حقوق بینالملل و منشور ملل متحد مقدم است. آشکار است که این کشورها صرفاً در حال اجرای دستورالعملهای سیاسی صادره از واشینگتن هستند و نه اعمال قضاوت و تصمیمگیری مستقل.
متأسفانه برخی اعضا، با تحریف واقعیتها و حقایق موجود در صحنه، تلاشی آشکار و بدبینانه برای مقصر جلوه دادن ایران و متهم و محکوم کردن کشور من انجام دادند، در حالی که علل ریشهای وضعیت کنونی را نادیده گرفته و جنایات هولناک و تجاوز نظامی ایالات متحده و اسرائیل بهویژه کشتار ۱۷۰ دختر دانشآموز در میناب را سفیدنمایی کردند؛ گویی این ایران بوده است که این جنگ را آغاز کرده است.
ما تمامی اتهامات بیاساس و با انگیزههای سیاسی که از سوی برخی اعضا علیه کشور من مطرح شد و فاقد هرگونه مبنای حقوقی است را قاطعانه و شدیداً رد میکنیم. هدف این اتهامات روشن است: تحریف واقعیت و منحرف ساختن توجه جامعه بینالمللی از جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت که توسط رژیم اسرائیل و آمریکا علیه مردم ایران ارتکاب یافته و همچنان در حال ارتکاب است. اما حقایق چیز دیگری را نشان میدهند و با صدایی رسا و آشکار سخن میگویند.
در این چارچوب، مایلم نکات زیر را مورد تأکید قرار دهم:
نخست، علل ریشهای وضعیت کنونی روشن و ساده است: در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، ایالات متحده و رژیم اسرائیل حملهای نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز کردند که نقض فاحش بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد و قاعده آمره منع تجاوز بود. این جنگی غیرقانونی، نامشروع و از پیش تحریکنشده است که با ترور تروریستی و بزدلانه رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران، عالیترین مقام یک دولت مستقل عضو سازمان ملل متحد، به همراه چند تن از مقامات ارشد دولتی آغاز شد و به کشته و زخمی شدن هزاران غیرنظامی انجامید.
این تجاوز با حملات هماهنگ علیه زیرساختهای نظامی و غیرنظامی همراه بود، از جمله مدارس، بیمارستانها، ساختمانهای مسکونی، تأسیسات ورزشی، مراکز خدمات عمومی و مراکز امدادی در سراسر کشور. این اقدامات نقضهای فاحش حقوق بینالملل و تخلفات جدی از حقوق بینالملل بشردوستانه محسوب میشوند. مقامات ارشد دولتهای متجاوز از جمله رئیسجمهور ایالات متحده و نخستوزیر جنایتکار اسرائیل، بهطور علنی این حملات را تأیید و توجیه کردهاند و بدینترتیب آشکارا مسئولیت این اقدام غیرقانونی تجاوزکارانه را پذیرفتهاند.
از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ تاکنون، حملات نظامی مستمر آمریکا و رژیم اسرائیل موجب شهادت بیش از ۱۳۴۸ غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، مجروح شدن بیش از ۱۷ هزار غیرنظامی، و تخریب یا آسیب دیدن ۱۹۷۳۴ محل غیرنظامی شده است. این موارد شامل ۱۶۱۹۱ خانه مسکونی، ۱۶۱۷ مرکز تجاری و خدماتی، ۷۷ مرکز پزشکی و دارویی، ۶۵ مدرسه و مؤسسه آموزشی، ۱۶ ساختمان جمعیت هلالاحمر و چندین تأسیسات زیرساختی انرژی است. گستره و ماهیت نظاممند این حملات بهوضوح مصداق جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت است.
دوم، در پاسخ به این تجاوز عمدی و غیرموجه، جمهوری اسلامی ایران حق ذاتی دفاع مشروع خود را مطابق ماده ۵۱ منشور ملل متحد برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود اعمال کرده و همچنان اعمال میکند. با توجه به قصور شورای امنیت سازمان ملل متحد در انجام وظایف و مسئولیتهای خود وفق منشور، ایران عملیات دفاعی ضروری و متناسبی را علیه پایگاهها و تأسیسات متجاوزان در منطقه انجام داده است. چنین اقداماتی بر اساس حقوق بینالملل کاملاً قانونی است و پیشاپیش از طریق مجاری مختلف و در سطوح گوناگون بهطور روشن و مکرر درباره آن هشدار داده شده بود. پاسخ ما قانونی، ضروری و متناسب است. ایران صرفاً اهداف نظامی متجاوزان را هدف قرار میدهد. ارزیابیهای ما حاکی از آن است که برخی از این حوادث ممکن است ناشی از رهگیری توسط سامانههای دفاعی ایالات متحده آمریکا بوده باشد که منجر شده از اهداف نظامی خود منحرف شده باشند.
سوم، از آغاز این تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران توسط ایالات متحده و رژیم اسرائیل، متجاوزان از سرزمینها و تأسیسات برخی دولتهای ثالث در منطقه نیز برای انجام حملات نظامی غیرقانونی استفاده کردهاند.
بر اساس اصل بنیادین حقوق بینالملل، دولتها از آن منع شدهاند که آگاهانه اجازه دهند سرزمینشان، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، برای وارد آوردن خسارت به سایر دولتها مورد استفاده قرار گیرد.
افزون بر این، قطعنامه ۳۳۱۴ (دوره بیستونهم) مجمع عمومی سازمان ملل متحد مورخ ۱۴ دسامبر ۱۹۷۴ (ماده ۳، بند «ج») بهصراحت اقدام یک دولت در اجازه دادن به استفاده از سرزمین خود که آن را در اختیار دولت دیگری قرار داده است، برای ارتکاب عمل تجاوز علیه دولت ثالث را مصداق عمل تجاوزکارانه دانسته و شناسایی کرده است.
علاوه بر این، بهعنوان اصلی از حقوق بینالملل که از ماهیت قاعده آمره منع تجاوز ناشی میشود، دولتها باید تمامی اقدامات لازم را برای جلوگیری از ارتکاب اعمال تجاوزکارانه توسط نیروهای مسلح خارجی مستقر در قلمروشان علیه سایر دولتها اتخاذ کنند و نباید چنین اعمالی را تسهیل یا حمایت نمایند. بدیهی است که در صورت نقض این تعهدات بنیادین، دولتی که قلمرو آن برای ارتکاب اعمال تجاوزکارانه علیه دولت ثالث مورد استفاده قرار گرفته است، مسئولیت حقوقی بینالمللی خواهد داشت از جمله مسئولیت جبران خسارات مستقیم و غیرمستقیم ناشی از چنین اعمالی. به همین ترتیب، اقداماتی که از سوی بریتانیا و برخی دیگر از دولتهای خارج از منطقه تحت عنوان بهاصطلاح حق دفاع مشروع فردی یا جمعی ادعا شده است، فاقد هرگونه مبنای حقوقی بوده و بر اساس حقوق بینالملل کاملاً غیرقابل توجیه است. چنین اقداماتی خود میتواند مصداق اعمال تجاوزکارانه باشد. افزون بر این، این دولتها عمداً از شناسایی متجاوزان اصلی یعنی ایالات متحده و رژیم اسرائیل خودداری کرده و عملاً تلاش کردهاند جایگاه قربانی و متجاوز را وارونه سازند.
چهارم، متجاوزان، بهویژه ایالات متحده، موظفاند برای خسارات ناشی از نقضهای مستمر علیه ایران و شهروندان آن، از جمله هرگونه زیان وارده، جبران کامل به عمل آورند. افزون بر این، مسئولیت کیفری فردی رئیسجمهور ایالات متحده و هر یک از مقامات و افراد آمریکایی که در نقضهای فاحش حقوق بینالملل بشردوستانه دخیل بودهاند از جمله در هدایت حملات عمدی علیه غیرنظامیان و انجام حملات عامدانه علیه اهداف غیرنظامی تردیدناپذیر است.
پنجم، جمهوری اسلامی ایران همچنان متعهد به حفظ روابط دوستانه با کشورهای منطقه خلیج فارس بر اساس احترام متقابل، اصل حسن همجواری و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر است. ایران بار دیگر تأکید میکند که عملیات دفاعی آن علیه پایگاهها و تأسیسات نظامی ایالات متحده در منطقه به هیچوجه علیه حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهای منطقه نیست. هرچند رژیم اسرائیل موفق شده است ایالات متحده را به یک درگیری منطقهای بکشاند، روابط ایران با همسایگان خود ریشه در پیوندهای دیرینه تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی دارد. با فروکش کردن تنشهای کنونی، ایران و کشورهای همسایه ناگزیر به روابط سنتی همکاری، احترام متقابل و حسن همجواری بازخواهند گشت. ایران بهعنوان یکی از بنیانگذاران سازمان ملل متحد و عضوی مسئول، همواره به تعهدات خود پایبند بوده، به حقوق بینالملل احترام گذاشته و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را محترم شمرده است؛ و ادعای بسته شدن تنگه از سوی ایران صرفاً نادرست است. در عین حال، ایران هرگز از حقوق خود بر اساس حقوق بینالملل برای حفاظت از حاکمیت، تمامیت ارضی و منافع ملی و حیاتی خود، هرگونه که لازم بداند، چشمپوشی نخواهد کرد.
ششم، شورا باید با منبع واقعی تهدید علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی مواجه شود و بدون تأخیر برای توقف این جنگ خونین علیه مردم ایران اقدام کند. شورا باید متجاوزان یعنی آمریکا و اسرائیل را وادار کند که فوراً تمامی حملات نظامی علیه ایران از جمله علیه غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را متوقف کنند و پاسخگویی کامل برای این نقضهای فاحش حقوق بینالملل بشردوستانه و جنایات جنگی را تضمین نماید.
