به گزارش اقتصادران، در هفتههای اخیر، با اجرای طرحهای فروش خودرو بدون قرعهکشی، اختلالات سامانهای و از دسترس خارج شدن وبسایتها از ساعات ابتدایی ثبتنام، نارضایتی گسترده متقاضیان را در پی داشت و موجب ورود دادستانی تهران به این موضوع شد.
از این رو، در راستای صیانت از حقوق عامه، دادستانی تهران دستورات قضایی مهمی را به خودروسازان بزرگ ابلاغ کرده است. این ابلاغیه ضمن تاکید بر لزوم فراهمسازی زیرساختهای فنی کافی برای دسترسی برابر تمامی کاربران، خودروسازان را ملزم به اجرای روشهای عادلانه تخصیص خودرو، از جمله قرعهکشی، نموده است. بر این اساس، خودروسازان موظف هستند در صورت پیشی گرفتن تعداد متقاضیان از ظرفیت خودروهای عرضهشده از روشهای شفاف و عادلانهای مانند قرعهکشی بهره گیرند تا عدالت در فرآیند تخصیص خودرو به طور کامل رعایت شود.
با این حال، بهرغم تاکیدات دادستانی بر اجرای روشهای عادلانه، برخی کارشناسان معتقدند که اجرای مجدد قرعهکشی در طرحهای فروش خودرو میتواند به تشدید التهابات در بازار کمک کند.
تجربه نشان داده است که ورود به قرعهکشی باعث التهاب بیشتر بازار و ایجاد حاشیههای قیمتی میشود
در این زمینه بابک صدرایی، کارشناس صنعت خودروسازی، گفت: در کشور ما هر راهکاری که از حالت طبیعی عرضه و تقاضا فاصله بگیرد، حاشیههای بیشتری ایجاد میکند. واقعیت این است که در حال حاضر عرضه خودرو محدود است و بازار با عرضه فراوان خودرو مواجه نیست. واردات بهصورت گسترده انجام نمیشود و تولید نیز با مشکلاتی روبهرو است.
او ادامه داد: بنابراین خودرو کمتر از میزان تقاضا در بازار عرضه میشود. قرعهکشی زمانی میتواند روش مناسبی باشد که هم عرضه خودرو در سطح بالایی قرار داشته باشد و هم تقاضا نیز قابل توجه باشد. تجربه نشان داده است که ورود به قرعهکشی باعث التهاب بیشتر بازار و ایجاد حاشیههای قیمتی میشود.
در قرعهکشیها، شانس متقاضیان طرحهای فروش خودرو کاهش مییابد و افرادی که در قرعهکشی برنده میشوند خودرو را با قیمت بالاتری در بازار آزاد عرضه میکنند
صدرایی عنوان کرد: در قرعهکشیها، شانس متقاضیان طرحهای فروش خودرو کاهش مییابد و افرادی که در قرعهکشی برنده میشوند یا خودرو در اختیار دارند، آن را با قیمت بالاتری در بازار آزاد عرضه میکنند.
او افزود: به همین دلیل، در شرایط فعلی چارهای جز این نیست که روند عرضه در اختیار خودروسازان باشد. هرچند ممکن است این روش نیز حاشیههایی به همراه داشته باشد، اما در مقایسه با قرعهکشی میتواند شرایط بهتری ایجاد کند.
نقش پنهان ابزارهای دیجیتال در فرآیند ثبتنامهای بدون قرعهکشی
با این حال، گرچه برخی کارشناسان بر این باورند که بازگشت به سازوکار قرعهکشی میتواند زمینهساز التهابات جدید در بازار شود، اما نباید از نقش پنهان اما تعیینکننده ابزارهای دیجیتال در فرآیند ثبتنامهای بدون قرعهکشی غافل شد. در واقع، محدودیت ظرفیت فروش در برابر تقاضای بالا، بازاری غیررسمی برای دور زدن رقابت ایجاد کرده است.
کافی است نگاهی به فضای کافینتها یا آگهیهای پلتفرمهای خرید و فروش بیندازید تا با جولان رباتهای خرید خودرو و نرمافزارهای سرخطیزن مواجه شوید. این ابزارها که با هزینههای گزاف در اختیار متقاضیان خاص قرار میگیرند، در سایه اختلالات زیرساختی و سرعت پایین دسترسی عموم، فرصت رقابت عادلانه را از متقاضیان واقعی سلب کردهاند.
