برچسب: فرش ایرانی

  • تقصیر خودتان است که به دنبال کارگر ارزان‌قیمت افغان رفتید نه دولت! + فیلم

    تقصیر خودتان است که به دنبال کارگر ارزان‌قیمت افغان رفتید نه دولت! + فیلم

    به گزارش اقتصادران، آمار‌های گمرک از افت صادرات فرش طی سال‌های اخیر حکایت دارد، تا جایی که در شش‌ماهه نخست سال جاری، هیچ فرشی در سبد صادراتی ایران به کشور‌هایی نظیر آمریکا جای نداشته است.

    فرش از جمله کالا‌های صادراتی در سال‌های گذشته بوده که ارزآوری مؤثری نیز به همراه داشت، اما به‌مرور شاهد آب رفتن فرش ایرانی از سبد صادراتی تجار کشورمان هستیم. روندی که از یک سو با بیکاری بافندگان و از طرف دیگر با افت ارزآوری برای چرخه تجارت خارجی مواجه بوده است.

    در این شرایط، فعالان صنعت فرش از سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و مشکلات روند تعهدات ارزی در صادرات فرش گلایه‌مندند و این موضوع را دلیل مهم بر افت صادرات فرش می‌دانند. انتقادی که حالا در حضور وزیر صمت نیز مطرح شده و اتابک نسبت به این موضوع واکنش نشان داده است.

    وزیر صمت در نشست اخیر خود با فعالان اقتصادی گفت: مشکلات مرتبط با صادرات فرش، صرفاً به دولت برنمی‌گردد. زیرا بخشی از مشکلات به این دلیل است که به دنبال کارگر ارزان‌قیمت در افغانستان رفتید و در نتیجه خیلی از کارگاه‌های فرش به این کشور رفته و الان وقتی بررسی کنیم، بخشی از فرشی که به اروپا صادر می‌شود، از طریق افغانستان و پاکستان صادر شده است؛ بنابراین میزان صادرات فرش، همان میزانی است که از افغانستان و پاکستان صادر شده است.

    اتابک یادآور شد: دو عارضه دراین‌خصوص مطرح است. افزوده شدن فرش به لیست تحریم‌هاست و عارضه دیگر این است که وقتی درآمد بافنده‌های ایرانی پایین آمده، برای صرفه‌جویی به سراغ کشور‌های ارزان‌تر رفتند. وی افزود: الان نیمی از سازمانی که متولی فرش است، در داخل وزارت صمت و نیمه دیگر در میراث است. باید یک سازمان یکپارچه به وجود بیاوریم و برای صادرات فرش کمک کنیم. اما همه اعداد در خصوص افت صادرات، به سیاست غلط برنمی‌گردد، زیرا به اتفاقاتی مربوط می‌شود که در داخل تولیدکنندگان افتاده است.

    صحبت های وزیر صمت دولت چهاردهم در خصوص کاهش درآمد بافنده ها و در نهایت رفتن به سراغ کشورهای ارزان قیمت همسایه، در شرایطی است که به نظر می رسد این اتفاق به دلیل سیاست های اقتصادی دولت ها و در حقیقت یک انتخاب اجباری پیش پای فعالان صنعت فرش بوده است و بهتر است تا محمد اتابک به دنبال راهکاری برای افزایش درآمد فعالان صنعت فرش باشد تا اینکه آن ها را متهم کند.

  • تار و پود صنعت فرش زیر پای تحریم ها / سواستفاده هند و چین از غیاب ایران در بازار فرش

    تار و پود صنعت فرش زیر پای تحریم ها / سواستفاده هند و چین از غیاب ایران در بازار فرش

    به گزارش اقتصادران، با روی کار آمدن دولت چهاردهم امیدها به بازگشایی درهای تجارت خارجی به روی ایران دوباره زنده شد. مسعود پزشکیان در سخنان انتخاباتی خود در اتاق بازرگانی ایران و پس از انتصاب به‌عنوان رئیس‌جمهور، بر اهمیت تجارت خارجی و عادی‌‌‌‌‌سازی روابط با کشورهای طرف تجاری ایران تاکید داشت. فعالان این حوزه، از تحریم‌های تجاری و مالی، اجبار به بازگشت ارز حاصل از صادرات و فروش به نرخ دستوری، شکایت دارند.

    با توجه به وابسته‌بودن تولید ایران به واردات کالای واسطه صنعتی، تولید کاهش پیدا کرد و کارخانه‌‌‌‌‌ها با ظرفیت کمتر از عملکرد کار می‌کردند. از طرف دیگر صادرکنندگان نیز برای ورود ارز حاصل از صادرات با مشکل مواجه شدند و دولت برای رفع این معضل به طرح‌هایی همچون واردات طلا رو آورد ولی این اقدامات مانند مُسکنی زود گذر عمل می‌کند.

    بازار ازدست رفته

    در سال‌های تحریم ایران، کشورهای دیگر فعالیت خود را گسترش دادند تا جایی‌که سهم بازار ایران در تجارت بین‌الملل را مال خود کردند. دولت چهاردهم می‌تواند بازپس‌‌‌‌‌گیری بازارهای ازدست رفته را در دستور کار خود قرار دهد تا اشتغال بالقوه در این حوزه دوباره زنده شود، در این راستا برداشتن مانع رفع تعهد ارزی می‌تواند به کسب‌وکارهایی مثل تولید فرش کمک کند تا دوباره صادرات این محصول افزایش یابد. تولید فرش و سایر منسوجات ایران در سال‌۲۰۱۰ به ۸۷۷‌میلیون دلار می‌رسد ولی این عدد تا سال‌۲۰۲۱، به ۳۴۱‌میلیون دلار کاهش پیدا کرد. در سال‌۲۰۲۲، ایران ۷۵.۸‌میلیون دلار فرش گره‌‌‌‌‌دار صادر کرد.

    مقاصد اصلی صادرات فرش‌‌‌‌‌های گره‌‌‌‌‌دار ایران، ژاپن (۲۳.۸‌میلیون دلار)، آلمان (۲۳.۶‌میلیون دلار)، سوئیس (۴.۳۲‌میلیون دلار)، دانمارک (۳.۲‌میلیون دلار) و انگلستان (۳.۰۸‌میلیون دلار) بوده‌است، در مقابل هند یکی از رقبای ایران در حوزه صادرات فرش است. هند حدود ۴۰‌درصد از صادرات جهانی فرش دستباف را انجام می‌دهد. صادرات فرش دستباف و سایر پوشش‌‌‌‌‌های کف هند، با رشد ۱۹.۵‌درصدی به ۳۱۰میلیون دلار در سال‌۲۰۲۲-۲۰۲۱ رسیده‌است. از سال‌۲۰۱۸-۲۰۱۷، رشدصادرات فرش از هند شاهد ۷درصد در سال‌بوده‌است. در حال‌حاضر هند یکی از بزرگ‌ترین صادرکننده‌های فرش جهان است.

    برای درک بهتر بازار فرش این کشور لازم به توضیح است که بازار فرش و قالی‌‌‌‌‌ هند عرصه‌‌‌‌‌ای پویا و محل رقابت شدید تولیدکنندگان است که با تنوع گسترده در محصولات و طرح‌ها شناخته می‌شود. با حضور خیره‌‌‌‌‌کننده بیش از ۲‌هزارتولید‌‌‌‌‌کننده این بازار مملو از طرح‌ها، رنگ‌‌‌‌‌ها و نقش‌‌‌‌‌های نفیس است که فرش‌‌‌‌‌های تولیدشده در هند را تزیین می‌کنند. در این بازار پرنشاط سرمایه‌گذاری‌های زیادی به سمت فناوری‌های پیشگام و تحقیقات دقیق هدایت شده‌است. این تعهد به نوآوری و پیشرفت به‌عنوان مزیت رقابتی آنها عمل می‌کند و تضمین می‌کند فعالان این حوزه می‌توانند تنوع غنی را به مصرف‌کنندگان ارائه دهند.

    هند پس از چین دومین تولید‌‌‌‌‌کننده فرش در جهان است. انتظار می‌رود بازار هند تا سال‌۲۰۲۷ به ۱۰‌میلیارد دلار برسد که با رشد ۷‌درصدی از سال‌۲۰۲۲ تا ۲۰۲۷ به این مهم دست می‌‌‌‌‌یابد. صنعت فرش منبع اصلی اشتغال برای صنعتگران روستایی در هند است. بیش از ۲‌میلیون نفر به‌طور مستقیم یا غیر‌مستقیم در صنعت فرش در هند مشغول به‌کار هستند. صنعت فرش نقش مهمی در درآمد صادراتی هند دارد. فرش‌‌‌‌‌های هندی به‌دلیل کیفیت بالا و طرح‌های پیچیده خود شناخته شده‌اند. آنها به سراسر جهان از جمله آمریکا، اروپا و خاورمیانه صادر می‌شوند.

    میدان بازی رقبا

    ایران امروز بازار فرش را به رقبا واگذار کرده‌است، به‌طوری‌که بیش از ۸۰‌درصد شرکت‌‌‌‌‌کنندگان در نمایشگاه‌های فرش دستباف از کشور‌‌‌‌‌های هند، نپال، مصر و چین هستند. بر اساس آمار سازمان تجارت‌جهانی و به گزارش اتاق بازرگانی تهران، در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۲ کشور‌‌‌‌‌های هند، چین، مصر، نپال، پاکستان و ایران بیش از ۷۰‌درصد صادرات فرش دستباف را در اختیار داشتند.

    در سال‌۲۰۲۲ کشور‌‌‌‌‌های «هند» با ۳۱۰‌میلیون دلار و سهم حدود ۳۰.۳درصد از کل صادرات فرش، «چین» با ۹۳.۱میلیون دلار و سهم حدود ۹.۱درصد از کل صادرات فرش و «مصر» با ۸۹.۸میلیون دلار با سهم حدود ۸.۸درصد از کل صادرات؛ سه کشور عمده در صادرات فرش دستباف طی سال‌های مزبور بوده‌اند. پس از این کشور‌‌‌‌‌ها «نپال» با سهم حدود ۸.۳‌درصد، «پاکستان» با سهم حدود ۷.۷‌درصد و ایران با سهم ۷.۴درصد از کل صادرات فرش دستباف جهان در رتبه‌‌‌‌‌های بعد‌‌‌‌ قرار می‌گیرند.

    تحریم‌های خارجی و داخلی؛ دلیل اصلی کاهش صادرات فرش هستند

    با وجود پتانسیل‌های صادرات فرش و همچنین اصالت این کالای ایرانی موضوع کاهش صادرات فرش مورد‌توجه و بحث کارشناسان است. از دلایل کاهش صادرات فرش دستباف ایران در چند سال‌اخیر می‌توان به تحریم‌ها اشاره کرد که باعث عدم‌حضور فرش ایرانی در نمایشگاه‌های خارجی و عدم‌نقل و انتقالات مالی در این بازار شده‌است. اما از دلایل کاهش تولید و صادرات این محصول باید به کاهش توجه مسوولان به بخش تولید و صادرات فرش دستباف، سیاست‌های نادرست تعهدات ارزی برای بازگشت ارز حاصل از صادرات فرش دستباف، مشکلات گمرکی برای برگشت فرش‌‌‌‌‌های مستعمل برای تعمیر و تمیز‌کردن فرش‌‌‌‌‌های صادراتی، نبود سامانه جامع آماری تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف، تولید و توزیع مواد اولیه، توجه‌نکردن به سلیقه مشتریان و نبود شناخت از رقبای خارجی اشاره کرد.

    قابل‌توضیح است که سهم بازار ایران از صادرات جهانی فرش در سال‌۱۳۸۳، ۳۱.۷۵‌درصد بوده‌است و در این سال هند تنها در این بازار سهم ۱۲.۳۱‌درصدی را از آن خود کرده‌بود، اما با افول صنعت فرش ایران تا سال‌۱۴۰۲، سهم ایران به ۵.۵۶‌درصد کاهش پیدا کرد و این در حالی است که هند با توجه به این صنعت اشتغال‌‌‌‌‌زا و سرمایه‌گذاری‌های هدفمند خود توانسته است سهم ۳۲.۴۳‌درصدی را مال خود کند. به‌نظر می‌رسد دولت جدید می‌تواند در بدو امر با توجه ویژه به این صنعت، ضمن افزایش اشتغال به ارزآوری فعالان این حوزه کمک کند. بیشترین توجه دولت جدید باید معطوف به مساله خود تحریمی‌‌‌‌‌ها شود و موانع سر راه تولیدکنندگان و تجار فرش را کاهش دهد.

  • فرش های افغانستانی به نام فرش ایرانی به فروش می رسد / هند در غیاب ما بازار فرش آمریکا را تسخیر کرد

    فرش های افغانستانی به نام فرش ایرانی به فروش می رسد / هند در غیاب ما بازار فرش آمریکا را تسخیر کرد

    به گزارش اقتصادران، مرتضی حاجی‌آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران، درخصوص قاچاق فرش‌های افغانستانی به ایران، گفت: بیش از آنچه که وجود فرش‌های افغانستانی در داخل کشور نگران کننده باشد، توسعه و روند صعودی آن نگران کننده است، چون رشد فزاینده پیدا می‌کند و آسیب جدی به بازار داخلی و اشتغال ما می‌زند که تاثیرش در افت آمار صادراتی ما متبلور می‌شود.

    وی افزود: این فرش‌ها به شیوه قاچاق و با سهولت وارد می‌شود. طبیعتا عوارض ورودی پرداخت نمی‌کنند، به دلیل این که فرش‌های باکیفیتی هم نیستند، با قیمت پایین‌تری از فرش ایرانی در اختیار مشتری قرار می‌گیرند و علاوه بر تخریب بازار، باعث ضربه به تولید داخل می‌شوند.

    حاجی آقامیری ادامه داد: این موضوع که یک تولیدکننده فرش در افغانستان تعهد کند که شما هر تعدادی فرش لازم دارید من ۴۸ ساعت دیگر در تهران تحویل شما می‌دهم، روند نگران کننده‌ای است. درنظر داشته باشید ما بخواهیم بار تجاری هم بفرستیم ۴۸ ساعته به مقصد نمی‌رسد که این افراد این ادعا را در مورد واردات غیرقانونی فرش دارند.

    رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران توضیح داد: یکی از اقداماتی که در چند سال گذشته توسط اتحادیه صادرکنندگان فرش و اتاق بازرگانی در نمایشگاه‌های مختلف انجام شده این بوده که با کسانی که به نمایشگاه‌های فرش تهران، شیراز و اصفهان فرش افغانستانی می‌آوردند برخورد شده و اجازه فروش به آنها داده نشده است.

    حاجی‌آقامیری تصریح کرد: طی چند سال گذشته تجار آمریکایی در افغانستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند و قالیبافی را در این کشور توسعه داده‌اند، در سه سال اخیر هم شاهد شدت گرفتن تعداد فرش‌های قاچاق افغانستانی در ایران هستیم.

    خرید فرش افغانستانی، پول دور ریختن است

    عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با بیان این که واردات فرش از مرزهای شرقی به کشور خیلی ساده است، گفت: یک مقداری هم فرش از پاکستان وارد کشور شد که روند آن ادامه‌دار نبود. ظاهرا بعضی از فرش‌های افغانستانی با یک بار شسته شدن تغییر می‌کنند و بعضی دیگر طی یکی دو سال استفاده تحلیل می‌روند و ماندگار نیستند و خریدار آن‌ها پول خود را دور می‌ریزد.

    وی اظهار کرد: در برخی موارد فرش افغانستانی به نام فرش ایرانی به فروش می‌رسد که این هم خودش تخلف دیگری است و دلیلش هم مسئله جذابیت فرش‌های افغانستانی بخاطر قیمت پایین است.

    تفاوت فرش‌های افغانستانی با فرش ایرانی

    حاجی‌آقامیری عنوان کرد: فرش‌های افغانستانی هم به لحاظ نقشه و هم تکنیک بافت با فرش ایرانی تفاوت دارند و این موضوع توسط کارشناسان قابل تشخیص است، اما برای مردم عادی قابل تشخیص نیست. باید امکاناتی را در اختیار داشته باشیم تا به مردم آگاهی و آموزش دهیم که اساسا فرش خوب خریدن یعنی چی و فرش ایرانی چه ویژگی‌هایی دارد که فرش افغانستانی و هندی ندارد.

    هند در غیاب ما بازار فرش آمریکا را تسخیر کرد

    رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران بیان کرد: وقتی ما تحریم هستیم، به هر حال کسانی که در حوزه فرش کار می‌کنند نیازشان را از جای دیگر تامین می‌کنند، به همین دلیل هم بلافاصله بعد از تحریم‌ها، هند در غیاب ما بازار آمریکا را تسخیر کرد.

    به گفته وی، کمک دولت و بخش خصوصی می تواند این روند را اصلاح کند. دستگاه‌ها اعم از گمرک و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز باید ورود کنند تا این‌قدر راحت امکان قاچاق هر کالایی از جمله فرش که در شرایط آسیب‌پذیری قرار دارد، وجود نداشته باشد.

    احتمال صادرات ۴۰ میلیون دلاری فرش دستباف

    عضو اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف در مورد آخرین وضعیت صادرات فرش دستباف نیز گفت: طبق آخرین گزارش مرکز ملی فرش، تغییرات مثبتی در دو ماه ابتدایی سال رخ داده و حدود ۷ میلیون دلار فرش صادر شده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل اندکی رشد داشته است. من فکر می‌کنم در انتهای سال شاهد همان ۴۰ میلیون دلار صادرات سال گذشته بدون افت و خیز خاصی باشیم.

  • سایه سنگین فرش های قاچاق افغانستان بر بازار فرش ایران

    سایه سنگین فرش های قاچاق افغانستان بر بازار فرش ایران

    به گزارش اقتصادران، حاجی‌آقامیری در نشست اخیر کمیسیون تسهیل تجارت اتاق تهران با رئیس‌کل گمرک ایران که روز سه‌شنبه دو مردادماه برگزار شد، با اشاره به این موضوع، خواستار رسیدگی نهادهای مسول به این مسئله و جلوگیری از رویه به گفته وی آسان قاچاق فرش دستباف افغانستان از مرزهای شرقی به داخل کشور شد.

    به گفته رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران، فرش دستباف افغانستان به هر تعداد تخته که قاچاقچیان سفارش دریافت کرده باشند، از مرز شرقی کشور و کمتر از ۴۸ ساعت در تهران تحویل داده می‌شود.

  • قاچاق فرش افغان‌بافت بی کیفیت به ایران / دولت سیزدهم جایگاه فرش ایرانی را هم متزلزل کرد

    قاچاق فرش افغان‌بافت بی کیفیت به ایران / دولت سیزدهم جایگاه فرش ایرانی را هم متزلزل کرد

    به گزارش اقتصادران، سیدمرتضی حاجی‌آقا میری گفت: صنعت فرش و صنایع دستی در اکثر دولت‌ها به‌ویژه دولت سیزدهم، مورد بی‌توجهی قرار گرفته است. مرکز ملی فرش ایران در سال ۱۳۸۲ تاسیس شد که وزارت صمت یک طرفه و بدون توجه به قانون در تلاش برای انتقال این مرکز به وزارت میراث فرهنگی بود و اکنون نزدیک به سه سال است که به حالت تعلیق درآمده است.

    وی ادامه داد: آمارهای صادراتی نیز گویای این بی‌مهری‌ها هست؛ به طوری که تنزل در صادرات، علی الخصوص بعد از وضع تحریم‌ها در سال ۱۳۹۷، ادامه دار بوده و شیب آن نیز بسیار تند است.

    در بخش دیگری از این نشست علانور توکلی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران نیز مشکلات صنعت فرش را زیر ذره‌بین قرار داد و گفت: در سالیان نه چندان دور درآمد حاصل از صادرات فرش ۲.۷ میلیارد دلار بوده که امروز به ۴۰ میلیون دلار تقلیل پیدا کرده‌است.

    وی افزود: صنعتی که با احتساب خانوارهای استادکاران، اشتغال ۱۰ میلیونی را ایجاد کرده بود امروزه با چالش‌های بسیار جدی روبه‌رو شده است. متاسفانه قوانین خلق‌الساعه نیز همه روزه به این مشکلات دامن می‌زند. به عنوان مثال وقتی ارزی در کار نیست، قانون بازگشت ارز صادراتی دیگر چیست؟ یا مسئله بازگشت فرش‌های مرجوعی مسائلی هستند که بارها مطرح شده اما هیچ کدام به نتیجه نرسیده‌اند.

    توکلی از عدم متولی دولتی نیز ابراز ناامیدی کرد و گفت: نمایشگاه صنعت فرش ۳۰ سال و به طور منظم از اول تا هفتم شهریور ماه برگزار می‌شد. ولی امسال با تغییر ساعت، در چهار روز برگزار خواهد شد و زمان آن هم تغییر کرده است. مشخص است که برگزاری نمایشگاه در این زمان و با این تعداد روز بدون شرکت کننده خواهد بود که به وضوح عدم متولی دولتی را به تصویر می‌کشد! به جای اینکه تمرکز ما بر روی افزایش صادرات، افزایش بازاریابی و نوآوری باشد، در حال جنگ و رفع مشکلات این چنینی هستیم.

    حامد چمن‌رخ نایب‌رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران نیز با گلایه از عملکرد دولت سیزدهم سخنان خود را آغاز کرد و گفت: مرکز ملی فرش در گذشته جایگاه خوبی داشت و به ‌صورت هفتگی با وزیر در تعامل بود و فرش دستباف در دولت و سازمان‌های تصمیم‌گیر کرسی داشت. ولی با تصمیم دولت سیزدهم این جایگاه متزلزل شد و ارتباط خود را در دولت از دست دادیم. به طوری که کرسی معاون وزیر به کرسی معاون معاون معاون وزیر تنزل یافت.

    وی در خصوص فرصت‌های صادراتی از دست رفته نیز عنوان کرد: با آغاز تحریم در سال ۱۳۹۷ حدود ۲۰۰ میلیون دلار صادرات فرش را از دست دادیم و بعد از آن نیز با تصمیم بانک مرکزی در خصوص بازگشت ارز صادراتی بار دیگر با افت ۱۷۰ میلیونی مواجه شدیم. البته برای رفع این مشکل پیگیری‌های زیادی انجام دادیم که تنها معادل ۲۰ درصد از ارز که همان تامین مواد اولیمان بود را برگردانیم. اتفاقی که تنها ۱ ماه دوام داشت و مجددا برای سال ۱۴۰۳، شخص رئیس سازمان برنامه و بودجه با آن مخالفت کرد.

    چمن رخ در آخر نیز در خصوص فرش‌های افغانی هشدار داد و گفت: فرش‌های افغان‌بافت با تریلی و به‌صورت قاچاق وارد کشور می‌شوند. به‌طوری که اگر از گمرک استعلام کنید رقم را صفر اعلام می‌کنند اما به‌صورت غیرقانونی شاهد ورود فرش هستیم. علت آن نیز قیمت ارزان آن‌ها و استفاده از متریال درجه ۳ است. نمونه‌ی فرش‌های افغان‌بافت تولید داخل فقط فرش بلوچ است که از گران‌ترین پشم ایرانی یعنی پشم زابل استفاده می‌شود. اما فرش‌های افغان‌بافت پشم‌های دباغی تولید اصفهان است که به افغانستان رفته و رنگرزی می‌شود.