برچسب: صنعت طلا

صنعت طلا در ماه‌های پایانی سال ۱۴۰۴ با رکودی عمیق‌تر از انتظارات مواجه شده است. نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا تهران، با اشاره به شرایط بازار اعلام کرد که برخلاف پیش‌بینی‌ها، تقاضای فصلی پایان سال مشابه سال‌های گذشته شکل نگرفته و بازار همچنان در وضعیت کم‌رمق قرار دارد.

بذرافشان اظهار داشت: بر اساس روال معمول، انتظار می‌رفت در روزهای پایانی سال، خرید مصنوعات طلا به‌واسطه مناسبت‌ها، اعیاد و هدایای سازمانی افزایش یابد. با این حال، تداوم فشارهای اقتصادی و رشد قیمت‌ها باعث شد این انتظارات تحقق پیدا نکند. به گفته وی، تجربه اسفند سال گذشته که با افت ۳۰ تا ۴۰ درصدی فروش همراه بود، امسال نیز با شرایطی دشوارتر در حال تکرار است.

رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا تهران با اشاره به روند بازار از ابتدای سال جاری گفت: «بازار طلا ابتدا کاهش قابل توجه قیمت‌ها را تجربه کرد و سپس از خردادماه به بعد وارد فاز افزایشی شد؛ روندی که هم در بازار داخلی و هم در بازار جهانی مشاهده شد.» این نوسانات شدید، برنامه‌ریزی تولیدکنندگان و فروشندگان را با چالش مواجه کرده است.

بذرافشان از دریافت آمارهایی خبر داد که نشان می‌دهد بخشی از واحدهای تولیدی، به‌ویژه کارگاه‌های اجاره‌ای با هزینه‌های پرسنلی و کارگری بالا، ناچار به تسویه‌حساب و توقف فعالیت شده‌اند. وی افزود برخی واحدهای باقی‌مانده نیز با تعدیل نیرو تنها با حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند؛ وضعیتی که بیانگر فشار سنگین هزینه‌ها و کاهش توان تولید است.

افت محسوس تولید طلا

به گفته رئیس اتحادیه، اگرچه از ابتدای سال کاهش ۱۵ تا ۲۵ درصدی تولید تجربه شده بود، اما بر اساس برآوردهای میدانی اخیر، میزان افت تولید به حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد رسیده است. وی تأکید کرد این روند زنگ خطری جدی برای صنعت طلا محسوب می‌شود و نشان‌دهنده تشدید رکود در بخش تولید است.

بذرافشان عوامل متعددی از جمله افزایش مداوم قیمت‌ها، نبود ثبات بازار، شرایط نامناسب اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم را در شکل‌گیری این وضعیت مؤثر دانست. او تصریح کرد اگرچه سرمایه‌گذاری به‌طور کامل متوقف نشده، اما میزان خرید و ورود سرمایه‌های خرد به حداقل رسیده است.

چشم‌انداز مبهم پایان سال

وی همچنین با اشاره به همزمانی اسفندماه با ماه رمضان گفت این موضوع به‌طور طبیعی می‌تواند حجم مراسم و مناسبت‌ها را کاهش دهد. بر اساس مشاهدات میدانی، چشم‌انداز روشنی برای بهبود تقاضا یا خروج بازار از رکود در کوتاه‌مدت دیده نمی‌شود.

بذرافشان هشدار داد تعطیلی برخی واحدها، کاهش حدود ۴۰ درصدی تولید، فعالیت کارگاه‌ها با ظرفیت محدود و آغاز زودهنگام تسویه‌حساب‌ها، همگی نشانه‌هایی نگران‌کننده از تشدید تدریجی بحران در صنعت طلاست. به گفته وی، در حالی که تسویه‌حساب در روزهای پایانی اسفند امری رایج است، امسال این روند از هفته‌های گذشته آغاز شده و برخی واحدها صرفاً در صورت دریافت سفارش اقدام به تولید می‌کنند.

به گزارش اقتصادران، در روز‌هایی که بازار ارز از مرز‌های تاریخی عبور کرده و قیمت هر دلار آمریکا به حوالی ۱۳۰ هزار تومان رسیده، خبر مسدود شدن حساب‌های بانکی فعالان صنعت طلا، مانند جرقه‌ای تازه در انبار باروت اقتصاد ایران عمل کرد. تصمیمی که از سوی بانک مرکزی تحت عنوان «مقابله با پولشویی» توجیه می‌شود، اما فعالان بازار طلا آن را نشانه‌ای از فقدان سیاست‌گذاری دقیق، نبود بانک اطلاعاتی شفاف و تکرار مداخلات پرهزینه می‌دانند.

عباد‌اله محمدولی، دبیر اتحادیه طلا و جواهر، جزئیات بیشتری از این اقدام را تشریح کرده و می‌گوید: «طبق اطلاعاتی که من دارم از دوشنبه شب حساب تعداد زیادی از فعالان صنعت طلا و صرافان و حتی برخی افراد حقیقی مسدود شده است».

او این اقدام را در چارچوب سیاست‌های نظارتی بانک مرکزی ارزیابی می‌کند و توضیح می‌دهد: «بانک مرکزی در فرایند نظارتی خود گاهی به حساب‌هایی می‌رسد که گمان می‌رود ورود و خروج به آنها خارج از حیطه قوانین بانک مرکزی بوده لذا برای حفاظت از بازار و برقراری امنیت بیشتر کسب و کار‌ها اقدام به مسدود کردن آنها می‌کند».

اما محمدولی هم‌زمان بر یک نکته کلیدی دست می‌گذارد؛ نبود زیرساخت اطلاعاتی دقیق. او می‌گوید: «مساله این است که بانک مرکزی یک بانک اطلاعاتی جامع و کامل از حساب‌ها ندارد تا مشخصا با آن حساب‌ها و افرادی که لازم است، برخورد کند، لذا بعضا شاهدیم که اینگونه مداخله کرده و حساب‌هایی را مسدود می‌کند تا در گام بعدی به بررسی آنها بپردازد».

پول سیاه، بهانه قدیمی تصمیمات جدید

دبیر اتحادیه طلا و جواهر، حساسیت بانک مرکزی را به ورود «پول سیاه» به بازار طلا مرتبط می‌داند و می‌گوید: «حساسیت وقتی ایجاد می‌شود که پول سیاه وارد بازار طلا شده باشد. به هرحال در این وضعیت بازار نمی‌توان اطمینان داشت که همه دنبال خرید و معامله طلا هستند و گا‌ها برخی می‌خواهند پول خود را سفید کنند».

با این حال، او درباره اثرگذاری این سیاست، نگاهی دوگانه دارد. به گفته وی «قطعا این سیاست بازدارندگی دارد و سبب کنترل بازار می‌شود، اما نمی‌توانیم بگوییم که کافی است. به هرحال شاهد حجم زیادی از معاملات هستیم و باید عرضه و تقاضا متناسب باشد تا تعادل بازار حفظ شود. این سیاست‌ها می‌تواند در کوتاه مدت اثرگذار باشد، اما کافی نیست».

محمدولی در عین حال هشدار می‌دهد که خودِ این تصمیمات می‌تواند به تشدید التهاب منجر شود: «در بازار پرالتهاب کنونی، همین تصمیمات نیز خود معاملات را تحت تاثیر قرار داده و تا حدی به التهابات می‌افزاید».

راه‌حل پیشنهادی؛ نظارت هدفمند به‌جای انسداد کور

پیشنهاد مشخص محمدولی به بانک مرکزی، فاصله گرفتن از برخورد‌های گسترده و حرکت به سمت نظارت هوشمند است. او می‌گوید: «پیشنهاد من به بانک مرکزی این است که یک سامانه و بانک اطلاعاتی داشته باشند و همه ورود و خروج‌ها به نحوی بررسی کنند که در موقع لازم با همان فردی که خطا کرده، برخورد کنند و نیازی به اقدامات مشابه اقدام اخیر نباشد».

دبیر اتحادیه طلا و جواهر در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه در موارد پیشین، مدت مسدود بودن حساب‌ها چقدر بوده و چه آسیبی به فعالان این حوزه رسانده است، می‌گوید: «معمولا زمان مسدودی‌‎ها کوتاه بوده است. در موارد قبلی شاهد این نبودیم که حساب فعالان بازار برای مدت طولانی مسدود مانده و مشکل‌ساز شود».

وی درباره آثار این سیاست بر روند خرید و فروش آنلاین طلا نیز توضیح داده و می‌گوید: «به هرحال آثار این اقدام بر بازار طلا به خرید و فروش آنلاین هم می‌رسد و شاهد کند شدن آن فرایند خواهیم بود، اما در مدت کوتاهی بازار و معاملات به روال عادی خود برخواهد گشت».

محمد کشتی‌آرای، رئیس سابق اتحادیه طلا و جواهر کشور نیز اصل خبر را تایید می‌کند. او به خبرنگار رویداد۲۴ گفت: «از روز سه شنبه بانک مرکزی حساب بانکی صرافان و گروهی از فعالان صنعت طلا و جواهر که داد و ستد طلای آب شده انجام می‌دهند را مسدود کرده است».

در همین حال، محمد محمدولی، از فعالان بازار طلا، تجربه شخصی خود را این‌گونه شرح می‌دهد: «حساب خود من با توجه به اینکه در حوزه مصنوعات طلا فعالیت می‌کنم و معامله طلای آب شده انجام نمی‌دهد، مسدود نشده، اما آنطور که از همکاران شنیده و شاهد هستیم برخی حساب‌ها مسدود شده است».

او با انتقاد صریح از این سیاستگفته: «مسدود کردن حساب طلافروشان اصلا جالب نیست و فعالان این صنف را با مشکلاتی مواجه می‌کند. فرض کنید یک نفر در هفته ۲ کیلو طلا فروخته و ۲ کیلو هم جایگزین کند، معامله این ۴ کیلو با توجه به قیمت فعلی طلا که هر گرم بالغ بر ۱۳ میلیون است، رقم قابل توجهی خواهد بود».

محمد ولی ضرورت نظارت بر بازار را انکار نکرده، اما می گوید نظارت با دخالت‌های شبیه به این فرق دارد. «تجربه ثابت که این رویکرد‌ها تاثیری هم در کنترل بازار‌ها ندارد».

موضع رسمی بانک مرکزی؛ پولشویی یا انحراف افکار؟

مسدود کردن حساب تعداد زیادی از فعالان صنعت طلا، اما موضوعی نبود که مخفی بماند، لذا دیدیم که خیلی سریع در فضای مجازی و رسانه‌ای کشور جنجال به پا کرده و بانک مرکزی را نیز به واکنش واداشت. در همین راستا، سخنگوی بانک مرکزی اعلام کرد که حساب‌های بانکی بیش از ۲۵۰ فرد مظنون به پولشویی مسدود شده است. به گفته محمد شیریجیان، این افراد با حدود شش هزار حساب بانکی، تنها طی چند روز ۲۱۰ هزار میلیارد تومان گردش مالی داشته‌اند.

او همچنین گفت: «۱۳ هزار میلیارد تومان از این مبلغ، مربوط به حساب‌های بانکی جوانی ۲۴ ساله بوده است»؛ فردی که به گفته او در «ایجاد اختلال در بازار ارز» نقش داشته است.

این در حالی است که بانک مرکزی حدود سه ماه پیش، دستورالعمل تعیین سقف گردش مالی سالانه را ابلاغ کرده و سقف تراکنش‌ها برای گروه‌های مختلف را مشخص کرده بود؛ اقدامی که اکنون به نظر می‌رسد با واقعیت‌های پرشتاب بازار ارز و طلا همخوانی ندارد.

به گزارش اقتصادران، نوسان‌های شدید قیمت، رشد مداوم قیمت دلار و کاهش پیوسته توان خرید مردم، ترکیبی ساخته که بازار طلای نو را در یکی از کم‌رمق‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر قرار داده است. صنف طلا و جواهر که زمانی در آستانه مناسبت‌هایی مانند روز زن و شب یلدا با موج خرید مواجه می‌شدند، اکنون با رکودی گسترده روبه‌رو است؛ رکودی که به گفته فعالان این حوزه، نه‌تنها فروش را کاهش داده بلکه بخش تولید را نیز تا مرز آسیب جدی پیش برده است.

سال گذشته هم که طلا در بازه قیمتی ۶ تا ۷ میلیون تومانی بود، به دلیل شرایط اقتصادی مردم، مناسبت‌ها نیز به بازار طلا رونقی نداد‌ند

در همین راستا نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، با توجه به نزدیک بودن مناسبت‌هایی نظیر روز مادر و شب یلدا، درباره وضعیت تقاضا در بازار طلا گفت: «سال گذشته طلا در بازه قیمتی ۶ تا هفت میلیون تومانی بود، اما به دلیل شرایط اقتصادی مردم، مناسبت‌ها نیز به بازار طلا رونقی نداد‌ند؛ با این وجود امیدواریم خریدهای مناسبتی بخشی از رکود تقاضا در طول سال را جبران کند.»

با وجود نزدیک ‌بودن روز زن و پس از آن شب یلدا، بعید می‌دانم وضعیت دادوستدها در بازار طلا بهتر شود یا رونقی شکل بگیرد

این فعال صنفی ادامه داد: «با رشد قیمت‌ها و رسیدن طلا به محدوده ۱۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، قطعاً کاهش تقاضا بیشتر شده است و نمی‌توان برای سال جاری نیز امیدی به این مناسبت‌ها داشت. بنابراین با وجود نزدیک ‌بودن روز زن و پس از آن شب یلدا، بعید می‌دانم وضعیت دادوستدها در بازار طلا بهتر شود یا رونقی شکل بگیرد.»

طلا به آخرین دارایی در سبد خرید خانواده‌ها تبدیل شده و اگر هم پس‌اندازی برای مردم باقی بماند، معمولاً آن را صرف هزینه‌های جاری می‌کنند

بذرافشان با اشاره به فشار معیشتی بر خانوارها افزود: «در شرایط فعلی، طلا به آخرین دارایی در سبد خرید خانواده‌ها تبدیل شده است. اگر هم پس‌اندازی برای مردم باقی بماند، معمولاً آن را صرف هزینه‌های جاری می‌کنند و خرید طلا، چه برای مناسبت‌ها و چه برای سرمایه‌گذاری، دیگر مانند گذشته پررنگ نیست.»

بخش مهمی از رشد قیمت طلا در روزهای اخیر به افزایش قیمت دلار در بازار داخل بازمی‌گردد

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران درباره دلایل افزایش اخیر قیمت‌ طلا و سکه توضیح داد: «در روزهای گذشته رشد قیمت طلا در بازار داخلی از افزایش بازار جهانی طلا بیشتر بوده است. بخش مهمی از این رشد به افزایش قیمت دلار در داخل بازمی‌گردد و تا حدی هم خبرهای سیاسی و اقتصادی بین‌المللی مؤثر بوده‌اند.»

از شهریور سال گذشته، با گسترش فروش طلای آب‌شده در پلتفرم‌ها سایه رکود بازار مصنوعات طلا گسترده‌تر شده است

اما چالش اصلی طلافروشان رکود است یا بی‌ثباتی قیمت؟ بذرافشان در پاسخ به این پرسش اظهار کرد: «بخشی از مشکلات فعلی طلافروشان به دلیل رکود بازار است. باید توجه داشت که از شهریور سال گذشته، با گسترش فروش طلای آب‌شده در پلتفرم‌ها سایه این رکود گسترده‌تر شد. البته افزایش قیمت طلا در بازار جهانی نیز به نوسانات صعودی قیمت در بازار داخلی دامن زده است.»

طی یک سال اخیر میزان تولید مصنوعات طلا بین ۱۵ تا ۳۰ درصد افت کرده است

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران افزود: «در نتیجه این وضعیت، برخی واحدهای تولیدی ساخت طلا، کارگران و پرسنل‌ خود را تا یک ‌سوم کاهش داده‌اند. طی یک سال اخیر میزان تولید بین ۱۵ تا ۳۰ درصد افت کرده است.»

۵۰ درصد از واحدهای تولیدی طلا ناچار شده‌اند به‌دلیل کاهش تولید، نیروی انسانی خود را تعدیل کنند

بذرافشان افزود: «با توجه به اینکه حدود ۸۰ هزار نفر در صنف طلا فعالیت می‌کنند و همراه با خانواده‌هایشان نزدیک به ۹۰۰ هزار نفر یعنی یک درصد از جمعیت کل کشور می‌‌شوند، اگر این روند ادامه پیدا کند، آسیب‌های جدی‌تری به این بخش وارد خواهد شد. اکنون حدود ۵۰ درصد واحدهای تولیدی ناچار شده‌اند به‌دلیل کاهش تولید، نیروی انسانی خود را کاهش دهند.»

طی سالیان گذشته مردم طلا را هم به‌عنوان زیورآلات و هم به عنوان نوعی سرمایه‌گذاری مطمئن خریداری می‌کردند، اما اکنون نگاه کاملاً اقتصادی شده است

بذرافشان با اشاره به تغییر نگاه مردم نسبت به طلا توضیح داد: «طی سالیان گذشته مردم طلا را هم به‌عنوان زیورآلات و هم به عنوان نوعی سرمایه‌گذاری مطمئن خریداری می‌کردند، اما اکنون نگاه کاملاً اقتصادی شده است. در حالی که تولید در این صنعت اهمیت حیاتی دارد، کاهش تولید باعث شده آسیب‌های اقتصادی و مالی جدی برای این بخش ایجاد شود. اگر تولید تقویت شود، سایر بخش‌های مرتبط با صنعت طلا نیز رشد می‌کنند، اما فعلاً چنین شرایطی فراهم نشده است.»

حباب سکه علت اصلی واگرایی قیمت طلا و سکه است

او درباره اختلاف روند قیمتی طلا و سکه در برخی روزها نیز گفت: «این موضوع به‌دلیل میزان حباب سکه رخ می‌دهد. گاهی تقاضا برای سکه بیشتر است یا قیمت سکه بالاتر می‌رود و همین موضوع باعث بزرگ شدن حباب می‌شود. در برخی مقاطع هم که حباب کاهش پیدا می‌کند، می‌بینیم رشد قیمت سکه از طلا کمتر می‌شود.»

به گزارش اقتصادران، قیمت جهانی طلا یکی از عوامل مهم تاثیرگذار بر بازار طلا و سکه در ایران است. از آنجا که ایران خود تولیدکننده عمده طلا نیست، تغییرات نرخ اونس جهانی به‌صورت مستقیم در قیمت داخلی اثر می‌گذارد. با این حال، عامل دوم و بسیار مهم‌تر، نرخ ارز است. ترکیب این دو متغیر تعیین می‌کند که بازار طلا در ایران چه جهتی بگیرد.

قیمت جهانی طلا یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر بازارهای داخلی طلاست

نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در پاسخ به پرسشی درباره میزان تاثیر بازار جهانی بر قیمت طلای ایران گفت: «قیمت جهانی طلا یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر بازارهای داخلی در سراسر دنیاست و هرگونه افزایش یا کاهش در این بازار، به‌طور مستقیم بر بازار داخلی کشورها اثر می‌گذارد.»

نوسانات نرخ ارز، اثر بالایی در تعیین جهت بازار طلای ایران دارد

بذرافشان افزود: «در کشور ما علاوه بر نوسانات بازار جهانی، عواملی همچون نوسانات نرخ ارز، تحولات سیاسی و اقتصادی، و وضعیت عرضه و تقاضا نیز نقش محوری در تعیین قیمت داخلی طلا دارند.»

او افزود: «تجربه نشان داده است که گاهی با وجود افزایش قیمت جهانی طلا، به‌دلیل رکود، کاهش تقاضا یا افت نرخ ارز، بازار داخلی افزایش قیمتی را تجربه نمی‌کند. در برخی موارد نیز عکس این اتفاق رخ داده است.»

قیمت طلا تا سال ۲۰۲۶ می‌تواند به محدوده ۵ هزار دلار در هر اونس برسد

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با اشاره به تحولات اخیر بازار جهانی اظهار کرد: «در حدود یک ماه گذشته، قیمت جهانی طلا حدود ۱۵۰ دلار  افزایش یافته است؛ البته در برخی مقاطع، شاهد کاهش‌هایی هم بوده‌ایم.»

او در ادامه به پیش‌بینی تحلیلگران بین‌المللی اشاره کرد و گفت: «برخی تحلیلگران معتقدند که قیمت طلا تا سال ۲۰۲۶ می‌تواند حتی به محدوده پنج هزار دلار در هر اونس برسد. سال گذشته نیز این تحلیل‌ها تا حدودی درست از آب درآمد و طلا تا پایان سال میلادی به محدوده چهار هزار دلار نزدیک شد.»

محور اصلی افزایش قیمت طلا در جهان، بازار جهانی است

بذرافشان با تاکید بر نقش محوری بازار جهانی در تعیین روند قیمتی طلا تصریح کرد: «مولفه و محور اصلی که در سراسر دنیا موجب افزایش قیمت طلا می‌شود، قیمت جهانی آن است.»

او ادامه داد: «در صورت افزایش نرخ جهانی طلا، هم بازار ما و هم بازارهای بین‌المللی تحت‌ تاثیر قرار می‌گیرند. البته در ایران باید دید شرایط نرخ ارز، تورم و نوسانات اقتصادی به چه سمت و سویی می‌رود.»

شرایط اقتصادی، بازار طلای ایران را در وضعیت رکودی قرار داده است

به گفته بذرافشان، اگرچه روند جهانی بازار طلا صعودی است، اما بازار داخلی به دلیل تورم، کاهش قدرت خرید مردم و شرایط اقتصادی کشور در وضعیت رکود قرار گرفته است.

او توضیح داد: «بسیاری از واحدهای تولیدی طلا در کشور طی ماه‌های اخیر بین ۱۵ تا ۲۵ درصد کاهش تولید داشته‌اند. همچنین تعدیل نیرو در این بخش بین ۳۰ تا ۴۰ درصد گزارش شده است.»

صنعت طلا و جواهر در آستانه وقوع بحران قرار دارد

بذرافشان هشدار داد: «در صورت تداوم این وضعیت، ممکن است صنعت طلا و جواهر کشور با بحران مواجه شود. لازم است ثبات نسبی در نرخ ارز و قیمت طلا برقرار شود تا مردم بتوانند با آرامش بیشتری مبادلات خود را انجام دهند و بازار از رکود خارج شود.»

مدیریت عرضه ارز و سکه از سوی بانک مرکزی می‌تواند تعادل را به بازار طلا بازگرداند

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تاکید کرد: «اگر دولت و بانک مرکزی بتوانند با مدیریت عرضه ارز و سکه در بازار و نزدیک کردن قیمت‌های رسمی و آزاد، تعادل را برقرار کنند، شرایط بهتری برای بازار داخلی ایجاد خواهد شد.»

بازار جهانی حدود ۵۰ درصد در قیمت طلا تاثیر دارد

بذرافشان در پاسخ به این پرسش که بیشترین تاثیر بر قیمت طلا ناشی از بازار جهانی است یا تحولات داخلی، گفت: «نمی‌توان تنها یک عامل را موثر دانست؛ اما بازار جهانی حدود ۵۰ درصد از تاثیر را بر عهده دارد و باقی عوامل به وضعیت نرخ ارز، عرضه و تقاضا و شرایط سیاسی و اقتصادی کشور مربوط می‌شود.»

زمانی که قیمت جهانی طلا افزایش پیدا می‌کند، اگر قیمت دلار در داخل کشور ثابت بماند، قیمت سکه و طلا به همان نسبت رشد می‌کند. اما در شرایطی که نرخ ارز هم صعودی باشد، افزایش قیمت‌ها شدیدتر خواهد بود. در مقابل، اگر قیمت جهانی طلا کاهش یابد اما نرخ ارز بالا برود، معمولا تاثیر کاهش جهانی خنثی می‌شود و قیمت‌ها در داخل افت محسوسی پیدا نمی‌کنند.

به همین دلیل، فعالان بازار طلا در ایران همواره نوسانات جهانی و وضعیت بازار ارز را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کنند. در مجموع، تغییر قیمت جهانی طلا نه‌تنها بر معاملات طلا و سکه اثر می‌گذارد، بلکه می‌تواند بر انتظارات تورمی و تصمیمات سرمایه‌گذاری مردم نیز تاثیرگذار باشد.

به گزارش اقتصادران، قیمت اونس جهانی طلا که در پایان هفته گذشته رکورد تاریخی تازه‌ای را ثبت کرده و به منطقه ۲۶۰۰ دلاری رسیده بود، بازار طلای داخلی را با افزایش قیمت همراه کرد. به این ترتیب، قیمت طلای ۱۸ عیار به کانال سه میلیون و ۷۰۰ هزار تومان صعود کرد و در آن سطح ماندگار شد.

پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که با توجه به تثبیت اونس طلای جهانی در سقف منطقه ۲۵۰۰ دلاری و درجا زدن دلار در بازار آزاد، قیمت‌ها کماکان افزایشی باشند یا دست‌کم در محدوده فعلی باقی بمانند؛ اما آیا این وضعیت طی چند ماه آینده ادامه‌دار خواهد بود؟‌ آیا زمان مناسبی برای خرید و سرمایه‌گذاری در بازار طلاست؟

کاهش قدرت خرید مردم تقاضا را در صنعت طلا کم کرده است

ابراهیم محمدولی، رئیس سابق اتحادیه طلا و جواهر مطرح کرد: «بحث دادوستدها، تغییر چندانی نسبت به گذشته پیدا نکرده است؛ شاید کمتر شده، ولی بیشتر نشده است!» او افزود: «این روزها تقاضا در صنعت طلا کم است که یک دلیل آن به نوسانات طلا و یک دلیل دیگر آن به قدرت خرید مردم برمی‌گردد.»

بازار طلا دچار رکود شده و تقاضا کم است

محمدولی در ادامه اضافه کرد: «اگر بخواهم قیاس کنم، حداقل در 6 ماهه اول سال، تقاضا برای خرید طلا نسبت به زمان مشابه سال گذشته، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد افت کرده است. یعنی بازار دچار رکود شده و تقاضا برای مصنوعات طلا بسیار کم شده است.»

او گفت: «دلیل این رکود، کاهش قدرت خرید، افزایش قیمت طلا و این قبیل موارد است. اونس جهانی و بازار ارز نیز در نوسانات به‌وجودآمده دخیل هستند و اینها در بحث قیمت و نوسانات طلا اثرگذارند.»

فعالیت در صنعت طلا و دایر کردن مغازه دیگر جذاب نیست

رئیس سابق اتحادیه طلا و جواهر درباره ورود به بازار طلا و شرایط سرمایه‌گذاری در آن توضیح داد: «در بحث سرمایه‌گذاری مهم است که فرد به چه شکلی می‌خواهد سرمایه‌گذاری کند؛ اگر بخواهد در صنعت طلا فعالیت کند، مغازه‌ای دایر کند و به‌اصطلاح، جنس بریزد و به مردم بفروشد، در حال حاضر خیلی نمی‌تواند جالب باشد.»

محمدولی افزود: «اگر فرد بخواهد پولش را به طلا تبدیل کند که هم نقدینگی خود را حفظ کند و هم مشکلی برای این پول پیش نیاید، این توصیه در درازمدت خوب است. در درازمدت تجربه نشان داده طلا نسبت به کالاهای دیگر بهتر است.»

او در پاسخ به این سوال که خواب سرمایه باید چقدر باشد تشریح کرد: «بستگی به دیدگاه سرمایه‌گذار دارد. یک زمان فرد نیازی به پول خود ندارد، طلایی را می‌خرد، گوشه‌ای کنار می‌گذارد تا چهار یا 6 ماه یا یک سال آینده و به آن نیازی ندارد که این اثرگذار است.»

این کارشناس بازار طلا ادامه داد: «اما اگر با دید کوتاه‌مدت، مثلاً 10 روزه یا یک‌هفته‌ای، ورود کند که مثلاً بخواهد امروز بخرد و فردا طلا حرکتی کند و بگوید می‌فروشم و سود آنچنانی می‌برم، یا پول را می‌توانم تبدیل به احسن کنم، این دیدگاه برای سرمایه‌گذاری خوب نیست. ممکن است خریدها مقطعی جواب بدهد، اما نمی‌تواند یک سوددهی کامل باشد.»

محمدولی افزود: «اما اگر فرد برای درازمدت نیازی به پول آن نداشته باشد و نگهداری کند، زیان نمی‌بیند. به فرض می‌گوییم فرد ۲۰ میلیون یا ۳۰ میلیون یا ۵۰ میلیون تومان سرمایه دارد که البته با ۲۰ میلیون یا ۵۰ میلیون امروزه طلایی هم نمی‌شود خرید، اما با همه اینها، اگر آن را خریداری و نگهداری کند، در درازمدت تجربه نشان داده است که حداقل ضرر نمی‌کند.»

خرید و فروش کوتاه‌مدت طلا ممکن است سرمایه‌گذاران را دچار زیان کند

این کارشناس بازار طلا درباره مفهوم سرمایه‌گذاری بلندمدت در بازار طلا توضیح داد: «در بازار طلا، مفهوم بلندمدت به چهار ماه یا 6 ماه، هشت ماه یا یک سال و بیشتر گفته می‌شود. در گذشته یعنی ۲۰ یا ۳۰ یا ۴۰ سال پیش، افرادی همین‌طور خرید کردند، مثلاً گردن‌بندی، گوشواره‌ای یا انگشتری را در آن زمان خریداری کردند و نگه داشتند؛ آیا دچار ضرر شدند‌؟»

او تاکید کرد: «تجربه نشان داده خرید طلا هیچ‌وقت ضرر ندارد؛ ولی اگر امروز بخرید و فردا بخواهید حرکتی کنید، ممکن است دچار ضرر شوید؛ ولی در این شکل‌های درازمدت هیچ‌کس ضرر نکرده است.»

افزایش قیمت طلا به نحوه مدیریت سیاستمداران در عرصه جهانی بستگی دارد

محمدولی در پاسخ به این سوال که آیا در 6ماهه دوم سال قیمت‌ها در بازار طلا افزایش می‌یابد گفت: «افزایش قیمت بستگی به دولتمردانی دارد که در این کره خاکی مسئولیت دارند و مدیریت می‌کنند؛ اگر خدای ناکرده تنشی باشد یا در این کره خاکی دولت‌ها نگاه منفی به یکدیگر داشته باشند، طبیعتاً بلافاصله می‌تواند اثر منفی روی قیمت طلا بگذارد و بلافاصله آن را افزایشی کند.»

او اضافه کرد: «یک زمان هم آخر سال مالی دولت‌هاست و قصد دارند حساب‌هایشان را ببندند، یا خزانه را پر کنند؛ یا اضافه دارند و می‌خواهند آن را خالی کنند. این موارد نیز در خرید و فروش اثرگذار است، به این دلیل که کلان خرید می‌کنند یا می‌فروشند.»

اگر سود پول را بالا ببرند طلا باید تا حدی افت کند

محمدولی در ادامه به سود بانکی و تاثیر آن بر بازار طلا اشاره کرد و گفت: «بحث سود پولی که بانک‌ها برای مردم ایجاد می‌کنند هم بر بازار طلا اثرگذار است. البته کل دنیا را می‌گویم نه‌فقط کشور خودمان؛ ما نیز مانند باقی کشورها هستیم و فرقی نمی‌کند.»

او ادامه داد: «آن درصد یا سود پولی که دولت‌ها تشخیص می‌دهند یا تعیین می‌کنند نیز می‌تواند تاثیرگذار باشد. اگر سود پول را بالا ببرند، طلا باید مقداری افت کند و کاهشی باشد. اما اگر سود پول را کم کنند، طبیعتاً می‌تواند به سمت‌وسوی افزایش طلا بیاید و اونس جهانی افزایش پیدا کند. تمام این موارد روی قیمت تاثیر می‌گذارد.»

به گزارش اقتصادران، چهارم تیر ماه کیومرث امیریان، رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران اعلام کرد که «با توجه به اهمیت موضوع حمایت از تولید کنندگان و همچنین حمایت از مردم و خریداران برای جلوگیری از خرید طلاهای فاقد استاندارد، هیچ واحد صنفی اجازه فروش طلای دست دوم ندارد.»

او همچنین از برخورد با طلافروشان متخلف نیز خبر داده و گفته بود که «اتحادیه‌های سراسر کشور می‌توانند با اطلاع‌رسانی و ارسال اخطاریه لازم به واحدهای صنفی تحت پوشش خود و مشخص کردن یک ضرب‌الاجل یک ماهه، نسبت به اعمال ماده ۲۷ و ۲۸ قانون نظام صنفی برای پلمب و یا ابطال پروانه کسب واحدهای صنفی متخلفی که اقدام به فروش طلای دست دوم بدون استاندارد می‌کنند، اقدام کنند.»

علت ممنوعیت فروش طلای دست دوم

در این رابطه نادر بذرافشان رئیس اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا و جواهر تهران اظهار کرد: از سال‌های قبل پیگیر ممنوعیت فروش طلای دست دوم از طریق وزارت صمت و اتاق اصناف بودیم زیرا فروش این نوع طلا موجب ورود آسیب و خسارت به چرخه تولید و توزیع طلا شده بود. از این رو اتحادیه با پیگیری‌های مداوم به دنبال ساماندهی موضوع فروش طلای دست دوم بود زیرا تداوم فروش این نوع طلا آسیب‌های جدی به تولید طلا در کشور وارد می‌کرد.

وی افزود: نامه نگاری‌های زیادی در اتاق اصناف شده بود منتهی کمیسیون تخصصی طلای اتاق قبل از ابلاغ رسمی، این خبر را ابلاغ کرد.

بذرافشان تصریح کرد: در حال حاضر اعلام اولیه مبنی بر حذف کد آیسیک فروش طلای مستعمل از سامانه نوین اصناف شده است و مقرر شده طی روزهای آینده این کد به صورت رسمی حذف شود.

فرصت یک ماهه به فروشندگان طلای دست دوم برای تغییر رسته شغلی

وی ادامه داد: کسانی که جواز رسمی فروش طلای دست دوم را گرفته بودند یک ماه مهلت دارند که رسته شغلی خود را در سیستم به «خرده فروشی طلا» تغییر دهند. این موضوع طی روزهای آینده ابلاغ خواهد شد. در صورتی که این تغییر رسته شغلی انجام نشود از طریق بازرسی‌های اتاق اصناف و اتحادیه‌ها نسبت به برخورد با واحدهای متخلف اقدام خواهد شد. همچنین سایر فروشندگانی که بدون جواز نسبت به فروش طلای دست دوم اقدام می‌کردند باید این طلاها را جمع کنند.

این مقام صنفی تصریح کرد: البته مردم می‌توانند طلای خود را بفروشند اما فروشنده پس از خرید باید طلا را ذوب کند و دیگر نمی‌تواند طلای مستعمل را مجدد بفروشد.

بذرافشان با بیان اینکه ممنوعیت فروش طلای دست دوم برای توسعه تولید طلا در کشور است، گفت: فروش طلای دست دوم از پایه اشتباه بود زیرا زمینه سودجویی را فراهم کرده بود و فروش طلای نو کاهش یافته بود. از سویی دیگر طی سالهای گذشته عده‌ای با فروش طلای دست دومِ بدون کد استاندارد و تخلفات عیار، بازار را برهم زده بودند.

رئیس اتحادیه طلای تهران افزود: مردم در زمان خرید طلا دقت داشته باشند و از خرید طلای دست دوم خودداری کنند. مصنوعات طلا در انواع مختلف هستند و حتی در برخی از انواع آن با اجرت‌های مختلفی از ۵ تا ۲۵ هم تولید می‌شود که با قیمت طلای دست دوم برابری می‌کند و مردمی که با خرید طلای دست دوم به دنبال پس‌انداز بودند می‌توانند از این به بعد طلای با اجرت پایین و یا طلای آب شده را بخرند.

وی اضافه کرد: تولید مصنوعات طلا به قدری ارتقا یافته که در بخش صادرات هم حرف‌های زیادی برای زدن داریم اما متأسفانه موانع و قوانین باعث شده چندان نتوانیم نسبت به صادرات اقدام کنیم.

به گزارش اقتصادران، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران عنوان کرد: در ۲ هفته اخیر نوسان کاهش و افزایش کمی در بازار طلا و سکه داشتیم اما در کل نسبت به یک ماه گذشته کاهش قیمت خوبی را شاهد بودیم به طوری که از ابتدای هفته انس جهانی طلا حدود ۶۸ دلار کاهش قیمت داشت که این موضوع در بازار داخلی ما سبب کاهش قیمت‌ها شد.

بذرافشان ادامه داد: به تبعیت از کاهش انس جهانی طلا، هر گرم طلای ۱۸ عیار تقریبا با ۵۲ هزار تومان کاهش به ۳ میلیون و ۳۳۸ هزار تومان رسید؛ سکه امامی با حدود ۴۰۰ هزار تومان کاهش به ۴۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید؛ سکه بهار آزادی، نیم سکه، ربع سکه و سکه‌ گرمی هم به تدریج ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان کاهش قیمت داشتند. همچنین، حباب سکه از ۸ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان به ۷ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان رسید.

بذرافشان در مورد روند بازار طلا و سکه در روزهای آتی هم پیش‌بینی کرد: قیمت‌ها در یک ماه گذشته ثبات و کاهش نسبی خود را طی کرده و احتمال اینکه ما شاهد کاهش شدید قیمت‌ها باشیم بسیار کم است مگر آنکه شرایط با نوسانات بازارهای جهانی و بازار ارز در داخل و تغییر وضعیت تقاضا، تغییر کند.

کاهش تولید طلا در کشور

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در ادامه در مورد وضعیت تقاضا در بازار طلا و سکه گفت: متاسفانه تقاضا در صنعت ما به شدت پایین است و این شرایط از ابتدای سال بدتر شده است به گونه‌ای که در ۳ ماه گذشته حدود ۸۵ درصد تولید طلای ساخته شده در کشور کاهش داشته است.

بذرافشان درباره دلایل کاهش تولید طلای ساخته شده، ادامه داد: از دی ماه سال گذشته که بحث ثبت معاملات در سامانه جامع تجارت مطرح شد، مشکلات صنف ما بیشتر شد و با توجه به ابهامات این طرح واحدهای تولیدی ما حتی شب عید در تهیه مواد اولیه خود دچار مشکل بودند و فعالیتشان کاهش پیدا کرد. بعد از عید هم یک ماه، ماه رمضان را داشتیم و پس از آن با اجرایی شدن سامانه جامع تجارت شاهد اعتراض همکارانمان بودیم که متاسقانه سبب شد در سالی که با عنوان سال جهش تولید با مشارکت مردم از سوی مقام معظم رهبری نامگذاری شده است، بازار طلا عملا حالت نیمه تعطیل به خود بگیرد و همه اینها شرایط صنف ما به خصوص بخش تولید را بحرانی کرد.

او با بیان اینکه بیشتر واحدهای تولیدی ما در کارگاه‌ها و مغازه‌های اجاره‌ای مشغول فعالیت هستند و به سختی از پس پرداخت هزینه‌های جاری خود برمی‌آیند، افزود: فعال اقتصادی باید در حوزه کاری خود آرامش داشته باشد و نگران آینده خود نباشد اما این مسئله هنوز در صنف ما حل نشده است. در حال حاضر عنوان شده است که تغییراتی در سامانه جامع تجارت انجام شده و قرار است در آینده به تدریج جلساتی در این زمینه برگزار شود تا ابهامات در این موضوع برطرف شود.

رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با بیان اینکه در حال حاضر بازار طلا کاملا باز است، گفت: بازار حدود یک ماه است که باز است و همکاران ما فعالیت اقتصادی خود را انجام می‌دهند اما متاسفانه نبود تقاضا وجود دارد که ما امیدواریم با تدابیر مسئولان مربوطه شرایط تسهیل شود.