برچسب: صرفه جویی

به گزارش اقتصادران، درست وقتی که ایران سالانه معادل ۸۰ میلیارد دلار انواع حامل‌های انرژی را از طریق هدررفت از دست می‌دهد و روزانه ۲ میلیون بشکه نفت خام معادل را به باد می‌سپارد، تمرکز بر صرفه‌جویی در بخش‌های مختلف اقتصادی می‌تواند این بحران را بدون نیاز به سرمایه‌گذاری‌های کلان در توسعه میادین گازی و نفتی جدید با هدف مصرف بیشتر در داخل، برطرف کند. وقتی به تعبیر کارشناسان فقط درمرغداری‌های این کشور سالانه ۲.۴ میلیارد مترمکعب گاز مصرف می‌شود ولی مجبورند برای اینکه سطح آمونیاک سالن‌ها بالا نرود در‌ها را باز بگذارند و گرما را هدر بدهند و حاضر نشوند دستگاه‌های ظاهرا گران قیمت سنسور اکسیژن و دامپر تعویض هوا را مورد استفاده قرار دهند می‌توان تصور کرد که در بقیه بخش‌های مصرف کننده مواد فسیلی چه می‌گذرد.

حالا دیگر بر کسی پوشیده نیست که صرفه جویی اساسی در مصرف نه تنها وابستگی به هیدروکربن‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه ما را از افتادن در دام سیکل تکراری تولید-مصرف-هدررفت حفظ می‌کند. واضح است که سرمایه‌گذاری در بهینه‌سازی مصرف، جایگزین هزینه‌های نجومی استخراج و تولید می‌شود و اقتصاد کشور را از چرخه معیوب نجات می‌دهد.

ما به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت و گاز جهان، با چالش هدررفت عظیم انرژی دست و پنجه نرم می‌کنیم. روزانه حدود ۹ میلیون بشکه نفت خام برابر مجموعه گاز، برق، بنزین، گازوئیل و سایر حامل‌ها تولید می‌شود. از این حجم، ۵ میلیون بشکه در مصرف داخلی جذب، ۲ میلیون بشکه صادر و ۲ میلیون بشکه دیگر به صورت هدررفت نابود می‌شود.

این هدررفت سالانه معادل ۸۰ میلیارد دلار ارزش انرژی است که می‌توانست به توسعه زیرساخت‌ها، صادرات بیشتر یا حتی سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر اختصاص یابد.

برنامه هفتم توسعه هم که دولتی‌ها را موظف کرده تا پایان برنامه، معادل ۱.۲۸۵ میلیون بشکه نفت خام را به چرخه بازگردانند. یعنی مقداری که معادل روزانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی یا ظرفیت تولید ۸ فاز پارس جنوبی است.

واقعا معلوم نیست چه اصراری داریم به جای تمرکز بر صرفه‌جویی در بخش‌های خانگی، صنعتی، کشاورزی و حمل‌ونقل، همچنان بر توسعه میادین جدید با هدف مصرف معتادگونه پافشاری کنیم؟ این هدررفت نه تنها منابع را تلف می‌کند، بلکه به افزایش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و آلودگی محیط زیست منجر می‌شود.

صرفه‌جویی انرژی را باید در همه بخش‌ها پیگیری کرد تا هدررفت ۸۰ میلیارد دلاری مهار شود. در بخش خانگی، که حدود ۴۰ درصد مصرف گاز کشور را به خود اختصاص داده، تعویض تجهیزات حرارتی قدیمی مانند بخاری‌های گازی فرسوده با مدل‌های پربازده می‌تواند مصرف را تا ۳۰ درصد کاهش دهد.

این حرف‌ها البته هزار بار گفته شده که بیش از ۲۰ میلیون بخاری پرمصرف در کشور وجود دارد که تعویض آنها می‌تواند روزانه ۱۴۰ تا ۱۸۰ میلیون مترمکعب گاز صرفه‌جویی ایجاد کند. همچنین، نصب سنسور‌های هوشمند برای کنترل دما و تهویه در منازل، هدررفت را بدون کاهش رفاه خانوار‌ها کم می‌کند.

در بخش صنعتی، که بزرگ‌ترین مصرف‌کننده برق و گاز است، بهینه‌سازی فرآیند‌ها مانند استفاده از موتور‌های الکتریکی کارآمد یا سیستم‌های بازیافت حرارت می‌تواند مصرف انرژی را ۲۰-۲۵ درصد پایین بیاورد.

برای مثال، صنایع فولاد و سیمان با پرداخت هزینه واقعی انرژی، به سمت تکنولوژی‌های کم‌مصرف حرکت کرده‌اند و این امر می‌تواند سالانه میلیارد‌ها مترمکعب گاز را آزاد کند. در بخش کشاورزی، که سهم قابل توجهی از مصرف گازوئیل و برق دارد، فناوری‌های ساده مانند پمپ‌های آبیاری هوشمند و سنسور‌های رطوبت خاک می‌تواند هدررفت را تا ۴۰ درصد کاهش دهد.

بخش حمل‌ونقل نیز، با تمرکز بر خودرو‌های هیبریدی، بهینه‌سازی ناوگان عمومی و استفاده از سوخت‌های پاک‌تر مانند برق، پتانسیل صرفه‌جویی بالایی دارد.

تخمین‌ها نشان می‌دهد که تنها با استانداردسازی خودروها، مصرف بنزین روزانه تا ۱۰ میلیون لیتر کم می‌شود. در مجموع، اگر صرفه‌جویی در این بخش‌ها به طور جامع اجرا شود، می‌توان معادل ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز روزانه را بدون حفاری جدید تأمین کرد، رقمی که بخشی از هدررفت ۸۰ میلیارد دلاری را جبران می‌کند و فشار بر شبکه انرژی را در فصول اوج مصرف کاهش می‌دهد.

حال، مقایسه این صرفه‌جویی با هزینه‌های توسعه میادین گازی، اشتباه بودن رویکرد فعلی را برجسته می‌کند. توسعه معادل ۸ فاز پارس جنوبی، به عنوان یکی از پیچیده‌ترین پروژه‌های نفت و گاز جهان، نیاز به سرمایه‌گذاری هنگفتی دارد. بر اساس برآورد‌های اخیر، توسعه هر فاز در میدان پارس جنوبی بین ۱ تا ۵ میلیارد دلار هزینه دارد، وصد البته بسته به پیچیدگی فنی و شرایطی که دارد.

می‌گویند در آن آغاز، فاز ۱ حدود ۷۷۰ میلیون دلار هزینه برد، اما برای فاز‌های جدیدتر مانند فاز ۱۳، تا ۵ میلیارد دلار خرج شد. بنابراین، راه‌اندازی معادل ۸ فاز جدید می‌تواند بین ۸ تا ۴۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز داشته باشد، بدون احتساب تأخیر‌ها ناشی از تحریم‌ها، نوسانات ارزی و مسائل فنی که ممکن است هزینه را دو برابر کند.

علاوه بر این، پروژه‌های فشارافزایی اخیر در پارس جنوبی، مانند قرارداد ۱۷ میلیارد دلاری برای نصب کمپرسورها، نشان‌دهنده هزینه‌های اضافی برای حفظ تولید است. خسارت هر سال تأخیر در چنین پروژه‌هایی نیز حدود ۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود، زیرا درآمد از دست رفته روزانه هر فاز حدود ۱۱.۵ میلیون دلار است.

این سرمایه‌گذاری‌های کلان، در حالی که هدررفت ۸۰ میلیارد دلاری ادامه دارد، اشتباهی استراتژیک است. ما در سیکل تکراری تولید بیشتر گاز، نفت و برق افتاده‌ایم، سپس آن را مصرف می‌کنیم و دوباره با ناترازی رو‌به‌رو می‌شویم.

این رویکرد نه تنها منابع فسیلی را زودتر تمام می‌کند، بلکه وابستگی داخلی به هیدروکربن‌ها را افزایش می‌دهد و فرصت‌های صادرات را به باد می‌دهد.

به جای صرف میلیارد‌ها دلار برای کار روی چاه‌های جدید، که مصرف داخلی را بیشتر می‌کند، باید بر صرفه‌جویی تمرکز کرد. هزینه کل اجرای برنامه‌های بهینه‌سازی در بخش‌های مختلف، حداکثر چند میلیارد دلار است. مثلاً ۱-۲ میلیارد برای تجهیز خانگی و صنعتی، که در عرض چند سال از طریق صرفه‌جویی جبران می‌شود. این مدل نه تنها بحران انرژی را تسکین می‌دهد، بلکه به اهداف زیست‌محیطی مانند کاهش انتشار کربن کمک می‌کند و اقتصاد را پایدارتر می‌سازد.

علاوه بر جنبه مالی، این سیکل تکراری عواقب اجتماعی و زیست‌محیطی دارد. هدررفت فعلی به افزایش آلودگی در شهر‌ها و مناطق صنعتی منجر شده و سلامت عمومی را تهدید می‌کند.

تفاوت قیمت‌گذاری انرژی (که هر مترمکعب گاز در بورس حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان است، اما برای خانگی ۲۰۰ تومان و صنایع ۸ تا ۹ هزار تومان) انگیزه صرفه‌جویی را کم می‌کند. با اصلاح این ساختار و تمرکز بر فناوری‌های هوشمند، می‌توان هدررفت را مهار کرد و منابع را برای نسل‌های آینده حفظ کرد.

در نهایت، هدررفت ۲ میلیون بشکه نفت در روز و ۸۰ میلیارد دلار در سال، زنگ خطری جدی است. به جای سرمایه‌گذاری ۸ تا ۴۰ میلیارد دلاری برای معادل ۸ فاز پارس جنوبی، که ما را در چرخه معیوب نگه می‌دارد، صرفه‌جویی در همه بخش‌ها می‌تواند معادل این ظرفیت را بدون ریسک‌های فنی و مالی فراهم کند.

زمان آن رسیده که از هدررفت به عنوان فرصتی برای نوآوری استفاده کنیم، نه بهانه‌ای برای تکرار اشتباهات گذشته.

به گزارش اقتصادران، با اوج‌گیری شدت سرما و به دنبال آن نیاز به افزایش مصرف گاز، از روز یکشنبه بیشتر نقاط کشور در وضعیت تعطیل یا نیمه‌تعطیل به سر می‌برند. بهانه تعطیلی این بار آلودگی هوا نیست بلکه کمبود گاز و برق یا همان ناترازی انرژی است که روز دوشنبه رئیس جمهور را به عذرخواهی از مردم وا داشت.

به منظور بررسی بحران ناترازی انرژی، اقتصاد ۲۴ با محمود خاقانی کارشناس انرژی به گفت‌و‌گو نشسته است. مشروح این گفت‌و‌گو را در ادامه می‌خوانید.

*آقای خاقانی! چه شد که ایران به عنوان دومین کشور دارنده منابع گازی اکنون به این نقطه بحرانی در ناترازی انرژی رسیده است؟

– برای پاسخ به این پرسش بایستی برگردیم و به این واقعیت توجه کنیم که در کشور ما یک قوه‌ای به نام قوه مقننه وجود دارد که در راس امور است. کار این قوه قانون‌گذاری و نظارت بر قوای مجریه و قضاییه است. زمانی که قوه مقننه و نمایندگان مجلس کارشان را درست انجام نمی‌دهند و نه قانون درست و حسابی تصویب می‌کنند و نه خوب نظارت می‌کنند، کار به این مرحله می‌رسد. از همه مهم‌تر نماینده‌ای که در بیشترین تعداد آرا با ۱۵۰ هزار رای به مجلس رفته است، فقط منافع خود، باندش یا کسانی که به او کمک کردند تا به این صندلی برسد را درنظر می‌گیرد نه منافع ملی.

زمانی ضربه ناترازی انرژی بر ما وارد شد که در مجلس هفتم اجازه ندادند برنامه چهارم توسعه اجرا شود. براساس آن برنامه قیمت حامل‌های انرژی به تدریج افزایش پیدا می‌کرد، یارانه‌های سوخت از حامل‌های انرژی جدا و به بخش حمل و نقل عمومی، کشاورزی، بهداشت و درمان و رفاه عمومی منتقل می‌شدند. اما مجلس هفتم بلایی بر سر آخرین لایحه بودجه دولت هشتم آورد و نگذاشتند این کار انجام شود. وقتی رئیس مجلس هفتم قیمت بنزین، برق یا گاز را در یک رقمی تثبیت کرد، گفتند این هدیه مجلس در نوروز به مردم ایران است!

آقای پزشکیان که از مجلس هشتم تا یازدهم نماینده بودند و در قانون بودجه‌ها نقش ایفا کردند، خودشان می‌دانند که نمایندگان مجلس در تمام این دوران بر سر لایحه بودجه چه بلایی آوردند. کما اینکه در لایحه بودجه ۱۴۰۴ هم این بلوا‌ها وجود دارد؛ بنابراین ما یک نظام و سیستمی داشتیم که از پیش از انقلاب آن را به ارث بردیم. در یک مقطعی هم به بهانه خصوصی‌سازی، کانال‌سازی کردیم و اموال بیت‌المال را به اشخاص حقیقی و حقوقی خاص دادیم. قرار بود در این صنعت سرمایه‌گذاری شود تا ما دچار کسری گاز و برق نباشیم ولی چه شد؟ بنابراین اگر به دنبال مقصر اصلی بگردیم مقصر اصلی را باید نمایندگان مجلس معرفی کنیم.

در مجلس هفتم آقایان نمایندگانی که این تصمیم را گرفتند اکنون کجا هستند؟ یک عده‌شان به اصحاب ثروت و قدرت تبدیل شدند، یک عده در ایران زندگی نمی‌کنند و یک گروه دیگر هم در کاخ‌هایشان نشسته‌اند. آیا اینها اکنون حاضرند دربرابر قوانینی که تصویب کردند و امروز این بلا را بر سر کشور آورده‌اند پاسخگو باشند؟

نمایندگان مجلس مقصران اصلی هستند که در لوایح بودجه نمی‌گذارند بودجه شفاف شود. در آذرماه سال ۹۶ رئیس دولت دوازدهم گفت من می‌خواهم یک سامانه درست کنم که هر کسی که از بودجه که پول بیت المال است، پول می‌گیرد در این سامانه گزارش دهد که این پول را کجا هزینه کرده است، اما در دی ماه ۹۶ در مشهد برایش بلوا راه انداختند، ساکتش کردند و اجازه ندادند که بودجه شفاف شود. الان هم در بودجه داریم نفت خام را به اشخاص حقیقی و حقوقی می‌دهیم که کسی آنها را نمی‌شناسد و به بهانه دورزدن تحریم‌ها پول به خزانه نمی‌رود و معلوم نیست کجا هزینه می‌شود.

رئیس محترم مجلس دوازدهم خودش در مناظرات انتخاباتی صراحتا گفت که اگر پولش را به داخل کشور بیاوریم ۳۰ درصد ریزش ارزش دارد. ما اگر این وضعیت را داریم از کجا درآمد به دست آوریم که در بخش گاز و نفت برای تولید بیشتر سرمایه‌گذاری کنیم؟ وقتی سرمایه گذاری نکرده‌ایم و شریک و سرمایه خارجی هم نمی‌توانیم به داخل کشور بیاوریم، این کسری تولید ادامه دارد.

در حال حاضر بخش اعظم برق به گفته یکی از دادستان‌ها، متعلق به رمز ارزهاست ولی شرکت توانیر پولش را از من مصرف‌کننده می‌گیرد. الان هم دولت در سایه که مسئول همه این مصائب و مشکلات کشور هستند و به ویژه نمایندگان مجلس که راه‌حل ندارند و هر روز با یک قانونی که دردی از جامعه دوا نمی‌کند، به مشکلات می‌افزایند، بگویند آن نمایندگان قبلی که با تصویب چنین قوانینی ما را گرفتار کرده‌اند، الان کجا هستند؟ آن مدیران قبلی کجایند؟ چند درصدشان در ایران اصلا زندگی نمی‌کنند یا چند درصدشان الان جزو اصحاب ثروت و قدرت شده‌اند؟

*اعضای دولت پویشی به راه‌انداخته‌اند و مدام تکرار می‌شود که مردم در مصرف گاز صرفه‌جویی شود، اما آیا مشکل به مصرف زیاد مردم برمی‌گردد؟

– مردم چگونه کم مصرف کنند؟ الان ایران و اقتصاد کشور را تعطیل کرده‌اند که گاز و برق مصرف نکنند، اما اینکه راه حل نیست. ضمن اینکه مردم چگونه صرفه‌جویی کنند وقتی همین پکیجی که تولید کرده‌اید راندمان مصرفش پایین نیست و گاز و برق زیادی را مصرف می‌کند. مانند همین خودرو‌هایی که تولید و حتی وارد کرده‌اند. در اروپا تا سه الی چهارسال آینده می‌خواهند خودروهای بنزینی را از خیابان‌ها جمع کنند ولی الان می‌خواهند همان خودرو‌های دست دوم را به ایران وارد کنند. در ایران به جای اینکه حمل و نقل عمومی را تقویت کنند، تعداد قطار‌های بین شهری را در برخی نقاط کاهش دادند، چون گازوئیل نداریم. از این رو مردم مجبور می‌شوند با خودروی شخصی جابه‌جا شوند که بنزین بیشتری مصرف می‌شود.

از این رو ما یک برنامه کلان انرژی در کشور نداریم. برنامه ششم در دولت سیزدهم شش ماه تمدید شد، اما چه شد که دولت سیزدهم هم نتوانست اجرا کند و راندمان نیروگاه‌ها را بالا ببرد و یک سیاست کلان در حوزه انرژی کشور تعریف کند؟ همین امروز شرکت هواپیمایی ترکیه مسافران را از استانبول آورده ولی چمدان‌های آنها را با هواپیما نیاورده و چمدان مسافر‌های قبلی را تازه آورده است. در همین لحظه صد‌ها مسافر در فرودگاه امام خمینی سرگردانند و یک عده دارند چمدان‌های مسافران قبلی را می‌آورند. در واقع هواپیمای ترکیه دارد مسافر ایرانی را تحقیر می‌کند و می‌گوید تو جایی جز استانبول نداری که به سفر بیایی و بروی. وزیر خارجه ترکیه هم گفته است که ایران در این دوران باید درس یاد گیرد. مدیران محترم فرودگاه امام خمینی که می‌توانند، پیگیری و ترکیش ایرویز را موظف کند که چمدان مسافر را بیاورد.

به باور من مجلس مقصر است و بی‌خودی دنبال قوه مجریه نگردید. آقای پزشکیان یک شرکت سهامی وفاق ملی ایجاد کرده است. یک بخشی را به مدیرانی داده است که رئیس مجلس اعمال نفوذ کرده است، یک بخشی را به دولت در سایه داده و بخشی دیگر را به نمایندگان مجلس داده است. بعد همه اینها به سمت آقای پزشکیان هجوم آورده‌اند تا ایشان را سرنگون کنند.

با این تفاصیل مملکت را دولت منتخب مردم اداره نمی‌کند بلکه عده‌ای دارند اداره می‌کنند که به آن‌ها می‌گویند اصحاب ثروت و قدرت. آنها از طریق خصوصی‌سازی در دولت نهم و دهم بیت‌المال را به جیب خود بردند و حال با ثروت زیادی که دارند قدرت سیاسی، قانون گذاری و قضایی دارند. حال به مردم می‌گویند دو درجه صرفه جویی کنید. مردمی که گوشت و شیر ندارند و کالری لازم به بدنشان نرسیده است چگونه می‌خواهند خودشان را گرم کنند. دولت آقای پزشکیان تا امروز دولت سال چهارم دولت سیزدهم بوده است نه سال اول دولت چهاردهم.

مشکل ما در قانونگذاری، انتخاب نمایندگان واقعی و دلسوز مردم است. نمایندگان مجلس دوازدهم اگر می‌خواهند ثابت کنند که دلشان برای مردم می‌سوزد، و همچنین اعضای کابینه دولت آقای پزشکیان، دو سوم از حقوق نجومی خودشان را به نفع مردم دریافت نکنند. نمی‌شود که به مردم بگوییم صرفه‌جویی کنید و من با حقوق نجومی کاخ خودم در لواسانات را گرم کنم.

* در پدید آمدن بحران انرژی کنونی، تحریم‌ها و عدم سرمایه‌گذاری خارجی در کشور چه اثری داشته‌اند؟

– در دنیا تحریم کاسبانی دارد. این کاسبان در روسیه، چین، انگلیس، آمریکا و در تهران هستند. آنها یک باند مافیایی هستند که فرضا آن کسی که در تهران است به آن یکی که در لندن است، می‌گوید شما این نوع کالا را تحریم کن. تلویزیون ما که هر شب دارد سرای لوازم خانگی را تبلیغ می‌کند، این لوازم را روی دوش کولبران می‌آورند و هیچکدام گارانتی ندارد ولی به مصرف‌کننده ایرانی تحمیل می‌کنند. یا همین اتوموبیل‌هایی که دارند با تخصیص میلیارد‌ها یورو ارز کشور وارد می‌کنند کدامشان گارانتی دارد؟ بنابراین مشکل اصلی ما در قانونگذاری، در نمایندگان مجلس و در نظارت استصوابی است که این افرادی که الان در مسند قوه مقننه نشسته‌اند و وظیفه شان قانون‌گذاری و نظارت است، اما خودشان آلوده‌اند و منافع باندی دارند؛ بنابراین خانه از پایبست ویران است.

همانطور که تاکید کردم تحریم کاسب دارد. یک عده‌ای می‌گویند ما با مذاکره مخالفیم و مذاکره کار غرب‌زده‌هاست. نمایندگان محترمی مانند کوچک‌زاده، رسایی و خود آقای قالیباف حتی می‌گویند ما با مذاکره مخالفیم. بعد می‌گویند ما با چین و روسیه یک قرارداد اقتصادی داریم ولی چین هم می‌گوید اگر با ما همکاری کند آمریکا تحریمش می‌کند. یعنی چین هم به نفعش است که ما تحریم باشیم، چون تنها مشتری نفت ماست و آن را به ارزانی از ما می‌خرد.

مذاکره به معنای بده و بستان است. همین برجام که نمایندگان مجلس الان دارند به آن بد و بیراه می‌گویند از این غافل هستند که با همان قطعنامه ۲۲۳۱ خیلی از تحریم‌ها برداشته شد. این را می‌دانند، اما نمی‌خواهند بیان کنند. مگر آقای ترامپ در سال ۹۷ که می‌خواست از برجام خارج شود رسما اعلام نکرد که تیم مذاکره ایران سر آمریکا کلاه گذاشته است؟ بنابراین برجام قرارداد بدی نبود پس چرا دولت سیزدهم تا همین اواخر به دنبال این بود که برجام را احیا کند؟ مگر آقای باقری در آخرین صحبت‌هایش نگفت که ما در کشور عمان داشتیم مذاکراتی انجام می‌دادیم و امیدواریم در دولت چهاردهم هم این مذاکرات ادامه پیدا کند؟

آقایان کوچک زاده و رسایی! اگر دولت سیزدهم دارد مذاکره می‌کند خوب است ولی دولت چهاردهم که مذاکره می‌کند بد است؟ بالاخره بدون مذاکره چه کاری می‌خواهید بکنید؟ آقای مرندی که معلوم نیست ایشان چه کاره هستند قطر را از طرف نظام جمهوری اسلامی ایران تهدید می‌کنند. آنها بحثشان این است که مذاکره بد نیست ولی فقط باید ما برویم مذاکره کنیم. آقای پزشکیان که الان شرکت سهامی وفاق ملی ایجاد کرده است و همه در این شرکت هستند با این وضع بحران انرژی چرا نشسته‌ و بر شاخ و بن می‌برد؟

نمایندگان محترم مجلس به این نکته مهم، خصوصا در بودجه سال ۱۴۰۴ دقت کنند و آنقدر نفت را به دست اشخاص حقیقی و حقوقی ندهید و بگویید نفت را بفروش و بودجه‌ات را تامین کن. اینها باید حساب و کتاب داشته باشد و به خزانه برود. چرا به این شکل اقتصاد خرد و کلان کشور را مخدوش می‌کنید که آب گل آلود باشد و یک عده از آن ماهی بگیرند.

امنیت تامین عرضه انرژی داخلی کشور با امنیت ملی کشور رابطه مستقیم دارد. اگر یک روز بنزین نباشد، برق و گاز قطع شود چه بحرانی خواهیم داشت؟ ما وارد دوران جدیدی شده‌ایم که هرکسی که فکر می‌کردیم رفیق ماست از پشت به ما خنجر زده است؛ چین، روسیه و ترکیه به ما ضربه زده‌اند و بقیه هم دارند ضربه می‌زنند. نه به این علت که آنها باهوش هستند بلکه به این علت که نمایندگانی که از طریق نظارت استصوابی روی کار آمدند، آنقدر باهوش نیستند که بتوانند با این کشور‌ها مقابله کنند. از این رو تنها راه را در این می‌بینند که در‌ها را به روی خودمان ببندیم، چون بلد نیستند مذاکره کنند. یا اینکه می‌گویند ما خودمان باید پشت فرمان مذاکره بنشینیم ولی تجربه داریم که به قول آقای ولایتی دولت در سایه هشت سال دنبال این بود که محل مذاکره کجا باشد نه اینکه موضوع مذاکره چه باشد.

ما با چنین مشکلی مواجه هستیم و مردم باید از این نمایندگان مجلس پرسش کنند که آقای نماینده شما با اصرار بر ابلاغ این قانون چه به دست می‌آوری؟ بودجه را چرا شفاف نمی‌کنید؟ چرا نباید عضو FATF شویم و همه چیز را کدر رو گل‌آلود می‌کنید؟ علتش این است که نماینده و باندش ذی نفع هستند و دارند ثروت ملی ما را به تاراج می‌برند؟ معادن طلا و مس و لیتیوم ما را چه کسانی استخراج می‌کنند و می‌برند؟ ما از دولت آقای پزشکیان پاسخگویی را انتظار داریم، به ما بگویند چه کسانی به ایشان دیکته می‌کنند که به چیزی دست نزند؟ درست است که اکثریت مردم به ایشان رای ندادند ولی اکثریت یک اقلیتی که به ایشان رای دادند، به آن‌ها دست‌کم پاسخ دهند.

به‌ گزارش اقتصادران، بر اساس داده‌های بین المللی ایران اکنون به لحاظ شدت مصرف انرژی در جایگاه ششمین کشور با شدت مصرف انرژی بالا قرار دارد و این موضوع نشان می‌دهد مصرف انرژی در ایران به شدت ناکارآمد است. بالا بودن شدت مصرف انرژی ایران بیانگر این واقعیت است که میزان مصرف انرژی در ایران دست کم ۶۰ درصد از میانگین جهانی برای تولید کالا و خدمات مشابه بیشتر است.

بررسی آمار و ارقام رسمی نشان می‌دهد، شاخص مصرف انرژی در بخش خانگی ایران چیزی حدود ۴۶۰ کیلووات ساعت در سال به ازای هر متر مکعب است که اگر این داده به واحد مگاژول تبدیل شده و با آمارهای جهانی سایر کشورها مقایسه شود، میزان ناکارآمدی مصرف انرژی در بخش خانگی ایران را بیش از پیش نمایان می‌کند.

در حالی مصرف انرژی به ازای واحد سطح خانه در ایران بر اساس داده‌های ترازنامه هیدروکربوری ۱۶۵۰ مگاژول محاسبه می‌شود که در هیچ یک از کشورهای عضو آژانس بین المللی انرژی، میزان مصرف انرژی با وجود آب و هوایی به مراتب سردتر از ایران از ۱۰۰۰ مگاژول تجاوز نمی‌کند. به عنوان نمونه میزان مصرف انرژی به ازای واحد سطح خانه در کشور پرتغال چیزی حدود ۲۵۰ مگاژول، در کشور یونان ۴۰۰ مگاژول، در کشور ایتالیا ۶۰۰ مگاژول و در جمهوری چک ۸۰۰ مگاژول است.

محمد اله داد – معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر به‌تازگی اعلام کرد: اوج مصرف برق ٦ کشور همسایه با جمعیت ٣٥٠ میلیون نفر با اوج مصرف برق ایران ٨٥ میلیون نفر برابر است.

وی با اشاره به هزینه بالای انرژی در سایر کشورها، پایین بودن قیمت برق را با مصرف بی رویه این انرژی گران بها در کشور مرتبط دانست و قیمت هر کیلووات ساعت برق در کشور تاجیکستان را ٦.٥ تا ٧ سنت و در ترکیه ٢.٥ لیر در بخش خانگی و ٥ لیر در بخش صنعتی عنوان کرد.

چطور می توان مصرف برق را در منزل کاهش داد؟

بالا بودن شدت مصرف انرژی در ایران تابعی از عوامل مختلفی است که نتیجه آن ناکارآمدی مصرف انرژی در بخش‌های مختلف مصرفی ایران به ویژه در بخش خانگی است. به طور نمونه متوسط مصرف برق سالیانه مشترکان بخش خانگی در استان هرمزگان چیزی حدود ۱۰ هزار کیلووات ساعت است که بررسی‌ها نشان می‌دهد در صورت اجرای برخی راهکارهای مدیریت مصرف می‌توان این میزان مصرف را تا ۶۰ درصد کاهش داد.

یخچال و فریزر از جمله لوازم برقی است که باید به‌طور دائم به پریز برق متصل باشد و قطع برق آن حتی برای چند ساعت می‌تواند سبب فاسد شدن مواد غذایی شود، تنظیم درجه ترموستات یخچال بین ۳ تا ۵ درجه اقدامی است که باعث صرفه‌جویی برق می‌شود. همچنین فریزر که مواد غذایی در آن مدت زمان زیادی نگه داشته می‌شود، از وسایل پرمصرف انرژی است که با راهکار ساده تنظیم درجه ترموستات بین ۱۵ تا ۱۸ درجه سانتی‌گراد زیر صفر می‌توان مصرف انرژی را در این وسیله نیز پایین آورد.

باز و بسته کردن مکرر در یخچال و فریزر موجب افزایش ۱۰ کیلووات ساعت مصرف برق و افزایش هزینه‌برق مصرفی می‌شود، ضمن این‌که باعث هدر رفت سرما نیز خواهد شد. خراب بودن لاستیک در یخچال و فریزر موجب افزایش ۲۰ درصدی انرژی مصرفی و هزینه‌برق خانواده می‌شود، بنابراین لازم است نوارهای دور یخچال را مرتب کنترل کرده و در صورت کوچک‌ترین نشت هوا، نسبت به تعویض آن‌ها اقدام کرد.

از کنار هم چیدن و چسباندن ظروف و مواد غذایی در داخل یخچال و فریزر خودداری کنید، چراکه این کار گردش هوا را در این وسایل دچار اختلال کرده و سبب افزایش مصرف برق می‌شود، از قرار دادن ظروف غذای گرم در یخچال خودداری کنید. برفک یخچال را به‌طور مرتب تمیز کنید، زیرا بار ضخامت برفک به میزان ۵ میلی‌متر، مصرف انرژی را بالا می‌برد.

به‌منظور تهویه هوا در اطراف یخچال و فریزر سعی کنید که فاصله مناسب (۱۰ سانتی‌متری) از دیوارها حفظ شود که این کار موجب کاهش مصرف برق به میزان ۵ کیلووات ساعت در یک ماه می‌شود.

شاید پیش از هر اقدامی توجه به برچسب انرژی در انتخاب یخچال و فریزر دقت در استاندارد و موارد ایمنی و مصرف انرژی است و بهینه‌ترین حالت انتخاب یخچال و فریزر با شاخص A و +A ضروری است، بعضی از خانواده‌ها با خرید یخچال و فریزر جدید، بازهم از مدل قدیمی آن استفاده می‌کنند. غافل از این‌که یخچال‌های قدیمی بسیار پرمصرف هستند و باعث ۲ برابر شدن مصرف برق خانواده می‌شود.

 کولرآبی یا گازی؟

گرایش به استفاده از کولرهای گازی، اسپلیت و داکت اسپلیت‌ها حتی در مناطق معتدل کشور در سال‌های اخیر رو به فزونی است، این در حالی است که کولرهای آبی به لحاظ تولید رطوبت و خنکای مطبوع، صرفه اقتصادی و مصرف متعارف‌تر انرژی، همچنان بهترین گزینه برای مناطق عادی کشور به شمار می‌روند، مناطق معتدلی که بیش از ۸۰ درصد مساحت کشور را در بر می‌گیرد.

حال چگونه می‌توان بیشترین بهره‌وری را از کولرهای آبی در عین مصرف مطلوب و توام با ایجاد رفاه و آسایش داشت؟ سرویس منظم و دوره‌ای کولر، شستشو و تعویض به‌موقع پوشال‌های آن، علاوه بر کاهش مصرف انرژی، باعث افزایش طول عمر دستگاه شده و از نظر اقتصادی نیز به‌صرفه است.

در عین‌ حال مهم‌ترین نکته درباره کولرهای آبی که مصرف برق آن را تا بیش از ۵۰ درصد کم کرده و به همان نسبت رقم قبض ما را نیز کاهش می‌دهد، استفاده از “دور کند” است. شاید فکر کنید که این کار در روزهای خیلی گرم شدنی نیست، اما هر مشکل راه‌حلی دارد. کافی است یک سایه بان روی کولر نصب کنیم و ضمن عایق‌بندی مناسب کانال‌ها، از بسته بودن درها و پنجره‌ها مطمئن شویم تا از ورود هوای گرم به داخل منزل و اتلاف هوای خنک جلوگیری شود.

در هنگام خرید کولرآبی به برچسب مصرف انرژی توجه کنیم و کولر را با توجه به برچسب انرژی، مشخصات فنی و متناسب با نوع نیاز خریداری کنیم، استفاده هم‌زمان از چند وسیله گرمازا مانند اجاق، سماور، لامپ‌هایی که گرمای زیادی تولید می‌کنند، موجب بالا رفتن دمای خانه شده و نیاز به استفاده از کولر را افزایش می‌دهد.

این در حالی است که در مناطق گرمسیر و شرجی کشور که دما و رطوبت بالا است، با توجه به الگوی مصرف برق ویژه این مناطق که در ماه‌های گرم به ۳۰۰۰ کیلووات ساعت هم می‌رسد، استفاده از کولرهای گازی توجیه‌پذیر است. البته بسیاری می‌پرسند دمای آسایش کولرگازی چه دمایی است که هم خنکی لازم حاصل شود و همچنین کمترین افزایش قبض برق را داشته باشیم.

کارشناسان انرژی دمای آسایش را برای کولرهای گازی ۲۴ تا ۲۶ درجه می‌دانند، به اعتقاد آن‌ها سرویس به‌موقع کندانسور کولرگازی و شست و شوی مداوم فیلترها و شبکه داخل کولر موجب صرفه‌جویی ۱۰ تا ۱۵ درصدی برق می‌شود. درزگیر مناسب اطراف کولر، قرار نگرفتن در معرض تابش مستقیم خورشید نیز تأثیر زیادی در کاهش مصرف انرژی دارد.  خاموش کردن یک کولرگازی در منزل موجب کاهش ۳۰ درصدی مصرف برق خانوار می‌شود.

لامپ ها را فراموش نکنید

خاموش کردن لامپ های اضافی یا به عبارتی لامپ اضافی خاموش، شاید این مطلب خیلی تکراری باشد ولی گفتن این که همیشه لوازم برقی غیر ضروری را خاموش و از پریز برق جدا کنید خالی از لطف نیست. استفاده از لامپ‌های با بهره نوری بالا یعنی استفاده از لامپ‌های که دارای شار نوری زیاد و توان مصرفی کمتری دارند مانند لامپ های ال ای دی.

همیشه کالاها و لوازم برقی دارای نشان استاندارد و برچسب انرژی هستند را خریداری و سعی کنید از وسایلی استفاده کنید که مصرف انرژی آنها در پایین‌ترین سطح و بهره وری آنها در بالاترین سطح باشد. این وضعیت در برچسب انرژی نشان داده شده است.

اگر کنتور برق منزل شما دیجیتال و سه تعرفه‌ای است از لوازم پر مصرف مانند اتو، ماشین لباسشویی، ماشین ظرف شویی، بخار شور، آون و تستر و … در ساعات اوج مصرف یا همان “پیک” استفاده نکنید، بهترین زمان استفاده از آنها در ساعات کم باری یا میان باری است. استفاده از لوازم برقی در زمان کم باری موجب اعمال تخفیف در قبض برق می شود.

اگر از لوازم صوتی و تصویری استفاده نمی‌کنید آنها را در حالت استندبای (آماده به کار) قرار ندهید و برق آنها را کلاً قطع کنید. لوازم صوتی و تصویری و همه تجهیزاتی که در حالت استندبای قرار دارند، در حال مصرف برق هستند هرچند میزان مصرف در حالت استندبای کم است ولی همین میزان کم در زمان طولانی موجب افزایش هزینه برق مصرفی خواهند شد. ناگفته نماند که نوسانات احتمالی برق موجب آسیب به لوازم برقی در حالت استندبای نیز خواهد شد.

مشترکان می توانند با نصب اپلیکیشین “برق من” از میزان مصرف خود و مشاهده تعرفه برق منطقه خودشان مطلع شوند، همچنین نسبت به مدیریت مصارف خود اقدام و از سایر خدماتی که در این برنامه گنجانده شده است، استفاده کنند.

به گزارش اقتصادران، محسن اردکانی در نشست قرارگاه مدیریت تنش آبی که با حضور معاونان، مدیران مستقل ستادی و مدیران عامل شرکت‌های آبفای مناطق و اقماری به میزبانی شرکت آبفای منطقه 3 برگزار شد، با اشاره به تدوین برنامه مدیریت تنش آبی، افزود: این برنامه، مرام‌نامه شرکت آب و فاضلاب استان تهران در مواجهه با شرایط کم‌آبی است و همه شرکت‌های اقماری و مناطق مکلف هستند این مجموعه را به هشت برنامه زمان‌بندی شده تقسیم و مطابق آن اقدام و به‌صورت مستمر عملکردها را رصد کنند.

وی مدیریت تنش آبی را در شرایطی که تهران چهارمین سال پیاپی خشکسالی را تجربه می‌کند، یک اقدام و مأموریت فراسازمانی دانست و ادامه داد: مدیران عامل شرکت‌های اقماری و مناطق آبفای استان تهران باید ضمن برقراری تعامل و نشست‌های مشترک با مسئولان سایر دستگاه‌ها ازجمله فرمانداری‌ها، حساسیت موضوع را تبیین و همکاری مسئولان شهرها و روستاهای مختلف را در این زمینه جلب کنند تا با بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌ها و منابع موجود، شرایط تنش آبی را با دغدغه کمتری پشت سر گذاریم.

مدیرعامل آبفای استان تهران با بیان اینکه در بسیاری از کشورها با سرانه بارش سالانه 750 میلی‌متر میزان مصرف آب هر نفر 168 لیتر در شبانه‌روز است، خاطرنشان کرد: در تهران باوجود متوسط بارندگی 190 میلیمتری در سال‌های اخیر، هر شهروند تهرانی 250 لیتر در شبانه‌روز آب مصرف می‌کند، این در حالی است که نوبت‌بندی آب در دستور کار ما نیست.

اردکانی با تأکید بر لزوم برخورد قانونی با انشعاب‌های غیرمجاز آب، گفت: انشعاب‌های غیرمجاز هم به دلیل آسیبی که به شبکه دارد و هم خسارت مالی باید در دستور کار جدی شرکت‌های زیرمجموعه قرار گیرد.

وی آموزش همگانی شهروندان برای استفاده از پمپ و مخزن به‌صورت توأم در تأسیسات داخلی را ضروری دانست و افزود: یکی از اقدامات فنی در زمینه مدیریت مصرف، مدیریت فشار آب شبکه است که در این زمینه نظارت و کنترل شیر خط‌ها همانند فشارشکن‌ها ضروری است و اگر بتوانیم با مدیریت فشار به میزان 5 درصد از هدررفت آب جلوگیری کنیم، افزون بر 60 میلیون مترمکعب صرفه‌جویی آب خواهیم داشت.

مدیرعامل آبفای استان تهران بر لزوم پیگیری نصب مخزن در مراکز حساس مانند بیمارستان‌ها و بررسی مصارف آب دستگاه‌های اجرایی تأکید و خاطرنشان کرد: باتوجه‌به الزام کاهش 25 درصدی مصارف آب در سازمان‌های دولتی، شرکت‌های اقماری و مناطق 6گانه آبفای استان تهران باید با رصد به‌موقع، رفتارهای مصرفی را کنترل و پرمصرف‌ها را در گام نخست به رعایت الگوی مصرف دعوت و در صورت عدم همراهی، در نوبت‌های بعدی نسبت به ایجاد محدودیت و قطع موقت اشتراک و حتی در صورت ادامه روند مصارف بالا نسبت به رسانه‌ای شدن موضوع اقدام کنند.