برچسب: صادق زیباکلام

به گزارش اقتصادران، حدود یک ماه پیش نارضایتی از شرایط اقتصادی کشور اعتراضات مردم را به دنبال داشت. بسیاری از تحلیلگران که پیش از این نسبت به عملکرد تندروهای سیاسی هشدار می‌دادند امروز معتقدند رد پای تندرو در نارضایتی‌های اجتماعی بسیار پر رنگ است.

صادق زیباکلام از جمله افرادی است که اصرار تندروها به روش‌های خاص خود و نادیده گرفتن واقعیات جامعه را در نارضایتی‌های اجتماعی پررنگ می‌داند.

این تحلیلگر سیاسی می‌گوید «حتی اگر معجزه‌ای رخ دهد و دلار به زیر ۱۰۰ تومان و گوشت به زیر ۵۰۰ هزار تومان برسد، باز هم نارضایتی طبقه تحصیل‌کرده، جوانان و دانشجویان فروکش نخواهد کرد.»

او معتقد است که تندروهای سیاسی اگرچه در اقلیت‌اند اما در قدرتشان مترکز است و موجبات نارضایتی عمومی را فراهم کرده‌اند.

مشروح این گفتگو را در ادامه بخوانید؛

****

* تندروها چقدر در ایجاد نارضایتی عمومی در کشور چقدر نقش دارند؟

من فکر می‌کنم بزرگ‌ترین عامل به‌وجود آمدن نارضایتی، دیده نشدن آن توسط خیلی از مسئولین است؛ یعنی ندیدن، قبول نکردن و نپذیرفتن اینکه درصد بالایی از مردم ناراضی هستند. درست است که نارضایتی‌شان از اقتصاد است، اما تندروها مرتب تبلیغ می‌کنند که نارضایتی صرفا اقتصادی است و آن هم به واسطه ناکارآمدی و ضعف دولت آقای پزشکیان است. از سوی دیگر، کسانی را که در گذشته و امروز رانت داشتند و ثروت‌های هنگفتی به دست آوردند، عامل اصلی نارضایتی می‌دانند و می‌گویند باید این‌ها را اصلاح کرد. می‌گویند آقای پزشکیان باید برنامه اقتصادی‌اش را بهتر کند، در کابینه‌اش افراد نیرومندتری بیاورد و با مدیریت جهادی و انقلابی به سمت حل مشکلات اقتصادی برود. آن‌ها به‌گونه‌ای صحبت و رفتار می‌کنند که انگار ما فقط یک مشکل داریم و آن هم مشکل اقتصادی ناشی از شکاف طبقاتی و رانت است.

اگر هم مشکلات اقتصادی حل شود، نارضایتی در جامعه وجود دارد

اصلاً توجه ندارند که اگرچه مشکلات اقتصادی وجود دارد، اما ریشه بسیاری از نارضایتی‌ها، به‌خصوص در اقشار جوان و لایه‌های تحصیل‌کرده کشور، در حقیقت مشکلات و مسائل سیاسی و اجتماعی است. به فرض محال اگر معجزه‌ای شود و تا آخر بهمن‌ماه اقتصاد ایران را درست کنند؛ دلار به زیر ۱۰۰ تومان برسد، گوشت زیر ۵۰۰ هزار تومان و مرغ زیر ۱۰۰ هزار تومان شود، و تخم‌مرغ به شانه‌ای ۱۰-۱۵ هزار تومان برگردد؛ اگر چنین معجزه‌ای هم اتفاق بیفتد، چه می‌شود؟ آیا مردم دیگر نارضایتی ندارند؟ آیا دانشجویان و اقشار تحصیل‌کرده دیگر ناراضی نیستند و فریاد می‌زنند که «دستت درد نکند دولت و مجلس، چقدر از شما راضی هستیم که قیمت‌ها به چند سال پیش برگشت»؟

تندروها سرشان را زیر برف کرده‌اند

حتی اگر چنین معجزه‌ای هم رخ دهد، آن نارضایتی‌ها سر جایشان هستند. سال گذشته ۶۰ درصد از مردم در انتخابات شرکت نکردند. آیا تندروها هیچ‌وقت خواستند به این نکته بپردازند که چرا ۶۰ درصد مردم نیامدند؟ پاسخ تندروها این بود که سیاست‌های هشت سال دوران آقای روحانی و برجام باعث نارضایتی شده است. تندروها اساساً نمی‌خواهند به واقعیت‌های جامعه توجه کنند و نمی‌دانم تا چه زمانی می‌توانند سرشان را زیر برف کنند و واقعیت‌های کشور را نبینند.

* بعد از جنگ ۱۲ روزه گفته می‌شد که مردم منسجم شدند. در آن زمان صحبت از این می‌شد که حالا که مردم یک گام به سمت حاکمیت برداشتند، حاکمیت هم گامی سمت مردم بردارد. اما شاهد عملکرد تندروها بودیم که با رفع فیلترینگ مخالفت می‌کردند و دوباره مسئله حجاب را مطرح کردند. این‌ها چقدر در دامن زدن به ماجراها نقش داشتند؟

نمی‌شود این‌ها را کتمان کرد و گفت هیچ نقشی در به‌وجود آمدن اعتراضاتی که شاهد آن بودیم، نداشتند. قطعاً نقش داشته‌اند. این‌ها سعی کردند حجاب را دوباره به وسط بکشند؛ جلوی مجلس رفتند و متحصن شدند، در مجلس حرکت‌هایی کردند و دوباره گشت ارشاد را به بعضی میادین آوردند، اما موفق نشدند حجاب یا گشت ارشاد را به روال سابق برگردانند.

تندروها بیشتر از ۱۶ میلیون نفر نیستد اما قدرتشان متمرکز است

منتها واقعیت این است که سیاست‌هایی که تندروها خواهان تداوم و پررنگ‌تر شدنشان هستند، تا به همین‌جا هم باعث نارضایتی گسترده شده است. همان روزی که بازار، پاساژ علاءالدین و طلافروش‌های بازار بستند و تظاهرات کردند، فردایش دانشجوها به اعتراضات پیوستند. دانشجوها که مشکل ارزی و مالی نداشتند؛ یعنی به واسطه مسائل مالی نبود که اعتراض کردند، اما بلافاصله دانشگاه را بستند و گفتند کلاس‌ها و امتحانات باید مجازی شود.

واقعیت مطلب این است که تندروها اگرچه از نظر جمعیت حدود ۱۶ میلیون نفر بیشتر نیستند، یعنی همان کسانی که پارسال به آقای دکتر سعید جلیلی رأی دادند، اما به نسبت جمعیت‌شان، قدرتشان خیلی زیاد است. قدرتشان در تشکیلات اطلاعاتی، امنیتی و مجلس متمرکز است.

کل صداوسیما دست تندروهاست انگار نه انگار ۶۰-۷- میلیون نفر دیگر هم وجود دارند

کل صداوسیما دست تندروهاست؛ کل صداوسیمای جمهوری اسلامی دست این ۱۶ میلیون است و انگار نه انگار که تلویزیون متعلق به آن ۶۰-۷۰ میلیون نفر دیگر هم هست و با مالیات آن‌ها می‌چرخد. اگر به برنامه‌های صداوسیما نگاه کنید، تصورتان این است که تندروها ۶۰-۷۰ میلیون نفرند و باورتان نمی‌شود که حداکثر ۱۰-۱۵ میلیون نفر بیشتر نیستند. نمی‌دانم واقعاً تا چه زمانی تندروها می‌خواهند زمام امور کلان سیاسی، سیاست خارجی و داخلی را در دست داشته باشند و تا کی قرار است کشور را به این سمت‌وسو ببرند که روزبه‌روز نارضایتی و اعتراض مردم بیشتر شود.

* تندروها چقدر برای نظام خطرناک هستند؟

ما الان شاهدش هستیم دیگر؛ می‌بینیم که این‌ها عملاً باعث شده‌اند کسر قابل‌توجهی از اقشار و لایه‌های تحصیل‌کرده جامعه، جوانان، کارمندان، فرهنگیان و نویسندگان همگی ناراضی باشند. من معتقدم اسباب نارضایتی کسر قابل‌توجهی از مردم، همین ایدئولوژی، باورها و عملکرد تندروهاست، اما متأسفانه همه قدرت دست آن‌هاست.

به گزارش اقتصادران، صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در اظهارنظری عجیب ادعا کرد: «ایران مقابل ترامپ تسلیم می‌شود. هسته‌ای، موشکی و نیابتی‌ها را باید ول کنیم بین ایران و آمریکا جنگ نمی شود. جمهوری اسلامی شروط ترامپ را مخفیانه قبول می‌کند باید مثل زلنسکی هر چی ترامپ می خواهد، بدیم بره! دلیل ندارد ایران و آمریکا مذاکره کنند، خواسته ترامپ مشخص است.» روایت زیباکلام را می‌بینید و می‌شنوید. اظهارات زیباکلام را می‌بینید و می‌شنوید.

به گزارش اقتصادران، با انتقاد اخیر مسعود پزشکیان از نهادها و دستگاه های بودجه‌بگیری که به تعبیر او بروندادی ندارند، بار دیگر پای فهرستی از موسسات و بنیادهای فرهنگی به میان آمد. نهادهایی که مجموعا بودجه هنگفتی دارند اما در حوزه فرهنگی فعالیت موازی هم دارند. همیشه این نقد متوجه این نهادها بوده که به رغم بودجه‌های کلان، عملا پاسخ‌گو هم نیستند.

حالا با توجه به سخنان رئیس دولت چهاردهم این سوالی به میان می‌آید که آیا پزشکیان برنامه ای برای بودجه این نهادها دارد؟ سخنان پزشکیان را چگونه می‌توان معنا کرد؟

 در این خصوص نظر صادق زیباکلام، تحلیلگر سیاسی و فعال سیاسی اصلاح‌طلب را جویا شده است. او یادآوری می کند که بحث بودجه نهادهای دینی و فرهنگی در زمان دولت حسن روحانی هم مطرح بود. در حالی که نهادهای مذهبی نیز نه ایمان و امید مردم را تقویت کرده‌اند و نه در کاهش مشکلات اجتماعی مانند افسردگی، اعتیاد یا بی‌اعتمادی نقشی داشته‌اند.

زیباکلام با اشاره به بودجه کلان صداوسیما می گوید این سازمان با حجم بودجه ۲۹ هزار میلیارد تومانی کاری کرده که بسیاری ترجیح می‌دهند بی‌بی‌سی فارسی یا اینترنشنال تماشا کنند.

مشروح گفتگوی زیباکلام را در ادامه بخوانید؛

*****

*شما سخنان آقای پزشکیان درباره بودجه مؤسسات فاقد خروجی را چطور اررزیابی می کنید؟

خیلی‌ها یادشان نمی‌آید، اما آقای روحانی در سال ۹۲، اولین دوره ریاست جمهوری‌اش، با بحثی مواجه شد که گفته می‌شد می‌خواهد بودجه نهادهای دینی را کاهش دهد. من همان سال ۹۲، برای بودجه سال بعد یعنی ۹۳، بر اساس نهادها، سازمان‌ها و موسساتی که در ردیف بودجه عمومی بودند، بودجه آنها را مشخص کردم و دیدم که اینها از سال ۷۳ چه میزان بودجه داشتند. حدوداً نزدیک به بیست سازمان و نهاد بود، از جمله وزارت ارشاد و سازمان صدا و سیما که در جهت فرهنگ فعالیت می‌کنند.

کل بودجه این نهادها را جمع حساب و با بودجه محیط زیست و دانشگاه تهران مقایسه کردم. الان هم بحثی مشابه در رابطه با آقای پزشکیان مطرح است که بودجه سازمان‌ها و نهادهای مذهبی را کاهش می‌دهد. اجازه دهید نگاهی به بودجه امسال، یعنی ۱۴۰۴ که دولت آقای پزشکیان را متهم می‌کنند بیندازیم.

مجمع جهانی اهل بیت، ۲۹۱ میلیارد تومان؛ مجمع تقریب مذاهب، ۱۹۱ میلیارد تومان؛ دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۹۶۴ میلیارد تومان؛ موسسه امام خمینی (مربوط به آیت‌الله مصباح)، نزدیک ۵۰۰ میلیارد تومان؛ جامعه‌المصطفی، نزدیک به دو هزار میلیارد تومان؛ سازمان تبلیغات اسلامی، نزدیک به ۶۳۰۰ میلیارد تومان؛ ستاد امر به معروف و نهی از منکر، ۲۵۹ میلیارد تومان؛ نهادی به اسم قرب بقیه الله، ۱۹۰۰ میلیارد تومان؛ صدا و سیما، ۲۹ هزار میلیارد تومان؛ و وزارت ارشاد، ۱۴ هزار میلیارد تومان بودجه می گیرند.

جمع کل آن‌ها تقریباً ۵۴ هزار میلیارد تومان است. وقتی اعداد بزرگ می‌شوند، درک آن سخت است؛ چه بگوییم ۵۴ هزار میلیارد تومان، چه ۵۴ هزار میلیارد ریال، یا حتی دلار، تفاوت زیادی برای فهم عمومی ندارد، اما مقایسه این بودجه ها با خروجی آن ها حائز اهمیت دارد.

صداوسیما چه کار کرده که مردم به خدا و پیغمبر نزدیک شوند؟

در حالی که بودجه دانشگاه تهران نزدیک ۶۵۰۰ میلیارد تومان و بودجه سازمان محیط زیست حدود ۸۰۰۰ میلیارد تومان است. یعنی مجموع بودجه این دو نهاد حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان است، در حالی که بودجه ۶۴ هزار میلیارد تومانی نهادهای مذهبی تنها برای تبلیغ و هدایت مردم صرف می‌شود.

سوال این است که این مجمع جهانی اهل بیت، مجمع تقریب مذاهب، دفتر تبلیغات اسلامی، شورای عالی حوزه‌های علمیه، موسسه امام خمینی و دیگر نهادها با این بودجه چه کاری برای جذب نسل‌های جدید انجام داده‌اند؟ صدا و سیما با بودجه ۳۰ هزار میلیارد تومانی چه کرده است تا جوانان و مردم را به اسلام، خدا و پیغمبر نزدیک کند؟

این در حالی است که این منابع می‌توانست صرف بهداشت، آموزش و پرورش، جاده‌ها، راه‌آهن، محیط زیست و رفاه عمومی شود. از مجلس هم انتظاری نمی‌رود؛ مجلسی که نمایندگانش در تهران با پنج تا حداکثر ۱۰ درصد رای واجدین شرایط به آن راه یافتند، خیلی نمی‌توان انتظار داشت که با مردم باشند و به داد آنها برسند.

با ۵۴ هزار میلیارد تومان بودجه دستاوردی نداشتند

* آقای پزشکیان هم گفته بودند که این نهادها خروجی خاصی ندارند. به نظر شما باید چه کاری انجام دهند؟

یکی از اصول و مبانی دموکراسی، پاسخگویی حاکمیت و حکومت است. خیلی ساده از این نهادها باید پرسیده شود که این هزار میلیارد تومانی که در سال ۱۴۰۴ بودجه شما بوده، چه کار کردید؟ برایند آن چه بوده؟ به اصطلاح برون‌داد چه بوده؟ از داخل آن چه آمده بیرون؟

یک کارخانه تولید اتومبیل می‌کند؛ می‌پرسیم تولید شما چیست، این همه کارگر دارید، با این هزینه؟ پاسخ می‌دهند ما «آ» مقدار اتومبیل تولید می‌کنیم. قرب بقیه الله که ۱۹۰۰ میلیارد تومان بودجه دارد و سازمان تبلیغات اسلامی که نزدیک شش هزار و سیصد میلیارد تومان، یعنی بیشتر از دانشگاه تهران بودجه داشته، چه کار کرده‌اند؟ چه محصولی تولید کرده‌اند؟ محصول فکری، محصول عقیدتی، محصول اجتماعی؟ حتی اگر دینی هم نباشد، مثلاً بگویند چه آموزه‌هایی در مدارس ارائه می‌دهیم، تا امید در آنها بیشتر شود، ناامیدی کمتر شود، افسردگی، تمایل به خودکشی و اعتیاد کاهش پیدا کند؟

حتی اگر با این ۵۴ هزار میلیارد تومان دستاوردهای اجتماعی داشتند، باز هم می‌شد قبول کرد. اما واقعیت این است که این کارها را هم نکردند؛ نه به دین خدمت کردند، نه به جامعه. هیچ خدمتی نداشتند، فقط پول و حقوق دریافت کردند و هزینه کردند.

سوال زیباکلام از زاکانی؛ پوسترهایی که بعد از جنگ چاپ کردید چقدر هزینه داشت؟

از آقای زاکانی باید پرسید: جسارتا، این پوسترهایی که به در و دیوار می‌چسبانید، مجانی نیستند؛ هزینه آنها چقدر است؟ آن پوسترهایی که یکی در میان روی تیرهای چراغ برق چسبانده‌اید، که «عهد می‌بندیم» – آن هم بعد از جنگ ۱۲ روزه به فکرتان افتاد – چقدر هزینه داشتند؟ آقای زاکانی عزیز، سال گذشته بخش فرهنگی شهرداری چقدر بودجه داشته؟ چقدر برای این پوسترها و تابلوها هزینه کرده‌اید؟ اما پاسخگویی وجود ندارد؛ هیچ‌کس شهرداری را، زاکانی را بازخواست نمی‌کند و نمی‌پرسد چه کسی اجازه داده میلیاردها تومان صرف این پوسترها شود.

همین وضعیت برای صدا و سیما و دیگر سازمان‌ها هم صادق است. اگر صدا و سیما با بودجه ۳۰ هزار میلیارد تومانی خود موفق بود که نبوده، اینقدر مردم جذب رسانه‌های فارسی‌زبان نمی‌شدند، تلویزیون خود را به ایران اینترنشنال، بی‌بی‌سی فارسی و دیگران متصل نمی‌کردند. حتی مدیران هم وقتی می‌خواهند بفهمند چه اتفاقی افتاده، سراغ بی‌بی‌سی فارسی می‌روند تا دقیقاً بدانند چه رخ داده است. این، حاصل و برایند صدا و سیمای جمهوری اسلامی بوده است.

پدر جد پزشکیان هم نمی تواند جلوی بودجه نهادهای فرهنگی  را بگیرد

* فکر می‌کنید پزشکیان بتواند جلوی این بودجه‌ها را بگیرد؟

نه؛ پزشکیان که سهل است؛ پدر جد پزشکیان هم نمی‌تواند. برای اینکه نهادهایی که این بودجه‌ها را می‌گیرند، خیلی خیلی قدرتمندتر از پزشکیان هستند؛ اگر یک فوت کنند، پزشکیان را باد می‌برد.

به گزارش اقتصادران، از روی کار آمدن و تشکیل دولت چهاردهم یک سال می‌گذرد. پزشکیان پیش از تشکیل دولت وعده داده بود که به مطالبات عمومی پاسخ‌گو خواهد بود. در این یک سال که پزشکیان با انواع مختلف ناترازی‌ها روبرو بوده چقدر توانسته به مطالبات عمومی پاسخ دهد؟

خبرگزاری خبرآنلاین، این سوال را با صادق زیباکلام، استاد دانشگاه و فعال سیاسی اصلاح‌طلب مطرح کرده است. زیباکلام معقتد است مهمتر از عملکرد دولت باید به مساله سرمایه اجتماعی نظام حاکمیتی پرداخت که پزشکیان هم بخشی از آن است. به اعتقاد او تا زمانی که دولت همراهی مردم را نداشته باشد، هیچ یک از مشکلات حل نخواهد شد.

مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید.

*یک سال از روی کار آمدن دولت آقای پزشکیان گذشته. شما عملکرد دولت را چطور در پاسخ به مطالبات عمومی ارزیابی می‌کنید؟

به نظر من عملکرد دولت مساله نیست؛ بلکه سوال این است که چرا پزشکیان این‌گونه آمده استغاثه می‌کند که برق و آب نداریم و بنزین را همین‌طوری یارانه می‌دهیم؟

واقع مطلب این است که مشکل دولت آقای پزشکیان این نیست که آب و برق ندارد یا اینکه بنزین را لیتری ۷۰-۸۰ هزار تومان وارد می‌کند و لیتری سه‌هزار تومان می‌فروشد. این‌ها هیچ‌کدام مشکل اصلی آقای پزشکیان نیست. مشکل اصلی او این است که سرمایه اجتماعی خود را مدت‌هاست از دست داده‌اند.

نداشتن سرمایه اجتماعی مهمتر از بی‌آبی و بی‌برقی است

نداشتن سرمایه اجتماعی مهم‌تر از نداشتن آب و برق و مانند آن است؛ چراکه بدون اعتماد عمومی و پشتوانه مردمی، نه می‌توان از مردم خواست که کمتر آب و برق استفاده کنند و نه می‌توان توضیح داد که تا چه زمانی باید بنزین را لیتری ۷۰ یا ۸۰ هزار تومان وارد و سه‌هزار تومان فروخت. تا وقتی پشتوانه مردمی نباشد، مردم کمک نکنند و همراه نشوند، هیچ‌یک از مشکلات آب، برق، گاز یا بنزین حل نخواهد شد.

آقای پزشکیان کم‌کم دارد متوجه می‌شود که هر گامی برای اصلاح وضعیت اقتصادی کشور، که این‌گونه فغان او را برانگیخته، نیازمند پشتوانه مردمی است. متأسفانه تنها درصد اندکی از مردم از مسئولان حمایت می‌کنند و اکثریت چنین حمایتی ندارند. بنابراین، تا زمانی که او یا هر دولت و مسئول دیگری اعتماد عمومی را احیا نکند و سرمایه اجتماعی ازدست‌رفته را بازنگرداند، کاری از پیش نخواهد رفت و نهایتاً مجبور خواهند بود همچنان استغاثه کنند و کاسه «چه کنم» در دست بگیرند.

* در این یک سال چه اتفاقی افتاده که فردی مثل شما می‌گوید پزشکیان سرمایه اجتماعی خود را از دست داده است؟

در این یک سال اتفاق خاصی نیفتاده است؛ سرمایه اجتماعی از سال‌ها پیش روند نزولی خود را آغاز کرده و کاهش یافته است. آقای پزشکیان هم به عنوان بخشی از نظام و حاکمیت، مشمول همین قاعده می‌شود.

اولا، پارسال تنها ۴۰ درصد مردم در انتخابات شرکت کردند و همه آن ۴۰ درصد هم به آقای پزشکیان رأی ندادند؛ حدود نیمی از آن‌ها به او رأی دادند. بنابراین، آقای پزشکیان در واقع نمایندگی کمتر از ۲۰ درصد مردم را به عنوان رئیس‌جمهور منتخب دارد. این سرمایه اجتماعی، مقوله‌ای بسیار مهم است که متأسفانه مسئولان نظام کمترین توجهی به آن نمی‌کنند.

نظام وقتی به فکر مردم می‌افتد که با مشکل روبه‌رو شود

پس از اعتراضات دی ۹۶ و آبان ۹۸، رئیس وقت دانشگاه تهران، آقای دکتر نیلی، تعدادی از اساتید را گرد هم آورد و هر دو یا سه هفته یک‌بار جلسه‌ای با حدود ۲۰ تا ۳۰ نفر برای بررسی مشکل برگزار می‌کرد؛ این که چرا اعتراضات شکل می‌گیرد و آینده نظام باید به کدام سمت و سو برود؟ یکی از مهم‌ترین بحث‌هایی که اساتید مطرح کردند این بود که سرمایه اجتماعی به سرعت در حال کاهش است. بحث می‌شد که چه باید کرد تا از این ریزش جلوگیری شود و اگر بنا باشد سرمایه اجتماعی‌ احیا شود، از کجا باید شروع کرد؟

اما پس از آن، با روی کار آمدن دولت مرحوم رئیسی به عنوان رئیس‌جمهور و تغییر رئیس دانشگاه، آن هیئت و جمع دانشگاهی که دو تا سه سال وقت گذاشته و بی‌طرفانه تحقیق کرده و نظر داده بودند، به‌طور کامل کنار گذاشته شدند؛ گویی اصلاً چنین جلساتی برگزار نشده بود.

متأسفانه نظام معمولاً زمانی به فکر مردم می‌افتد که با مشکل مواجه شود: وقتی اسرائیل حمله می‌کند، پوستر با عناوینی مثل «همه با هم» چاپ می‌شود؛ وقتی راهپیمایی ۲۲ بهمن است، مردم را صدا می‌زند؛ وقتی انتخابات است، به فکر حضور مردم می‌افتد. اما بعد از حمله اسرائیل، بعد از انتخابات و بعد از ۲۲ بهمن، هیچ توجهی به اعتبار و محبوبیت خود ندارد.

به باور من، چه آقای پزشکیان و چه هر رئیس‌جمهور دیگری، محال است بتواند بدون جلب اعتماد عمومی و برخورداری از پشتوانه مردمی، مشکلات آب، برق و بنزین را حل کند. دست‌کم بخشی از مردم باید همراهی کنند، اما اکنون این همراهی وجود ندارد و این، به نظر من، مشکل اصلی است.

تندروها کشور را به روز سیاه نشاندند

*الان این اعتماد عمومی چگونه شکل می‌گیرد؟

اول از همه باید بپذیرند که اعتماد عمومی را از دست داده‌اند؛ اما مشکل اینجاست که کسی حاضر نیست بپذیرد چنین اتفاقی افتاده است. همان‌طور که پیش از مراجعه به پزشک باید قبول کنید که بیمار هستید، نظام هم باید بپذیرد که این مشکل وجود دارد.

مشکل ما این است که بخش‌هایی از نظام، به‌ویژه جریان‌های تندرو، اصلاً قبول ندارند که دچار مشکل و نارضایتی عمومی هستند و نیاز به درمان و اصلاح دارند. آن‌ها تنها مشکل را این می‌دانند که «لیبرال‌ها، پزشکیان و اصلاح‌طلبان چشمشان به آمریکا دوخته شده و می‌خواهند مذاکره کنند». این جریان تندرو که کشور را به این روز انداخته، تنها هنر خود را حمله به دیگران و مقصر دانستن آن‌ها می‌داند و اساساً حاضر نیست بپذیرد که خودشان مشکل دارند.