برچسب: صادرات فرش

به گزارش اقتصادران، مرتضی حاجی ‌آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق بازرگانی ایران  شرحی از چالش‌های پیش روی صنعت فرش ایران ارائه کرد و گفت: اصلی‌ترین عامل انزوای فرش ایران در بازارهای جهانی تحریم‌های بین‌المللی و پس از آن سیاست‌های نادرستی است که در کشور و به دلیل شرایط غیرعادی برآمده از تحریم‌ها اتخاذ می‌شود و مهم‌ترین این سیاست‌ها پیمان‌سپاری ارزی است؛ در سال ۱۳۹۶ و آخرین سال پیش از اعمال آخرین دور از تحریم‌های امریکا علیه ایران ارزش صادرات فرش ایران ۴۲۶ میلیون دلار بود و با اعمال تحریم‌ها ما این هشدار را دادیم که بانک مرکزی شبکه انتقال ارز صادرکنندگان فرش به ایران را با پیمان‌سپاری ارزی از بین می‌برد زیرا فرش ایرانی ابتدا باید از کشور به یک بازار خارجی منتقل و سپس بازاریابی آن آغاز شود در این شرایط پیمان‌سپاری ارزی به این معناست که صادرکننده ارز فرشی که هنوز نفروخته را برگرداند در پی اتخاذ این سیاست و آسیب‌های برآمده از آن ارزش صادرات فرش ایران به زیر ۱۰۰ میلیون دلار افت کرد و حتی این رقم در سال ۱۴۰۲ به ۳۹.۷ میلیون دلار سقوط کرد در حالی که فرش در سال ۱۳۷۳ سهمی ۴۴درصدی از کل صادرات غیرنفتی ایران داشت.

وی افزود: همچنین به دلیل تبصره ۱۲۱ آیین‌نامه اجرایی امور گمرکی امکان بازگرداندن فرش‌های ایرانی که در بازارهای خارجی انباشته و قیمت‌های آن شکسته شده است به کشور وجود ندارد، این فرش‌ها را می‌توان پس از بازگشت به ایران تعمیر کرد و در بازارهای جدید عرضه کرد، علاوه بر این اجرا نشدن بیمه اجتماعی برای قالیبافان و شاغلین صنایع دستی شناسه‌دار سبب شده حداقل حقوق نیز به این افراد اختصاص پیدا نکند، حاصل این اتفاقات از بین رفتن اشتغال ۲میلیون نفری و کاهش تولید و صادرات در صنعت فرش دستباف ایران است.

حاجی ‌آقامیری خاطرنشان کرد: فرش ایران پس از انقلاب در سه دوره به طور مستقیم توسط امریکا تحریم شد در نتیجه اینها نیمی از سال‌های پس از انقلاب فرش ایران تحریم بوده اما با وجود همین تحریم‌ها از طریق یک شبکه نقل و انتقال مالی که به صورت مویرگی وجود داشت صادرات فرش ایران انجام می‌شد. اما از سال ۱۳۹۷ بانک مرکزی با سیاست پیمان‌سپاری ارزی این شبکه را بست، در همین حال گاه اظهاراتی که از سوی مسئولان دولتی مربوط به صنعت در مورد چالش‌های صنعت فرش ایران می‌شنویم حاکی از آن است که آنها اطلاعات درست در اختیار ندارند با این حال بخش خصوصی در قالب تشکل‌ها و اتحادیه‌ها حاضر است مسائل و مشکلات را به صورت دسته‌بندی شده در اختیار مقامات مسئول قرار دهد.

رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: امروز بازار جهانی فرش در اختیار هندوستان قرار دارد و هندی‌ها توانسته‌اند امریکا را به عنوان بازاری که مقصد ۴۴درصد  صادرات فرش جهان است در اختیار بگیرند، هندی‌ها همچنین موفق شده‌اند ذائقه این بازار را به سمت کالاهای خود سوق دهند بنابراین حتی اگر درها بازار امریکا به روی فرش‌های ایرانی باز شود، زمان، هزینه و تلاش زیادی باید صرف شود تا ایران جایگاه خود را در این کشور بازیابد. ضمن اینکه الان امکان ورود و خروج فرش ایرانی در بازار امریکا وجود ندارد و حتی نمی‌توان با روش صادرات دوباره فرش ایرانی را در بازار امریکا عرضه کرد زیرا ارزیابان فرش در امریکا کاملا به تکنیک فرش ایران مسلط هستند و در نتیجه اینها درهای ۴۴ درصد بازار جهانی فرش به روی ایران کاملا بسته است و چون مساله ایران و امریکا ابعاد کلان سیاسی دارد نمی‌توان فعلا به تغییری در شرایط کنونی امیدوار بود.

حاجی ‌آقامیری از ترکیه و افغانستان به عنوان دیگر رقبای ایران در بازار جهانی فرش یاد کرد و گفت: مساله‌ای که در مورد فرش افغانستان برای ایرانی‌ها وجود دارد، قاچاق فرش‌های این کشور به ایران است این فرش‌های قاچاق با کیفیت و قیمتی پایین‌تر در بازار ایران عرضه می‌شود، افغانستان یکی از کشورهای تولیدکننده فرش است و زمانی که امریکایی‌ها که در افغانستان حضور نظامی داشتند و طالبان ضعیف شده بود امریکایی‌ها در صنعت فرش افغانستان سرمایه‌گذاری کردند و قالیبافی را در این کشور گسترش دادند.

به گزارش اقتصادران، آمار‌های گمرک از افت صادرات فرش طی سال‌های اخیر حکایت دارد، تا جایی که در شش‌ماهه نخست سال جاری، هیچ فرشی در سبد صادراتی ایران به کشور‌هایی نظیر آمریکا جای نداشته است.

فرش از جمله کالا‌های صادراتی در سال‌های گذشته بوده که ارزآوری مؤثری نیز به همراه داشت، اما به‌مرور شاهد آب رفتن فرش ایرانی از سبد صادراتی تجار کشورمان هستیم. روندی که از یک سو با بیکاری بافندگان و از طرف دیگر با افت ارزآوری برای چرخه تجارت خارجی مواجه بوده است.

در این شرایط، فعالان صنعت فرش از سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و مشکلات روند تعهدات ارزی در صادرات فرش گلایه‌مندند و این موضوع را دلیل مهم بر افت صادرات فرش می‌دانند. انتقادی که حالا در حضور وزیر صمت نیز مطرح شده و اتابک نسبت به این موضوع واکنش نشان داده است.

وزیر صمت در نشست اخیر خود با فعالان اقتصادی گفت: مشکلات مرتبط با صادرات فرش، صرفاً به دولت برنمی‌گردد. زیرا بخشی از مشکلات به این دلیل است که به دنبال کارگر ارزان‌قیمت در افغانستان رفتید و در نتیجه خیلی از کارگاه‌های فرش به این کشور رفته و الان وقتی بررسی کنیم، بخشی از فرشی که به اروپا صادر می‌شود، از طریق افغانستان و پاکستان صادر شده است؛ بنابراین میزان صادرات فرش، همان میزانی است که از افغانستان و پاکستان صادر شده است.

اتابک یادآور شد: دو عارضه دراین‌خصوص مطرح است. افزوده شدن فرش به لیست تحریم‌هاست و عارضه دیگر این است که وقتی درآمد بافنده‌های ایرانی پایین آمده، برای صرفه‌جویی به سراغ کشور‌های ارزان‌تر رفتند. وی افزود: الان نیمی از سازمانی که متولی فرش است، در داخل وزارت صمت و نیمه دیگر در میراث است. باید یک سازمان یکپارچه به وجود بیاوریم و برای صادرات فرش کمک کنیم. اما همه اعداد در خصوص افت صادرات، به سیاست غلط برنمی‌گردد، زیرا به اتفاقاتی مربوط می‌شود که در داخل تولیدکنندگان افتاده است.

صحبت های وزیر صمت دولت چهاردهم در خصوص کاهش درآمد بافنده ها و در نهایت رفتن به سراغ کشورهای ارزان قیمت همسایه، در شرایطی است که به نظر می رسد این اتفاق به دلیل سیاست های اقتصادی دولت ها و در حقیقت یک انتخاب اجباری پیش پای فعالان صنعت فرش بوده است و بهتر است تا محمد اتابک به دنبال راهکاری برای افزایش درآمد فعالان صنعت فرش باشد تا اینکه آن ها را متهم کند.

به گزارش اقتصادران، مرتضی حاجی‌آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران، درخصوص قاچاق فرش‌های افغانستانی به ایران، گفت: بیش از آنچه که وجود فرش‌های افغانستانی در داخل کشور نگران کننده باشد، توسعه و روند صعودی آن نگران کننده است، چون رشد فزاینده پیدا می‌کند و آسیب جدی به بازار داخلی و اشتغال ما می‌زند که تاثیرش در افت آمار صادراتی ما متبلور می‌شود.

وی افزود: این فرش‌ها به شیوه قاچاق و با سهولت وارد می‌شود. طبیعتا عوارض ورودی پرداخت نمی‌کنند، به دلیل این که فرش‌های باکیفیتی هم نیستند، با قیمت پایین‌تری از فرش ایرانی در اختیار مشتری قرار می‌گیرند و علاوه بر تخریب بازار، باعث ضربه به تولید داخل می‌شوند.

حاجی آقامیری ادامه داد: این موضوع که یک تولیدکننده فرش در افغانستان تعهد کند که شما هر تعدادی فرش لازم دارید من ۴۸ ساعت دیگر در تهران تحویل شما می‌دهم، روند نگران کننده‌ای است. درنظر داشته باشید ما بخواهیم بار تجاری هم بفرستیم ۴۸ ساعته به مقصد نمی‌رسد که این افراد این ادعا را در مورد واردات غیرقانونی فرش دارند.

رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران توضیح داد: یکی از اقداماتی که در چند سال گذشته توسط اتحادیه صادرکنندگان فرش و اتاق بازرگانی در نمایشگاه‌های مختلف انجام شده این بوده که با کسانی که به نمایشگاه‌های فرش تهران، شیراز و اصفهان فرش افغانستانی می‌آوردند برخورد شده و اجازه فروش به آنها داده نشده است.

خرید فرش افغانستانی، پول دور ریختن است

عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با بیان این که واردات فرش از مرزهای شرقی به کشور خیلی ساده است، گفت: یک مقداری هم فرش از پاکستان وارد کشور شد که روند آن ادامه‌دار نبود. ظاهرا بعضی از فرش‌های افغانستانی با یک بار شسته شدن تغییر می‌کنند و بعضی دیگر طی یکی دو سال استفاده تحلیل می‌روند و ماندگار نیستند و خریدار آن‌ها پول خود را دور می‌ریزد.

تفاوت فرش‌های افغانستانی با فرش ایرانی

حاجی‌آقامیری عنوان کرد: فرش‌های افغانستانی هم به لحاظ نقشه و هم تکنیک بافت با فرش ایرانی تفاوت دارند و این موضوع توسط کارشناسان قابل تشخیص است، اما برای مردم عادی قابل تشخیص نیست. باید امکاناتی را در اختیار داشته باشیم تا به مردم آگاهی و آموزش دهیم که اساسا فرش خوب خریدن یعنی چی و فرش ایرانی چه ویژگی‌هایی دارد که فرش افغانستانی و هندی ندارد.

هند در غیاب ما بازار فرش آمریکا را تسخیر کرد

رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع دستی اتاق ایران بیان کرد: وقتی ما تحریم هستیم، به هر حال کسانی که در حوزه فرش کار می‌کنند نیازشان را از جای دیگر تامین می‌کنند، به همین دلیل هم بلافاصله بعد از تحریم‌ها، هند در غیاب ما بازار آمریکا را تسخیر کرد.

به گفته وی، کمک دولت و بخش خصوصی می تواند این روند را اصلاح کند. دستگاه‌ها اعم از گمرک و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز باید ورود کنند تا این‌قدر راحت امکان قاچاق هر کالایی از جمله فرش که در شرایط آسیب‌پذیری قرار دارد، وجود نداشته باشد.

احتمال صادرات ۴۰ میلیون دلاری فرش دستباف

عضو اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف در مورد آخرین وضعیت صادرات فرش دستباف نیز گفت: طبق آخرین گزارش مرکز ملی فرش، تغییرات مثبتی در دو ماه ابتدایی سال رخ داده و حدود ۷ میلیون دلار فرش صادر شده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل اندکی رشد داشته است. من فکر می‌کنم در انتهای سال شاهد همان ۴۰ میلیون دلار صادرات سال گذشته بدون افت و خیز خاصی باشیم.

به گزارش اقتصادران، در بودجه 1402 موضوع رفع تعهد ارزی صادرات فرش دستباف  به میزان ارزش مواد اولیه تعیین شد. خرداد سال جاری فرح ناز رافع رئیس وقت مرکز ملی صنایع خلاق و فرش ایران از ابلاغ این مصوبه برای اجرا خبر داد.

اما نیمه اول سال این مصوبه اجرا نشد. حتی زمانی که او برکنار شد نیز مصوبه اجرایی نشده بود. 5 آبان ماه مهدی برادران معاون وزیر صمت او را برکنار کرد و محمدرضا زارع برزشی به عنوان سرپرست مرکز ملی صنایع خلاق و فرش ایران منصوب کرد. این مصوبه در نهایت در نیمه بهمن ماه سال جاری اجرایی شد. هنوز اثر این مصوبه بر جان صنعت نرفته، مجلس با تمدید این مصوبه مخالفت کرد. این خبر را چند وقت پیش  مرتضی میری، رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و هنر اتاق ایران به «اکوایران» گفت و به نقد آن پرداخت.

به گفته او  برمبنای سیاست های غلط دولتمردان، امروز میزان صادرات فرش به کمتر از 50 میلیون دلار است.