برچسب: شرکت هواپیمایی

به گزارش اقتصادران، آسمان ایران این روز‌ها به جای پرواز‌های مسافربری معمول، میزبان جنگنده‌هاست که صدای آن گوش مردم را پر کرده و علاوه بر بمب، هراس هم به جان مردم می‌ریزد. در این شرایط که به دلیل شرایط خاص منطقه‌ای و دفاع از کیان کشور، شاهد تغییرات ناگهانی و لغو پرواز‌ها هستیم، انتظار می‌رفت صنعت هوایی به عنوان بازوی لجستیک و خدماتی، در کنار مردمی بایستد که هزار و یک مشکل اقتصادی دارند و معطل ماندن پولشان به خاطر بلیت‌های باطل‌شده، برایشان حکم قوز بالای قوز را دارد. اما گزارش‌های میدانی و اولتیماتوم اخیر سازمان هواپیمایی کشوری نشان می‌دهد که گویی برای برخی شرکت‌ها، «سودجویی» حتی در وضعیت جنگی هم بر «مسئولیت اجتماعی» ارجحیت دارد.

به گزارش اقتصادران، پاسخ ایران به حمله هوایی‌ای که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه علیه آن آغاز کردند، شامل حملات موشکی و پهپادی نه‌تنها به اسرائیل، بلکه به چند کشور حاشیه خلیج فارس بوده است. علاوه بر تاسیسات آمریکایی در منطقه، فرودگاه‌های اصلی امارات متحده عربی در دبی و ابوظبی هم هدف قرار گرفتند. خطر برای هوانوردی غیرنظامی باعث بسته شدن حریم هوایی در سراسر منطقه شده است.

اکونومیست در گزارشی نوشت:اندرو چارلتون از مؤسسه مشاوره‌ای «اِویِیشن اَدوُکِسی» می‌گوید: ایران به‌خوبی از اهمیت اقتصادی شرکت‌های هواپیمایی برای امارات متحده عربی که میزبان دو شرکت «امارات» و «الاتحاد» است و برای قطر، محل استقرار شرکت هواپیمایی «قطر ایرویز»، آگاه است. برای سایر شرکت‌های هواپیمایی، بسته شدن حریم هوایی یک دردسر پرهزینه دیگر است:

بسیاری از آن‌ها پس از تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ مجبور شدند مسیر پروازهایشان را تغییر دهند تا از عبور بر فراز روسیه خودداری کنند، و یکی از مسیرهای جایگزین محبوب میان اروپا و آسیا از خاورمیانه می‌گذرد. انحراف‌های تازه، زمان سفر و هزینه سوخت را افزایش داده است. قیمت سهام شرکت‌های بزرگ هواپیمایی اروپایی با باز شدن بازارها در دوم مارس به‌شدت سقوط کرد(در مقطعی سهام «آی‌ای‌جی»، مالک «بریتیش ایرویز» و چند شرکت دیگر، بیش از ۱۲ درصد کاهش یافت) هرچند بخشی از این افت جبران شد.

بر اساس داده‌های شرکت اطلاعات هوانوردی «او‌ای‌جی»، «امارات» و «قطر ایرویز» از نظر «صندلی-کیلومتر عرضه‌شده» (یعنی مجموع ظرفیت صندلی ضرب‌در مسافت طی‌شده) بزرگ‌ترین شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی جهان هستند. فرودگاه بین‌المللی دبی نیز با جابه‌جایی ۹۵ میلیون مسافر در سال ۲۰۲۵، شلوغ‌ترین فرودگاه جهان برای مسافران بین‌المللی به‌شمار می‌رود.

مسافران سرگردان شده‌اند

مدل کسب‌وکار «ابر-پیونددهنده»‌های حوزه خلیج فارس عمدتا بر این اساس است که مسافران پروازهای طولانی را به مراکز اصلی خود منتقل می‌کنند و سپس آن‌ها را به مقصد نهایی می‌فرستند (هرچند خود دبی نیز به مقصدی محبوب برای خرید و آفتاب‌گرفتن تبدیل شده است). بنابراین آغاز درگیری هزاران مسافر را نه‌فقط در منطقه، بلکه در سراسر جهان سرگردان کرده است. کسانی که خارج از خلیج فارس هستند شاید بتوانند مسیرهای جایگزینی برای بازگشت به خانه یا هتل‌های محل اقامتشان پیدا کنند، اما تا زمانی که پروازها اندک است، افرادی که در کشورهای حوزه خلیج فارس هستند احتمالا همان‌جا گرفتار می‌مانند.

اختلال ادامه دارد

 دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا گفته است حملات به ایران ممکن است هفته‌ها ادامه یابد؛ بنابراین اختلال‌ها هم می‌تواند ادامه‌دار باشد. حتی پس از ازسرگیری کامل پروازها، بازگرداندن مسافران سرگردان و ناراضی به مسیرهایشان و تنظیم دوباره برنامه‌ها در حالی که هواپیماها و خلبانان در مکان‌های نامناسب قرار گرفته‌اند، زمان خواهد برد. با اینکه شرکت‌های هواپیمایی حوزه خلیج فارس بزرگ، از نظر مالی باثبات و مورد حمایت دولت‌های ثروتمند هستند، شعله‌ور شدن درگیری‌ها ممکن است مسافران را نسبت به تعویض پرواز در این منطقه یا رزرو تعطیلاتی در سواحل طلایی آن مردد کند.

این آشفتگی ممکن است در کوتاه‌مدت به برخی شرکت‌های هواپیمایی سود برساند. حذف بخش بزرگی از ظرفیت شرکت‌های حوزه خلیج فارس احتمالاً برخی مسافران را به سوی گزینه‌های دیگر سوق می‌دهد؛ مانند شرکت‌های بزرگ هواپیمایی چین که برای جابه‌جایی مسافران بین‌المللی با «ابر-پیونددهنده»ها رقابت می‌کنند، یا شرکت «هواپیمایی اتیوپی» که می‌تواند مسافران عازم آفریقا را جذب کند. اما برای صنعت هواپیمایی در مجموع، این درگیری به معنای هزینه‌های بالاتر و تقاضای کمتر است. جهش قیمت نفت پس از حملات اگر ادامه پیدا کند به معنای سوخت گران‌تر و بلیت‌های گران‌تر خواهد بود. و خصومت‌ها ممکن است تمایل مردم به سفر را کاهش دهد؛ چه به خلیج فارس و چه شاید به هر جای دیگر.

به گزارش اقتصادران، صنعت هوایی ایران از سال های گذشته همواره دچار چالش های اساسی چه به لحاظ تعیین نرخ بلیت و چه به لحاظ دریافت یارانه سوخت همواره بوده است. اگر چه در سال های اخیر تا حدودی موضوع نرخ سوخت یارانه ای مرتفع شده است اما به نظر می رسد هنوز هم تعیین نرخ بلیت هواپیما با توجه به بخشنامه های دولتی مبنی بر اینکه ایرلاین ها و سازمان هواپیمایی حق تعیین نرخ بلیت ندارد این ماجرا پابرجاست.

تغییر مدیران ارشد سازمان هواپیمایی کشور در هفته گذشته و انتقاد رئیس این سازمان از تعداد بالای ایرلاین ها نشان داد که صنعت هوایی با یک چالش تعدد شرکت های هواپیمایی مواجه است.

ابوذر شیرودی مدیر عامل سازمان هواپیمایی کشوری در تازه ترین اظهار نظر خود بعد از انتصاب با بیان اینکه تاسیس ایرلاین زیر ۵ هواپیما ممنوع است گفته بود که مطابق قانون، حداقل تعداد هواپیمای لازم برای تاسیس ایرلاین سه فروند است که احتمالاً آن را تا پنج فروند افزایش بدهیم اما این بدان معنا نیست که اگر فعالان صنعت هوایی تعداد کمتری در اختیار داشتند نتوانند به تاسیس ایرلاین بپردازند و این مهم با جوینت شدن شرکت‌ها امکان‌پذیر است.

این اظهارات به خوبی نشان می دهد که سازمان هواپیمایی کشور نیز چندان بی علاقه به افزایش تعداد و کثرت ایرلاین ها در ایران نیست.

سوال اساسی دیگر این است که چرا دولت و سازمان میراث فرهنگی از «ایران ایر» به عنوان نشنال کریر(ایرلاین ملی) همانند اقدامی که در ترکیه برای ترکیش ایرلاین رخ می دهد حمایت نمی کند که امروز طاهر عبدالحی مدیر عامل این ایرلاین ملی اعلام کند ۴۳ هزار میلیارد تومان ظرف ۱۱ سال، برای ۱۳ فروند هواپیمای ATR، دو فروند ایرباس A۳۳۰ و یک فروند ایرباس A۳۲۱ بدهکار است.

اما حرمت‌الله رفیعی رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی در پاسخ به این پرسش که سازمان هواپیمایی اعلام کرده است تلاش خواهد کرد تا تاسیس ایرلاین‌ها را ساماندهی کند گفت: وجود تعداد زیاد ایرلاین‌ها یک معضل بزرگ برای صنعت هوایی کشور است.

او ادامه داد: در آمریکا، روسیه، هند و چین با این وسعت و کثرت جمعیت و نشست و برخاست هواپیما‌ها در فرودگاه های این کشورها، گزارش‌ها نشان می‌دهد که تعداد ایرلاین‌ها در این کشور‌ها به تعداد انگشتان دست نمی‌رسد. اما در ایران مشاهده می‌کنید که تعداد زیادی مجوز ایرلاین صادر شده است.

پدیده جدید تاسیس ایرلاین برای همان استان

رفیعی تاکید کرد: الان هم یک پدیده جدیدی رخ داده است که هر استان باید یک ایرلاین برای همان استان داشته باشد. هر نهاد و هر سازمانی باید یک ایرلاین داشته باشد.

رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی تصریح کرد: دوستانی که ایرلاین دار هستند چند سال سابقه فعالیت در صنعت هوایی دارند و روزی که فعالیت خود را آغاز کردند چه میزان سرمایه داشتند؟ الان از کنار همین ایرلاین داری بنگاهداری دارند و باشگاه‌های ورزشی و هتل داری می‌کنند.

او در پاسخ به این پرسش که مدیر عامل ایران ایر اعلام کرده است که بهای بلیت هواپیما همین الان هم پایین است و ماهانه چند صد میلیارد تومان حقوق پرسنل این ایرلاین می شود گفت: برخی از مسئولان مطالبی را مطرح می‌کنند و وقتی ما نگاه می‌کنیم می‌بینیم که یک ایرلاین هست که خصوصی است و از روزی که آمده ایرلاین هوایی را خریداری کرده و شاید با دو یا سه هواپیما و امروز بالغ بر ۲۰ هواپیما دارد.

ایران ایر با ۱۰ فروند هواپیما و ۱۰ هزار پرسنل

او ادامه داد: اما متاسفانه ایرلاین ملی ایران نگاه می‌کنیم می‌بینیم که تعداد ناوگان او هر روز کمتر و فرسوده‌تر می‌شود و هر روز بر پرسنل آن افزوده‌تر می‌شود. نمی‌شود که با ۱۰ فروند هواپیما ۱۰ هزار پرسنل داشته باشید و با این تعداد هواپیما ارتزاق کنند. معلوم است که نمی‌توانید. مردم که نباید هزینه سوء مدیریت را بدهند. اگر نمی‌توانید چرا مسئولیت را می‌پذیرید. در جایگاهی قرار گرفته‌اند که تعداد پرسنل و تعداد هواپیمای فعال مشخص است. مگر به ازای هر هواپیما چه تعداد پرسنل نیاز است که داشته باشند.

رفیعی در پاسخ به این پرسش که مدیر عامل ایران ایر نیز حق دارد چرا که معتقد است که ۴۳ هزار میلیارد تومان ظرف ۱۱ سال، برای ۱۳ فروند هواپیمای ATR، دو فروند ایرباس A۳۳۰ و یک فروند ایرباس A۳۲۱ بدهکار است و ماهانه فقط ۶۰۰ میلیارد تومان حقوق پرسنل می دهد خاطر نشان کرد: وقتی نمی‌توانند ۱۰ هزار پرسنل را اداره کنند طبیعتا باید هم بلیط هواپیما پایین باشد. یک قیمتی را تعیین کنند و یک سال و یا دو سال بهای بلیط را روی همان قیمت نگه دارند این باید مشخص باشد نه اینکه مردم هر روز با نوسان قیمت مواجه شوند و افزایش قیمت را تحمل کنند.

رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی تاکید کرد: هنوز بعد از این همه سال متولی تعیین بلیت هواپیما مشخص نیست. شرکت‌های هواپیمایی اعلام می‌کند ما تعیین کننده نرخ بلیت هواپیما هستیم و باید افزایش را اعمال کنیم. نهاد ناظر که همانا سازمان هواپیمایی است اعلام می‌کند ما باید افزایش بلیت را اعمال کنیم. شورای عالی هواپیمایی اعلام می‌کند که ما باید رشد نرخ بلیت را اعلام کنیم. سازمات تعزیرات نیز اعلام می‌کند که ما باید رشد نرخ بلیت هواپیما را انجام دهیم. از سوی دیگر هم سازمان حمایت از مصرف کننده نیز اعلام می‌کند ما متولی تعیین قیمت بلیت هواپیما هستیم.

سازمان هواپیمایی کشوری کارمند نظارتی است تا نهاد نظارتی

او ادامه داد: آشفتگی بازار موجب شده تا سوداگران به راحتی هر مدلی که می‌خواهند قیمت بلیت هواپیما را تعیین کنند. مردم این وسط آسیب می‌بینند. نهاد ناظر که همانا سازمان هواپیمایی کشوری است نظارت خود را رها کرده است و کارمند نظارتی است تا نهاد ناظر. باید نظارت را انجام دهد و مدافع حقوق مردم باشد.

رفیعی در پاسخ به این پرسش که آیا آماری وجود دارد که بعد از رشد قیمت بلیت هواپیما سفر‌های گردشگری تا حدود زیادی کاهش یافته باشد؟ گفت: حق مردم ایران نیست که در حداقل‌ها به سر ببرند چرا که تنها صنعتی که قرآن بیش از ۲۰ بار به آن دستور داده سفر است. و اتفاقا ۴ بار هم در مورد آن مواخذه می‌کند سفر است. متاسفانه از سفر و ورود گردشگر به کشور غافل هستیم. به هر حال پس از افزایش شدید قیمت بلیت هواپیما سفر‌های گردشگری به‌شدت کاهش یافته و این موضوع آسیب جدی به این بخش وارد کرده است.

او با اشاره به اینکه با رونق گردشگری می‌توان کشور را اداره کرد تصریح کرد: گردشگری ظرفیتی است که هم در آموزه‌های دینی و هم در بیانات رهبر معظم انقلاب بر آن تأکید شده و می‌تواند نقش مؤثری در اداره کشور داشته باشد، اما متأسفانه به دلیل ضعف مدیریت از این ظرفیت غفلت شده است. مشکل اداره گردشگر نداریم بلکه مدیران لایق و دلسوزی نداریم و باعث شده گردشگر چه به لحاظ خروج و چه به لحاظ ورود کاهش یابد.

به گزارش اقتصادران، عبدالحی در  نشست خبری نمایشگاه حمل و نقل با بیان اینکه پروازهای اروپایی ایران ایر به طور کامل متوقف شده‌ است، اظهار داشت: محدوده تحریم‌ها تنها متوجه تحریم خود ایران ایر نمی‌شود و حتی ایرلاین‌هایی که در کشورهای همسایه فعال بودند اجازه جابه‌جایی مسافران ایرانی را به مقاصد اروپایی از مبدا ایران ندارند. این موضوع را از مسیر حقوقی دنبال می‌کنیم و حل این مشکل به دیپلماسی سنگین نیاز دارد.

وی تاکید کرد: در حال حاضر دو فروند هواپیمایی که خریداری کرده‌ایم بازداشت شده است  و با وجود ۲۰ فروند هواپیما، بخش عمده‌ای از پروازها فقط با ۸ فروند هواپیما انجام می‌شود.

سرپرست ایران ایر تاکید کرد: ایران ایر  ۱۵ میلیون دلاری به فرودگاه‌های استانبول، نجف، دبی، جدهو مدینه بدهکار است و هنوز هم مشکلات پروازها به استانبول برطرف نشده و برای ازسرگیری این پروازها طی هفته آینده رایزنی‌هایی در حال انجام است، همچنین مشکلات مالی و بدهی‌های تاریخی شرکت به حدود ۴۳ هزار میلیارد تومان رسیده است که ناشی از درآمد-هزینه نامتعادل طی ۱۱ سال گذشته است.

به گزارش اقتصادران، پس از اعمال تحریم‌های اتحادیه اروپا پروازهای ایران‌ایر به مقاصد اروپایی قطع شد اما در کمتر دو ماه شرکت هواپیمایی دیگری این پروازها را ازسر گرفت.

سید رضا موسوی، مدیرعامل شرکت ایران‌ایر تور درباره آغاز پروازهای اروپایی اظهار داشت: از 12 بهمن ماه اولین پرواز اروپایی به پاریس راه ‌اندازی می‌شود.

وی درباره ناوگان هوایی این شرکت برای راه‌اندازی پروازهای اروپا و دریافت مجوزهای اروپایی گفت: از سه سال گذشته به دنبال راه‌اندازی پروازهای اروپا بودیم و مجوز TCO را از اتحادیه اروپا دریافت کرده‌ایم.اتحادیه اروپا بازرسان خود را جهت بازرسی ناوگان ما و تطابقت هواپیماها با استانداردهای اروپایی اعزام کرد و مورد پذیرش مجورهای بین‌المللی بودند.

مدیرعامل با بیان اینکه روزهای دوشنبه و جمعه هر هفته پروازهای پاریس را برقرار می‌کنیم، ادامه داد: هواپیمای ایرباس 310 این پروازها را انجام می‌دهند. تا پایان سال 3 الی 4 مقصد اروپایی هم به برنامه پروازی اضافه خواهد شد. مقاصد آلمان، اسپانیا و ایتالیا هم در برنامه پروازی قرار خواهند گرفت.

موسوی افزود: توانستیم ناوگان را توسعه دهیم و تعداد ناوگان را به 17 فروند هواپیما افزایش دادیم و ایرباس 310 که پروازهای اروپایی را انجام می‌دهد ظرفیت جابه‌جایی 250 مسافر را دارد و پیش بینی می‌شود که ضریب اشغال صد درصد باشد.

به گزارش اقتصادران، طبق اطلاعات جدید، خرید چندین موتور هواپیما از یک شرکت صوری با قیمتی حدود ۲ برابر ارزش واقعی توسط تعدادی از مدیران این شرکت هواپیمایی و کارگزاری فروش چارتری بلیط‌های پروازی آن، سوالات و ابهامات زیادی را در مورد مدیریت و نظارت بر این شرکت به وجود آورده است.

اخبار حاکی از آن است که مدیرعامل و معاون بازرگانی یک شرکت هواپیمایی با حمایت یکی از اعضای هیئت مدیره مجموعه بالادستی خود، بدون انجام تشریفات قانونی و بررسی‌های معمول، برای خرید موتور‌های هواپیما از یک شرکت کاغذی، بدون دریافت هیچ‌گونه ضمانت‌نامه‌ای برای خرید اقلام موردنظر، اقدام کرده‌اند؛ آن هم در شرایطی که این شرکت هواپیمایی با بحران‌های مالی جدی مواجه است. این درحالی است که این شرکت هواپیمایی در پاسخ به نقد وارد شده پیرامون خرید این موتور ها از یک شرکت بی شناسنامه صوری مطرح کرده است که تمام خرید‌های مرتبط با موتور هواپیما، قطعات و… در این شرکت هواپیمایی، پس از انجام کارشناسی‌های لازم، به تایید مراجع ذی صلاح رسیده و بر اساس قوانین و مقررات انجام شده است، اما به نظر می رسد این پاسخ از اقناع کنندگی کافی برخوردار نیست.

بلیط چارتری در دست نزدیکان آقای مدیرعامل!

همچنین، از دیگر بررسی‌های شبه انگیز، فروش چارتری بلیط‌های پروازی این شرکت هواپیمایی است که به یک شرکت از شرکت‌های زیرمجموعه یک هلدینگ ها واگذار شده است.

این شرکت نیز ظاهراً این کارگزاری فروش را به فرزند مدیرعامل همان شرکت هواپیمایی یاد شده، منتقل کرده است. در مقابل این شرکت در پاسخ به شبهه مطرح شده پاسخ داده است که این اقدام بر اساس آیین نامه معاملات صندوق بازنشستگی کشوری با رعایت تمام شرایط قانونی و ضرورت رعایت اصل هم افزایی انجام شده و هیچگونه تخلفی در این زمینه رقم نخورده است.

از نهادهای نظارتی خبری نیست؟

حال طبق اطلاعات به‌دست‌آمده، مدیرعامل هلدینگ واسطه گر اقدام به برکناری تعدادی از افراد دخیل در پرونده کرده و پرونده را جهت پیگیری قضائی به دستگاه‌های نظارتی ارسال کرده است که یکی از افراد دخیل در این تخلف، ازاعضای هیئت مدیره یکی از صندوق های بازنشستگی کشور که ارتباطی دیرینه نیز با سرپرست جدید این صندوق، دارد.

گمانه زنی‌هایی پیرامون نقش موثر این فرد و برخی دیگر از مسئولان در برکناری مدیرعامل هلدینگ واسطه گر در روز‌های آینده از سمت خود، با هدف ایجاد انحراف در مسیر رسیدگی به این پرونده، مطرح شده است.

به نظر می رسد در راستای رسیدگی و شفافیت بیشتر لازم است که هر چه سریع‌تر دستگاه‌های نظارتی با ورود به جزئیات پرونده و البته تبعات آن، تمامی افراد دخیل در این تخلف را عزل کنند تا جلوی هرگونه سوءاستفاده بیشتر گرفته شود.