به گزارش اقتصادران، باتوقف تعرفههای امریکا بالاخره شرایط بورسهای جهانی تغییر کرد و این بازارها توانستند چند روزی مجدد روند سبز را تجربه کنند؛ اما همچنان سایه این تعرفهها روی بورسهای جهان وجود دارد و احتمالا تا مدتی بورسهای جهانی روند نوسانی را تجربه کنند.
چهارشنبه، بازارهای سهام اروپا پس از شروعی قدرتمند در ابتدای هفته دچار افت شدند. این کاهش عمدتا تحت تاثیر هشدار شرکت بزرگ تراشهسازی ASML رخ داد که اعلام کرد اعمال تعرفههای جدید از سوی ایالات متحده، ابهامهایی جدی درباره چشمانداز درآمدی این شرکت در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ایجاد کرده است.
بررسی شاخص پاناروپایی STOXX ۶۰۰ نشان میدهد که پس از دو روز رشد متوالی، این شاخص با افت ۱,۳ درصدی روبهرو شد. همزمان، سهام شرکت ASML که بزرگترین تامینکننده تجهیزات ساخت تراشه در اروپا بهشمار میرود، با کاهش ۶.۵ درصدی بزرگترین فشار را بر این شاخص وارد کرد
بهگفته «ایپک اوزکاردسکایا»، تحلیلگر ارشد بانک سوییس کویت، گسترش جنگ تعرفهای میان ایالات متحده و چین فراتر از اعمال تعرفه مستقیم، زنگ خطری برای بازارهای جهانی است. او هشدار داد که در صورت اتخاذ اقداماتی مانند کنترل صادرات از سوی چین، صنایع وابسته به عناصر خاکی کمیاب و مواد اولیه تجهیزات تراشهسازی بیشترین آسیب را خواهند دید. در همین راستا، سهام شرکتهای نیمههادی دیگر از جمله ASM International، BE Semiconductor، Soitec، Infineonو STMicroelectronics نیز با افت تا هفت درصد روبه رو شدند. این روند نزولی باعث شد شاخص گروه فناوری اروپا نیز کاهشی معادل ۳,۱ درصد را ثبت کند و این بخش در صدر بخشهای زیانده بازار قرار بگیرد.
سایر شاخصهای معتبر منطقهای از جمله DAX آلمان، CAC فرانسه، IBEX اسپانیا و FTSE بریتانیا همگی بین ۰,۸ تا ۱.۲ درصد کاهش را تجربه کردند. در مقابل، بخشهای دفاعی همچون خدمات شهری، صنایع غذایی و نوشیدنی و مخابرات،با اندکی رشد، در منطقه مثبت معامله شدند.
این وضعیت در حالی رخ داده که ادامه جنگ تجاری آغاز شده توسط دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق ایالات متحده، هفته گذشته بازار اروپا را به پایینترین سطح در یک ماه اخیر رساند و اکنون سرمایهگذاران توجه خود را معطوف به فصل انتشار گزارشهای مالی شرکتها دارند تا تاثیر تحریمها و تعرفهها بر عملکرد اقتصادی را ارزیابی کنند.
بر مبنای دادههای جمعآوری شده توسط LSEG، فضای کلی سودآوری شرکتهای اروپایی نیز تحت تاثیر افزایش ابهام ناشی از تعرفهها بدتر شده است. برآوردها نشان میدهد سودآوری سهماهه نخست شرکتها تا سه درصد کاهش یابد؛ رقمی که نسبت به پیشبینی هفته گذشته (کاهش ۲,۲ درصدی) افتی جدیتر را نشان میدهد. در عین حال، نگاهها به سمت نشست سیاستگذاری بانک مرکزی اروپا در روز پنجشنبه دوخته شده است؛ جایی که بازارها انتظار دارند نرخ بهره تا ۲۵ واحد پایه کاهش یابد، موضوعی که میتواند بر روند آینده بازارها تاثیرگذار باشد. در بازار سهام، شرکت Bunzl توزیعکننده بزرگ تدارکات تجاری بریتانیا، با افت ۲۳ درصدی، بیشترین کاهش را در میان شرکتهای STOXX تجربه کرد. علت سقوط سهام این شرکت، کاهش پیشبینی عملکرد سال ۲۰۲۵ و توقف برنامه خرید سهام به دلیل فشارهای اقتصادی ناشی از عدم اطمینان کلی، بهویژه در شاخه کسبوکار امریکای شمالی عنوان شده است.
افزایش شاخصهای بورسی ایالات متحده با معافیتهای موقت تعرفهای
در همین حال، بازار سهام ایالات متحده دوشنبه را با رشد قابل توجهی به پایان برد. این روند صعودی زمانی سرعت گرفت که دولت ترامپ اعلام کرد برخی از تعرفههای گمرکی بر واردات تلفنهای هوشمند، رایانهها و دیگر محصولات الکترونیکی از چین، موقتا معاف خواهند شد.
بر اساس دادههای معاملاتی، شاخص داو جونز با رشد ۳۱۲ واحدی معادل ۰,۷۸ درصد، شاخص S&P ۵۰۰ با افزایش ۰.۷۹ درصدی و نزدک کامپوزیت با رشد ۰.۶۴ درصدی معاملات خود را به پایان رساندند.
بهدنبال اعلامیه اداره گمرک و حفاظت از مرزهای ایالات متحده در اواخر روز جمعه مبنی بر معافیت برخی کالاهای الکترونیکی وارداتی از چین از تعرفههای جدید، بازار سهام امریکا در آخر هفته گذشته شاهد روند صعودی بود. این معافیتهای تعرفهای پس از آن در دستور کار قرار گرفت که دولت دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا، تعرفهای ۱۴۵ درصدی بر طیف گستردهای از واردات چین وضع کرد.
هرچند این تصمیم منجر به رشد چشمگیر سهام بزرگ فناوری از جمله شرکت اپل شد – بهطور مثال ارزش سهام اپل دوشنبه ۲.۲ درصد افزایش یافت – اما این معافیتها واردات مشمول تعرفههای ۲۰ درصدی، بهدلیل نقش چین در تجارت فنتانیل را پوشش نمیدهد و همچنان محدودیت برای برخی کالاها باقی است.
با وجود شتاب بازار و روندی افزایشی در ارزش سهام، ابهام و نابسامانی درخصوص آینده جنگ تجاری امریکا و چین همچنان پابرجاست. هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی، روز یکشنبه تصریح کرد این معافیتها برای کالاهای الکترونیکی صرفا موقتی و کوتاهمدت است و این گروه محصولات بهزودی با تعرفههای جدیدی بهویژه در بخش نیمههادیها مواجه خواهند شد.
لوتنیک در گفتوگو با شبکه ABC News بیان داشت: پالکترونیکها فعلا از تعرفههای متقابل معاف شدهاند، اما به زودی در چارچوب محدودیتهای نیمههادیها قرار میگیرند؛ اقدامی که پیشبینی میشود طی یک یا دو ماه آینده عملی شود.
دولت ترامپ همچنین در حال بررسی معافیتهای تعرفهای کوتاهمدت برای صنعت خودرو و قطعات است. در همین راستا، ترامپ اعلام کرد تعرفه ۲۵ درصدی روی خودروهای وارداتی از سوم آوریل اجرایی شده و قطعات خودرو نیز حداکثر تا سوم ماه مه مشمول خواهند شد. این اظهارات موجب شد بهای سهام شرکتهای بزرگ خودروسازی نظیر فورد، استلانتیس و جنرال موتورز هرکدام بیش از سه درصد رشد کنند.
تردیدها در چشمانداز اقتصادی
اگرچه برخی امید دارند توقف موقت تعرفهها رشد بازار را تقویت کند، اما نگاه بدبینانه در میان اقتصاددانان و فعالان بازار غالب است. تحلیلگران مورگان استنلی تاکید کردند که هرگونه تاخیر یا تعلیق کوتاهمدت، جای حذف کامل تعرفهها را نخواهد گرفت. به گفته آنان، عدماطمینان بلندمدت میتواند بر هزینهها و برنامههای اشتغال بنگاهها تاثیر منفی جدی بگذارد.
دیوید سولومون، مدیرعامل گلدمن ساکس، نیز در بیانیهای نسبت به افزایش نشانههای کاهش رشد اقتصادی هشدار داد و گفت: امروز با محیط عملیاتی کاملا متفاوتی نسبت به ابتدای سال مواجهیم. نگرانیها بابت عدماطمینان کوتاه و بلندمدت، قدرت تصمیمگیری موثر را از فعالان اقتصادی سلب کرده است.
ری دالیو، میلیاردر سرشناس و مدیر صندوق تامینی، در گفتوگو با NBC نیوز هشدار داد سیاست تعرفهای ترامپ امریکا را به آستانه رکود یا حتی شرایطی بدتر از رکود نزدیک کرده است. او گفت: ما به نقطه تصمیم رسیدهایم و اگر این بحران بهدرستی مدیریت نشود، باید نگران اتفاقی فراتر از رکود باشیم.