برچسب: زنان سرپرست خانوار

  • زنان سرپرست خانوار، قربانیان خاموش جنگ

    زنان سرپرست خانوار، قربانیان خاموش جنگ

    به گزارش اقتصادران، نگین خاک‌رنگین با اشاره به تاثیر جنگ بر روی قدرت خرید و سطح درآمد زنان سرپرست خانوار، اظهار کرد: خانوارهای زن‌سرپرست تحت پوشش، پیش از جنگ نیز در دهک‌های یک تا پنج اقتصادی قرار داشتند و در شرایط جنگ با بحران‌های چندگانه‌ای روبرو شده‌اند. با توجه به اینکه اکثریت این زنان مشاغل غیررسمی و خانگی (بافتنی، خیاطی، تولیدات غذایی) دارند، جنگ با تعطیلی بازارهای فروش، اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مشتریان، ضربه‌ای مستقیم به درآمد خانواده‌های آنان وارد کرده است.

    وی ادامه داد: از سوی دیگر، تعطیلی مدارس و افزایش ساعات حضور فرزندان در منزل، نقش مراقبتی مادران را پررنگ‌تر کرده و این زنان را از فرصت‌های کاری دور نگه‌داشته و هم‌زمان، افزایش هزینه‌های جاری زندگی، فشار اقتصادی را در این خانواده‌ها بیشتر کرده است؛ در واقع، جنگ تنها یک بحران امنیتی نبوده، بلکه بحرانی اقتصادی-اجتماعی است که زنان سرپرست خانوار را در خط مقدم آسیب‌پذیری قرار داده است.

    مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده سازمان بهزیستی کشور تاکید کرد: با توجه به این موارد سازمان بهزیستی مبلغ ۱۲۱ میلیارد تومان اعتبار با رویکرد «مدیریت مورد در بحران» در اختیار استان‌ها قرار داده که اولویت‌های پرداخت با تأمین معیشت، سرپناه، دارو، ملزومات بهداشتی، شیرخشک با اولویت ویژه خانوار آسیب‌دیده از جنگ و خانوارهای دارای عضو معلول، سالمند، بیمار خاص یا فرزند زیر دو سال است.

    خاک‌رنگین همچنین در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر جنگ بر دسترسی زنان سرپرست خانوار به آموزش و فرصت‌های شغلی و اقدامات توانمندسازی اقتصادی نیز اینگونه توضیح داد: به طور قطع، جنگ دسترسی زنان سرپرست خانوار به آموزش و بازارهای کاری را محدود کرده است؛ تعطیلی مدارس و مراکز آموزشی، اختلال در سیستم‌های ثبت‌نام و از دست‌رفتن فرصت‌های شغلی، فشار مضاعفی بر این زنان وارد کرده است. با این حال، سازمان بهزیستی در حوزه ارائه خدمات شغلی، آموزشی و کارآفرینی با قوت تمام ادامه می‌دهد و هم‌زمان، برنامه ویژه‌ای برای ترمیم معیشت این عزیزان در دست اجرا دارد که شامل اختصاص ۱۲۱ میلیارد تومان اعتبار با رویکرد «مدیریت مورد در بحران» است.

    وی در توضیح بیشتر یادآور شد: این ترکیب از خدمات حمایتی، توانمندسازی شغلی و ترمیم معیشتی، نشان‌دهنده تعهد ما به افزایش تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی خانوارهای زن‌سرپرست در دوران بحران است.

    مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده سازمان بهزیستی کشور در ادامه مهم‌ترین چالش‌های پیش روی زنان سرپرست خانوار در شرایط کنونی را شامل سه محور اصلی «چالش اقتصادی»، «چالش جا به جایی» و «چالش محیطی و ارتباطی» عنوان کرد و گفت: با تورم، افزایش هزینه‌های معیشتی، تعطیلی مشاغل خانگی و کاهش قدرت خرید مشتریان همراه رخ داده است. از سوی دیگر با توجه به مشکلات یاد شده جابه جایی و اسکان موقت در مکان‌های امن برای این خانواده‌ها محدودتر است.

    وی همچنین درباره «چالش محیطی و ارتباطی» بیان کرد: تعطیلی مدارس، مشکلات نظارت آموزشی و دسترسی به آموزش مجازی در کنار مسائل مربوط به فضای فیزیکی مسکن، داشتن عضو بیمار و از کار افتاده و چالش‌های اقتصادی خانواده‌ها و ضعف شبکه اجتماعی این گروه را در معرض چالش‌های ارتباطی مانند تعارضات خانوادگی قرار می‌دهد.

  • سایه سنگین جنگ بر زنان سرپرست خانوار / تبعات تعطیلی واحدهای تولیدی و بیکارشدن زنان

    سایه سنگین جنگ بر زنان سرپرست خانوار / تبعات تعطیلی واحدهای تولیدی و بیکارشدن زنان

    به گزارش اقتصادران، سایه جنگ میان ایران و اسرائیل بر سر مردم سنگینی می‌کند و دود و صدای موشک‌ها، آرامش شهری، چون تهران را در خود فرو برده، اما گروهی از شهروندان هستند که بیش از دیگران در معرض فرسایش اقتصادی و اجتماعی قرار دارند؛ زنان سرپرست خانوار که سال‌هاست بدون حضور یک شریک یا حمایت نهادی، بار معیشت خانواده را به دوش می‌کشند، حالا در میانه این بحران جدید، بیش از همیشه در تنگنای معیشتی قرار گرفته‌اند.

    اواخر سال گذشته، زهرا بهروز آذر، معاون امور زنان و خانواده عنوان کرد که حدود ۵ میلیون زن سرپرست خانوار در کشور داریم. این زنان مسئول مستقیم تأمین معیشت خانوار خود هستند و بسیاری از آنها در مشاغل خدماتی، کارگری، فروشندگی، نظافت منازل، تولیدات خانگی یا دست‌فروشی مشغول به کار بودند، مشاغلی که به شدت از نوسانات اجتماعی و تعطیلی‌های ناشی از شرایط بحرانی آسیب‌پذیرند.

    با آغاز درگیری مستقیم نظامی میان ایران و اسرائیل و به‌ویژه پس از حملات هوایی اخیر، بسیاری از مراکز تجاری، خدماتی، تولیدی و حتی حمل‌ونقل عمومی در شهر‌های بزرگ ایران، به ویژه تهران، به حالت تعطیل یا نیمه‌تعطیل درآمدند. این شرایط باعث شد میزان مراجعه مشتریان به مشاغل کوچک به شدت کاهش یابد. این مسئله مستقیما بر درآمد زنان سرپرست خانوار تأثیر گذاشته است؛ زنانی که اغلب نه قرارداد رسمی دارند و نه پوشش بیمه‌ای.

    آخرین آمار سازمان تامین اجتماعی نشان می‌دهد کل بیمه‌شدگان اجباری این سازمان در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۶ میلیون نفر بوده است؛ اگر این رقم را در کنار جمعیت فعال کشور یعنی حدود ۲۴ میلیون و ۲۹۵ هزار نفر در زمستان ۱۴۰۳ قرار دهیم، یعنی بیش از ۱۰ میلیون از جمعیت فعال کشور تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی نبوده‌اند. از تعداد زنان سرپرست فاقد بیمه آمار دقیق و به‌روزی در دست نیست، اما براساس آنچه محمدباقر قالیباف در سال ۱۴۰۰ عنوان کرده است، ۵۲ درصد از جمعیت ۵ میلیونی این زنان، فاقد بیمه و مستمری هستند و ۳۸ درصد هم جزو سه دهک پایین جامعه هستند و قریب به یک میلیون نفر از زنان سرپرست خانواده هم تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند. بنابراین در شرایط بحران، امکان بهره‌مندی از بیمه بیکاری، درمان رایگان یا خدمات حمایتی را ندارند و در این وضعیت بحرانی(جنگ ایران و اسرائیل)، که حتی افراد شاغل در اقتصاد رسمی نیز نسبت به آینده اقتصادی خود دچار اضطراب شده‌اند، چنین زنانی با محرومیت از حداقل امنیت شغلی و اقتصادی، هر روز به مرز فروپاشی معیشتی نزدیک‌تر می‌شوند.

    تعطیلی واحد‌های تولیدی کوچک، تعلیق موقت فعالیت تعاونی‌های محلی، کاهش تقاضا در بازار‌های خرد و محدودیت‌های عرضه کالا، به معنای از دست رفتن فرصت‌های ناپایدار اقتصادی برای این زنان است. اگر در گذشته برخی از آنها می‌توانستند با فروش محصولات خود از طریق شبکه‌های اجتماعی، درآمدی جزئی، اما مستمر داشته باشند، اکنون با رخ دادن شرایط جنگی و محدودیت‌های اینترنتی، این امکان نیز تا حد زیادی از بین رفته است.

     

    از سوی دیگر با شعله‌ورتر شدن آتش جنگ، تشکل‌های مردم‌نهاد و خیریه‌هایی که طی سال‌های گذشته بخشی از خلا‌های حمایتی را پوشش می‌دادند، دیر یا زود با بحران‌های مالی و کمبود منابع مواجه خواهند شد. از سوی دیگر، فقدان دسترسی به بانک اطلاعاتی دقیق از زنان سرپرست خانوار باعث شده برنامه‌ریزی برای مداخلات اضطراری کارآمد نباشد. بسیاری از این زنان در سامانه‌های رسمی ثبت نشده‌اند و تحت پوشش هیچ نهادی نیستند. این وضعیت به‌ویژه در شرایط اضطراری نظیر جنگ یا بلایای طبیعی، مانع جدی در مسیر ارائه خدمات حمایتی هدفمند است.

    جنگ ناجوانمردانه اسرائیل علیه ایران پیامد‌هایش را بیشتر بر دوش گروه‌هایی می‌گذارد که جزو جامعه آسیب پذیر کشور محسوب می‌شوند. جنگ فقط در جبهه نظامی رخ نمی‌دهد؛ جبهه‌ای دیگر، ساکت، اما پرمخاطره، در خانه‌های کوچک و بی‌پناه این زنان در جریان است. نادیده گرفتن آنها در برنامه‌ریزی‌های جنگی، می‌تواند به فاجعه‌ای بی‌صدا، اما گسترده در بطن جامعه ایران منجر شود؛ فاجعه‌ای که پیامد‌های اجتماعی و اقتصادی‌اش، حتی پس از خاموشی موشک‌ها و آتش جنگ، سال‌ها باقی خواهد ماند.

  • زنان، پرچمدار مشاغل خانگی شدند / سهم 80 درصدی زنان در اشتغال خانگی

    زنان، پرچمدار مشاغل خانگی شدند / سهم 80 درصدی زنان در اشتغال خانگی

    به گزارش اقتصادران، مشاغل خانگی هر نوع فعالیت اقتصادی است که در فضای منزل و با سرمایه اندک قابل راه اندازی است. این شغل ها به دلیل ماهیت خود به فضای زیادی نسبت به سایر کسب و کارها نیاز ندارند و عمده گروه های هدف مشاغل خانگی را زنان سرپرست خانوار، کارافرینان، معلولان، بازنشستگان و روستاییان تشکیل می دهند.

    طبق اعلام معاون اشتغال وزیر کار، بیش از ۳۵ درصد اشتغال ایجادی در سامانه رصد اشتغال و ۸۰ درصد اشتغال ایجادی حوزه مشاغل خانگی متعلق به زنان بوده است.

    مطابق آمارها ۱۵ تا ۲۳ درصد اشتغال در کشورهای توسعه یافته متعلق به مشاغل خانگی است و در ایران نیز طی چند سال گذشته برای ارتقای سهم مشاغل خانگی در اقتصاد تلاش‌های بسیاری صورت گرفته به نحوی که در دولت سیزدهم با هدف تقویت و توسعه هرچه بیشتر مشاغل خانگی مدت زمان صدور مجوزهای فعالیت این دسته مشاغل به سه روز کاهش یافت و بیش از ۹۵ درصد مجوزها به شکل ثبت‌محور صادر شد تا ضمن رفع موانع تولید در بخش اشتغال خانگی، متقاضیان کسب و کارهای خانگی با انگیزه بیشتر به این حوزه ورود کنند.

    طبق اعلام رئیس دبیرخانه ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی وزارت کار، بیش از ۹۳ درصد هدف‌گذاری ایجاد اشتغال در حوزه مشاغل خانگی طی دولت سیزدهم محقق شده و بیش از ۱۴۰ هزار فرصت شغلی از ابتدای سال تاکنون در حوزه اشتغال خانگی ایجاد شده است.

    به گفته وی هدفگذاری وزارت کار برای سال جاری ایجاد ۱۵۰ هزار شغل خانگی است که ۱۵ درصد از کل بازار ایجاد یک میلیون فرصت شغلی تا پایان سال را شامل می‌شود.این رقم در سال گذشته ۱۰۳ هزار شغل خانگی بود و معادل ۱۰ درصد یک میلیون فرصت شغلی محقق شد.

    زنان در بحث توسعه مشاغل خانگی سهم بسزایی داشته‌اند به نحوی که یکی از عوامل موثر در رونق مشاغل خانگی و افزایش مشارکت اقتصادی حضور زنان بوده و بیش از ۸۰ درصد تسهیلات پرداختی، صدور مجوز و ایجاد اشتغال در حوزه مشاغل خانگی به زنان اختصاص دارد.

    محمود کریمی بیرانوند ـ معاون اشتغال وزارت کار – با تایید مشارکت زنان در حوزه مشاغل خانگی و اشتغال ایجادی گفته است: بیش از ۳۵ درصد اشتغال ایجادی در سامانه رصد اشتغال و ۸۰ درصد اشتغال ایجادی حوزه مشاغل خانگی متعلق به حوزه زنان است.

    وی گفت: طبق آمار درگاه مرکز آمار ایران نرخ مشارکت زنان از ۱۳.۱ درصد در  سال ۱۴۰۱ به ۱۴.۴ درصد رسیده و نرخ بیکاری کل زنان از ۱۵.۷ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۱۴.۲ درصد کاهش پیدا کرده است.

    طبق آمارها نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان زن از ۲۲.۶ درصد به ۱۹.۴ درصد و نرخ بیکاری زنان جوان ۱۵ تا ۲۴ سال از ۳۷.۹ درصد به ۲۸.۹ درصد رسیده که نشان از رونق بازار کار زنان دارد.

    کریمی بیرانوند با بیان اینکه نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان زنان از ۲۲.۶ درصد به ۱۹.۴ درصد رسیده است،‌اظهار کرد: نرخ بیکاری زنان جوان ۱۵ تا ۲۴ سال از ۳۷.۹ درصد به ۲۸.۹ درصد رسیده است و این نتایج نشان از رونق بازار کار زنان دارد.

    در حال حاضر بیشتر بانک‌هایی که با وزارت کار در بحث اعطای تسهیلات مشاغل خانگی همکاری می‌کنند، عملکرد خوبی داشته‌اند و دو بانک رفاه کارگران و بانک توسعه تعاون در صدر بانک‌ها قرار دارند.

    سال گذشته مبلغ ۳۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای ایجاد اشتغال خانگی در بودجه ۱۴۰۱ اختصاص پیدا کرد که با کمک بانک مرکزی و بانک‌های عامل بیش از ۹۰ درصد تسهیلات مذکور پرداخت شد. امسال این مبلغ با ۳۳ درصد رشد به ۴۰۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت که طبق اعلام معاونت اشتغال وزارت کار در نیمه دوم امسال هزار میلیارد تومان دیگر برای تقویت منابع وام مشاغل خانگی از سوی بانک مرکزی اختصاص یافت که جمعا به ۵۰۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است.

    به گزارش اقتصادران، یکی از عواملی که به توسعه مشاغل خانگی و افزایش مشارکت اقتصادی در کشور کمک کرد بحث حضور زنان بود. برابر آمارها نرخ بیکاری در پاییز امسال در کانال ۷ درصد قرار گرفت و مشاغل خانگی به نوعی با افزایش مشارکت زنان در تحقق این هدف به کمک آمدند. علیرغم آنکه در بحث مشاغل خانگی هیچگونه تفکیک جنسیتی وجود ندارد، اما زنان اصلی‌ترین جامعه هدف طرح مشاغل خانگی هستند که در بحث دریافت مجوز و تسهیلات و اشتغال ایجادی سهم بالایی را به خود اختصاص داده‌اند تا جایی که طبق آمارها بیش از ۸۰ درصد کسانی که وام و تسهیلات مشاغل خانگی را دریافت کردند، زنان بودند.

  • زنان سرپرست خانوار و افراد کم‌بضاعت، خدمات مشاوره رایگان می گیرند

    زنان سرپرست خانوار و افراد کم‌بضاعت، خدمات مشاوره رایگان می گیرند

    به گرارش اقتصادران، «معصومه توکلی» سرپرست معاونت مشاوره و امور روانشناختی مرکز توسعه پیشگیری درباره طرح ارتقای کیفیت خدمات مشاوره و روانشناختی در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی دولتی گفت: بر اساس نیازسنجی انجام شده از روانشناسان، مشاوران و مراجعین و بمنظور ارتقای کیفیت خدمات مشاوره و روانشناسی، ارتقای سطح دانش و مهارت‌های مشاوران در دستور کار قرار گرفت. به همین منظور در ابتدا اولویت‌های آموزشی تعیین شد و سپس برنامه ریزی آموزشی لازم انجام شد.

    وی ادامه داد: در همین رابطه و به منظور بالا بردن کیفیت خدمات ارائه شده توسط مشاوران، در طول سال چندین دوره آموزشی با حضور اساتید بنام و مطرح در سراسر کشور به صورت منطقه‌ای به مورد اجرا گذاشته می‌شود.

    سرپرست معاونت مشاوره و امور روانشناختی مرکز توسعه پیشگیری در باره بیشترین خدماتی که در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی ارائه می‌شود، تصریح کرد: در این مراکز خدمات مشاوره و روانشناسی در زمینه‌های خانواده، پیش از ازدواج، زوج درمانی، تربیت کودک و نوجوان، بالینی، تحصیلی تربیتی، سالمندی، اعتیاد و… ارائه می‌شود، در برخی از مراکز، دوره‌های آموزشی (از قبیل مهارت‌های زندگی، آموزش پیش از ازدواج، آموزش فرزندپروری، آموزش روابط زوجین و…) نیز برگزار می‌شود.

    توکلی در پاسخ به این سوال که آیا در همین راستا طرح‌های ویژه‌ای برای زنان سرپرست خانوار، افراد در معرض آسیب و سایر گروه‌های هدف سازمان بهزیستی دارید؟ گفت: به منظور ارائه خدمات به زنان سرپرست خانوار و افراد نیازمند و آسیب‌پذیر که بضاعت مالی پرداخت حق‌الزحمه مشاوره را ندارند، خدمات مشاوره در مراکز مشاوره دولتی به صورت رایگان ارائه می‌شود. همچنین جهت دسترسی بیشتر این افراد به خدمات مذکور، از طریق پرداخت یاری برگ به مراکز مشاوره خصوصی تحت نظارت سازمان، خدمات مورد نیاز این عزیزان ارائه می‌شود. همچنین طرح ارائه آموزش‌ها پیش از ازدواج، زندگی خانواده و… نیز برای این عزیزان در حال برنامه‌ریزی و اجرا است.

    وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش در پاسخ به این سوال که از ابتدای سال چه تعداد زوج در سامانه تصمیم ثبت نام کرده‌اند و آیا نسبت به سال گذشته این روند افزایش داشته است یا کاهش، خاطرنشان کرد: تعداد پذیرش سامانه تصمیم در سال ۱۴۰۱ بالغ بر ۱۸۴.۶۶۵ زوج بوده است. در سال ۱۴۰۲ نیز تعداد پذیرش از ابتدای سال تا ۴ دی ماه بالغ بر ۱۳۴.۹۷۷ زوج بوده و این در حالی است که در مدت زمان مشابه نسبت به سال قبل (۱۴۲.۶۷۸) کاهش داشته است که علت این امر راه‌اندازی سامانه میسر توسط قوه قضائیه و خروج حدود ۱۰ استان از سامانه تصمیم و ورود آن‌ها به سامانه مسیر است.

    سرپرست معاونت مشاوره و امور روانشناختی مرکز توسعه پیشگیری درباره عمده مشکلات زوجین که در سامانه تصمیم ثبت نام کرده‌اند، گفت: عمده‌ترین علل طلاق‌های ثبت شده در سامانه تصمیم به ترتیب عبارتند ازعدم تسلط به تکنیک‌های مرتبط با مهارت‌های زندگی، بی‌توجهی، بددهنی، بی‌احترامی، اعتیاد، دروغگویی، عدم رضایت از روابط جنسی و… است.

    توکلی در پاسخ به این سوال که آیا برنامه‌ای برای گسترش مراکز مشاوره در بهزیستی وجود دارد یا خیر؟ تصریح کرد: با توجه به افزایش روزافزون درخواست افراد به دریافت خدمات مشاوره در مراکز مشاوره (اعم از دولتی و غیر دولتی)، برنامه ریزی جهت افزایش تعداد مشاوران و روانشناسان در مراکز و راه اندازی مرکز جدید در استان‌های فاقد مرکز و افزایش مرکز در استان‌های بزرگ انجام شده است.

    وی درباره خدماتی که به زوجین و به ویژه زوجین بی‌بضاعت در این مراکز ارائه می‌شود، توضیح داد: ارائه خدمات مشاوره و روانشناختی و برگزاری دوره‌های آموزشی مهارت آموزی (از قبیل مهارت‌های زندگی، آموزش پیش از ازدواج، مهارت‌های فرزندپروری، آموزش روابط زوجین، حل تعارض و…) برای زوجین بی‌بضاعت در این مراکز ارائه می‌شود.