به گزارش اقتصادران، انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران، به تازگی نخستین گزارش دستمزد و وضعیت کاری روزنامه نگاران را منتشر کرد. دادههای این گزارش بر پایه پیمایش جامع دستمزد و شرایط کاری روزنامه نگاران در ایران تهیه شده است. این پیمایش توسط انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ انجام شد و جامعه آماری آن شامل ۱۶۵ روزنامهنگار از ۲۹ رسانه پرمخاطب کشور، شامل خبرگزاریها، پایگاههای خبری، روزنامهها و مجلات چاپی بود.
بخش مهمی از گزارش منتشر شده از سوی انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران، به بررسی وضعیت دستمزد روزنامه نگاران و بیمه آنها اختصاص یافته است. بررسی این بخش نشان میدهد که خالص دریافتی ماهانه حدود ۸۵ درصد از روزنامه نگاران، کمتر از ۲۰ میلیون تومان است و جامعه روزنامهنگاری ایران از لحاظ رضایت حرفهای و امنیت شغلی، وضعیت قابل قبولی ندارد.
۹۷ درصد از روزنامه نگاران دارای مدرک دانشگاهی هستند
در پیمایش انجام شده، ۵۹ درصد پاسخدهندگان زن و ۴۱ درصد مرد بودند. همچنین میانگین سنی شرکتکنندگان در این پیمایش ۳۸ سال بود که این موضوع حاکی از جوان بودن تحریریههاست. همچنین میانگین سابقه کاری روزنامه نگاران نیز ۱۴.۲ سال برآورد شده است.
بررسیها نشان میدهند که ۹۷ درصد از روزنامه نگاران دارای مدرک دانشگاهی و بیش از نیمی از آنها دارای مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری هستند. از این روی، به صراحت میتوان قشر روزنامهنگار در ایران را به عنوان قشری تحصیلکرده در نظر گرفت.
دستمزد ۶۵ درصد از روزنامه نگاران بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان است
بر اساس نتایج این پژوهش، دستمزد بیش از ۶۵ درصد از روزنامه نگاران بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان است، ۱۹.۸ درصد از آنها، کمتر از ۱۰ میلیون تومان درآمد دارند و تنها ۱.۲ درصد از روزنامه نگاران بیش از ۳۰ میلیون تومان دریافت میکنند.
از سوی دیگر بررسیها نشان میدهند که خط فقر خانوار در سال ۱۴۰۳ و شهر تهران حدود ۲۰ میلیون تومان بود. به این ترتیب، حدود ۸۵ درصد از روزنامه نگاران در سال گذشته، زیر خط فقر خانوار در تهران بودند.
نابرابری دستمزد روزنامه نگاران در رسانههای حاکمیتی و خصوصی
بررسیها نشان میدهند که دستمزد در رسانههای حاکمیتی به طور میانگین بالاتر از رسانههای خصوصی است؛ طوری که در رسانههای حاکمیتی، سهم دریافتکنندگان دستمزد ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومانی دو برابر بخش خصوصی است. در مقابل، در رسانههای خصوصی، تعداد کسانی که بین ۵ تا ۱۰ میلیون تومان حقوق میگیرند چهار برابر رسانههای حاکمیتی است.
نکته قابل توجه دیگر نیز آن است که هیچیک از پاسخدهندگان شاغل در رسانههای حاکمیتی کمتر از پنج میلیون تومان یا بیش از ۳۰ میلیون تومان دستمزد نمیگرفتند.
درآمد روزنامهنگاری از پس هزینهها بر نمیآید
با وجود اینکه ۳۷٫۸ درصد از روزنامه نگاران شرکتکننده در این پژوهش اعلام کردند که دستمزد دریافتی آنها از رسانه بیش از ۹۰ درصد از کل درآمدهای آنها را تشکیل میدهد، ۴۲.۹ درصد اذعان کردند که کمتر از نیمی از درآمدشان از محل دستمزد رسانه تامین میشود.
به این ترتیب، به نظر میرسد که درآمد حاصل از روزنامهنگاری نمیتواند به تنهایی هزینههای زندگی شاغلان این بخش را تامین کند و آنها ناچارند برای تامین هزینههای خود، به فعالیتهای دیگر بپردازند.
نارضایتی ۷۳٫۷ درصد روزنامه نگاران از مبلغ دستمزد
شرکتکنندگان در پاسخ به پرسشنامه تهیه شده برای این پیمایش، وضعیت رضایت از دستمزد خود و پرداخت به موقع دستمزد را نیز تبیین کردند. میزان رضایت ۷۳٫۷ درصد از روزنامه نگاران از دستمزدها کم یا بسیار کم بد و هیچ یک از آنها در پاسخ خود، گزینه رضایت خیلی زیاد از دستمزد را انتخاب نکردند.
با این وجود عمده روزنامه نگاران از وضعیت پرداخت به موقع دستمزدها راضی بودند و بیش از ۷۰ درصد از آنها، میزان رضایت خود از این لحاظ را زیاد یا خیلی زیاد اعلام کردند.
۵۶٫۱ درصد از روزنامه نگاران احساس امنیت شغلی ندارند
احساس امنیت شغلی یکی از مهمترین دغدغههای شاغلان در هر فعالیت است اما بررسیها نشان میدهند که عمده روزنامه نگاران، احساس امنیت شغلی نمیکنند. در این پژوهش، ۵۶٫۱ درصد از شرکتکنندگان میزان امنیت شغلی خود را کم یا خیلی کم اعلام کردند. نکته قابل توجه اما آن است که احساس امنیت شغلی در رسانههای حاکمیتی کمتر از رسانههای خصوصی بود.
همچنین در پرسشی مربوط به دغدغه ترک فعالیت روزنامهنگاری ۵۴٫۳ درصد از روزنامه نگاران اعلام کردند که به ترک این شغل فکر میکنند.
۵٫۷ درصد از روزنامه نگاران فاقد سابقه بیمه هستند
با استناد بر دادههای پژوهش انجمن صنفی روزنامه نگاران تهران، ۵.۷ درصد روزنامه نگاران هیچ سابقه بیمهای ندارند و ۴۸.۴ درصد کمتر از ۱۰ سال سابقه بیمه دارند. همچنین ۲۲ درصد روزنامه نگاران در حال حاضر تحت پوشش بیمه کاری نیستند که ۱۵٫۹ درصد از آنها، به طور تمام وقت در رسانهها مشغول به کارند. همچنین ۳۷٫۶ درصد از روزنامه نگاران شرکتکننده در این پژوهش اعلام کردند که فاقد بیمه تکمیلی درمان هستند.
کسری سابقه بیمه حداقل ۳ ساله ۵۶ درصد از روزنامه نگاران
یکی دیگر از مشکلات بیمهای روزنامه نگاران، کسری سابقه بیمه است؛ چراکه جابجایی آنها در میان رسانهها و اهمالکاری برخی کارفرماها در بیمه کردن روزنامه نگاران، باعث میشود که سابقه بیمه بسیاری از روزنامه نگاران کمتر از سابقه کاری آنها باشد.
بر اساس دادههای این پژوهش، ۵۶ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند که سابقه بیمه آنها حداقل سه سال کمتر از سابقه کاری آنهاست. این کسری در ۳۷.۷ درصد از آنها به پنج سال و در ۱۷.۶ درصد به هشت سال یا بیشتر میرسد.
