برچسب: دلار سهمیه ای

به گزارش اقتصادران، حدود یک هفته از فعال شدن امکان خرید دلار سهمیه‌ای (سهمیه سالانه ۱۰۰۰ دلار برای هر نفر) در شبکه بانکی می‌گذرد؛ طرحی که در نگاه اول قرار بود با عرضه رسمی، از تب بازار آزاد کم کند. با این حال، بررسی میدانی از بازار و روایت معامله‌گران نشان می‌دهد تصویر دلار ارزان و صف‌های طولانی، با واقعیت هم‌خوانی چندانی ندارد.

دلار سهمیه‌ای جذابیت ندارد

فعالان بازار می‌گویند اختلاف قیمت دلار سهمیه‌ای با قیمت دلار در بازار آزاد در روزهای اخیر چندان زیاد نبوده است تا بتواند موج تقاضای جدی ایجاد کند. حتی به گفته برخی معامله‌گران، در بعضی روزها دلار سهمیه‌ای نه‌تنها ارزان‌تر نبوده، بلکه حدود هزار تا دو هزار تومان، گران‌تر از قیمت‌های دست‌به‌دست‌شده در بازار غیررسمی معامله می‌شود؛ موضوعی که باعث شده جذابیت آربیتراژی این سهمیه کاهش پیدا کند و تقاضا در سطحی محدود بماند.

قیمت دلار سهمیه‌ای، روزانه تعیین می‌شود

گفتنی است، مکانیزم کشف قیمت دلار سهمیه‌ای، دستوری و روزانه است و همین مساله، پیش‌بینی‌پذیری و انگیزه خرید را تحت ‌تأثیر قرار داده است. معامله‌گران معتقدند وقتی اختلاف با بازار آزاد کم باشد، ریسک اتلاف وقت و رفت‌وآمد، عملاً سود احتمالی را می‌بلعد. در همین راستا، خلاف برخی گزارش‌ها، صحبت از صف‌های سنگین و دائمی نیز محل تردید است و در شعب اعلامی، مراجعه‌کنندگان پراکنده‌اند.

پیش‌نیازهای دلار سهمیه‌ای، فیلتر تقاضاست

باید توجه داشت که پیش‌نیازهای دریافت دلار سهمیه‌ای نیز یک فیلتر تقاضاست؛ فرد باید حساب بانکی در بانک‌های اعلامی داشته باشد، شماره همراه به نام خودش باشد و مدارک شناسایی کامل ارائه دهد. همین شرایط باعث می‌شود برای بخشی از مردم، استفاده از این ارز سهمیه‌ای ناممکن شود؛ مگر آنکه شکاف قیمتی بار دیگر افزایش یابد و همین مساله انگیزه خرید را بالا ببرد.

الزامات دریافت دلار سهمیه‌ای

گفتنی است تمامی اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال مقیم کشور می‌توانند از این تسهیلات ارزی بهره‌مند شوند. کارت ملی، شماره تلفن همراه به نام متقاضی، حساب بانکی فعال در بانک‌های (ملت، تجارت‌ و صادرات) و حضور شخص متقاضی در شعب ارزی بانک از الزامات دریافت دلار سهمیه‌ای است.

به گزارش اقتصادران، اختلاف قیمت دلار بازار آزاد با دلار مبادله‌ای در روزهای اخیر به حدود ۱۳ هزار تومان در هر دلار رسیده است. قیمت دلار روز دوشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۳ کف کانال سوم از کریدور ششم معامله شد و دلار مرکز مبادله با رقم ۴۹ هزار و ۹۱۰ تومانی عرضه شد. کاهش محدود قیمت دلار در بازار آزاد و افزایش پلکانی دلار مبادله‌ای، اختلاف قیمت این اسکناس را در دو بازار متفاوت به حدود ۲۳ درصد رسانده است.

سود خرید دلار سهمیه‌ای به ۲۶ میلیون تومان رسید

با در نظر گرفتن رقم‌های عنوان شده، سود خرید ۲۰۰۰ دلار مبادله‌ای رقمی بالغ بر ۲۶ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان است. این در حالی است که برای خرید سهمیه مشخص شده دلار مبادله‌ای باید ۹۹ میلیون و ۸۲۰ هزار تومان در حساب ارزی بلوکه کرد؛ در مقابل برای همین مقدار دلار در بازار آزاد باید رقم ۱۲۶ میلیون تومان اختصاص داد. گفتنی است خرید دلار سهمیه‌ای مستلزم بازگشایی حساب ارزی و بلوکه کردن ۱۰۰ دلار و امکان برداشت آن بعد از ۶ ماه است.

سود جذابی که نیست!

باید در نظر داشت محاسبه سود دلار سهمیه‌ای نسبت به بازار آزاد هرچند جذابیت بالایی دارد، اما با شروع سال ۱۴۰۳، سیاست‌گذار عرضه دلار سهمیه‌ای را بدون انتشار اخبار رسمی مبنی بر این موضوع قطع کرده است. بررسی ها از صرافی‌های مجاز پایتخت حکایت از عدم عرضه دلار سهمیه‌ای از ابتدای سال ۱۴۰۳ را می‌دهد.

به نظر می‌رسد افزایش تنش‌های سیاسی و الزام سیاست‌گذار برای ارزپاشی دلار جهت ممانعت از پرش‌های قیمتی، عرضه دلار سهمیه‌ای را از سوی بانک مرکزی ناممکن کرده است.

به گزارش اقتصادران، طبق اعلام بانک مرکزی ، متقاضیان دریافت ۲۰۰۰ یورو یا دلار، ابتدا ملزم به افتتاح حساب ارزی برای دریافت این ارز هستند.

در مرحله نخست، باید با مراجعه به یکی از بانک‌ها و افتتاح حساب سپرده قرض‌الحسنه ارزی، اقدام کرد. در این مرحله هزینه‌ای از متقاضیان دریافت نمی‌شود.

متقاضیان توجه داشته باشند که کارمزد برداشت اسکناس، پنج درصد بوده و دریافت هرگونه کارمزد دیگر غیر مجاز است.

همچنین حساب ارزی باید حداقل شش ماه با حداقل موجودی ۱۰۰ دلار یا یورو مفتوح بماند.

روش دریافت دلار سهمیه ای با کارت ملی

گفتنی است طبق ابلاغیه پیشین بانک مرکزی کلیه شهروندان ایرانی بر اساس قوانین مصوب بانک مرکزی می‌توانند با کارت ملی اقدام به خرید دلار کنند.

هرچند مخاطبان از بدقولی بانک ها و بانک مرکزی در پرداخت دلار سهمیه ای می گویند: «من که هفته پیش رفتم بانک که دلار یا یورو بگیرم، گفتند که نیست نداریم تا هفته بعد بیا شاید باشه»، «برای دلار الان میگن تو سیستم ثبت نام کنید من تو سیستمم ثبت نام کردم. مراجعه کردم گفتن دلار نیومده نوبتتون باطله دوباره نوبت بگیرید یعنی قشنگ سرکاریه»، «دلار دولتی نیست که الان دو هفته اس هر روز میرم تو سایت صرافی ملی به محض باز شدن سایت میبینم ۳۰ تا از نوبت ها نیست مابقی هم سایت انقدر دیر کد میفرسته تا نوبت گیرت نیاد»، «دلار کارت ملی کجا بود. به صرافی های بزرگ تهران مراجعه کردم می گن نداریم. یه صرافی ملی می ده که اون هم سیستمش نوبت دهیه و سر چند ثانیه پر می شه»، «خیلی وقته صرافی این سهمیه ۲۰۰۰ یورو یا ۲۲۰۰ دلار نمیدن اصلا میگن بانک مرکزی جلوشو گرفته.»

شرایط اعلام شده به این شرح است:

بانک مرکزی، دستورالعمل اجرایی نحوه فروش اسکناس در سرفصل تأمین نیازهای ضروری (کد 56) از طریق واریز به حساب ارزی بانکی مشتری را منتشر کرده است.

با توجه به تغییر روش فروش ارز به صورت اسکناس در سرفصل ” تامین نیازهای ضروری (کد56)” از پرداخت مستقیم اسکناس به متقاضی به روش واریز به حساب ارزی متقاضی نزد بانکها، مفاد دستورالعمل اجرایی نحوه فروش اسکناس در سرفصل تأمین نیازهای ضروری (کد 56) به شرح زیر است:

۱ـ کلیه بانک‌ها مکلفند جهت فروش و پرداخت ارز بابت سرفصل تامین نیازهای ضروری (کد ۵۶) به صورت اسکناس، بنا به درخواست متقاضی نسبت به افتتاح حساب سپرده قرض‌الحسنه پس‌انداز ارزی بدون اخذ موجودی اولیه با رعایت مقررات مربوط اقدام کنند.

تبصره ـ افتتاح حساب به درخواست وکیل متقاضی مجاز نمی‌باشد.

۲ـ پرداخت به صورت اسکناس از محل حساب ارزی موضوع این دستورالعمل صرفاً به صاحب حساب (اصیل) امکان‌پذیر است.

۳ـ حساب‌های مذکور صرفاً به ارزهای دلار/یورو و با منشاء اسکناس و جهت استفاده برای واریز اسکناس موضوع سرفصل تأمین نیازهای ضروری (کد ۵۶) خواهد بود.

۴ـ برداشت اسکناس از حساب مذکور، صرفاً پس از گذشت پنج روز کاری پس از زمان واریز به حساب ارزی متقاضی (T+۵) امکان‌پذیر است. بانک‌ها مکلفند پس از دوره مذکور، نسبت به پرداخت اسکناس موضوع حساب‌های این دستورالعمل در هر زمان حسب درخواست مشتری اقدام نمایند.

۵ـ کارمزد برداشت از حساب به صورت اسکناس معادل ۵ درصد معادل ریالی مقدار برداشت است. نرخ تسعیر برابر با نرخ فروش اسکناس دلار/ یورو سامانه معاملات الکترونیکی ارز به اضافه یک درصد در روز برداشت خواهد بود.

۶ـ دریافت هرگونه کارمزد از مشتری برای ارائه خدمات موضوع این دستورالعمل به جز موارد تعیین‌شده در دستورالعمل، ممنوع است.

۷ـ حساب ارزی موضوع این دستورالعمل، باید حداقل به مدت شش ماه مفتوح بماند.

تبصره: حداقل موجودی لازم برای استمرار حساب ارزی موضوع این دستورالعمل ۱۰۰ دلار/یورو خواهد بود.

براساس سیاست جدید ارزی بانک مرکزی از ۱۴ فروردین، سهمیه خرید ارز با کارت ملی از پنج هزار یورو، به دو هزار یورو کاهش یافته است.

فروش ۲ هزار دلار با کارت ملی متوقف شده است؟

در شرایطی که از یک سال قبل، بانک مرکزی تصمیم گرفت تا سهمیه ۵ هزار یورویی تخصیص ارز با کارت ملی را به دو هزار یورو کاهش دهد، حال مشاهدات میدانی و پیام‌های مخاطبان حکایت از پایان این سیاست ارزی دارد؛ موضوعی که هنوز رسمی اعلام نشده است.

در سال‌های اخیر سیاست گذار ارزی در راستای پاسخ به نیاز ارزی مردم، سرفصل‌های مختلفی را تعیین کرده است؛ از سرفصل ارز مسافرتی و دانشجویی تا ارز درمان و تحصیل، اما یکی از سرفصل‌های مهمی که در این سال‌ها با استقبال مردم همراه بوده، سرفصل سایر در سامانه سنا بانک مرکزی است. به گونه‌ای که به طور خلاصه هر شخص متقاضی می‌تواند در هر سال به ازای کد ملی خود، تا سقف ۲ هزار یورو و معادل آن به دلار را دریافت کند.

این سرفصل در حقیقت پاسخی است به نیاز متقاضیان ارزی که در سایر سرفصل‌ها ارز خود را تهیه کرده اند، اما برای تامین ۱۰۰ درصدی نیاز ارزی، به سراغ سرفصل سایر یا همان ارز با کارت ملی می‌روند. رویکردی در دوره‌های مختلف مدیریتی بانک مرکزی اجرا شده است.

اما از ابتدای سال گذشته یعنی فروردین ۱۴۰۲ و در شرایطی که روز‌های پایانی اسفند ۱۴۰۱، مردم می‌توانستند با ارائه کارت ملی به صرافی‌های مجاز و ثبت نام در سامانه بازار متشکل، تا سقف ۵ هزار یورو ارز به نرخ پایین‌تر از بازار آزاد تهیه کنند، یکباره با دستور فرزین رئیس کل بانک مرکزی، این میزان سهمیه به دو هزار یورو کاهش یافت.

همچنین با دستورالعمل بازارساز، الزام به افتتاح حساب ارزی در بانک‌های عامل نظیر ملی، پیش نیاز دریافت سهمیه دو هزار یورویی با کارت ملی (سرفصل تأمین نیاز‌های ضروری) بود. هرچند ناگفته نماند که در سازوکار جدید بانک مرکزی، شخص متقاضی بلافاصله نمی‌توانست اسکناس ارزی را در شعب بانک دریافت کند و باید مراحلی را پشت سر می‌گذاشت؛ برای نمونه برداشت اسکناس از حساب مذکور، صرفاً پس از گذشت پنج روز کاری پس از زمان واریز به حساب ارزی متقاضی (T+۵) امکان‌پذیر بود و کارمزد برداشت از حساب به صورت اسکناس، معادل ۵ درصد معادل ریالی مقدار برداشت تعیین شد.

با این حال، از آغاز سال و در شرایطی که نرخ ارز به ویژه دلار در بازار آزاد به دلیل افزایش انتظارات قد کشیده است، اختلاف ارز با کارت ملی نسبت به بازار آزاد بسیار پشته و همین عامل باعث شده تا بسیاری با هدف حفظ ارزش دارایی‌های ریالی خود، به سراغ تهیه ارز از طریق سرفصل سایر یا تأمین نیاز‌های ضروری بروند.

اما مشاهدات میدانی از صرافی‌ها خبر از عدم پرداخت ارز با کارت ملی می‌دهد. به گونه‌ای که برخی صرافی‌ها به صراحت به مردم می‌گویند که از ابتدای سال، سهمیه ارزی با کارت ملی ندارند و برخی دیگر نیز صرفا به متقاضی می‌گویند که فعلا نام و مشخصات خود را در برگه صرافی بنویسید تا خبرتان کنیم؛ رویکردی که به نظر می‌رسد صرفا برای سردرگمی بیشتر تعبیه شده است تا رفع نیاز مردم!

بر اساس این گزارش، نگاهی به نرخ ارز در بازار آزاد امروز (شنبه ۱۸ فروردین ۱۴۰۳) نشان می‌دهد که در ادامه فضای هیجانی این روز‌ها و افزایش ریسک‌های سیاسی در بازار، در حال حاضر نرخ دلار آمریکا به مرز ۶۵ هزار تومان رسیده که در مقایسه با نرخ ۴۳۵۶۸ تومانی مرکز مبادله و با در نظر گرفتن سایر هزینه‌ها و کارمزد ارز سهمیه ای، اختلاف ریالی سهمیه دو هزار دلار با کارت ملی از باجه ارزی بانک تا کف بازار ارز تهران به ۴۰ میلیون تومان رسیده؛ رقمی که تا به حال سابقه نداشته است.

در پایان همان طور که بیان شد، مشاهدات میدانی از صرافی‌ها و پیام‌های مخاطبان تابناک، از عدم تخصیص ارز با کارت ملی حکایت دارد؛ با این حال تابناک آمادگی دارد توضیحات بانک مرکزی در مقام بازارساز ارزی را در این باره منتشر کند تا تکلیف مردم و متقاضیان دریافت ارز سهیمه‌ای مشخص شود.