اقتصادران

برچسب: درمانگاه قم

  • اما و اگرهای هشتگ «من سلیطه هستم»!

    اما و اگرهای هشتگ «من سلیطه هستم»!

    به گزارش اقتصادران، این‌روزها جمله «من هم سلیطه‌ام» تبدیل به ترند در شبکه‌های اجتماعی شده است. زنان زیادی با استفاده از این هشتگ اعتراض خود را به اتفاق روی‌داده در درمانگاه قم نشان داده‌اند. در چند روز گذشته، انتشار فیلمی از مشاجره یک زن و یک روحانی که درحال فیلم‌برداری از این زن بوده، توجه افکار عمومی را جلب کرده است.

    سید محمد‌مهدی خویی، جامعه‌شناس و استاد سابق دانشگاه علامه طباطبایی در تحلیل این موضوع، معتقد است که چنین رویکردی بی‌سابقه نیست و قدمتی تاریخی در جنبش زنان دارد. او می‌گوید به عنوان مرد، اساسا معنای بدی از این کلمه دریافت نمی‌کند. او اضافه می‌کند که اگر کسان دیگری رویکردی دیگر به موضوع دارند، نباید نقدشان منجر به زن‌ستیزی شود. بخش‌های مهم این گفت‌وگو را می‌خوانید؛

    *مطرح‌شدن عنوان سلیطه و تایید و پذیرفتن آن از سوی برخی از زنان، در واقع رویکردی است که قدمتی تاریخی در مبارزات زنان در جنبش فمینیستی دارد. در موج دوم فمینیست به زنان می‌گفتند شما خشم و عقده نسبت به مردان دارید و این عقده را با خشم نسبت به مردان نشان می‌دهید. طبیعتا زنان در قبال این مسئله دو رویکرد را انتخاب کردند؛ اینکه به همین شیوه خشم خود را بروز دهند، یا اینکه با رویکرد زنانه به این موضوع واکنش نشان دهند.

    *در این شرایط، رویکرد عمده‌ای در بین فعالان زنان به وجود آمد که می‌گفت بله معلوم است که خشم داریم و این خشم در اشکال مختلفی بروز می‌کند که شما به دلیل آن به ما می‌گویید سلیطه؛ بنابراین این رویکرد -فارغ از این که آن را قبول داریم یا نه- یک نوع مقاومت‌شناخته شده علیه زن‌ستیزی است. این رویکرد بر این عقیده است من خشمگینم و تو با هر نامی که می‌خواهی این خشم و مبارزه من را نام‌گذاری کن. قبول! بله اصلاً من سلیطه هستم.

    *این رویکرد در طول تاریخ وجود داشته، هوادارانی داشته و همواره هم از سوی محققان و مورخان به آن پرداخته شده است. این رویکرد معتقد است می‌تواند به واژه‌ها معانی مختلفی داد و اگر از واژه‌ای علیه ما استفاده می‌کنند، ما نیز این واژه‌ها را از آنِ خودمان و مال خودمان می‌کنیم و معنای خودمان را به آن می‌دهیم و به این ترتیب کلمات تبدیل به نماد هویتی برای ما می‌شوند. به‌عبارت دیگر، بخشی از فعالان زنان این ایده را جا انداختند که در مسیر مبارزاتی‌شان اگر کلمه‌ای علیه‌شان استفاده شد، آن‌ها هم می‌توانند این کلمه را از آن خود کنند و معنای دلخواه خود را به آن بدهند.

    *اتفاقی که پس از ماجرای قم در فضای مجازی رخ داد هم شکلی از این شیوه‌ مبارزاتی بود. ادعای این که «ما سلیطه هستیم» نه جدید است و نه ناشناخته.

    هدف نقد مردسالاری است نه شکل مبارزه زنان

    *طبیعتا هرکس می‌تواند رویکرد خود را به این موضوع داشته باشد. اما مهم این است که نوک پیکان به سمت چه کسی باشد؟ گروه اول که با کلمات دست به هویت‌سازی می‌زند، به رویکردهای دیگر می‌گوید اگر نقد دارید پیکان نقدتان را سمت ما نگیرید چرا که با این رویه، اصل موضوع به کنار می‌رود.

    *مسئله اصلی، تعرضی است که به یک زن شده، و نوعی از مرد‌سالاری است که دارد بازتولید می‌شود. در این مبارزه نباید نوک پیکان نقد را به سمت زنانی گرفت که نوع مواجه را انتخاب کرده‌اند. اغلب زنانی که این شکل از مبارزه را انتخاب کرده‌اند معتقدند زنان دیگر حق دارند انواع دیگری از مبارزه را انتخاب کنند، اما این انتخاب نباید مایه نقد زنان شود، بلکه هدف و قصد نقد باید اصل موضوع مورد‌مناقشه باشد یعنی تعرض به زنان و بازتولید مردسالاری.

    *بنابراین نکته‌ای که مغفول می‌ماند، این است که گروه‌های دیگر با این ادعا که گروه اول اشتباه می‌کنند، جهت پیکان نقد را تغییر می‌دهند و آن را متوجه زنان می‌کنند. زنان می‌توانند رویکردهای مختلفی انتخاب کنند اما به نظر من رویکردی که منجر به نقد زنانی شود که در این کارزار می‌گویند ما سلیطه‌ایم، نقض غرض است و با مرد‌ستیزی مبارزه نمی‌کند، بلکه با مقاومت زنانه مبارزه می‌کند.

    *من فکر می‌کنم این رویکرد غالب است که با برجسته‌کردن این موضوع که زنان خشمگین هستند و حتی ضد خودشان عمل می‌کنند، صورت مسئله اصلی را پاک کنند.

    *من به عنوان مرد، تنها چاره و گزینه‌ام، این است که ببینم کدام طرف به سمت برابری است و وزنه برابری به کدام سمت سنگین‌تر است؛ اما این جایگاه را ندارم که دخالتی در این موضوع داشته باشم و یا چیزی به آن اضافه کنم. چون من به عنوان جنس مرد، مورد ظلم و تعرض واقع نشده‌ام، بلکه این زنان‌اند که مورد ظلم، تعرض و بی‌احترامی قرار گرفته‌اند.

    * دیدگاه من نسبت به واژه سلیطه منفی نیست. چیزی که به لحاظ عرفی به ذهن من می‌رسد این است در این موقعیت، کلمه «سلیطه» می‌تواند معنای خوبی داشته باشد و نشان‌دهنده افرادی باشد که در برابری ظلمی که به آن‌ها شده است خشم دارند؛ نمودی از خشم فردی که مورد ظلم و تعرض واقع شده است.

    *به عنوان مرد همواره مشاهده‌ام این بوده که زنانی که حق‌طلبی می‌کنند، از سوی مردان سلیطه خطاب می‌شوند. برای من این واژه یادآور موقعیتی بوده که یک زن می‌خواهد حق خود را بستاند، اما نمی‌تواند آن را از طرق قانونی عملی کند، نتیجتا خشم خود را بروز می‌دهد؛ بنابراین واژه سلیطه برای من همواره وجهه مثبتی داشته و نشانه‌ای از مبارزه بوده که همراه با خشم است؛ خشمی که هیچکس پاسخگوی آن نیست، بنابراین این خشم به شکلی بروز و ظهور می‌کند که به آن سلیطگی می‌گویند.

    در یکی دوسال گذشته دیدیم که تهیه عکس و فیلم از زنان چه بلایی بر سرشان آورده

    *هیچ پدیده‌ای مجرد و منفرد نیست و یک تاریخ و پس و پیشی دارد. یعنی این واکنشی که در جامعه زنان به وجود آمده، به یکباره ایجاد نشده است. شما تصویری می‌بینید از یک زنی که نوزادی را در بغل دارد که به خودی‌خود تصویری انسانی را نشان می‌دهد که شاید در آسیب پذیرترین لحظه زندگی‌‌اش باشد، همان آدم در آن لحظه دارد از خودش در برابر کسی که دارد از او عکس و فیلم می‌گیرد دفاع می‌کند. در یکی دوسال گذشته می‌دانیم تهیه عکس و فیلم‌ها ممکن است چه بلایی بر سر آن زن بیاورند.

    *حالا مجموع این اتفاقات، تا حد زیادی واکنش‌های بعدی او را تعیین می‌کند. طبیعتا هر پدیده‌ای اقتضائات مربوط به خودش را دارد. حالا یک کنشی رخ می‌دهد و در برابرش عده‌ای می‌گویند این زن -که به لحاظ اجتماعی در موقعیت حساسی است و همدلی و همراهی می‌خواهد- سلیطه است. واکنش‌ها به این موضع قابل درک‌تر است؛ عده‌ای در پاسخ گروه اول می‌گویند اگر تو من را در وضعیت آسیب‌پذیری قرار می‌دهی و وقتی من به تو اعتراض می‌کنم در اعتراض به من می‌گویی سلیطه هستم، پس من سلیطه هستم.

    *می‌توانیم جور دیگری هم به این موضوع نگاه کنیم. سلیطه اساسا صفتی زنانه است و به زن‌ها نسبت داده می‌شود. به چه زن‌هایی؟ به زنی که چیزی را رعایت نمی‌کند که جامعه انتظار دارد یک زن رعایت کند. سلیطه را عموماً در برابر زن نجیب به کار می‌برند، زن نجیب کیست؟ زنی که سرش را پایین می‌اندازد، زنی که در فضای عمومی زیاد صدای بلند او را نمی‌شنویم، زنی که اگر در خیابان کسی به او فحش دهد، او خجالت می‌کشد، زنی که مدارا می‌کند، خصوصاً در فضا‌های عمومی این چنین ویژگی‌هایی دارد. مردان در جامعه رفتار خودشان با زنان را بر اساس این الگو برنامه‌ریزی می‌کنند؛ با الگوی زنی که چندان در فضای عمومی ترسناک نیست و عموما آرام است. حالا اگر این زن داد و بیداد کند، اعتراض کند، به او نسبت سلیطه داده می‌شود. این نسبت‌ها یک نوع ابزار سرکوب روانی است.

    *یعنی اگر زنی از آن چارچوب الگویی که برایش تعیین شده است، خارج شود، به او برچسب می‌چسبانند که خود همان برچسب ایجاد دغدغه‌ می‌‌کند و خارج‌شدن از زیر آن برچسب، سخت است.

    *حالا اگر جامعه کنشی داشته باشد و بگوید «قبول اصلا من سلیطه هستم و حالا توچه می‌گویی؟» در واقع آن ابزار قدرت روانی و سرکوب را از آن خود کرده است و در مبارزه زنان و سابقه آن‌ها، این موضوع جدیدی نیست.

    تغییر کلمات یک کنش اجتماعی است

    *باید حواسمان باشد که هر کلمه‌ای، معنای اجتماعی دارد، یعنی یک تاریخ پشت آن‌ها است و حالا زنان این معنا را تغییر می‌دهند. اگر بخش قابل توجهی از جامعه از آن پشتیبانی کند، معنای اجتماعیی که از آن کلمه را استنباط می‌شود، تغییر می کند و خود همین موضوع می‌تواند یک کنش اجتماعی باشد.

    *ما باید بپذیریم که جامعه متنوع و متکثر است و خیلی طبیعی است که همه مانند همدیگر فکر نکنند. قرار است نیست، چون مثلا من معتقدم معنای کلمه سلیطه را باید بازپس گرفت، پس شما هم باید همچون من فکر کنید، این اصل اول. باید به تنوع جامعه فکر کنیم. بازپس‌گیری معنای واژه‌ها کنشی است که سابقه تاریخی دارد و یک فراخوان به عملی درآن است که بله اصلا من سلیطه، حرف حساب تو چیست؟ یکی دیگر هم می‌گوید نمی‌خواهم از لفظ سلیطه استفاده کنم و کار تو اشتباه است و کسی دیگر هم ممکن نظر دیگری داشته باشد.

    *سرکوب این تکثر باعث می‌شود تا ما صدای همدیگر را نشنویم و استدلال‌های همدیگر را تخریب کنیم. جامعه هویت متکثر دارد و این تکثر در همه مسائل وجود دارد، چه رسد به این موضوعات مهم و جزئی.

    *اینکه برخی می‌گویند این دو جریان به جان هم افتاده‌اند، باز هم این کیفیت اجتماعی است. گاهی اتفاقی می‌افتد که شاید ساده باشد، اما همان اتفاق می‌تواند برانگیزاننده بسیاری از زخم‌های اجتماعی باشد که می‌تواند درد‌های خود را عمیق‌تر و طولانی‌تر ادامه دهد.

    *اختلاف دو گروه از جامعه مبنی بر پذیرفتن سلیطه یا نه، به نظرم به معنای نادیده‌گرفتن اصل موضوع نیست. یعنی من ندیدم این دو گروه اختلافی بر سر اینکه آیا آن زن حق دارد از حریم خصوصی خودش دفاع کند یا نه، داشته باشند. هرچند که گروه‌هایی هستند که بر سر این هم اختلاف دارند. تا زمانی که قدرت متمرکزی پشت سر هر استدلال نیاید، طرفداران آن استدلال هم یک گروه اجتماعی است و دارد حرفش را می‌زند.

    *اما در سطح بالاتری باید این سئوال را بپرسیم که اصلا می‌توانیم این کلمه را بازپس‌گیری کنیم یا نه؟ اینجاست که جامعه باید شروع به فکر کردن کند که در چه شرایط‌هایی این کلمه را شنیده و یا به کار برده؟ وجه سرکوب‌گر آن چقدر بوده؟ تعریف و تحسین آن چقدر بوده و …؟ هر اتفاق تاثیرگذار اجتماعی این لایه‌ها را بیدار می‌کند و این اتفاق اجتناب‌ناپذیر است.

  • عکس و فیلم گرفتن از کسی که منکری را انجام می‌دهد خود نیز منکر است / این روحانی اینقدر توجه ندارد که محیط درمانگاه غیر از محیط خیابان است؟

    عکس و فیلم گرفتن از کسی که منکری را انجام می‌دهد خود نیز منکر است / این روحانی اینقدر توجه ندارد که محیط درمانگاه غیر از محیط خیابان است؟

    به گزارش اقتصادران، آیت الله محمدجواد فاضل لنکرانی در دیدار جمعی از مبلغین اعزامی به مساجد و مراکز دینی مازندران در ماه مبارک رمضان توصیه هایی داشتند.

    متن سخنان  ایشان بدین شرح است:

    نسبت به اینکه هر سال در ایام ماه مبارک رمضان و مناسبت‌های دیگر، شما بزرگوارن دور هم جمع می‌شوید و در مورد مسائل تبلیغی همفکری و تباددل نظر می‌کنید، بسیار خرسندم.

    شما که به قول امروزی در خط مقدم تبلیغ هستید، به خوبی می‌توانید راهکاری برای از بین بردن آسیب‌ها، آفت‌ها و مشکلات تبلیغ پیدا کنید. البته بخشی از مشکلات ناشی از نقشه‌هایی است که دشمن برای دور کردن مردم از روحانیت طراحی می‌کند. تا حدی که حتی در مراسم ترحیم و تدفین اموات هم عده‌ای ساز و آواز می‌نوازند. دشمن حتی تا اینجا هم رسوخ کرده که چه لزومی دارد موقع مُردن یک روحانی بیاید تلقین بخواند و مردم را موعظه کند؟ بروید سراغ اشعار و گروههای نوازندگی و به یک شعری از وحشی بافقی نیز استناد می‌کنند که وقتی من مُردم واعظ نیاورید و … معلوم می‌شود دشمن همیشه در حال کار کردن است و بیکار نیست.

    مطلب دوم اینکه مردم گرفتاری‌های فراوانی دارند، حضور و دفاع روحانیت از نظام موجب شده همه مشکلات را از چشم روحانیت ببینند، این وضع بسیار بد اقتصادی که متأسفانه در کشور ما حاکم است برای مردم قابل توجیه و تحمل نیست، طبیعی است که از روحانیت ناراحت بشوند. اما همه اینها نباید سبب شود که ما کنار بکشیم، به نظرم در این ایام انگیزه‌ ما برای ارتباط با مردم و حضور در میان آنها باید بیشتر شود. لذا رابطه خود را با افراد محترم و ریش‌سفیدان مناطق تقویت کنید. در گذشته ریش‌سفیدها برای هر روحانی احترام زیادی قائل بودند و در مجالس به او اعتنا می کردند و همین سبب می‌شد بقیه مردم هم همین کار را انجام بدهند.

    البته بحث جوان‌گرایی و ارتباط با جوانان، بسیار ضروری و خوب است ولی یک سنت‌هایی هم هست که باید مورد توجه قرار گیرد. اینکه در روایات فرموده‌اند «علیکم بالاحداث»، معنایش این نیست که به بزرگترها بی‌اعتنا باشید و بگویید پیرمرد هستند و کاری به آنها نداشته باشید! علیکم بالاحداث را با همه شرایط، در نظر بگیرید. از جمله شرایط آنست که ریش‌سفیدهای مقبول و مورد احترام را در درجه اول همراه خود کنید، به منزلشان بروید و با آنها رابطه و رفاقت برقرار کنید، وقتی چنین ارتباطی ایجاد شود در عروسی و عزا از شما دعوت می‌کنند.

    متأسفانه در این چهل و چند سال آن ارتباط علمی، عاطفی، معنوی، دینی که بین روحانیت و مردم بوده تا حدی کم شده و این علل زیادی دارد البته بد عمل کردن خود ما هم یکی از علل است، بعضی‌ها شؤون روحانیت را رعایت نمی‌کنند.

    روحانی‌ای رفته یک ماشین قسطی بخرد، خودش با خانمش ایستاده، یک دختر بد حجاب می‌گوید شما چه زمانی ثبت نام کردید؟ این شأن روحانیت نیست که آنجا بایستید، حتی اگر هزارتا از این ماشین‌ها را به او مجانی بدهند یا حرکات نمایشی که طلاب با این لباس انجام می‌دهند، حرمت این لباس را بعضی جاها شکسته‌ایم.

    از جمله همین قضیه‌ای که این روزها در یک درمانگاه اتفاق افتاده، اگر واقعاً آن طلبه مشغول فیلمبرداری شده باشد، که بعضی می‌گویند اینطور نبوده، عکس و فیلم گرفتن از کسی که منکری را انجام می‌دهد خود نیز منکر است. هم آن خانم که حجاب از سر برداشته مرتکب حرام شده و هم شما. قانون هم نمی‌‌تواند شما را بر کار حرام مأمور کند، آن هم در این لباس که لباس پند و موعظه است بلافاصله یک عاملی هم که آنجا نشسته این فیلم را در اختیار خبرگزاری‌های خارجی می‌گذارد تا در دنیا پخش شود. این کار چه لطمه‌ای به روحانیت وارد می‌کند؟ این روحانی اینقدر توجه ندارد که محیط درمانگاه غیر از محیط خیابان است؟ فردی که مریض دارد و دچار بحران روحی است شرایطش با دیگران فرق دارد ولو قبح بی حجاب بودنش کم نیست.

    یک مطلب بسیار مهمی که به خودم و همه شما توصیه می‌کنم صبر در مقابل اهانت‌هاست. عکس‌العمل نشان دادن و برخورد تند کاملاً اشتباه است. فکر کنیم راهکار مناسب برای آن پیدا کنیم. باید با هر کدام از افراد به یک نحو خاص ارتباط برقرار کرد.

    یک فراز از سخنان مرحوم والد ما در سفارش به حسن اخلاق و رفتار خوب پخش شده است ایشان با استناد به آیه شریفه «وَلَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ» می‌فرماید: مگر ما در عالم هستی کسی بالاتر از پیامبر اکرم وجود دارد که رحمۀللعالمین باشد؟ اما خداوند متعال به همین پیامبر می فرماید اگر نرم‌خو نبودی مردم رهایت می‌کردند، ما نیازمند تقویت اخلاق خود هستیم تا بتوانیم پیام دین را برسانیم، نمی‌خواهیم خودمان را در دل کسی جا کنیم که این خود شرک است، بایداخلاقمان را درست کنیم تا پیام دین را به مردم برسانیم.

    مردم این زمان بیش از هر زمان دیگری نیاز به مسائل دینی دارند.

    نکته دوم این است که سعی کنید در مناطق تبلیغی درمسائل اختلافی وارد نشوید مگر آنکه بخواهند شما را حکم قرار بدهند. ولی خودتان ورود نکنید و بگذارید به دادگاه مراجعه کنند. بالاخره یک طرف از شما رنجیده خاطر می‌شود.

    نکته سوم اینکه ما دولت را قبول داریم، دولت اسلامی است، جایگاه رهبری کاملا محفوظ است و ولایت فقیه را نیز قبول داریم، ولی مردم از ما توقع ندارند که توجیه‌گر کارهای غلط مسئولین بشویم، مثلاً در چای دبش اختلاس شده روحانیت باید از مسئولین مطالبه روشنگری کند. مردم می‌خواهند بدانند اینها که بودند؟ اینکه آقای رئیس جمهور بگوید ما یک سال پیش متوجه شدیم کفایت نمی کند. بفرمایند بعد از آن چکار کردند؟ توجیه‌گر کار خلاف نباشید، کارهای اساسی و زیربنایی دولت را بگویید و آن را تقویت کنید و دعا کنید. واقعاً جفای بزرگی است که بگوئیم در این چهل و چند سال کاری نشده، کشور در این چهل ساله با وجود همه مشکلات داخلی و خارجی پیشرفت‌های زیادی داشته است. از کارهای درست محکم دفاع کنید ولی آن جاهایی که اشتباه و اختلاس وجود دارد را هم مطرح کنید،‌ مجلس مشکلاتی دارد، این خیلی بد است که نماینده اصولگرای مردم بگوید تاکنون مجلس یک قانون به نفع مردم تصویب نکرده! آیا این شد کارنامه مجلس؟ این مجلس قابل دفاع است؟ مگر اینکه بگویند این فرد دروغ می‌گوید یا اشتباه می‌‌کند که تکذیب هم نکردند، دائماً مالیات‌ها را افزایش می‌دهند و گرانی‌ها را بیشتر می‌کنند، چرا؟ مردم واقعاً توان ندارند، ما باید در این موارد با مردم همراهی کنیم. شما از کارهای اشتباه دفاع نکنید و اگر دفاع کنید خود دین و حوزه و روحانیت ضربه می‌خورد.

    اگر یک آخوندی اشتباه کرد من نگویم چون هم لباس من است باید از او دفاع کنم این غلط است و با مبانی دینی ما سازگاری ندارد.

    مردم وقتی ببینند آنچه از زبان من بیرون می‌آید زبان دین است گوش می‌کنند، اما اگر ببینند دنبال این هستم که موقعیتی پیدا کنم یا برای خوشآمد فلان مقام حرفی می‌زنم از من تنفّر پیدا می‌کنند و حق هم دارند و باید هم تنفر پیدا کنند. من این لباس را پوشیده‌ام تا برای دین کار کنم و خادم دین باشم اما اگر بخواهم خادم فلان قدرت بشوم که مردم قبول نمی‌کنند.

    حضور سه وعده در مساجد خیلی مهم است مخصوصاً در ماه رمضان، خودتان اهتمام داشته باشید و از مردم برای آمدن به مسجد دعوت کنید. بررسی کنید چرا یک عده نمی‌آیند، دلیلش چیست؟ شما بروید دعوتشان کنید و آثار حضور در خانه خدا و مسجد را خصوصاً در ماه مبارک رمضان برای آنها بیان کنید، آرام آرم می‌آیند چون فطرتشان گرایش به این مسائل دارد.

    امیدوارم یک ماه رمضان خیلی خوبی داشته باشید و بتوانید واقعاً برای تحکیم دین و مذهب اهل بیت کار کنید. تلاش نمایید برمرّ مسائل دین عمل کنید، منبر را محدود به خواب‌ها و کرامت‌های جعلی نکنید، اگر منبریک طلبه لااقل یک آیه و چند روایت نداشته باشد، به منبر جفا کرده است. حتماً هر منبر متضمن آیات و روایات و سیره ائمه و پیامبر اکرم (ص) باشد در کنارش هم مردم باید از مسائل مهم روز اطلاع داشته باشند که خیلی خوب است برای هر منبرمطالعه کنید، بدون مطالعه منبر رفتن شبهه حرمت دارد، توجیه بعضی از طلبه‌ها این است اینها که پای منبر نشسته‌اند اولیات را بلد نیستند و من همان را برایشان تکرار می‌کنم. این کار اشتباه است در هر منبر یک بعدی از ابعاد اسلام را روشن کنید از آن جمع صد نفره حاضر در مجلس، اگر پنج نفر هم مطلب شما را درک کنند برایتان بس است.

  • فیلم درگیری درمانگاه قم، چند روز بعد از ماجرا پخش شده است / طرفین همان موقع رضایت دادند!

    فیلم درگیری درمانگاه قم، چند روز بعد از ماجرا پخش شده است / طرفین همان موقع رضایت دادند!

    به گزارش اقتصادران، حجت الاسلام و المسلمین حسن غریب دادستان قم با بیان اینکه در پی ماجرای رخ داده در یکی از درمانگاه‌های قم و انتشار فیلم آن در یکی از شبکه‌های معاند بلافاصله دستورات قضائی جهت بررسی دقیق موضوع و شناسایی فرد یا افرادی که بر خلاف مصالح ملی و بدون رضایت طرفین، اقدام به ارسال فیلم به شبکه‌های معاند کرده بودند صادر شد گفت: با اقدامات فنی و تحقیقی مأموران امنیتی استان قم چهار نفر از عوامل اصلی این اقدام مجرمانه شناسایی و بازداشت شدند و پس از تفهیم اتهام توسط قاضی پرونده، سه نفر از آنان با صدور قرار تأمین قانونی روانه زندان شدند.

    حجت الاسلام غریب با اعلام اینکه با بررسی اولیه توسط نهادهای انتظامی و امنیتی مشخص شد این افراد قصد سو استفاده از این اتفاق و ایجاد تفرقه و تنش در سطح جامعه را با ارسال فیلم به شبکه‌های معاند داشته اند افزود: تنش و درگیری ایجاد شده در درمانگاه بدون انعکاس به دستگاه‌های قضائی و انتظامی، با مصالحه و رضایت طرفین در همان زمان خاتمه یافته بود اما با فاصله چند روز از وقوع این اتفاق، فیلم تقطیع شده توسط این افراد استخراج و به شبکه معاند اینترنشنال ارسال می‌شود و این شبکه معلوم الحال نیز شروع به نفرت پراکنی می‌نماید.

    دادستان قم با اشاره به اینکه ارسال فیلم به شبکه‌های معاند مطابق با قانون، جرم است گفت: دستگاه قضائی براساس وظایف قانونی خود در برخورد با هر فردی که قصد برهم زدن امنیت روانی جامعه و ایجاد تفرقه در بین مردم را داشته باشد ملاحظه‌ای نخواهد داشت.

    این مقام قضائی با تاکید بر ضرورت هوشیاری هموطنان عزیز در خنثی سازی اهداف دشمن در ایجاد فضای دوقطبی و تنش در فضای عمومی جامعه در پایان یادآور شد: سایر ابعاد پرونده مفتوح و در حال رسیدگی است.

  • ما نمی توانیم مصالح کشور را فدای دو قطبی کنیم!

    ما نمی توانیم مصالح کشور را فدای دو قطبی کنیم!

    به گزارش اقتصادران، حسین جلالی نماینده رفسنجان و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی درباب درگیری پیش آمده در قم با محوریت امر به معروف گفت: وقتی از امر به معروف و نهی از منکر می‌گوییم یعنی از واجبات یک فرد مسلمان به زبان آوردیم. وظیفه ما این است که خیرخواهی کنیم و اگر خطایی از شهروند یا همشهری خود مشاهده کردیم باید به آن تذکر دهیم. می‌گویند تذکر مستقیم موجب تنش و چالش می‌شود، در قانون آمده است که هر کسی بابت تخلف قانونی مراجعه کرد این را گزارش کنند و این آقا هم احساس تکلیف کرد عکس را می‌گیرد که آن را به مراکز مربوط ارجاع دهد و آن خانم هم ناراحت شد زیرا از قوانین خبر ندارد.

    وی ادامه داد: فاش کردن اسرار خانوادگی افراد تخلف محسوب می‌شود و جریمه دارد. حتی ما در تخلفات رشوه و سوت زنی اگر کسی تخلفات را گزارش کند پاداش می‌گیرد حال در اتفاق رخ داده در درمانگاه فرد تخلف را دیده و آن خانم به دلیل اینکه از قوانین خبر نداشت واکنش نشان داد.

    جلالی در خصوص جریمه سه میلیونی بی‌حجابی گفت: تا ابلاغ نشده نمی‌توان در مورد آن صحبت کرد  و تا پایان سال ابلاغ می‌شود.

    نماینده مردم رفسنجان درباره فضای دوقطبی پیش آمده، گفت: کلا انسان‌ها از ضابطه بندی فرار می‌کنند و دلش میخواد آزاد باشد. حتی فرد از اینکه پشت فرمان کمربند خود را ببند سختش است ولی قانون مجبور میکند که اجرا شود و هیچ کشور هرج و مرج و بی‌قانونی را تحمل نمی‌کند.

    وی اضافه کرد: ما نمی توانیم مصالح کشور را فدای دو قطبی کنیم! حال قانون تعیین می‌کند دو قطبی به یک قطبی تبدیل شود و باید از آن تمکین کرد.

  • عکس، حریم شخصی افراد است / هیچ عالمی تایید نمی‌کند که ما برای مقابله با بی‌حجابی، از حوزه خصوصی افراد عکس بگیریم

    عکس، حریم شخصی افراد است / هیچ عالمی تایید نمی‌کند که ما برای مقابله با بی‌حجابی، از حوزه خصوصی افراد عکس بگیریم

    به گزارش اقتصادران، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به حادثه در یکی از درمانگاههای قم گفت: نکته اساسی برای کسانی که دغدغه مسأله حجاب دارند این است که شیوه‌هایی که این‌ها انجام داده‌اند، نتیجه معکوس دارد و حتی برای کسانی که به حجاب رغبت داشته باشند این کارها ایجاد تنفر می‌کند؛ چه برسد به کسانی که اساساً با فلسفه حجاب آشنایی ندارند. لذا  این روش‌ها منجر به حجاب نمی‌شود مگر اینکه بنای کسانی که داعیه حجاب را دارند، خراب کردن دین باشد و می‌خواهند حجاب، موجب تنفر مردم در جامعه از اسلام باشد. من خبر ندارم که آن‌ها چنین انگیزه‌ای در پشت پرده کارشان دارند ولی بدون شک این روش‌ها و کارها باعث علاقه‌مندی زنان به حجاب نمی‌شود.
    مشروح گفت و گوی خبرنگار جماران با آیت الله سیدمحمدعلی ایازی در پی می آید:

    با توجه به سخنان یکی از نمایندگان مجلس در مورد کسر جریمه بی‌حجابی از حساب بانکی خانم‌ها و سخنان سردار جعفری در حمایت از امر به معروف در تئاتر شهر و ایستگاه مترو، و همچنین اتفاق ناگواری که برای یکی از خانم‌ها در یکی از درمانگاه‌ها قم توسط طلبه‌ای افتاد، از دیدگاه شما تبعات رفتارهای سلبی و واکنش‌برانگیز در مورد حجاب چیست؟ و این‌که چرا درباره این رویدادها، صدایی از حوزه علمیه درنمی‌آید؟

    نکته اساسی برای کسانی که دغدغه مسأله حجاب دارند این است که شیوه‌هایی که این‌ها انجام داده‌اند، نتیجه معکوس دارد و حتی برای کسانی که به حجاب رغبت داشته باشند این کارها ایجاد تنفر می‌کند؛ چه برسد به کسانی که اساساً با فلسفه حجاب آشنایی ندارند. لذا  این روش‌ها منجر به حجاب نمی‌شود مگر اینکه بنای کسانی که داعیه حجاب را دارند، خراب کردن دین باشد و می‌خواهند حجاب، موجب تنفر مردم در جامعه از اسلام باشد. من خبر ندارم که آن‌ها چنین انگیزه‌ای در پشت پرده کارشان دارند ولی بدون شک این روش‌ها و کارها باعث علاقه‌مندی زنان به حجاب نمی‌شود.

    درباره شیوه برخوردی که در قم اتفاق افتاد، این نکته را عرض کنم که عکس، حریم شخصی افراد است. شما اگر به مشاهد مشرفه تشریف ببرید، آنجا نوشته‌اند که عکس گرفتن ممنوع است. چرا؟ به خاطر اینکه امکان دارد کسی در حال عکس گرفتن از خود، از افراد دیگر هم عکس بگیرد و این دخالت کردن در حریم خصوصی دیگران است که ممنوع است. همه می‌گویند که عکس گرفتن، دخالت کردن در حوزه خصوصی افراد است. لذا چنین کاری توسط یک فرد ناآگاه به مسائل دین، ولو اینکه لباس روحانی بر تن داشته باشد، یک امر ناپسند و محکوم است. امروز هیچ عالمی تایید نمی‌کند که ما برای مقابله با بی‌حجابی، از حوزه خصوصی افراد عکس بگیریم و این کار درستی نیست.

    عکس‌العمل‌هایی که در مقابل این قضیه اتفاق می‌افتد، ناشی از همین رفتارهای اشتباه است. یعنی گاهی یک رفتار غلط باعث می‌شود که افراد دیگری واکنش نشان بدهند و همین واکنش نشان دادن‌ها، اتفاقاتی را ایجاد می‌کند که شما ملاحظه می‌کنید؛ در سطح جامعه و کشور بازتاب‌هایی رخ می‌دهد  و افرادی عکس‌العمل نشان می‌دهند. من به جامعه ایران عرض می‌کنم که عالمان اصیل ما از این نوع رفتارها و برخوردها بری هستند و این کارها را درست نمی‌دانند.

    یک خواننده‌ای محکوم می‌شود و جریمه او را خواندن کتاب بسیار خوب و عالمانه استدلالی از استاد مطهری را قرار می‌دهند! این کار غلطی است. کتاب برای خواندن است و باید دو عنصر خواستن و انتخاب کردن در میان باشد نه اجبار و مجبور کردنِ شخصِ احیاناً مجرم تا چنین کاری انجام دهد.

     بنابراین، عالمان زیادی، شیوه برخوردهایی که به نام دین اتفاق می‌افتد را محکوم می‌کنند. من هم به سهم خودم این کار را یک کار ناشایست و مضر به دین و آینده دین‌داری می‌دانم. لذا این شیوه از شیوه‌های غلط است. از آن طرف اگر رفتارها و عکس‌العمل‌هایی در جامعه ایجاد شود، واکنش به رفتار کسانی است که زمینه‌های چنین فضایی را ایجاد کردند، یعنی آن‌ها مسئول‌اند چون مردم را حساس کرده‌اند.

    بنابراین، اگر کسی می‌خواهد پدیدارشناسی و ریشه‌یابی کند، باید شیوه‌هایی را که در این سال‌ها استفاده شده، عکس‌العمل ‌ایجاد کرده و زمینه‌های گریز از دین را به وجود آورده است، تحلیل و بررسی کند.

    به معمینی که وارد فضای امر به معروف و نهی از منکر می‌شوند، چه توصیه خاصی دارید؟

    این بحث را در «قلمرو اجرای شریعت» گفتم که اساساً این‌ها ربطی به مسئله امر به معروف و نهی از منکر ندارد و ادلّه آن را هم توضیح داده‌ام. کسانی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند، سوال این است که چرا امر به معروف و نهی از منکر را فقط در این مقوله‌ها انجام می‌دهید؟ چرا به معضلات اقتصاد، رانت‌خواری، فقر، بدبختی و ناکارآمدی اعتراض نمی‌کنید؟

    نکته دیگر این است که کسی که می‌خواهد این کار را انجام دهد، باید امر به معروف و نهی از منکر را بشناسد. همچنین با زبان و روشی را که می‌خواهد با منکر برخورد کند، آشنا باشد. نکته اساسی به تعبیر مرحوم شهید مطهری در کتاب امر به معروف و نهی این است که امر به معروف و نهی از منکر منطق دارد و غایت‌مند است. یعنی انسان کاری را که می‌خواهد انجام دهد فکر کند که نتیجه مثبت دارد یا نه؟ اگر نتیجه مثبت نداشته باشد، معنا ندارد که چنین کاری انجام گیرد.

  • شکستن حرمت حریم یک مادر

    شکستن حرمت حریم یک مادر

    به گزارش اقتصادران، همزمان با روز جهاني زن و در شرايطي كه در بسياري از كشورها، برنامه‌هاي متعددي براي تكريم مقام زن و تلاش براي بهبود شاخص‌هاي زيست زنان تدارك ديده شده بود در ايران رخدادهايي با موضوع كلي «زنان» شكل گرفت كه ابهامات بسياري را براي اكثر ايرانيان شكل داد. جدا از اظهارات اميرحسين بانكي‌پور، نماينده اصفهان درخصوص جريمه 3 ميليوني شهروندان به دليل حجاب، حادثه‌اي در شهر قم با محوريت موضوع حجاب به وقوع پيوست كه به سرعت طول و عرض شبكه‌هاي اجتماعي را در نورديد.

    در فيلمي كه در فضاي مجازي منتشر شد، بانويي در بيمارستاني در قم در حال شير دادن به فرزند نوزاد خود است؛ در اين حين، طلبه‌اي از زن كه ظاهرا حجاب حداكثري موردنظر طلبه را رعايت نكرده، تصويربرداري كرده و از سالن خارج مي‌شود. مادر كودك كه متوجه تصوير‌برداري از خود مي‌شود، از فرد تصويربردار مي‌خواهد كه فيلم او را از موبايلش حذف كند. ادامه فيلم منتشر شده صحنه جدال ميان اين دو و واكنش مردم حاضر در صحنه است.

    ديروز اما دادستان عمومي و انقلاب استان قم با ورود به ماجرا درخصوص انتشار كليپ منتشره از يك درمانگاه در قم اظهار داشت: «دستورات لازم را نسبت به شناسايي اخلالگران در نظم، ساير زواياي قضيه و همچنين شناسايي عناصري كه تصوير را به رسانه‌هاي معاند منتقل كردند، صادر كرده است.» نكته قابل توجه در اظهارات غريب دادستان قم، اظهاراتي است كه درخصوص آمران به معروف و ناهيان از منكر مطرح كرده است. دادستان عمومي و‌ انقلاب قم اعلام كرد كه تنها از آمرين به معروف كه شرايط و مراتب آن را مراعات كرده باشند با جديت حمايت مي‌كند و وعده داد: «در هر صورت به اين موضوع قاطعانه، عادلانه و با سرعت رسيدگي مي‌كنيم.» دامنه واكنش‌ها در ادامه متوجه دستيار رييس‌جمهور در موضوع حقوق شهروندي نيز شد.

    سكينه سادات پاد، دستيار رييس‌جمهور درخصوص فيلم منتشر شده از درگيري يك طلبه و يك خانم گفت: «اين روحاني اگر مي‌خواهد امر به معروف كند چرا عكس مي‌گيرد؟ حتما بايد شرايط مادر را درك كرد.» «اعتماد» اما سراغ محسن برهاني رفته تا ابعاد حقوقي موضوع را حلاجي كند. به اعتقاد برهاني اين پرونده به هيچ عنوان ذيل گزاره نهي از منكر قرار نمي‌گيرد. به اعتقاد برهاني هر چند برخي عناوين مجرمانه در اين پرونده به چشم مي‌خورد، اما اين عناوين متوجه فرد تصويربردار است نه مادر و فرزندي كه در شرايط حاد قرار داشته‌اند.

    موضوع مقابله طلبه‌اي در قم با مادري در بيمارستان كه در حال شير دادن به فرزند نوزاد خود بود، بازخوردهاي وسيعي در شبكه‌هاي اجتماعي و رسانه‌ها پيدا كرد. روز يكشنبه هم مسوولان قضايي و نظارتي و هم معاون اجتماعي رييس‌جمهور به آن واكنش نشان دادند. از منظر حقوقي اين موضوع را چطور ارزيابي مي‌كنيد؟

    در خصوص فيلم منتشر شده در فضاي مجازي اگر كليت فيلم هميني باشد كه ديده مي‌شود، يعني بانويي در گوشه‌اي ايستاده به فرزند خود شير مي‌دهد، در رفتار خانم نه تظاهري وجود دارد، نه تعمدي بر ديده شدن و… اما در ادامه، يك شخص معمم بدون اطلاع از اين بانو فيلمبرداري و عكسبرداري مي‌كند و اين رفتار منشا بحران مي‌شود. خانم از اين فرد تقاضا مي‌كند كه فيلم يا عكس او را از موبايلش پاك كند، فرد معمم زير بار نمي‌رود و درگيري آغاز مي‌شود. به نظرم از منظر حقوقي چند عنوان مجرمانه وجود دارد كه بايد درباره آن بحث شود. عنوان اول، عنوان «مزاحمت براي اطفال و بانوان در فضاي عمومي» موضوع ماده 619 قانون مجازات اسلامي است. در اين ماده قانوني آمده: « هر كس در اماكن عمومي يا معابر، متعرض يا مزاحم اطفال يا زنان بشود يا با الفاظ و حركات مخالف شؤون و حيثيت به آنان توهين نمايد به حبس از 2 تا 6 ماه و تا (۷۴) ضربه شلاق محكوم خواهد شد.»رفتار مجرمانه دراين ماده 2عبارت است؛ يكي« تعرض» و ديگري «مزاحمت». تعرض ناظر به نوعي برخورد و اقدامات فيزيكي نسبت به جسم زن است.فلذا شاهد مثال ما بخش مزاحمت است. يعني اگر كسي مزاحم اطفال و زنان شود. فيلمبرداري افراد عادي جامعه از خانم‌هايي كه حتي فرضا حجاب را هم رعايت نكرده‌اند، آيا مصداق مزاحمت است يا نيست؟ در دانش حقوق ثابت شده كه در مرحله شناخت مصداق معيار عرف است. يعني عرف بايد تشخيص دهد كه اين رفتار خارجي، مصداق فلان مفهوم است يا نيست. در اين مورد خاص، مفهومي به نام مزاحمت داريم و مصداقي ذيل عنوان عكس گرفتن يا فيلمبرداري كردن از زنان داريم. آيا عرف زنان چنين رفتاري (يعني عكس گفتن را) مصداق مزاحمت مي‌داند يا نه؟

    از نظر شما مبتني بر عرف جامعه اين رفتار مصداق مزاحمت است يا نه؟

    به اعتقاد بنده با مراجعه به زنان (اعم از زنان محجبه يا غير محجبه) چنين رفتاري در اماكن عمومي و عالم خارج، قطعا مصداق مزاحمت است و فردي كه اقدام به اين رفتار مي‌كند مشمول ماده 619 است و طلبه فيلمبردار بايد تحت تعقیب از طرف دادگاه ويژه روحانيت قرار گيرد. دومين عنوان مجرمانه كه قابليت طرح دارد، مساله توهين است. از آنجا كه صداي افراد در كليپي كه پخش شده به دليل الفاظ ركيك به‌طور كامل پخش نمي‌شود، ظاهرا جرم توهين ساده ذيل ماده 608 قانون مجازات اسلامي در اين قضيه تحقق پيدا كرده است. موضوع به همين جا ختم نمي‌شود، عنوان مجرمانه سوم، مساله ضرب و جرح است. قانون مجازات اسلامي در سال 92 تلاش كرده تمامي مصاديق ضرب و جرح را مشمول عنوان كيفري قرار دهد. حتي اگر فردي به ديگري ضربه وارد كند و آن ضربه نه باعث تغيير رنگ پوست شود و نه جراحتي را وارد سازد، صرف ضربه زدن به ديگري مشمول ماده 567 قانون مجازات اسلامي است. اين ماده قانوني مي‌گويد: «در مواردي كه رفتار مرتكب نه موجب آسيب و عيبي در بدن گردد و نه اثري از خود در بدن به جاي گذارد، ضمان منتفي است. لكن در موارد عمدي در صورت عدم تصالح، مرتكب به حبس با شلاق تعزيري درجه هفت محكوم مي‌شود.» بر اساس فيلم ضبط شده به نظر مي‌رسد كه اين شخص فيلمبردار مشمول اين عنوان هم قرار مي‌گيرد.

    در اين موارد، اغلب استدلال‌ها مبتني بر انجام فريضه امر به معروف و نهی از منكر است. آيا اين موضوع ذيل عنوان امر و نهي شرعي قرار مي‌گيرد؟

    اين اقدام طلبه فيلمبردار را نمي‌توان مصداق موضوع نهي از منكر دانست. اين اقدام نوعي مستندسازي براي اقدامات آتي شخص است. فرد (فيلمبردار) اين عكس و فيلم را نياز دارد تا به نهادهاي مورد نظرش گزارش دهد يا عليه خانم مورد بحث اقداماتي انجام دهد.مطابق قانون فيلمبرداري يا مستند‌سازي نسبت به يك رفتار حرام يا رفتار مجرمانه به هيچ‌وجه عنوان نهي از منكر را نداشته و ندارد. نهي از منكر واجب شرعي است و واجد شرايط خاصي است. اگر شرايط محقق شود، انسان مسلمان مي‌تواند بلكه واجب است كه اقدام به نهي از منكر بكند. اما فيلمبرداري كردن، اساسا جزو نهي از منكر كردن نيست. نهي از منكر قائم به شخص است. يعني شخص پس از اينكه علم و آگاهي نسبت به احكام پيدا كرد و احتمال تاثير در طرف مقابل داد، مي‌رود و ديگري را نهي از منكر مي‌كند. نه اينكه حريم شخصي شهروندي را بشكند، از طرف مقابل مخفيانه و در سكوت فيلمبرداري كند، تجسس كند، سكوت كند تا بعد فيلم را به زيد و عمر بدهد و پرونده‌اي عليه فرد بگشايد. عنوان اين رفتار هرچه كه باشد، امر به معروف و نهي از منكر نيست.

    يكي ديگر از ابعاد حقوقي اين نوع پرونده‌ها، اطلاع‌رساني است. در بسياري از موارد به جاي برخورد با متخلف واقعي با فرد يا افرادي كه موضوع را عمومي و رسانه‌اي مي‌كنند، برخورد مي‌شود. قانون در اين زمينه چه مي‌گويد؟

    درست مي‌گویيد، اگر فردي فيلم اين درگيري را ضبط و فيلم را در رسانه‌هاي عمومي و فضاي مجازي منتشر كرد، با او برخورد مي‌شود. از نظر قانوني به هيچ عنوان انتشار اين فيلم و امثال اين فيلم‌ها عنوان مجرمانه‌اي ندارد.نه تبليغ عليه نظام است، نه همكاري با دول متخاصم و نه نشر اكاذيب. اتفاقا از ملزومات يك جامعه آزاد و بالنده آن است كه افراد اقدام كنند و برخي ناهنجاري‌ها و قانون‌شكني‌ها را به تصوير درآورده و افكار عمومي را از موضوع آگاه كنند. متاسفانه مدتي است برخي رويه‌ها براي چنين اقدامات درستي، عنوان‌تراشي مي‌كند. يكي از اشتباهات فاحش آن است كه برخي افراد ادعا مي‌كنند با انتشار اين فيلم، تشويش اذهان عمومي محقق شده است! اين برداشت ناشي از عدم شناخت دقيق قانون وعدم دقت در عناوين قانوني است. اساسا جرمي به عنوان «تشويش اذهان عمومي» نداريم . قانونگذار در ماده 698 قانون مجازات اسلامي، همچنين در قانون جرايم رايانه‌اي جرمي با عنوان نشر اكاذيب به قصد تشويش اذهان عمومي دارد. رفتار مجرمانه در اين زمينه عبارت است از نشر اكاذيب به قصد تشويش اذهان عمومي. توجه كنيد. رفتار مجرمانه عبارت است از اينكه فردي دروغي را منتشر كند تا اذهان عمومي را مشوش كند. بنابراين اگر شخص امر واقعي و حقيقتي را منتشر كرد و اين حقيقت حتي باعث تشويش اذهان عمومي شود، نمي‌توان گفت، جرمي واقع شده است. نشر اكاذيب جرم است نه نشر واقعيت‌ها. نشر واقعيت حتي به قصد تشويش اذهان عمومي جرم محسوب نمي‌شود.

    يكي از ابهامات در خصوص اين پرونده نحوه رفتاري است كه فرد طلبه دارد.آيا مي‌توان از رفتار او برداشت مجرمانه داشت؟

    اين اقدام، قطعا مورد پسند بزرگان حوزه و علما نيست. چرا؟چون اين افراد هم تاريخ تشيع و روحانيت شيعه را خوب مي‌شناسند و هم با احكام شرعي آشنايي دارند و مي‌دانندچنين اقداماتي داراي وجه شرعي نيست. اينكه بارها گفته مي‌شود طلاب علوم ديني بايد فقه را با دقت خوانده و زحمت بكشند، به خاطر آن است كه مبادا با انگيزه ديني، اقدام غير ديني انجام دهند. به اين دليل با توجه به شناختي كه من از حوزه‌هاي علميه دارم، اين نحوه اقدامات به هيچ‌وجه مورد تاييد و پسند حوزه‌هاي علميه، علما و بزرگان نيست. از سوي ديگر، به اجماع فقها، فردي كه مي‌خواهد اقدام به امر به معروف و نهي از منكر كند، ابتدا بايد هم منكر را بشناسد، هم معروف را و هم احكام مرتبط با اين فريضه الهي را. اگر فردي بدون شناخت، نهي و امر كند به جاي اينكه اثر مثبتي در جامعه داشته باشد، فضاي ضد مذهبي و ضد ديني و دوري از اعتقادات را در جامعه دامن مي‌زند. اين مصداق روايت شريفي است كه از امام جواد (ع) نقل شده است. ايشان مي‌فرمايند: «من عمل بغير علم، كان ما يفسد اكثر ما يصلح… اگر فردي بدون علم اقدامي انجام دهد، تبعات و مفاسد كار او بيشتر از محاسن و آثار مثبت رفتار وي خواهد بود.» در نهايت به همه كساني كه با انگيزه‌هاي مذهبي اقدام به رفتارهايي كه باعث تنفير از دين مي‌شود برادرانه توصيه مي‌كنم كه با علم‌آموزي و شناخت شرايط نگذارند وجهه دين بيش از اين در جامعه آسيب ببيند كه چنين اقدامي از بزرگ‌ترين گناهان كبيره محسوب مي‌شود.