به گزارش اقتصادران، آوارگی پرندگان در مناطق جنگی، تصویر آشنای این روزهای آسمان ایران است. آنها نیز همچون انسان ها تحت تاثیر امواج انفجارها قرار میگیرند و با صداهایی که بیش از اندازه بلند هستند، احساس خطر می کنند. با بالهای نامنظم تلاش میکنند از محل انفجار دور شوند و حتی بر اثر شدت انفجار و پرتابهها از دست میروند. براساس گزارشی که «الشرق الاوسط» درباره وضعیت پرندگان در لبنان و غزه منتشر کرد، جنگ باعث کاهش تعداد پرندگان، تغییر مسیرهای مهاجرت موسمی و خطر انقراض آنها شده است. بسیاری از پرندگان جان خود را در اثر انفجارها از دست دادند و بسیاری از آنها آواره شدند.
شادی سعد یک پرنده شناس عرب درباره اثرات جنگ بر پرندگان توضیح داد: «جنگهای جاری با آتش و انفجارهای همراه آن به شنوایی، قلب، سیستم عصبی و تنفسی پرندگان آسیب میرساند و آتشسوزیهای ناشی از اصابت گلوله و بمباران ها زیستگاههای آنها را نابود میکند.»
پرندگان همچنین با احساس خطر، سعی میکنند لانه و زیستگاه اصلی خود را ترک کنند. این پدیده که در شرایط اضطراری و پرخطر از جمله جنگ بروز می کند، شبیه آوارگی است، زیرا پرندگان بر اثر جنگ در همان وضعیت مشابه انسان قرار می گیرند. بنابر این گزارش، جنگ در این نواحی حدود ۲۰۰ گونه پرنده را در معرض نابودی قرار داده و زیرگونههای آنها را نیز با خطر انقراض مواجه کردهاست.
این نکتهای است که شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران نیز به آن تاکید داشته است. او با اشاره به آثار مخرب جنگ بر محیط زیست ایران، به آثار کوتاه مدت و بلند مدت جنگ اشاره کرد. به گفته انصاری در پی حملات موشکی و وقوع آتشسوزیها منجر به از دست رفتن پوشش گیاهی میشود. علاوه بر این برهم خوردن آرامش زیستگاه، مرگ حیات وحش و مهاجرت به مناطق اطراف زیستگاهها دیگر اثراتی هستند که منجر به تأثیرات بلند مدتی بر جمعیتهای مختلف حیاتوحش در مناطق تحت تأثیر خواهد شد.
در همین راستا، سازمان محیط زیست تصمیم گرفت، بخشی از گونههای نگهداریشده در مرکز درمان و بازپروری حیاتوحش پریسان، به ویژه گونههای با ارزش حفاظتی بیشتر، را به مراکز امنتر انتقال دهد. به گفته حمید ظهرابی معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیطزیست، روند رهاسازی گونههای تیمار شده و آماده بازگشت به طبیعت از چند هفته پیش آغاز شده است. او توضیح داد، برخی گونههای ارزشمند که از اهمیت حفاظتی ویژه برخوردارند و در شرایط کنونی امکان رهاسازی در طبیعت را ندارند، پس از بررسیهای کارشناسی و با هدف تامین شرایط نگهداری مناسب، بهصورت امانی به مراکز مورد تایید منتقل خواهند شد تا پس از بهبود شرایط و طی مراحل بازوحشیسازی به زیستگاههای طبیعی بازگردانده شوند.
حیوانات خانگی نیز از تاثیر جنگ مسثتنی نیستند. ایمان معماریان دامپزشک، می گوید: «شرایط جنگ برای حیوانات خانگی بسیار استرسآور است و نگرانیهای اطرافیان هم باعث تشدید آن میشود». به گفته او در جریان جنگ ۱۲ روزه آمار اضطراب در سگها و گربههای خانگی بالا بود و همه صاحبان حیوانات خانگی مجبور بودند داروهایی برای کاهش استرس آنها استفاده کنند: « این حیوانات هنگام جابهجایی با استرس زیادی روبهرو میشوند. صدای انفجار هم باعث میشد حیواناتی که در خانه ماندهاند به استفاده از داروهای کاهش استرس نیاز پیدا کنند. واکنشهای اضطرابی هم در رفتارشان دیده میشود؛ بیغذا میشوند، فرار میکنند، لهله میزنند، تنفسشان بیشتر میشود، و ضربان قلبشان بالا میرود.»
