برچسب: حمل و نقل

به گزارش اقتصادران، در حالی که طی ماه‌های اخیر نگرانی‌هایی درباره تامین قطعات و پایداری زنجیره حمل‌ونقل کشور مطرح شده است، فعالان این حوزه از تداوم ظرفیت تامین و امکان مدیریت شرایط سخن می‌گویند. حمل‌ونقل نقشی تعیین‌کننده در حفظ جریان سوخت، کالاهای اساسی و مواد اولیه صنایع دارد و هرگونه اختلال در آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای به همراه داشته باشد. در همین راستا یکی از فعالان به بررسی آخرین وضعیت موجودی قطعات، چالش‌های بازار، شرایط باربری و مسیر پیش‌روی صنعت حمل‌ونقل می‌پردازد.

حمل‌ونقل پاشنه آشیل اقتصاد کشور است / کشور تا ۹ ماه و در بهترین حالت تا یک سال توانایی تامین لوازم یدکی بخش حمل‌و‌نقل را دارد / در دوره جنگ حمل‌ونقل جایگاه خط را مقدم داشت

محمد رحیمی، عضو کمیسیون آموزش اتحادیه تولیدکنندگان و فروشندگان قطعات یدکی خودرو و ماشین‌آلات تهران و فعال حوزه حمل‌و‌نقل و کامیون‌های باری، گفت: حمل‌ونقل، چه در شرایط جنگی و چه در شرایط عادی، پاشنه آشیل اقتصاد کشور است. در دوره جنگ حمل‌ونقل جایگاه خط مقدم داشت و در سطح توزیع افرادی حضور داشتند که نگذاشتند کارخانه‌ها در سخت‌ترین شرایط خاموش شوند یا روند تولید، فروش و توزیع متوقف شود.

او ادامه داد: اکنون با توجه به موجودی انبارها، تولیدات گذشته و کالاهای موجود در گمرک پیش‌بینی می‌شود که کشور بتواند ۶ تا ۹ ماه و در بهترین حالت تا یک سال نیازهای لوازم یدکی بخش حمل‌ونقل را تامین کند. البته احتمال کمبود در برخی کالاهای خاص وجود دارد، اما در نگاه کلی برای حدود ۹ ماه کمبود جدی دیده نمی‌شود. این برآورد وابسته به عادی ماندن شرایط کشور است.

در صورت تقویت سایر کارخانه‌های فولاد امکان تامین نیاز کشور وجود دارد / با ثبات فضای سیاسی و برداشته شدن فشارهای روانی، حوزه‌های ورق گرم، ورق‌های سایزهای مختلف و چدن به آرامش می‌رسند

رحیمی تشریح کرد: با وجود آسیب‌دیدن برخی کارخانه‌های بزرگ فولاد، تعداد زیادی کارخانه دیگر فعال هستند و اگر این واحدها تقویت شوند، امکان تامین نیاز کشور وجود دارد. اکنون در حوزه ورق گرم، ورق‌های سایزهای مختلف و چدن افزایش قیمت محسوس دیده می‌شود. انتظار می‌رود با ثبات فضای سیاسی و برداشته شدن فشارهای روانی ناشی از جنگ، این التهاب کاهش یابد و بازار فولاد و به دنبال آن بازار لوازم یدکی خودروهای سنگین به ثبات قیمتی برسند.

او افزود: پارسال نیز عملاً شرایط نزدیک به جنگ حاکم بود؛ از جمله جنگ ۱۲روزه، حادثه بندر شهید رجایی و سایر رویدادهای مشابه. با وجود شرایط سخت، فعالان حمل‌ونقل تلاش کردند اوضاع را کنترل کنند. امسال علاوه بر مشکلات قبلی، چک‌های برگشتی نیز به یکی از مشکلات مهم تبدیل شده است. برخی شرکت‌های بزرگ نتوانستند تعهدات خود را اجرا کنند و این موضوع باعث شده بخش قابل‌توجهی از فعالان اقتصادی به درآمد مورد انتظار نرسند.

بازار لوازم یدکی خودروهای سنگین با سه چالش چک‌های برگشتی، تغییرات قیمتی و احتمال ناتوانی برخی کارخانه‌های بزرگ‌مقیاس در تامین قطعات روبه‌روست / با حمایت و مدیریت دولت پیش‌بینی می‌شود که شرایط سال جاری حتی بهتر از سال گذشته شود

رحیمی تصریح کرد: در حال حاضر بازار با سه چالش اصلی افزایش چک‌های برگشتی، تغییرات قیمتی و احتمال ناتوانی برخی کارخانه‌های بزرگ‌مقیاس در تامین قطعات روبه‌روست. با وجود این مشکلات، کارخانه‌های کوچک و بخش توزیع همچنان فعال هستند. این مجموعه‌ها خصوصی‌ هستند و نسبت به تعهدات خود توجه دارند.

این فعال حوزه حمل‌ونقل عنوان کرد: با این حال برخی کارخانه‌ها و کسب‌وکارها مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند. با وجود شرایط موجود، امید می‌رود که در سال جاری وضعیت کسب‌وکار در حوزه حمل‌ونقل بهتر شود؛ به شرطی که دولت بتواند مواد اولیه را تامین و ترخیص کالاهای گمرکی را تسهیل کند. در این صورت بازار به آرامش و رونق نسبی می‌رسد.

او ادامه داد: به هرحال با توجه به آسیب‌های پیش‌آمده، حوزه حمل و نقل و بحث تولید لوازم یدکی نیازمند بازسازی هستند. با حمایت و مدیریت دولت در راستای الزام شرکت‌های بزرگ‌مقیاس نسبت به تولید مضاعف و تسهیل ترخیص کالاهای گمرکی پیش‌بینی می‌شود که شرایط سال جاری حتی بهتر از سال گذشته شود.

در بخش باربری و توزیع مشکل جدی وجود ندارد / تنها چالش اصلی مربوط به باربری‌های اینترنتی است که با بهتر شدن دسترسی اینترنت، این بخش نیز به وضعیت عادی برمی‌گردد

رحیمی اظهار کرد: در مقطعی کامیون‌ها امکان تردد نداشتند و باراندازها نیز مسئولیت بار را نمی‌پذیرفتند، چون احتمال بروز حادثه و آسیب‌های مالی بالا بود. اکنون در بخش توزیع مشکل جدی وجود ندارد. تنها چالش اصلی مربوط به باربری‌های اینترنتی است که به دلیل محدودیت زیرساخت اینترنت دچار اختلال شده بودند. با بهتر شدن دسترسی اینترنت، این بخش نیز به وضعیت عادی برمی‌گردد.

بخش‌های مختلف باربری فعال هستند و تلاش می‌کنند هیچ کمبودی در تامین سوخت، کالاهای اساسی و اقلام ضروری ایجاد نشود

او در پایان گفت: شاید قیمت جابجایی کالاها با نوسان روبرو باشد، اما سه بخش باربری یعنی اتوبوس‌های ترمینال‌ها، باربری سنتی و باربری اینترنتی همچنان فعال‌ هستند و تلاش می‌شود هیچ کمبودی در سوخت، کالاهای اساسی و اقلام ضروری ایجاد نشود.

به گزارش اقتصادران، اعتصاب اخیر کامیون‌داران ایران از اول خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد. این اعتصاب در اعتراض به مشکلات معیشتی و صنفی رانندگان شکل گرفت و در روزهای اولیه به شهرهای متعددی گسترش یافت.

اعتصاب به ‌صورت سراسری و هماهنگ از این تاریخ آغاز شد و تا چهارمین روز خرداد ادامه یافت. برخی گزارش‌ها از تجمعات اعتراضی زودهنگام در روزهای منتهی به اول خرداد نیز خبر داده‌اند.

همچنین گزارش‌هایی از تعطیلی پایانه‌های باربری و انبارها در این شهرها به دست رسیده که نشان‌دهنده توقف گسترده فعالیت‌های حمل‌ونقل است.

اعتصاب کامیون‌داران می‌تواند زنجیره حمل‌ونقل کالاها و خدمات را برای مدتی بشکند و همچنین منجر به بالا رفتن قیمت کالاها و درگیرشدن اصناف دیگر با این اعتراضات شود.

در جریان اعتصاب کامیون‌داران، گروهی از کشاورزان نیز به دلیل نبود وسیله حمل بار دست به اعتراض زده‌اند.

مطالبات کامیون‌داران چیستند؟

کامیون‌داران در جریان اعتصاب خود به مشکلات معیشتی و صنفی متعددی اعتراض دارند که مهم‌ترین آنها می‌تواند موضوع تامین گازوئیل و سه‌نرخی‌ شدن آن باشد.

بسیاری از کامیون‌داران بارنامه برخط ندارند و سهمیه گازوئیل به آنها کمتر از میزان پیمایش اختصاص می‌یابد. با اجرای طرح سه‌نرخی‌شدن گازوئیل، سهمیه گازوئیل ۳۰۰ تومانی تنها برای کسانی که بارنامه برخط دارند، مناسب است و دیگران مجبورند باقی مسیر را با گازوئیل گران‌تر طی کنند.

با توجه به مصوبه اخیر هیات وزیران، نرخ دوم گازوئیل برابر ۵۰ درصد هزینه تامین نفت‌گاز از پالایشگاه و نرخ سوم گازوئیل به صورت آزاد و غیریارانه‌ای محاسبه می‌شود.

برآوردها از صورت‌مالی‌های منتشرشده پالایشگاه‌ها در سامانه کدال از نرخ سوم ۲۵ هزار تا ۲۸ هزار تومانی گازوئیل حکایت دارد.

بسیاری از کامیون‌داران نگران هستند که این طرح در نهایت منجر به افزایش هزینه‌های سوخت شود.

از دیگر مطالبات کامیون‌داران می‌توان به ناکافی بودن و نوع سهمیه سوخت، کرایه نامناسب، صف‌های طولانی برای دریافت گازوئیل، افزایش بهای بیمه و… اشاره کرد.

یکی دیگر از موضوعات مهم مطرح‌شده از سوی کامیون‌داران، اعتراض به افزایش بهای بیمه و درخواست بازگشت به شرایط قبلی یا ارائه تسهیلات است.

همچنین موضوع تامین قطعات و خدمات با نرخ مناسب، گرانی قطعات یدکی و لاستیک به دلیل نوسانات ارزی، عوارض بالای اتوبان‌ها و جریمه‌های سنگین، حذف واسطه‌ها و دلالان از پایانه‌های باربری و نظارت بر اعلام بارها، ارتقای امنیت جاده‌ها و ایجاد امکانات بهداشتی و رفاهی در پایانه‌های شهری و مرزی از دیگر مواردی به شمار می‌رود که محل اعتراض کامیون‌داران است.

واکنش مسئولان به اعتصاب چیست؟

آن‌طور که مهدی خضری، معاون حمل‌ونقل سازمان راهداری، به ایلنا گفته است: در سنوات گذشته، دولت یک تخفیف برای بیمه رانندگان در نظر گرفته بود که سال‌هاست این امتیاز به رانندگان داده شده است. امسال با توجه به افزایش ۴۵ درصدی حق بیمه رانندگان از ابتدای سال، اعتراضاتی از سوی صنف رانندگان شکل گرفت.

او افزود: همچنین بر اساس تصمیم اتخاذشده، تعدادی از رانندگان مشمول تخفیف بیمه نشده بودند که مقرر شد این تعداد هم در دستور کار سازمان تامین اجتماعی قرار بگیرند. سهمیه سوخت رانندگان نیز بر اساس پیمایش است.

این مقام مسئول ادامه داد: بحث سه‌نرخی شدن سوخت رانندگان هم در جلسه‌ای با وزارت راه، وزارت کشور و وزارت نفت مطرح و مقرر شد هر تصمیم برای رانندگان، حتما با تشکیل جلسات تخصصی با نمایندگان انجمن‌ها و کانون صنفی باشد.

در چنین شرایطی که انتظار می‌رود وزیر راه و شهرسازی حداقل واکنش اندکی به مشکلات کامیون‌داران نشان دهد، سفر وزیر به عراق جالب توجه است.

فرزانه صادق‌مالواجرد در زمان اعتصاب کامیون‌داران به دلیل مشکلات متعدد، به عراق سفر کرده است و وضعیت راه‌ها و جاده‌های ارتباطی با عراق را بررسی می‌کند.

گفته می‌شود وزیر راه و شهرسازی با هدف توسعه روابط حمل‌ونقل و بازدید از پروژه ریلی شلمچه-بصره، به کشور عراق سفر کرده است. هرچند موضوع پروژه‌های ریلی و کریدوری برای کشور مهم است، اما نباید وزیر راه و شهرسازی زمان اعتصاب کامیون‌داران در ایران باشد و به مشکلات آنها رسیدگی کند؟

موضوع گازوئیل؛ گره‎‌گاه اعتصاب

اعتصاب کامیون‌داران به دلیل محقق نشدن وعده‌های دولت و تشدید مشکلات اقتصادی، گرانی سوخت، قطعات یدکی، بیمه و … شکل گرفته است. با توجه به این که تاکنون اقدامی در راستای حل مشکلات این صنف انجام نشده است، به نظر می‌رسد که اعتصاب این صنف در روزهای آینده ادامه ‌یابد.

با توجه به دلایلی که خود کامیون‌داران برای اعتصاب بیان می‌کنند، موضوع گازوئیل از مهم‌ترین مشکلات آنهاست. این صنف در سال‌های گذشته نیز اعتصاب کرده بود و در جریان اعتصاب‌های گذشته، متذکر شدند که سهمیه گازوئیل اختصاص‌یافته با توجه مسیر حمل بار و پیمایش آنها ناکافی است.

کامیون‌داران به دلیل ناکافی بودن سهمیه اختصاص‌یافته به آنها محبور بودند بخشی از مسیر را با گازوئیل ۶۰۰ تومانی طی کنند. حال با توجه به مصوبه هیات وزیران، قرار است نرخ دوم و سوم گازوئیل به سمت حذف کامل یارانه حرکت کنند. در چنین شرایطی و با توجه به نرخ حدودی ۲۵ هزار تا ۲۸ هزار تومانی گازوئیل، هزینه سوخت‌گیری این دسته از کامیون‌داران ناگهان افزایش چشمگیری پیدا می‌کند.

شایان ذکر است با افزایش قیمت سوخت و به دنبال آن افزایش قیمت حمل‌ونقل، قیمت کالاها نیز بالا می‌رود. محاسبات تجارت‌نیوز از این موضوع حکایت دارد که قیمت تمام‌شده کالاها با احتساب نرخ سوم گازوئیل ۶۵ درصد افزایش می‌یابند.

سهم هزینه‌های حمل‌ونقل از قیمت تمام‌شده کالا در ایران به ۱۲ درصد می‌رسد. با توجه به این موضوع لازم است تاثیر افزایش قیمت سوخت بر قیمت تمام‌شده کالا محاسبه شود.

با در نظر گرفتن نرخ دوم گازوئیل و با افزایش ۳٫۶ برابری هزینه حمل‌ونقل، قیمت تمام‌شده کالا حدود ۱٫۳۱ برابر معادل ۳۱٫۲ درصد افزایش می‌یابد.

با در نظر گرفتن نرخ سوم گازوئیل و با افزایش ۶٫۴۸ برابری هزینه حمل‌ونقل که ۱۲ درصد از قیمت تمام‌شده را تشکیل می‌دهد، قیمت تمام‌شده کالا حدود ۱٫۶۶ برابر افزایش می‌یابد که معادل ۶۵٫۸ درصد افزایش است.

در حال حاضر، با اعتصاب کامیون‌داران زنجیره تامین و حمل‌ونقل می‌تواند به‌ طور موقت با خطراتی مواجه شود، اما باید در نظر گرفت که تبعات سه‌نرخی‌شدن گازوئیل بدون توجه به مسیر پیمایش و نرخ گازوئیل برای حمل‌ونقل کالاها در کشور نوعی تثبیت دائمی گران‌شدن کالاها را به دنبال دارد.