برچسب: حمل و نقل عمومی

به گزارش اقتصادران، بحران در سیستم حمل‌ونقل عمومی تهران سال‌هاست به یکی از عوامل اصلی وابستگی شهروندان به خودروهای تک‌سرنشین تبدیل شده است. کمبود ناوگان، فرسودگی اتوبوس‌ها، توسعه‌نیافتن خطوط مترو و نبود برنامه‌ریزی منسجم برای جابه‌جایی انبوه مسافر، باعث شده بسیاری از تهرانی‌ها استفاده از خودروی شخصی را تنها گزینه قابل اعتماد بدانند. طبق آمارهای غیر رسمی روزانه ۵ میلیون خودرو در سطح تهران تردد می‌کنند. این روند نه‌تنها بار ترافیکی پایتخت را تشدید کرده، بلکه مصرف سوخت، هزینه‌های خانوار و آلودگی هوای تهران را نیز به سطحی بی‌سابقه رسانده است؛ به‌گونه‌ای که ناکارآمدی حمل‌ونقل عمومی امروز به یکی از پیشران‌های اصلی بحران زیست‌محیطی و شهری در پایتخت تبدیل شده است. اولویت دادن به نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و گسترش خطوط مترو، اتوبوس و تاکسی در سطح شهر در کنار فرهنگ‌سازی برای جایگزینی این سیستم به جای خودروی شخصی می‌تواند تا حد زیادی به کاهش آلودگی هوا و باز شدن گره کور ترافیک منجر شود. طبق برنامه مصوب سال ۱۳۸۷ بنا بر این بود که تا پایان ۱۴۰۳ دوازده خط مترو کامل شود، اما تا کنون هفت خط راه‌اندازی شده است، که تمامی نقاط شهر را نیز پوشش نمی‌دهد. نوسازی اتوبوسرانی در دستور کار نبوده و تاکسی‌های برقی به طور گسترده مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. شهرداری نیز می‌گوید دو سوم اعتبارات لازم برای گسترش سیستم حمل‌ونقل عمومی تامین نشده است.

کیفیت پایین خودروهای داخلی در کنار کیفیت پایین بنزین مورد استفاده در کشور یکی از عوامل اصلی تشدید بحران آلودگی هوا در تهران است. علیرضا رییسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت پیشتر گفته بود: «اولویت برطرف‌شدن آلودگی هوا، بحث خودروهای فرسوده است، اما خودروهای ملی نیز خوب نیستند و ای‌کاش خودروسازها کلاً بساط خود را جمع می‌کردند. توصیه من به خودروسازها این است که تولید خودرو با این کیفیت، هم جان مردم را در جاده‌ها می‌گیرد، هم در شهر آلودگی ایجاد می‌کند. نه‌تنها مشکل ما خودروهای فرسوده است، بلکه خودروهای جدید هم مصرف سوخت بسیار بالایی دارند. در بسیاری از کشورهای دنیا، مصرف سوخت بنزینی در حال حذف است.» اما سوال اینجاست که چرا بار این سیاست‌گذاری‌های غلط و هزینه‌زا بر دوش شهروندانی است که در شرایط ممنوعیت واردات خودروی خارجی ناچار به خرید خودروهای بی کیفیت داخلی با قیمت‌‎های کلان و غیر منطقی بوده و در معرض حذف یارانه بنزین قرار دارند؟ سال‌هاست دولت‌های مختلف وعده آزادسازی واردات خودرو و بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی را می‌دهند؛ اما در عمل شرایط نه تنها رو به بهبود نرفته بلکه روزبه‌روز بحرانی‌تر نیز شده است. در این بین اعمال سیاست‌های محدودکننده برای مردم تنها راه‌حلی است که برای دولت چهاردهم باقی مانده است.

به گزارش اقتصادران، وضعیت حمل‌ونقل عمومی تهران، به‌ویژه اتوبوس‌های شهری، سال‌هاست که مورد انتقاد شهروندان قرار دارد. بسیاری از اتوبوس‌ها فرسوده و مستهلک هستند و در برخی خطوط، مسافران مجبورند زمان زیادی را منتظر بمانند. حالا، با ورود ۵۰ دستگاه اتوبوس جدید، این سوال مطرح می‌شود که آیا این تعداد، دردی از سیستم حمل‌ونقل شهری دوا می‌کند؟

احمد قیومی در تشریح روند نوسازی ناوگان اتوبوسرانی تهران گفته است: بر اساس نیازسنجی‌های انجام‌شده، از فردا ۵۰ دستگاه اتوبوس جدید از برندهای اسکانیا و عقاب در ۴ خط پرتقاضای اتوبوسرانی تهران به کار گرفته می‌شود. در این راستا، ۱۰ دستگاه در خط ۳۳۰ (پارکینگ شهر ری – راه‌آهن)، ۱۳ دستگاه در خط ۳۳۲ (مفتح – جوانمرد)، ۱۵ دستگاه در خط ۳۶۵ (خانی‌آباد – پایانه کاوه میدان انقلاب اسلامی) و ۱۲ دستگاه در خط ۳۹۲ (نعمت‌آباد – بوتان) مستقر خواهند شد.

اودرباره معیارهای انتخاب این خطوط برای نوسازی گفت: تعیین اولویت‌های نوسازی ناوگان بر اساس شاخص‌هایی همچون حجم ترافیک خطوط، تعداد مسافران و مسیر تردد با اولویت نوسازی در مسیرهای منتهی به جنوب شهر تهران انجام شده است. این اقدام در راستای بهبود کیفیت خدمات حمل‌ونقل عمومی، کاهش زمان انتظار مسافران و افزایش رفاه شهروندان انجام شده و در آینده نیز این روند ادامه خواهد داشت.

آمارها نشان می‌دهد که تهران به بیش از ۵ هزار دستگاه اتوبوس جدید نیاز دارد تا پاسخگوی تقاضای روزافزون باشد. این در حالی است که در سال‌های اخیر، وعده‌های زیادی درباره نوسازی ناوگان داده شده، اما کمتر عملی شده است. برای نمونه، در سال گذشته نیز صحبت از نوسازی گسترده ناوگان شد، اما در عمل، تنها تعداد محدودی اتوبوس جدید به شهر اضافه شد.

از سوی دیگر، بسیاری از اتوبوس‌های فعلی عمر مفید خود را پشت سر گذاشته‌اند و روزانه دچار خرابی و نقص فنی می‌شوند. این مسأله باعث افزایش زمان انتظار مسافران و کاهش کیفیت خدمات شده است. در چنین شرایطی، ورود ۵۰ دستگاه اتوبوس نمی‌تواند تحولی بنیادین ایجاد کند و تنها یک مُسکن موقتی به حساب می‌آید.

به گزارش اقتصادران، سیدجعفر تشکری هاشمی درخصوص سیاست شورای شهر تهران برای میزان افزایش نرخ کرایه وسایل حمل و نقل عمومی پایتخت، اظهار کرد: هنوز لایحه توسط شهرداری به شورا ارائه نشده، اما بنای ما بر این است که در کرایه حمل و نقل عمومی بخشی که متعلق به شهرداری تهران است، حداقل رشد را داشته باشد.

وی با بیان اینکه در بخش مترو و اتوبوس‌های تندرو که متعلق به شهرداری تهران است، حداقل افزایش نرخ کرایه اعمال خواهد شد، خاطرنشان کرد: در مورد تاکسی‌های شهر و اتوبوس‌های بخش خصوصی با توجه به اینکه متعلق به شهروندان هستند و باید هزینه و درآمد داشته باشند، هم باید به این صنف توجه کنیم که رانندگان تاکسی با خسارت و مشکلات جبران ناپذیر مواجه نشوند و هم شرایط مردم شهر را در نظر بگیریم.

رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران در ادامه یادآور شد: به هرشکل ما دنبال عدد معتدلی در نرخ‌گذاری می‌گردیم؛ ضمن اینکه ممکن است این پیشنهاد در شورا مطرح شود که بخشی از این مابه‌التفاوت را شهرداری پرداخت کند تا فشاری به مردم و بخش خصوصی و رانندگان تاکسی وارد نشود.

تشکری هاشمی با بیان اینکه ممکن است تأمین این مابه‌التفاوت در قالب ارائه خدمات باشد، تصریح کرد: برای مثال جهت تسهیل شرایط تاکسی‌های برقی، جایگاه شارژ خودرو یا خدمات مشابه پیش‌بینی می‌کنیم و این موارد را بررسی خواهیم کرد که ببینیم هزینه‌های رانندگان تاکسی کاهشی خواهد بود یا خیر؟

وی با بیان اینکه جزئیات در زمان بررسی لایحه در شورا مشخص خواهد شد، گفت: سیاست و تلاش شورا بر این است که میزان افزایش نرخ کرایه مترو و اتوبوس‌های تندرو از میزان نرخ تورم کمتر باشد. در مورد تاکسی‌ها و بخش خصوصی اتوبوسرانی نیز قاعدتاً نمی‌تواند از عدد تورم بیشتر باشد.

به گزارش اقتصادران، تمامی تجهیزات مراکز معاینه‌‌‌فنی پایتخت با صرف هزینه یک میلیون دلاری به‌‌‌روزرسانی شد؛ از این پس مراکز معاینه فنی شهر تهران میزان خروجی گازهای آلاینده خودروهای سواری را با دقت بیشتری می‌‌‌سنجند و امکان سنجش آلاینده اکسید‌های نیتروژن به‌‌‌عنوان عامل بروز آلودگی ثانویه ازن نیز فراهم شده است. با این وجود کارآیی این به‌روزرسانی در کاهش آلودگی هوا نیازمند آن است که تمامی خودروهایی که به طور مستمر در شهر تهران تردد دارند اعم از خودروهای پلاک تهران و خودروهای پلاک شهرستان ملزم به آن شوند که معاینه فنی خود را از شهر تهران دریافت کنند.

عقب‏‏‌ماندگی جدی در حمل‏‏‌ونقل عمومی

در این مراسم معاون شهردار تهران نسبت به عدم‌نیاز صدور معاینه فنی برای تمامی خودروها تا ۴ سال انتقاد و عنوان کرد که برخی خودروها پس از ۲ سال شروع به تولید آلایندگی می‌کنند.

میرزایی قمی مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران در مراسم رونمایی از تجهیزات نوین مراکز معاینه فنی پایتخت خبر از تکمیل نوسازی تمامی مراکز و خطوط معاینه فنی پایتخت در بازه ۱۵۰ روزه داد. وی گفت: منابع مالی این نوسازی از طریق مساعدت شورای اسلامی شهر تهران و در نظر گرفتن بودجه نوسازی برای ستاد مرکزی معاینه فنی تامین شد و این امر فرصت آن را فراهم کرد که پس از سال‌ها تجهیزات مراکز معاینه فنی کشور نوسازی شود. ارزش کل پروژه نوسازی بالغ بر یک میلیون دلار بود.

میرزایی قمی گفت: شهرداری تهران در سطح شهر ۸ مرکز معاینه فنی خودروهای سبک و ۳ مرکز معاینه فنی خودروهای سنگین دارد؛ این مراکز مشتمل بر ۳۲ خط معاینه فنی خودروی سبک و ۳ خط معاینه فنی خودروی سنگین هستند. اولین مرکز معاینه فنی مکانیزه در سطح شهر تهران در سال ۱۳۷۹ یعنی ۲۴ سال قبل افتتاح شد، آخرین مرکز معاینه فنی شهر تهران نیز در سال ۱۳۸۸ یعنی ۱۵ سال پیش افتتاح شد. با توجه به گذشت زمان قابل ملاحظه از افتتاح اولین و آخرین مرکز معاینه فنی شهر تهران، نیاز به نوسازی این مراکز جدی بود. طی سال‌های گذشته به واسطه تحریم حتی امکان تعویض قطعات این خطوط نیز مهیا نبود و این موضوع نیز کارآیی مراکز را به شدت کاهش داده بود. همین ضرورت باعث شد تا با مساعدت شورای شهر و شهرداری تهران امسال کلیه خطوط معاینه فنی شهر تهران نوسازی شود.

وی افزود: نصب کل تجهیزات جدید مراکز معاینه فنی در بازه ۱۵۰روزه انجام شد و به اتمام رسید؛ در این زمان به هیچ وجه خدمت‌رسانی در مراکز هشت‌‌‌گانه سبک و مراکز سه‌‌‌گانه سنگین متوقف نشد.

میرزایی در ادامه به مزایای متعدد تجهیزات جدید مراکز معاینه فنی در حوزه پایش آلاینده‌‌‌ها اشاره کرد و گفت: دستگاه‌‌‌های پیشین مراکز معاینه فنی ۴ گاز اصلی خروجی اگزوز خودروها را اندازه‌‌‌گیری می‌‌‌کرد؛ اما دستگاه‌‌‌های جدید ۵ گاز خروجی را اندازه‌‌‌گیری می‌کنند. دستگاه‌‌‌های جدید مجهز به قابلیت اندازه‌‌‌گیری گاز اکسید نیتروژن هستند؛ این گاز عامل اصلی بروز آلودگی ثانویه ازن در ۶ماه ابتدایی سال است و بنابراین اندازه‌‌‌گیری و پایش آن ضروری بود.

وی افزود: در عین حال تا پیش از این امکان بررسی دقیقی از میزان آلایندگی خودروهای گازسوز وجود نداشت و در واقع میزان آلایندگی آنها در زمان کارکرد با بنزین‌ سنجیده می‌‌‌شد، اما در تجهیزات جدید امکان سنجش خودروهای مصرف‌کننده سوخت CNG و LNG نیز وجود دارد. در پی به‌روزرسانی انجام شده، تمامی خطوط معاینه فنی، قابلیت معاینه فنی برتر را دارند. در عین حال با به‌روزرسانی انجام شده در تجهیزات معاینه‌‌‌فنی، تست کدرسنجی خودروهای سنگین نیز فراهم شده است. این موضوع در پایش آلاینده‌‌‌های موثر در نیمه دوم سال بسیار مهم است.

آلایندگی «پلاک‌‌‌های شهرستان» رصد شود

سمیه رفیعی نماینده مجلس شورای اسلامی و رئیس فراکسیون محیط‌‌‌زیست در مراسم رونمایی از تجهیزات نوین مراکز معاینه فنی پایتخت به سهم بالای منابع متحرک در آلایندگی گازی هوای تهران اشاره کرد و گفت: بر اساس داده‌‌‌های سیاهه انتشار، بخش عمده‌‌‌ای از آلودگی گازی هوای تهران مربوط به منابع متحرک است؛ بنابراین معاینه فنی راهکاری مناسب برای مدیریت ورود آلاینده‌‌‌های گازی به هوا شمرده می‌شود. با این وجود زمانی معاینه فنی در بهبود کیفیت هوا موثر واقع می‌شود که زنجیره معاینه فنی به درستی و کامل انجام شود.

وی ادامه داد: بررسی‌‌‌ها حاکی از آن است که بخش عمده‌‌‌ای از خودروهایی که در شهر تهران تردد می‌کنند، معاینه فنی ندارند و به دنبال اخذ آن نیستند. در عین حال بخشی از خودروهای سواری شهر تهران، معاینه فنی خود را از سایر شهرها اخذ می‌کنند. در بحث آلودگی هوا، قانون جامع هوای پاک وجود دارد که لازم الاجراست؛ اما برای رفع چالش آلودگی هوا لازم است تا برای هر شهری بنا بر مختصات آن شهر، تدابیر لازم اندیشیده شود.

رفیعی چالش بزرگ شهر تهران را هجوم خودروهای سواری با پلاک شهرستان دانست که مشخص نیست این خودروها قرار است برای چه زمانی در شهر تردد کنند. شهرهای بزرگ دنیا با وضع قوانین سخت توانستند آلودگی هوا را مهار کنند؛ به عنوان مثال هنگ‌‌‌کنگ برای کنترل آلودگی هوا ورود خودروهای غیرمحلی را ممنوع کرد. تهران نیز برای کنترل آلودگی هوای شهر باید وضعیت پلاک‌‌‌های شهرستان در تهران را مشخص کند.

خودروهای «نو» لزوما غیرآلاینده نیستند

محسن هرمزی معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران در مراسم رونمایی از تجهیزات نوین مراکز معاینه فنی پایتخت به عقب‌‌‌ماندگی جدی شهر تهران در زمینه حمل‌‌‌ونقل عمومی، تجهیزات نظارتی، مراکز معاینه فنی و… در سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت: قدیمی شدن تجهیزات معاینه فنی شهر تهران باعث شده بود تا دستگاه‌‌‌های معاینه فنی شهر تهران خطا داشته باشد.

وی در ادامه گفت: در شرایط کنونی خودروهای نو از سال پنجم ملزم به دریافت معاینه فنی می‌‌‌شوند؛ این در حالی است که برخی خودروهای داخلی پس از ۲ سال شروع به تولید آلایندگی‌‌‌ می‌کنند. بنابراین وجود چنین قانونی غلط است. لازم است که قانون معاینه فنی تغییر کند و اعلام شود هر خودرو تا زمان گارانتی شرکت، مشمول معافیت از دریافت معاینه فنی شود. اگر چنین سختگیری‌‌‌هایی انجام شود و مساله خودروهای پلاک شهرستان و خودروهایی که معاینه فنی را از سایر شهرها دریافت می‌کنند، مرتفع شود؛ می‌توان به کاهش جدی سطح آلایندگی هوای تهران از محل وسایل نقلیه امیدوار بود.

معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران در ادامه به عزم شهرداری در برقی‌‌‌سازی شهر تهران اشاره کرد و گفت: امسال شهرداری ۲‌هزار خودروی برقی به کشور وارد کرد، ۱۸۹ اتوبوس برقی  خریداری شده نیز وارد کشور شده است. در این شرایط لازم است آیین‌‌‌نامه لازم برای معاینه فنی این خودروها هم تدوین شود.