برچسب: حمله ایران به اسرائیل

به گزارش اقتصادران، وال استریت ژورنال به نقل از مقامات عرب توشته است: ایران پیامی از مجاری دیپلماتیک ارسال کرده است که براساس آن این کشور در حال برنامه‌ریزی برای یک پاسخ پیچیده به اسرائیل است که شامل سرجنگی‌های حتی قوی‌تر و سلاح‌های دیگر می‌شود

وال استریت ژورنال همچنین به نقل از یک مقام ایرانی گفته است: ایران نمی‌خواهد با حملاتش بر انتخابات آمریکا تأثیر بگذارد، از این رو پاسخ تهران پس از انتخابات روز سه‌شنبه و قبل از تحلیف رئیس‌جمهور جدید در ژانویه خواهد بود.همچنین یک مقام مصری گفت ایران به‌ویژه از پاسخ “قوی و پیچیده” خود خبر داده است.

مقامات مصر، بحرین و عمان اعلام کردند که دیپلمات‌های ایرانی این خطوط کلی را به آن‌ها ارائه کرده‌اند.

مقامات غربی می‌گویند که به نظر می‌رسد تصمیم‌گیرندگان ایرانی در حال بحث درباره اینکه چگونه باید پاسخ دهند، هستند، از جمله اینکه آیا حمله باید مستقیماً انجام شود یا از طریق متحدان خارج از ایران.مقامات اسرائیلی نیز معتقدند که ایران به جدیت در حال بررسی پاسخ است.

به گزارش اقتصادران، دو روزی می‌شود که در گوشه تصویر همه شبکه‌های تلویزیون تصویری از پرچم ایران ثبت شده است! موضوعی که توجهات را در فضای مجازی به خود جلب کرد و موجب شروع گمانه‌زنی‌ها شده است.
این اقدام رسانه ملی در حالی صورت گرفته که پس از ترور‌های اخیر، تصاویر گرافیکی از چهره‌هایی مانند سیدحسن نصرالله، یحیی سنوار، هاشم صفی‌الدین و دیگران در قسمت بالای تصویر شبکه‌های تلویزیونی دیده می‌شد. حالا، اما چند روزی است که تصویر پرچم ایران، جایگزین عکس شهدای مقاومت شده است. ​
کاربران در شبکه‌های اجتماعی عکس‌هایی که از برنامه‌های تلویزیونی گرفته‌اند را با هشتک وعده صادق ۳ منتشر کرده‌اند.

گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که این اقدام در پی نزدیک بودن حمله احتمالی ایران به اسرائیل صورت گرفته است.
برخی اظهارنظر‌ها مثل آنچه سردار کوثری درباره موافقت شورای عالی امنیت ملی با اقدام نظامی علیه رژیم اسرائیل گفت، نیز به شایعات درباره احتمال در پیش بودن وعده صادق ۳ دامن می‌زند. پیش‌تر ادعا شده بود که ایران این بار از خاک عراق حمله خواهد کرد.
توییت اخیر حساب عبری زبان دفتر رهبری مبنی بر اینکه «آمریکا و رژیم صهیونیستی نسبت به آنچه که در مقابل ایران و جبهه مقاومت انجام می‌دهند پاسخ دندان شکن دریافت خواهند کرد» نیز گمانه اینکه خبری در راه است را تقویت کرده است.
لازم به ذکر است که همه این‌ها گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای است و خبر رسمی درباره تصمیم قطعی ایران برای حمله به اسرائیل یا زمان آن، منتشر نشده است.

به گزارش اقتصادران، بیش از بیست روز از ترور اسماعیل هنیه در تهران می گذرد. مقامات عالی کشورمان قول دادند تا انتقام او را از اسرائیل که مهمترین مظنون ترور اوست بگیرند. اما با گذشت زمان از این واقعه، گمانه زنی ها درباره چگونگی پاسخ ایران و چرایی تاخیر در پاسخ نظامی به اسرائیل، در محافل غربی قوت گرفته است. چه آنکه پیش از این نیز، در نشست اضطراری سازمان همکاری اسلامی در جده، ترور اسماعیل هنیه به اتفاق آرا محکوم شد و کشورهای عضو، آن را «نقض آشکار قوانین بین‌المللی و حاکمیت، تمامیت ارضی و امنیت ملی ایران» دانستند.

انتظار ائتلاف غرب و اسرائیل برای پاسخ ایران به ترور اسماعیل هنیه از آنجا از سوی غرب جدی گرفته می شود که بعد از حمله هوایی ارتش اسرائیل به ساختمان کنسولگری ایران در دمشق، ایران ۱۲ روز بعد با بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک حمله گسترده‌ای را به خاک اسرائیل انجام داد. از این رو تاخیر بیست روزه ایران گمانه زنی ها درباره چرایی آن را مطرح نموده که در ادامه، برخی از مهمترین دلایل آن را بررسی می کنیم:

اول؛ یکی از موضوعاتی که همزمان با ترور اسماعیل هنیه بار دیگر در ایران قوت گرفت، ‌ موضوع نفوذی‌ها در مراکز حساس ایران بود. بسیاری از منتقدان به عدم برخی مراقبت ها هنگام حضور اسماعیل هنیه در ایران، به ضرورت فهم مبادی نفوذ به سیستم امنیتی داخل کشور، قبل از هر پاسخ نظامی به اسرائیل، اعتقاد دارند.

دوم؛ به دلیل همزمانی ترور هنیه با مذاکرات حماس با اسرائیل، هرگونه پاسخ غیر دقیق ایران به اسرائیل، بر مذاکرات صلح اثرگذار است. بنابراین انتخاب زمان مناسب برای پاسخ، امکان هر گونه بهره برداری سوء را از طرف مذاکره کننده اسرائیلی خواهد گرفت. چه آنکه ایالات متحده، مصر و قطر روز جمعه بیانیه مشترکی در مورد مذاکرات آتش بس در نوار غزه و آزادی گروگان ها صادر کردند که در این بیانیه آمده بود که گفت و گوها سازنده و جدی بوده و در فضایی مثبت انجام شده است و ایالات متحده با حمایت قطر و مصر پیشنهادی را ارائه کرده است که شکاف بین دو طرف (اسرائیل وحماس) را کاهش می دهد. چه آنکه نمایندگی ایران در سازمان ملل در مورد اینکه آیا ایران می‌خواهد پاسخ به اسرائیل را تا گفت‌وگوهای هفته آتی درباره آتش‌بس غزه به تعویق بیندازد، تصریح کرده: «برقراری آتش‌بس پایدار در غزه اولویت ما است؛ هر توافقی که حماس بپذیرد، مورد قبول ما هم خواهد بود.»

سوم؛ دلیل دیگر تاخیر در پاسخ ایران متاثر از همزمانی ترور اسماعیل هنیه با برخی رویدادهای تقویمی شیعیان است که در آن برنامه هایی در عراق و ایران برگزار می شود که لازمه آن حضور جمعیتی وسیع است که رویداد اربعین مهمترین این برنامه ها است. در صورت پاسخ بدون برنامه ایران، فرصت سوء استفاده از چنین برنامه های مذهبی به اسرائیل داده می شود تا از رخدادهای تقویمی مرسوم که دارای زمان و مکان مشخصی است، برای پاسخ متقابل بهره برداری کند. از این زاویه پاسخ ایران در شرایطی خواهد بود که امکان های پاسخ متقابل را کاهش دهد.

چهارم؛ تفاوت تکنیکی در پاسخ نسبت به عملیات وعده صادق از دیگر دلایل تاخیر ایران است. نیاز به برنامه ریزی برای طراحی عملیاتی متفاوت از گذشته که ویژگی آن دقیق بودن، موثر بودن و در نهایت بازدارندگی در سطحی بالاتر از قبل است، از دیگر دلایلی است که نیاز به برنامه ریزی را با زمان بیشتری مواجه کرده است. ناظران سیاسی پیشبینی می کنند پاسخ ایران نه در حجم و گسترش عملیات قبلی بلکه  عملیاتی محدود از نظر وسعت جغرافیایی اما معنادار و دقیق و متمرکز با اهداف نظامی و امنیتی در خاک اسرائیل خواهد بود. این نکته اهمیت دارد که ایران خط قرمز شرعی و مبتنی بر مبانی مذهبی در حفظ جان غیرنظامیان در اسرائیل دارد.

پنجم؛ بر اساس گزارش نیویورک تایمز، ایالات متحده جت های جنگنده و کشتی های جنگی بیشتری را که دارای دفاع موشکی هوشمند هستند، به همراه یک زیردریایی مجهز به موشک های هدایت شونده در خاورمیانه مستقر کرده است که شدت پیامدهای احتمالی هر گونه حمله به اسرائیل را برجسته می کند. پاسخ ایران با ارزیابی توان دفاعی ائتلاف غرب و کشورهای عربی در حمایت از اسرائیل خواهد بود و این ارزیابی در بازی جنگ، به زمان بیشتری برای طراحی عملیات محدود نیازمند می کند.

ششم؛ نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل سه شنبه شب به وقت محلی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا ایران تعمداً تا مشخص شدن نتیجه گفت‌وگوهای آتش‌بس در غزه، پاسخ به رژیم اسرائیل را به تعویق انداخته است؟، گفت: «پاسخ ایران باید دو نتیجه مشخص داشته باشد. نخست، باید متجاوز را به دلیل ترور و نقض حاکمیت ملی ایران مجازات کند. دوم، باید قدرت بازدارندگی ایران را تقویت کند و پشیمانی شدید رژیم را به همراه داشته باشد تا از تکرار هرگونه تجاوز در آینده جلوگیری شود.» بنابراین انتخاب نقطه هدف در حمله، از اهمیت بالایی برای نیروهای مسلح ایران برخوردار است.

در یک جمعبندی، دولت بایدن در روزهای اخیر از طریق کانال‌های دیپلماتیک و متحدان خاورمیانه‌ای خود برای لابی کردن با تهران برای بازنگری در پیشبرد حمله نظامی به اسرائیل وارد عمل شده است. دو مقام ارشد آمریکایی به رسانه های غربی گفتند، آن‌ها به ایران هشدار دادند که یک حمله گسترده، تنها باعث تشدید تنش‌ها و خطر رویارویی مستقیم بین دو کشور می‌شود. تهران نیز  درخواست های کشورهای غربی برای خویشتن داری را رد کرده و معتقد است که حقی مشروع برای پاسخ به ترور هنیه در خاک ایران دارد. با این حال، موج تماس های تلفنی با مسعود پزشکیان و علی باقری کنی، گمانه زنی هایی را ایجاد کرده که تلاش های دیپلماتیک، به طور بالقوه می تواند از پاسخ های ایران جلوگیری کند. گمانه زنی هایی که بدون شناخت قواعد بازی در ایران انجام می شود و نگاه غرب را نسبت به بازیگران سیاسی در ایران به اشتباه نزدیک می کند.

به گزارش اقتصادران، رضا نصری، کارشناس حوزه حقوق بین‌الملل، در جواب این پرسش که کدام یک از کشورها و جریانات سیاسی بین‌المللی در کنار اسرائیل از ترور رهبر شاخه سیاسی حماس در کشورمان منتفع شده‌اند توضیح می‌دهد: «اگر برخی از کشورها احیاناً تصور می‌کردند از ترور هنیه سود خواهند برد جایگزینی او با یحیی سنوار این تصور را به هم ریخته است.»

او در بخش دیگری از گفت‌وگو ادامه می‌دهد: «حتی اسرائیل هم از ترور شهید هنیه و جایگزینی متعاقب او با یحیی سنوار غافلگیر شده است؛ چراکه اگر احیاناً توافق آتش‌بسی حاصل شود، عملاً یعنی با فردی توافق کرده که به صورت مستقیم رهبری عملیات ۷ اکتبر را بر عهده داشته است و این یعنی یک شکست فاجعه‌آمیز سیاسی برای اسرائیل و شخص نتانیاهو.»

مشروح کامل با رضا نصری را در ادامه بخوانید.

***

*ترور اسماعیل هنیه پیش از استقرار دولت مسعود پزشکیان شاید موجب شد سیاست‌هایی که کابینه چهاردهم بر تحقق آنها تاکید داشت برای مدتی مسکوت باقی بماند؛ این‌طور گفته می‌شد که دولت آقای پزشکیان، دولت سوم سیدمحمد خاتمی است که همان سیاست‌ها در تنش‌زدایی و گفت‌وگو با جهان را دنبال می‌کند. شما نیز این دیدگاه را می‌پذیرید؟

پزشکیان و تیم سیاست خارجی او با علم به اینکه در منطقه ما چنین اتفاقاتی رخ خواهد داد برنامه سیاست خارجی تدوین کرده‌اند. برنامه‌ دولت پزشکیان در حوزه منطقه و مناسبات همسایگی نیز با علم به ماهیت و همین رفتارهای بی‌ثبات‌کننده رژیم اسرائیل تنظیم شده است. در نتیجه این آمادگی وجود دارد که در حین رسیدگی به این قبیل چالش‌ها، برنامه‌های کلان و اهداف سیاست خارجی کشور نیز به اجرا گذاشته شود.

دولت‌ها هر یک با توجه به مقتضیات زمان خود تصمیم می‌گیرند و عمل می‌کنند. در نتیجه، دولت پزشکیان را نمی‌شود دولت دوم یا سوم رئیس‌جمهور دیگری تلقی کرد. دولت پزشکیان در بستر یک نظم جدید جهانی و با درک مناسبات حاکم  معاصر در حوزه سیاست خارجی فعالیت خواهد کرد و از این رو دولت پزشکیان را فقط می‌توان دولت اول پزشکیان دانست!

رژیم اسرائیل یک رژیم آپارتاید است

*از دیدگاه شما با دولتی که بارها با تخطی از موازین بین‌المللی به خاک ایران تجاوز کرده است چطور باید برخورد کرد؟ به این موضوع نیز توجه داشته باشید که این دولت با برخورداری از حمایت‌های کشورهای غربی همواره اهداف خود را در اقصی نقاط جهان پیگیری کرده است و بیم آن می‌رود که برای هرگونه مواجهه با ایران، بتواند مجدداً جبهه‌ای را علیه ما شکل دهد؟

رژیم اسرائیل یک رژیم آپارتاید است که در عالی‌ترین مرجع قضایی جهان متهم به نسل‌کشی شده است؛ مقامات بلندپایه آن در آستانه تعقیب از سوی دادگاه کیفری بین‌المللی قرار دارند و قریب به اتفاق سازمان‌های بین‌المللی و مدنی در جهان گزارش‌های تکان‌دهنده‌ای از جنایات آن به ثبت رسانده‌اند. افکار عمومی جهان نیز نسبت به اسرائیل کاملاً منزجر شده و افسانه «شکست‌ناپذیری» و «مظلومیت» آن هم فرو ریخته است. ضمن اینکه هزینه حمایت سیاسی از آن برای دولت‌های غربی نیز بسیار بالا رفته است.

در عین حال، میزان جنایات این رژیم در غزه و کرانه باختری در حدی بوده که دولت‌های عربی- که مایل به عادی‌سازی با این رژیم بوده‌اند، دیگر قادر نیستند به‌آسانی پروژه «پیمان‌های ابراهیم» را پیش ببرند و وضعیت متفاوتی نسبت به ۱۰ ماه پیش پیدا کرده‌اند.

مجموع اینها فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای ایران فراهم کرده که نباید از آن غافل ماند. در واقع، لازم است در چارچوب یک راهبرد کلان، در حوزه‌های سیاسی، دیپلماتیک، دیپلماسی عمومی، حقوقی، رسانه‌ای، امنیتی و نظامی یک هماهنگی و هم‌افزایی کاملی در کشور ایجاد شود تا بتوان به موثرترین شکل با این رژیم مقابله کرد.

ایران مطابق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد از حق دفاع مشروع در برابر اقدامات اخیر اسرائیل برخوردار است

*آیا ایران باید رأساً وارد تقابل با اسرائیل شود یا باید این کار را به جبهه مقاومت بسپارد تا آنها از چند سو جبهه همه‌جانبه‌ای علیه اسرائیل تشکیل دهند؟

در این تردیدی نیست که ایران مطابق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد از حق دفاع مشروع در برابر اقدامات اخیر اسرائیل برخوردار است. با اعلام اینکه از این حق استفاده خواهد کرد، ایران عملاً همه کشورهای منطقه، رژیم اسرائیل، آمریکا، دولت‌های غربی و حتی شخص نتانیاهو را روی پنجه پا قرار داده است! وقتی هم طرف مقابل را روی پنجه پا قرار می‌دهید، یعنی ثبات او را به هم ریخته‌اید و می‌توانید از تزلزل او برای رسیدن به اهداف کلان‌تر استفاده کنید.

ایران از «اهرم نظامی»‌ برای تسریع روند آتش‌بس که به مثابه سقوط دولت نتانیاهو خواهد بود استفاده خواهد کرد

قطعاً مقامات و نهادهایی که در حوزه دفاعی تصمیم می‌گیرند این فضای پدیدآمده را نیز در فرایند «تعیین واکنش» مد نظر خواهند داشت و با سنجیدن جمیع جوانب پاسخ جامعی خواهند داد. معتقدم ایران از «اهرم نظامی»‌ای که اکنون به صورت مشروع و قانونی در دست دارد برای تسریع روند آتش‌بس- که به مثابه سقوط دولت نتانیاهو خواهد بود- نیز استفاده خواهد کرد. در واقع، اهرم نظامی اهرمی در خدمت اهداف کلان‌ است و یکی از گزینه‌های جدی روی میز به شمار می‌رود که باید از آن هوشمندانه استفاده کرد.

*آیا ایران می‌تواند راهبری هرگونه اقدام علیه اسرائیل را به حزب‌الله لبنان بسپارد یا از دیدگاه شما باید در این زمینه وارد عمل شود؟

هر یک از اعضای محور مقاومت نقش و جایگاه خاص خود را دارند و حین حفظ استقلال‌شان، در راستای یک هدف مشترک گام برمی‌دارند. طبیعتاً، ایران اختیارات و حقوق ذاتی خود- از جمله حق دفاع مشروعش- را برون‌سپاری نخواهد کرد.

اگر برخی از کشورها تصور می‌کردند از ترور هنیه سود برده‌اند، جایگزینی او با یحیی سنوار این تصور را به هم ریخته است

*تحلیلی وجود دارد که علاوه بر اسرائیل، جریانات و کشورهای دیگری نیز از ترور اسماعیل هنیه منتفع می‌شوند. به نظرتان کدام کشور، فرد یا گروهی از این واقعه انتفاعی به دست می‌آورند؟

اگر برخی از کشورهای دیگر تصور می‌کردند از ترور شهید هنیه سود برده‌اند، جایگزینی او با یحیی سنوار قطعاً تاکنون این تصور را به هم ریخته است! اشتباه محاسباتی آنها این است که حماس را یک جنبش قائم به فرد می‌دانند، حال آنکه تاریخچه حماس- که مملو از ترورهای این‌چنینی است- نمی‌تواند مؤید چنین ادعایی باشد. معتقدم حتی اسرائیل هم از ترور شهید هنیه و جایگزینی متعاقب او با یحیی سنوار غافلگیر شده است؛ چراکه اگر احیاناً توافق آتش‌بسی حاصل شود، عملاً یعنی با فردی توافق کرده که به صورت مستقیم رهبری عملیات ۷ اکتبر را بر عهده داشته است و این یعنی یک شکست فاجعه‌آمیز سیاسی برای اسرائیل و شخص نتانیاهو!

زمان دقیق واکنش ایران و حزب‌الله لبنان برای هیچ ناظر بیرونی‌ای قابل پیش‌‌بینی نیست

*از صحبت‌های اخیر حسن نصرالله چنین برداشت می شود که قرار نیست به‌زودی اقدام گسترده نظامی علیه اسرائیل رخ دهد. جناب‌عالی نیز این موضوع را می‌پذیرید؟

زمان دقیق واکنش ایران و حزب‌الله لبنان برای هیچ ناظر بیرونی‌ای قابل پیش‌‌بینی نیست. یکی از حربه‌های نظامیان «غافلگیری»‌ است و نمی‌شود از اظهارات علنی سید حسن نصرالله درباره زمان عملیات نتیجه خاصی استنتاج کرد. در واقع، تصمیمات نظامی پشت دوربین و در ملأ عام شکل نمی‌گیرد و تنها برداشتی که من از صحبت‌های ایشان کردم این است که واکنش حزب‌الله سنجیده و فکرشده خواهد بود.

به گزارش اقتصادران، پس از پاسخ بی سابقه موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل، چین نگرانی عمیق خود را نسبت به تشدید تنش ها در خاورمیانه ابراز کرد؛ درگیری هایی که چشم انداز آتش سوزی گسترده تری را در منطقه ای که پکن متعهد شده در قامت بازیگری صلح طلب نقش آفرینی کند و صلح خودخواسته اش را تبلیغ نماید، تیره تر کرده است. به ادعای ناظران، تصمیم رهبران ایران برای پاسخ مستقیم به اسرائیل، جنگ در سایه بین دو دشمن منطقه‌ای را عریان کرد. متحدان غربی از اسرائیل خواسته اند تا تنش ها را کاهش دهد، زیرا ترس از وقوع جنگ همه جانبه منطقه ای افزایش یافته است؛ سناریویی که واشنگتن به دنبال کمک گرفتن از پکن برای اجتناب از آن است.

پشت پرده سکوت پکن!

شعله ور شدن تنش ها در خاورمیانه بار دیگر سوال هایی را در باب میزان نفوذ چین بر ایران و اینکه آیا پکن مایل است با توسل به سرمایه سیاسی اش، نفوذ را گسترش دهد، ایجاد کرده است. ویلیام فیگوئروا، استادیار دانشگاه گرونینگن در هلند در این باره در گفت و گو با خبرگزاری سی ان ان مدعی شد: «بر روی کاغذ، چین اهرم بالقوه زیادی بر تحت تاثیر قرار دادن ایران در اختیار دارد».به باور ناظران، چین بزرگترین شریک تجاری ایران در دهه گذشته بوده است و 90 درصد از صادرات نفت ایران را خریداری می کند و اینگونه به تهران کمک می کند تا فشارهای حاصل از تحریم ها را کم تر احساس کند .

چین ظدپای اقتصادی و سیاسی اش را در خاورمیانه گسترش داده است. در سال‌های اخیر، شی جین‌پینگ، رهبر چین قول داده است که به عنوان بخشی از ابتکار امنیت جهانی و در راستای ارائه جایگزینی برای نظم امنیتی تحت رهبری غرب، «به خرد چینی در ترویج صلح و آرامش در خاورمیانه تکیه کند».

سال گذشته، پکن  برای احیای روابط تاریخی میان عربستان سعودی و ایران، دو رقیب دیرینه منطقه‌ای، نقش میانجی را ایفا کرد، اما گروهی از تحلیلگران مدعی اند، روابط تل‌آویو و تهران در هیچ قابی قابل تبیین نیست و از همین رو متوقف کردن ایران توسط چبن در درگیری های جاری می تواند ماموریتی دشوار برای پکن باشد. فیگوئروا مدعی است، روابط بین پکن و تهران به دلیل “سرمایه گذاری اندک چین در ایران” علیرغم وعده های مکرر و تلاش های قبلی برای تأثیرگذاری بر سیاست ایران در مورد حملات انصار الله به سان گذشته گرم نیست.

در این میان هستند گروهی دیگر که ضمن رد فرضیه فوق می گویند که چین طبیعتا از ایفای نقش میانجی رضایت دارد اما واقعیت آن است که این کشور فاقد قدرت و اعتبار برای تحقق چنین گزاره ای است، از همین رو پکن بیش از همه بر ابتکار عمل های تجاری و دیپلماتیک متمرکز است. به گفته ناظران، طبیعتا چین تلاش نمی کند تا آنگونه که ایالات متحده می خواهد سیاستگذاری کند. با این همه نمی توان انکار کرد که چین واقعاً نگران خطر درگیری گسترده‌تر است؛ رخدادی که می تواند سرمایه‌گذاری و تجارتش در منطقه – به‌ویژه معاملات انرژی‌اش را به شکل منفی تحت تاثیر قرار دهد.در همین راستا فیگوئروآ با اشاره به رویکرد منفعلانه پکن می گوید، در چنین شرایطی، راه‌حل واقعی از منظر رهبران پکن، محدود کردن ایران توسط چین نیست، بلکه متوقف کردن اسرائیل و پایان دادن به مناقشه حاکم با تکیه بر اهم رایزنی جهت تعریف و اجرای راه حل دو کشوری است.