به گزارش اقتصادران، در پی حمله دشمن سفاک به خاک پاک وطنمان، به استحضار مردم عزیز میرساند تامین و توزیع سوخت در تمامی جایگاه های کشور بصورت پایدار و بیوقفه در حال انجام است.
همچنین به منظور سهولت در سوختگیری، خودروهای سوخترسان سیار در نقاط پرتردد مستقر شدهاند و جایگاههای CNG نیز با تمام ظرفیت آماده خدمترسانی به خودروهای دوگانهسوز هستند.
از هموطنان عزیز خواهشمند است ضمن حفظ آرامش و اطمینان خاطر، تردد تانکرهای سوخترسان به سمت جایگاهها را تسهیل نمایند.
رضا نواز سخنگوی صنف جایگاهداران سوخت کشور از افزایش بیش از ۵۰ درصدی میانگین شدت مصرف بنزین در جنگ ۱۲ روزه خبر داد و گفت: این تابآوری در توزیع سوخت موضوعی بسیار سخت و پرچالش است، اما عرضه سوخت هیچگاه متوقف نشد و شبکه عرضه در این شرایط بحرانی پایدار بود.
او افزود: در برخی نقاط کشور بهدلیل ترافیک، ارسال فرآورده با تأخیر همراه بود، اما عرضه سوخت هیچگاه متوقف نشد و شبکه عرضه در این شرایط بحرانی پایدار بود. سخنگوی صنف جایگاهداران سوخت کشور با اعلام اینکه بیشترین حجم مراجعات به جایگاههای عرضه سوخت در استان تهران بوده است، تصریح کرد: بخش عمده این مراجعات بهدلیل نگرانی مردم از توقف عرضه سوخت بود، بهگونهای که حدود ۳۰درصد مراجعان به جایگاه سوخت با دریافت کمتر از ۸ لیتر بنزین، باک خودروهایشان پر میشد.
او با تأکید بر اینکه هماکنون شاهد تأمین و توزیع پایدار سوخت در کشور هستیم، گفت: با توجه به تجربه به دستآمده در این ۱۲ روز، نقاطی که بیشترین افزایش تقاضا در کشور را دارند شناسایی شدهاند و تدابیر لازم برای ارسال هرچه سریعتر سوخت به این مناطق و حفظ بیش از ۹۰ درصد سطح مخازن جایگاههای سوخت برای شرایط بحرانی اندیشیده شده است تا در زمان وقوع بحران، مانند گذشته بتوانیم با موفقیت از این دوران عبور کنیم.
به گزارش اقتصادران، فروش اکتانافزا و هرگونه ادتیو بنزین در جایگاههای عرضه سوخت ممنوع است”، این عبارت بارها و بارها توسط مسئولان امر اعلام شده است و از برخورد با متخلفان در این حوزه خبر دادهاند.
اما با وجود تمامی نظارتها که بهنظر میرسد اصلاً کافی نیست، نه در جایگاههای دورافتاده بیرون شهرها و ساعات پایانی شب، بلکه در برخی جایگاههای عرضه سوخت در وسط کلانشهرهایی چون تهران، در روز روشن، این تخلف بهشیوههایی زشت و مشمئزکننده انجام میگیرد.
گزارشهای مردمی در خصوص فروش اجباری مکملهای بنزین با نامهای مختلف اکتانافزا، پاککننده باک و… از تعدد این تخلف حکایت دارد و بهنظر میرسد عدم برخورد با متخلفان این حوزه، کارکنان متخلف را نسبت به ادامه این نوع کلاهبرداری، حریصتر کرده است.
اگرچه این دسته از کارکنان متخلف، در مقابل تعداد کارکنان پاکدست و متعهد جایگاههای عرضه سوخت، شاید درصد بسیار کمی باشند، اما همین تعداد کم نیز، آبروی سیستم توزیع بنزین و صنف جایگاهداری را هدف قرار دادهاند؛ که لازم است ورود جدیتری از سوی صنف جایگاهداران و همچنین شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی برای برخورد با سودجویان سیستم توزیع بنزین صورت بگیرد.
این سناریو، بارها و بارها در جایگاههای مختلف تکرار میشود و عدم آگاهی مردم از حق قانونی خود، متخلفان این عرصه را وقیحتر از قبل کرده است؛ بهطوری که گزارشهای مردمی نشان میدهد در صورت مقاومت مردم برای ندادن پول محلول مجهولی که در باک خودروی آنها ریخته میشود، مالک خودرو برای دعوا و درگیری باید آماده شود که این اجتناب از درگیری، دلیل اصلی گذشتن مردم از پول زوری است که از آنها ستانده میشود.
به گزارش اقتصادران، سخنگوی صنف جایگاهداران گفت: باتوجه به اینکه کارت سوخت هر جایگاه به میزان ۷۰۰۰ لیتر در روز شارژ میشود ممکن است تا انتهای شب به پایان برسد اما مجدد ساعت ۱۲ شب شارژ میشود و این شارژ نامحدود نیست.
رضا نواز، در خصوص علت اتمام سهمیه سوخت برخی از کارتهای جایگاههای سوخت در طول شبانه روز، اظهار کرد: سهمیه کارت سوخت آزاد جایگاهها به دلیل استفاده زیاد ممکن است تا انتهای شب به پایان برسد.
وی با تاکید بر اینکه لازم است مردم از کارت سوخت شخصی خود استفاده کنند، تصریح کرد: کارت سوخت جایگاه صرفا باید در مواقع اضطرار مورد استفاده قرار بگیرد و تقاضا ما از همه مالکان خودرو این است که از کارت سوخت شخصی خود استفاده کنند تا کارت آزاد جایگاهها مصروف خودروهایی شود که کارت سوخت ندارند یا کل سهمیه کارت شخصی خود را به اتمام رسانده اند.
به گزارش اقتصادران، موضوع بروز اختلال در جایگاههای سوخت، سوالات متعددی در ذهن بسیاری از شهروندان ایجاد کرده است. روز شنبه 19 آبانماه، اختلالاتی در برخی از جایگاههای سوخت کشور گزارش شد که نگرانی شهروندان را به دنبال داشت. شهروندان با مراجعه به پمپهای بنزین دریافتند که قادر به سوختگیری نیستند، زیرا سیستم پرداختها در جایگاههای سوخت دچار اختلال شده بود.
کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت پخش فرآوردههای نفتی، در یک گفتوگوی تلویزیونی با صداوسیما اعلام کرد مشکلی که در جایگاههای سوخت پیش آمده مربوط به سامانه پرداخت الکترونیکی بانک ملت است.
در همان روز، رسول لطفیآذر، معاون فناوری و اطلاعات بانک ملت، در شبکه خبر صداوسیما، دلیل مشکل پیشآمده را اختلال زیرساختی اعلام کرد و گفت مجموعه مشتریان بانک ملت دچار مشکل شدهاند.
با توجه به بروز اختلال در جایگاههای سوخت و چرایی انحصار سیستم پرداخت بانک ملت، نیاز است پیشینه بروز اختلالات در جایگاههای سوخت بررسی شود.
اختلال روز شنبه که بیش از دو ساعت مردم را درگیر کرده بود، یادآور اختلالات مشابهی در سالهای گذشته است.
در آبان ۱۴۰۰، دستگاههای نازل بنزین و سیستم توزیع بنزین از کار افتاد. ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر وقت شورای عالی فضای مجازی، علت اختلال در سیستم توزیع را حمله سایبری دانست که بیش از 4300 جایگاه سوختی در ایران را دچار اختلال کرد.
شایان ذکر است جلیل سالاری، مدیرعامل وقت شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، درباره اختلال بهوجودآمده گفته بود: «با توجه به آفلاین بودن سامانه، امکان هک خارج از شبکه وجود ندارد، اما مسئاله پرداخت از طریق نظام بانکی باید از سوی مسئولان امر بررسی شود.» او در پاییز سال گذشته، مشکلات پیشآمده را متوجه پدافند غیرعامل و بانک ملت دانست.
آنطور که تسنیم گزارش داده، جواد اوجی، وزیر نفت دولت سیزدهم، در همان زمان علت اختلال در پمپهای بنزین را حمله سایبری عنوان کرده بود.
تکرار اختلالات سوخترسانی در بازههای زمانی مختلف، پرسشهای جدیای در مورد امنیت سیستمهای پرداخت الکترونیکی در جایگاهها مطرح میکند. چراکه علاوه بر ایجاد مشکل در سوختگیری خودروها، نگرانیهای جدی درباره امنیت اطلاعات مالی شهروندان را نیز به دنبال دارد.
بروز مشکلات متعدد در جایگاههای سوخت ایران، نشان از وجود مشکلات جدی در زیرساختهای پرداخت الکترونیکی و ضعف در حوزه امنیت سایبری دارد.
مسئولان شرکت پخش فرآوردههای نفتی در هر دو مورد، مسئولیت اصلی اختلال را متوجه سامانههای پرداخت بانک ملت دانستند. این موضوع بدان معناست که چه سامانه هک شود و چه هک نشود، مشکلی در حوزه پرداختها وجود دارد که بروز اختلال را تسریع میکند.
موضوع دیگری که در این زمینه باید مد نظر قرار داد، انحصار سیستم پرداخت بانک ملت در جایگاههاست. آنطور که پیداست، انحصار ایجادشده برای بانک ملت در سیستم پرداخت سوخترسانی، امکان بروز این اختلالات را بالا برده است.
در چنین شرایطی اگر بانک ملت دچار مشکل شود و انحصار در سیستم پرداختها وجود نداشته باشد، از طریق سامانه دیگر بانکها میتوان بحران را مدیریت کرد. اما انحصار سیستم پرداخت بانک ملت خود یکی از مهمترین عوامل بروز این بحران است.
انحصار بانک ملت، نهتنها هک شدن سامانه را سهل کرده، بلکه منجر به ایجاد اختلال در روند سوخترسانی کشور خواهد شد. مشخص نیست علت اصرار مسئولان بر تداوم انحصار سیستم پرداخت بانک ملت چیست؟ اما این انحصار، امنیت شبکه را به خطر میاندازد و افشای اطلاعات شهروندان را راحت میکند.
حال اگر سیستم پرداختها انحصاری در دست بانک ملت نبود، با بروز اختلال در سیستم این بانک دولتی، سوختگیری در جایگاهها از طریق دیگر بانکها انجام میشد و اختلالی در این زمینه به وجود نمیآمد.
با توجه به پیگیریها مشخص شد در حال حاضر پایانه ثابت پرداخت در جایگاهها تنها مربوط به بانک ملت است و بانکهای دیگر تنها از طریق پوز سیار خود در جایگاههای سوخت حضور دارند.
در واقع، بیش از 60 درصد جایگاهها علاوه بر کارتخوان ثابت، پوز سیار دیگر بانکها را دارند. اما بیش از 30 درصد جایگاهها تنها پوز ثابت یا سیار بانک ملت را دارند که به همین خاطر جایگاهها با مشکل مواجه شده بودند.
علیرضا بزرگمهری، عضو هیات مدیره انجمن تحول دیجیتال، توضیح داد: مشکل صرفاً ایجاد انحصار نیست. زیرا به هر حال دولت میتواند تصمیم بگیرد که یک سیستم پرداختی را انتخاب و بستر ارتباطی و امنیت خاصی را ایجاد کند. یعنی خود این موضوع که تنها با یکی از ۱۲ PSP یا شرکت پرداخت الکترونیک کار پرداخت سوخت را انجام بدهند، موضوع حائز اهمیتی نیست.
به گفته او، مشکل آنجاست که این بستر در دو سال گذشته از لحاظ امنیتی دچار مشکل بوده است. در سال گذشته نیز مشکلی برای کارتهای سوخت پیش آمد که به اتصال آنها به سیستم پرداختها مربوط بود. همچنان این وضعیت برقرار است. سوال این است که چرا همچنان این بستر پرداخت با اختلال مواجه میشود؟ امنسازی ارتباط بین سیستم پرداخت و کارت سوخت رخ نمیدهد و دلیل آن با توجه به وجود نهادهای ناظر بر موضوع امنیت، مشخص نیست.
بزرگمهری افزود: در حال حاضر، سیستم پرداخت در جایگاهها متعلق به شرکت بهپرداخت ملت است. اگر باقی شرکتهای پرداخت الکترونیک هم با همین مشکل مواجه باشند، جلوگیری از انحصار نمیتواند مشکل را حل کند. اما همچنان مشخص نیست مشکل مربوط به سیستم اتصال بوده یا پردازشگر مالی در سمت کارت سوخت دچار مشکل است.
عضو هیات مدیره انجمن تحول دیجیتال در نهایت خاطرنشان کرد: مطالبه مهم باید آن باشد که چرا در دو سال گذشته در مورد چرایی اختلال پیشآمده اطلاعرسانی نشده و چرا با توجه به وجود نهادهای ناظر بر امنیت، مشکل برطرف نشده است؟
به گزارش اقتصادران، در زمان رخدادهای خاص مثل وقوع زلزله خفیف در تهران و یا حتی پاسخگویی نظامی ایران به جنایات رژیم جعلی صهیونیستی، اولین واکنش عدهای از مردم، مراجعه به پمپبنزینهاست، اگرچه این اقدام غیرمنطقی و خندهدار بهنظر میرسد؛ اما عدهای از مردم در هر رویدادی که کوچکترین ربطی به بنزین ندارد هم با مراجعه بیمورد به پمپبنزینها، ایجاد صف و ترافیک در جایگاههای عرضه سوخت را رقم میزنند.
اگر با این دید به این اقدام نگاه کنیم که ممکن است از دلواپسی ناشی از آیندهنگری این عده خاص باشد، باز هم به هیچ توجیه منطقی نمیرسیم؛ چرا که هیچگاه با یک رویداد نظامی و یا رخداد طبیعی چون زلزله خفیف همچون دو مورد زلزله در تهران در سالهای اخیر، اختلالی در روند عرضه سوخت کشور ایجاد نشده است، اگر هم فرضاً اختلالی بههردلیلی در نظام عرضه سوخت رخ دهد، با یک باک بنزین بیشتر، هیچ توفیقی برای این متقاضیان بنزینی حاصل نمیشود و چهبسا تنها اختلال و چالش عرضه سوخت کشور در زمان بروز رخدادهای خاص، مراجعه بیش از نیاز همین عده در ظاهر دلواپس و آیندهنگر است.
اما دید واقعیتر به این موضوع، تبدیل بنزین زدن در زمانهای خاص به یک تفریح گروهی است. بررسی پستها و کامنتهای بنزینی شب گذشته که در زمان اجرای وعده صادق2 و پس از آن، در فضای مجازی منتشر شده است، نشان میدهد عدهای از مردم مراجعه به پمپهای بنزین در زمان زلزله و یا رخدادهای اینچنینی را بیشتر یک تفریح و کلکل بهشمار میآورند تا اینکه دلواپسی ناشی از کسری بنزین داشته باشند. گرفتن سلفی در صفهای پمپبنزین، پرکردن باک و دور دور کردنهای بعد از آن در شبی با رویداد خاص و دعوت دوستان به جایگاههایی که در آن حضور پیدا کردهاند، از جمله تفریحات عدهای خاص است که اینچنین تفریحات، فقط در چند کلانشهر کشور از جمله تهران دیده شده است.
در واقع عموم مردم، وارد مقوله بنزینزدن در شبهای زلزله یا حملات نظامی نمیشوند و عدهای اندک از مردم هستند که بیشتر با اهدافی غیر از نگرانی و دلواپسی ناشی از کسری بنزین، به پمپبنزینها مراجعه میکنند. نکتهای که وجود دارد این است که مراجعه بیش از نیاز این عده خاص، برای دو گروه ایجاد مشکل جدی کرده است؛ اولین گروه مردمی هستند که بهطور طبیعی در این زمان، نیاز به تأمین بنزین برای خودروی خود دارند و بر اساس نیاز خود، راهی جایگاههای عرضه میشوند؛ این افراد با صفهای طولانی مواجه میشوند که در حالت عادی وجود ندارد و بعضاً مجبور به تحمل ساعتها معطلی در این صفها شدهاند، این نمونه را شب گذشته در برخی جایگاههای غرب تهران شاهد بودیم.
گروه دومی که از این اقدام غیرمنطقی عدهای خاص برای مراجعه بیش از نیاز به پمپهای بنزین دچار زحمت میشوند، جایگاهداران و کارکنان شرکت پخش فرآوردههای نفتی هستند که مجبور به حضور بیشتر در محل کار، تلاش مضاعف برای تأمین تقاضای بیشتر بنزین و حضور در شیفتهای شبانهای هستند که در حالت عادی میتوانستند شب را کنار خانواده و به استراحت بگذرانند.
بررسی مراجعه بنزینی در رویداد شب گذشته نشان میدهد از تعداد افرادی که بهدلایل غیرمنطقی در زمانهای اینچنینی به جایگاهها مراجعه میکنند، نسبت به رخدادهای مشابه، کاسته شده است و شب قبل، فقط در چند شهر بزرگ از جمله تهران و آن هم در برخی جایگاهها، شاهد مراجعه بیش از نیاز برای دریافت بنزین بودیم.
به گزارش اقتصادران، این شرکت در اطلاعیهای اعلام کرد: «در پی اعلام روابط عمومی منطقه ساری مبنی بر اینکه در یکی از روستاهای شهرستان آمل، انبار تولید مکملهای بنزین تقلبی کشف شده است، تأکید شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران بر این موضوع است که با توجه به انتشار اطلاعیههای متعدد در رسانهها و تبلیغات محیطی در جایگاهها، همچنان فروش مکملها در جایگاهها ممنوع بوده و شرکت کیفیت و کمیت این مکملها را تأیید نمیکند و فاقد استاندارد است.