به گزارش اقتصادران، جمعی از رانندگان ترانزیت ایرانی در حالی از توقف طولانیمدت خود در مرز ازبکستان گلایهمندند که طبق گفته آنها، حدود ۲۰۰ کامیون از روز ۱۱ بهمن تاکنون در مرز ازبکستان متوقف ماندهاند و به دلیل نبود سند موسوم به «دوزبلاغ»، اجازه ورود به خاک این کشور را پیدا نکردهاند.
از طرفی، برخی دیگر از رانندگانی که از ازبکستان عازم بندرعباس بودهاند، با مشکل مشابهی در مرز این کشور با ترکمنستان مواجه شده و همچنان در انتظار تعیین تکلیف هستند؛ اما پشت پرده توقف انبوهی از کامیونهای ایرانی چیست؟
مشکل ۳۰ ساله مانع ترانزیت بین ایران، ترکمنستان و ازبکستان
در همین زمینه، موسی آقائی، رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان با اشاره به بلاتکلیفی و توقف حدود ۲۰۰ کامیون از روز ۳۱ ژانویه (۱۱ بهمن) تاکنون در مرز ازبکستان و ایران، گفت: این مشکل، یک مشکل ۳۰ ساله بین ترکمنستان، ازبکستان و ایران است که تاکنون حل نشده است.
به گفته وی، این مشکل، مشکل امروز و دیروز نیست، بلکه همیشه بوده و این ۳ کشور هنوز برای حل این مشکل و راجع به مشکلات حمل و نقل و ترانزیت با هم جلسهای برگزار نکردهاند.
آسیب به کالاها با بارگیری دوباره در مرز ایران و ترکمنستان
رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان با بیان اینکه برای صادرات به این دو کشور، کالا داریم، اما واگن نداریم، گفت: اکثرا اجازه نمیدهند که کامیونهای ایرانی یکسره به ازبکستان بروند. این کامیونها مجبورند بار خود را در مرز ترکمنستان تخلیه کنند و کالا دوباره بارگیری شود؛ این در حالی است که بارگیریِ دوباره برخی محصولات، خسارت زیادی به آنها وارد میکند.
آقائی افزود: مشکلات ترانزیت بین این ۳ کشور بسیار زیاد است و هیچگاه هم حلشدنی نیست.
دوزبلاغ هست ولی شامل همه کامیونها نمیشود
رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان در مورد آنچه گفته شده که این مشکلات ترانزیتی ناشی از کمبود سند موسوم به «دوزبلاغ» است، گفت: این سند وجود دارد؛ اما شامل همه کامیونها نمیشود. به طور مثال، گاهی یک بار ترانزیتی به سفارش یک شرکت در دبی یا ترکیه، از ایران به ازبکستان رهسپار است؛ ولی دوزبلاغ شامل این کامیون نمیشود.
آقائی افزود: سند هست؛ ولی یکسری مشکلات قانونی وجود دارد که شامل برخی کامیونها نمیشود.
نیاز به توافقنامهای سهجانبه داریم
رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان با اشاره به این مشکل ۳۰ ساله در ترانزیت بین ایران، ترکمنستان و ازبکستان، گفت: این مشکل سالهاست وجود دارد؛ اما گاهی تشدید میشود و یکباره به اوج میرسد و گاهی کمتر است.
آقائی ادامه داد: این مشکل در سطح اتاقهای بازرگانی کشورها حل نمیشود، بلکه باید وزرای راه یا روسای جمهور ۳ کشور با هم تفاهمنامه یا توافقنامهای سهجانبه بنویسند تا مشکل حل شود.
به گفته وی، بارها اتفاق افتاده که مواد غذایی یا محصولات صادرشده به دلیل بارگیری مجدد یا توقف کامیونها از بین رفته و فاسد شده است، اما هیچ کسی جوابگو نیست.
تجارت ۵۵۰ میلیون دلاری میان ایران و ازبکستان
رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان در پاسخ به این سوال که «کالاهای صادراتی و وارداتی ما به/از ازبکستان، چیست؟» گفت: ایران، مصالح ساختمانی، فولاد، میوه و مرکبات، پلیاتیلن و خدمات فنی و مهندسی به ازبکستان صادر و در مقابل کالاهایی مانند کود شیمیایی، نخ، حبوبات و… وارد میکند.
آقائی در مورد میزان تجارت دو کشور، گفت: در حال حاضر حجم تجارت میان ایران و ازبکستان ۵۵۰ میلیون دلار است که تقریبا دو سوم آن صادرات کالا از ایران به ازبکستان و یک سوم واردات ما از این کشور است.
تجارت ریلی و کانتینری میان ایران و ازبکستان
رئیس اتاق مشترک ایران و ازبکستان در مورد افزایش تجارت میان این دو کشور، گفت: پتانسیل و گنجایش افزایش تجارت حداقل تا یک میلیارد دلار وجود دارد، به شرطی که مشکلات حل شود.
آقائی این مشکلات را اینگونه تشریح کرد: به جز مشکل معطلی کامیونها، مشکل ارزی مشکلی است که مانع بزرگی بر سر راه تجارت میان دو کشور است. همچنین، مشکلات حمل و نقل دیگری نیز وجود دارد، به طور مثال، فولاد باید با واگن به ازبکستان حمل شود، اما واگن نیست.
وی خاطرنشان کرد: تجارت بین دو کشور هم ریلی و هم کانتینری است و محصولاتی مانند سیمان و فولاد به صورت ریلی به ازبکستان صادرات میشود.
