به گزارش اقتصادران، نشست خبری اصغر جهانگیر سخنگوی قوه قضاییه، امروز سهشنبه (۲۵ آذر ماه) با حضور خبرنگاران رسانههای مختلف برگزار شد.
اصغر جهانگیر سخنگوی قوه قضاییه در خصوص آخرین وضعیت پرونده امیرحسین مقصودلو، معروف به تتلو گفت: توبه این فرد در حال بررسی است و گزارش شده که وی توبه کرده است. در صورتی که این موضوع احراز شود، تصمیم جدیدی در پرونده وی اتخاذ خواهد شد، در غیر این صورت با توجه به محکومیت پیشین، دوران محکومیت خود را طی خواهد کرد.
خواهر امیر در ادامه با تأکید بر چندبعدی بودن فعالیتهای تتلو افزود که او در تمامی مراحل خلق آثارش از ترانهسرایی و آهنگسازی تا اجرا بهصورت مستقل عمل میکند.
این اظهارنظر با واکنشهای گستردهای در فضای مجازی همراه شده است، چرا که مقایسه امیر تتلو با مایکل جکسون از دید بسیاری از کاربران بحثبرانگیز تلقی میشود.
به گزارش اقتصادران، امیر تتلو در پست جدیدی که به نقل از او در یوتیوب منتشر شده نوشت: من فقط همین هفته را صبر میکنم یعنی اگر تا ۴شنبه پس فردا آزاد شدم که شدم اگر آزاد نشدم میفهمم که نه مسئول درستی وجود دارد نه خانواده و نه هوادار.
به گزارش اقتصادران، وکیل امیرحسین مقصودلو (معروف به تتلو) خبر داده که توبه موکلش توسط دادگاه کیفری یک احراز شده و پرونده در ادامه روند رسیدگی، برای تصمیمگیری در مرحله بعد به ریاست قوه قضائیه ارسال شده است. نغمه مقصودلو خواهر تتلو هم با انتشار ویدیویی ازعفو و آزادی برادرش امیرحسین مقصودلو مشهور به امیر تتلو خبر داده و گفته که درخواست توبه تتلو به تازگی پذیرفته شده و او از مجازات اعدام خلاصی یافته است.
امیرحسین مقصودلو با اتهام «توهین به مقدسات» دادگاه کیفری استان تهران به ۵ سال حبس محکوم شده بود، اما پس از فرجامخواهی، دیوان عالی کشور حکم را نقض و به شعبه دیگری از دادگاه کیفری فرستاد. در جریان این بازنگری، دادگاه این بار حکم اعدام صادر کرد. حکمی که بعد در دیوان عالی کشور نیز تایید شد.
اخیراً یک فایل صوتی از صحبتهای امیر تتلو، خواننده جنجالی و پرحاشیه، از زندان منتشر شد. با وجود اینکه در این فایل صوتی، امیر تتلو اشاره مستقیمی به مهاجرت و درخواست پناهندگی خود نمیکند، اما برخی رسانهها از تصمیم او به منظور جمع کردن امضا برای سازمان ملل و مهاجرت صحبت کردهاند.
حالا احراز توبه تتلو توسط دادگاه بار دیگر موضوع اعدام و کارکرد «توبه» در قوانین کیفری ایران را زیر سوال برده است. این پرونده نهفقط از منظر اجتماعی بلکه به دلیل ابعاد حقوقی و قضایی اهمیت یافته و پرسشهای تازهای را پیش روی افکار عمومی گذاشته است.
پرونده تتلو در شرایطی خبرساز شده که طی سالهای اخیر موضوع مجازات اعدام در ایران بارها مورد انتقاد فعالان سیاسی و اجتماعی و نهادهای بین المللی قرار گرفته است. چند روز پیش آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات در توییتی با انتقاد از تداوم اجرای احکام اعدام، خواستار لغو این مجازات و جایگزینی روشهای انسانیتر در قانون کیفری شد. او تأکید کرده بود که افزایش اعدامها نهتنها امنیت نمیآورد بلکه به چالشهای حقوق بشری ایران نیز دامن میزند.
محسن برهانی، حقوقدان، نیز نقش رئیس قوه قضائیه را در مرحله پس از صدور حکم قطعی «حیاتی» دانسته و پیشنهاد کرده است که با تشکیل جمعی مشورتی از استادان حقوق و فقها، همه احکام اعدام پیش از اجرا مورد بازبینی قرار گیرد تا از خطای احتمالی جلوگیری شود.
اما سوال اینجاست که چطور توبه یک متهم پذیرفته میشود اما یک متهم دیگر نه. معیار قبولی توبه چیست و چرا این قاعده باگ دارد؟
پرسش مهمی که حالا مطرح شده این است که توبه در چه شرایطی میتواند در نظام قضایی ایران پذیرفته شود و آیا میتواند به کاهش یا لغو مجازاتهایی مانند اعدام منجر شود؟ برای یافتن پاسخ، باید به مواد قانونی و رویههای قضایی در جمهوری اسلامی رجوع کرد.
علی نجفیتوانا، حقوقدان و استاد دانشگاه می گوید: «توبه در حقیقت به معنی اظهار ندامت و پشیمانی مجرم یا متهم نسبت به عملی است که بر خلاف قانون انجام شده و معمولا باید از روی صداقت باشد. به این معنی که شخص متوجه اشتباه خود شده و از مجموع کلام و عمل او برداشت شود که دیگر مرتکب آن جرم نخواهد شد؛ بنابراین کسی که توبه کرده باید به این عقلانیت رسیده باشد که اقدام گذشتهاش بر خلاف قانون بوده است و قول میدهد که دیگر مرتکب نشود.»
وی با اشاره به اینکه «توبه میتواند در تمام جرایم مورد پذیرش قرار بگیرد» توضیح داده که «توبه با توجه به موارد اتهامی فرد میتوند موجب ساقط شدن حکم یا تخفیف در مجازات بشود».
این عضو کانون وکلا موارد استثنای پذیرش توبه متهم را هم برشمرده و گفته «در بحث قصاص و جرایم جسمی که موجب دیه میشود یا زنا و لواط، همچنین در مورد محاربه معمولا مجازات به طور کلی از بین نمیرود.»
به گفته این وکیل دادگستری، «قانونگذار در پروندههایی که عنوان اتهامی محاربه باشد – یعنی اقدام علیه امنیت عمومی، مبارزه با حکومت اسلامی و ایجاد ترس در جامعه و موارد مثل این صورت گرفته باشد – پیشبینی کرده که اگر فرد قبل از ارتکاب محاربه دستگیر شود یا قبل از اینکه مرتکب جرم شود خود بیاید و توبه کند؛ استثنائا توبه میتواند موثر باشد».
نجفیتوانا افزود: «در جرایم حدی دیگر طبق پیشبینی قانونگذار اگر شخص قبل از اثبات جرم توبه کند و ندامت او برای قاضی اثبات شود، توبه پذیرفته میشود. اما اگر فرد بعد از اثبات جرم و صدور حکم قطعی توبه کند، رئیس قوه قضاییه این اختیار را دارد که با درخواست از مقام رهبری مجازات وی را مورد عفو قراردهد».
جالب اینجاست که به گفته نجفی توانا، اگر توبه تتلو در نهایت منجر به شکستن حکم او شود، پرونده او یک مورد استثنا خواهد بود. او می گوید «تا کنون مورد عملی در این خصوص نداشتهایم، چرا که با توجه به افول فرهنگ در کشور ما معمولا همه متهمان در حال ابراز ندامت و پشیمانی هستند و به عبارتی گوش قاضی از این حرفها پر است. من در مقام قضاوت نیستم، اما حدس میزنیم همین پرونده تتلو میتواند از جمله مواردی باشد که حکم در نهایت کاهش مییابد. البته بستگی به اتهامات دارد، چون در این پرونده هم اتهامات مختلفی مطرح شده است».
این وکیل پایه یک دادگستری در ادامه با اشاره به اینکه در موارد زنا و لواط بعد توبه حکم از بین نمیرود، اما میتواند تقلیل پیدا کند، گفت: تبصره ۲ ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی به صراحت میگوید که «در زنا و لواط هرگاه جرم به عنف، اکراه و یا با اغفال بزهدیده انجام گیرد، مرتکب در صورت توبه و سقوط مجازات به شرح مندرج در این ماده به حبس یا شلاق تعزیری درجه شش یا هر دو آنها محکوم میشود.»
وی با این توضیح که حبس ۶ ماه تا ۲ سال در گروه مجازات درجه ۶ قرار میگیرد، گفت: «در مورد جرایم تعزیری دیگر مثل کلاهبردای، سرقت، جرح و … نیز اگر جرایم کوچک با مجازات درجه ۶ و ۷ و ۸ صورت گرفته باشد؛ توبه مجرم به شرطی که قاضی متقاعد شود که او نادم است، پذیرفته خواهد شد. اما در جرایم سنگینتر، قانون گذار میگوید که حتی اگر مجرم یا متهم توبه کند، مجازات تقلیل پیدا میکند و کاملا از بین نمیرود».
نجفی توانا تاکید کرد: «نکته مهمی که قانونگذار در نظر گرفته این است که اگر فرد ادعا کند که متنبه شده و بعد مشخص شود که دروغ گفته، حکم او اجرا شده و مجازات برای او حداکثر خواهد بود. نکته دیگر اینکه توبه متهم قابل اعتراض است، یعنی دادستان میتواند بگوید که او دروغ میگوید یا برای فریب دادگاه توبه کرده و به این طریق به توبه اعتراض کند».
وی درباره ابراز توبه نیز گفت: «به متهم اجازه داده شده که تا قبل از صدور حکم قطعی یعنی در مرحله تجدید نظر هم توبه کند».
نجفی توانا در پاسخ به اینکه قاضی بر اساس چه معیارهایی تشخیص میدهد که توبه فرد حقیقی است و بر اساس آن تخفیف در مجازات را لحاظ میکند، گفت: «این به تشخیص قاضی بستگی دارد. مثلا توبه کسی که سابقه جرم دارد، پذیرفته نمیشود. یا اگر فرد صادقانه توبه کرده و به قضات برای کشف حقیقت کمک کند، این اقدامات موجب پذیرش توبه او میشود».
او درپاسخ به اینکه در پرونده زندانیان سیاسی هم توبه پذیرفته و موجب تخفیف مجازات میشود؟ گفت: «در ایران البته فعالان سیاسی یا مطبوعاتی با اتهامات امنیتی زندانی میشوند. این پروندهها نیز میتواند مشمول توبه شود و اگر مجازات کمتر از ۵ سال یعنی مجازات درجه ۶ و ۷ و ۸ در نظر گرفته شده باشد، موجب سقوط مجازات میشود. جرایم با مجازات سنگینتر نیز میتواند به تخفیف مجازات انجامد».
نجفیتوانا درباره اینکه آیا در مواردی که اعدام اجرا میشود، فرد توبه نکرده یا چرا توبه او مورد پذیرش قرار نگرفته؛ گفت: «واکنشهای قضایی گاهی با توجه به شرایط کشور خارج از استانداردها است. مثلا چند سال قبل در بحث مبارزه با مفساد اقتصادی از رهبری اجازه گرفتند و احکام سریعتر اجرا شد. اخیرا رسیدگی به این پروندهها طبق روال قانونی و عادی انجام میشود. یا بعد از حمله تجاوزکارانه اسرائیل شرایط هیجانی ایجاد شد که برخی پروندهها سریعا مورد رسیدگی قرار گرفت و اعدامهایی صورت گرفت. طبیعی است که عدالت را نباید در شرایط هیجانی اجرا کرد، اما بعضا شرایط کشور سبب میشود که این اتفاق رخ دهد. در شرایط عادی، اما توبه مورد رسیدگی قرار میگیرد.»
پرونده امیر تتلو حالا دیگر تنها یک ماجرای فردی نیست؛ بلکه بهانهای شده تا دوباره درباره آینده مجازات اعدام، کارکرد توبه در نظام قضایی و ضرورت اصلاح قوانین کیفری بحث شود. اینکه نهایتاً رئیس قوه قضائیه چه تصمیمی خواهد گرفت، پرسشی است که پاسخ آن میتواند تأثیر مهمی بر افکار عمومی و رویکرد حقوقی کشور بگذارد.
به گزارش اقتصادران، اصغر جهانگیر سخنگوی قوه قضائیه گفت: «تشویق به فساد و فحشا» که توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی منجر به صدور حکم ۱۰ سال حبس تعزیری شد. این حکم هماکنون در حال اجراست و متهم به همین دلیل در زندان به سر میبرد.
جهانگیر در ادامه افزود: اتهام دوم، «توهین به مقدسات» بود که در شعبه ۹ دادگاه کیفری یک تهران به ۵ سال حبس محکوم شد. با فرجامخواهی انجامشده، دیوان عالی کشور رأی صادره را نقض کرد و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض (شعبه ۶ دادگاه کیفری یک) ارجاع داد.
این شعبه در نهایت حکم اعدام متهم را صادر کرد. این حکم مجدداً مورد فرجامخواهی قرار گرفت و دیوان عالی کشور اخیراً آن را تأیید کرد و برای اجرا به دادگاه اعلام شده است. بنابراین، حکم اعدام در حال حاضر قطعی و آماده اجراست.
دو درخواست در حال حاضر ثبت و در حال بررسی هستند و نتیجه آن (تأیید یا رد) متعاقباً به اطلاع خواهد رسید.
به گزارش اقتصادران، عاطفه حاذق وکیل امیرحسین مقصودلو معروف به تتلو در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره شایعات پیرامون پرونده این متهم گفت: پرونده موکلم با موافقت ریاست محترم قوه برای بررسی مجدد به شعبه ویژه دیوان عالی کشور ارسال شده و به تبع آن، اجرای حکم قطعی فعلاً متوقف شده است. این موضوع گامی مهم در مسیر دادرسی منصفانه و امکان بازنگری در روند پرونده است.
وی با اشاره به اینکه تقاضای اعمال ماده ۴۷۷ به استناد نقض بیّن شرع و حقوق اساسی متهم مطرح شده بود، افزود: ما امیدواریم در این مرحله با دقت و بیطرفی، تمام مستندات و ابعاد پرونده مجدد بررسی شود تا زمینه احقاق حقوق قانونی موکل فراهم شود.
وکیل تتلو همچنین درباره ازدواج اخیر موکلش گفت: ازدواج موقت موکل بنده نه از سر هیجان یا واکنش رسانهای، بلکه با نیت خالصانه برای توبه، بازسازی شخصیت و تشکیل خانواده مشروع انجام شده است. خانمی که با ایشان ازدواج کردهاند، از طرفداران قدیمی و وفادار ایشان بوده و سالها در سختترین شرایط از او حمایت کرده است. این ازدواج با رعایت کامل موازین قانونی و شرعی ثبت شده، و تا این لحظه بدون ملاقات خصوصی یا شرعی بوده است.
حاذق گفت: علت انتخاب عقد موقت هم آن بوده که در صورت فراهم شدن آزادی، خطبه عقد دائم ایشان توسط رهبر انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، خوانده شود، چرا که این نیت دیرینه موکل بوده و آن را افتخار بزرگی برای زندگی خود میداند.
وکیل مقصودلو در پایان تأکید کرد: امید ما این است که رسانهها به جای تمرکز بر حواشی، به اصل تحولات حقوقی این پرونده بپردازند. پذیرش ماده ۴۷۷ به معنای اعتماد نظام قضایی به بازنگری در آراء سنگین و فراهم کردن بستر عدالت واقعی است.
به گزارش اقتصادران جهانگیر سخنگوی قوه قضاییه عنوان کرد: حکم اعدام امیرحسین مقصودلو صادر شده است. او ادامه داد حکم در دیوان عالی کشور در حال رسیدگی است و هنوز قطعیت آن اعلام نشده است.
به گزارش اقتصادران، در سالهای اخیر، گرایش گسترده جوانان به خوانندگانی مانند ساسی مانکن و تتلو، به یکی از مباحث مهم فرهنگی تبدیل شده است. برخی این روند را نشانهای از افول سلیقه هنری و حرکت جامعه به سمت ابتذال میدانند، در حالی که برخی دیگر معتقدند این تغییر، نتیجه مستقیم سیاستهای محدودکننده در حوزه تولیدات فرهنگی است. در فضایی که سانسور و محدودیتهای رسمی، امکان تنوع و نوآوری را در موسیقی کاهش داده، مخاطبان بهطور طبیعی به سمت محتواهایی گرایش پیدا میکنند که خارج از چارچوبهای رسمی تولید میشوند. آیا این پدیده نتیجه کمکاری در تولید محتوای فرهنگی است یا تغییرات اجتماعی و رسانهای عامل اصلی آن محسوب میشود؟ سعید معدنی، جامعهشناس، در این گفتگو به بررسی این موضوع پرداخته و از نقش سانسور، سیاستهای فرهنگی و ارتباطات جهانی در شکلگیری سلیقه موسیقایی نسل جدید سخن میگوید.
برخی معتقدند که جامعه به سمت ابتذال رفته و افرادی مانند تتلو مورد استقبال قرار گرفتهاندچراا این اتفاق رخ داده؟
مسئله اینجاست که ما خودمان برای تولید آثار فرهنگی چه کاری انجام دادهایم که انتظار داریم جوانان و نوجوانان به سمت این محتواها گرایش پیدا نکنند؟ در عصر مدرن، تنوع سلیقهها وجود دارد و ما نمیتوانیم آثاری خلق کنیم که تمام سلایق را پاسخ دهد. به همین دلیل، بخشی از جامعه به این نوع موسیقیها گرایش پیدا میکند.
ما نمیتوانیم برای تمام سلیقهها بهطور یکسان کارهای فرهنگی تولید کنیم. جامعه هدف باید مشخص باشد. بهطور مثال، جامعه تحصیلکرده یک نوع فرهنگ میخواهد، توده مردم نوعی دیگر، دانشجویان و کارگران نیز به همین ترتیب. بنابراین، افرادی مانند تتلو و دیگران مخاطبان خاص خود را دارند و این مخاطبان به سمت آنها گرایش پیدا میکنند.
آیا در داخل کشور محتوای فرهنگی متناسب با نیاز جوانان تولید شده است؟
اینجا یک نکته مهم وجود دارد؛ آیا ما اصلاً امکان تولید چنین محتواهایی را در کشور داریم؟ اگر درباره موسیقی صحبت کنیم، آیا ما سانسور را برداشتهایم؟ آیا به موسیقی رپ یا سبکهای دیگر مانند متال اجازه بروز و ظهور دادهایم؟ با این ساختار، چنین فضایی وجود ندارد. بسیاری از هنرمندان داخل کشور به فعالیتهای زیرزمینی روی آوردهاند، چون اجازه فعالیت رسمی ندارند.
حتی موسیقی اصیل ما نیز محدودیتهای زیادی دارد. در برخی شهرستانها فرمانداری یا دستگاههای قضایی مانع اجرای کنسرتها میشوند. این تفکر حاکم باعث شده که سیستم فرهنگی در این زمینه شکست بخورد. بنابراین، بسیاری از هنرمندان یا فعالیتهای خود را بهصورت غیرحکومتی انجام میدهند یا به شکل مخفیانه کار میکنند.
آیا ساختار فرهنگی رسمی کشور توان پاسخگویی به نیازهای فرهنگی جامعه را دارد؟
خیر، به هیچ وجه. سیستم فرهنگی رسمی کشور قادر به پوشش حداکثری نیازهای فرهنگی جامعه نیست. حتی اگر حداقلی از نیازها را پوشش دهد، آن هم با ارزشهایی است که راهبرد اکثریت را تأمین کند. در نتیجه، افراد از منابع دیگری مانند موسیقی زیرزمینی، موسیقی غیرحکومتی یا محتوای خارجی تغذیه فرهنگی میشوند.
فرهنگ در جای دیگری ساخته میشود، نه توسط حکومتها. در یک جامعه آزاد و دموکراتیک، تنوع فرهنگی وجود دارد و هر فرد میتواند محتوای مورد علاقه خود را داشته باشد. اما در جامعهای ایدئولوژیک، تنها یک محدوده خاص در نظر گرفته میشود و بسیاری در این چارچوب نمیگنجند. بنابراین، این افراد تغذیه فرهنگی خود را از منابعی خارج از ساختار رسمی دریافت میکنند.
چرا با وجود فعالیت موسیقی پاپ در داخل کشور، همچنان بهترین خوانندگان مورد توجه جوانان ایرانی، هنرمندان خارج از کشور هستند؟
دلیل اصلی این موضوع این است که نگاه ایدئولوژیک ما مانع جذب گسترده مخاطب میشود. در یک جامعه دموکراتیک و آزاد، انتخاب هنری افراد تنها بر اساس علاقه شخصی آنها صورت میگیرد، اما در جامعهای ایدئولوژیک، محدودیتهایی وجود دارد که باعث میشود افراد برای تأمین نیازهای فرهنگی خود به خارج از این چارچوب روی بیاورند. به همین خاطر، حتی بسیاری از خوانندگان قدیمی که قبل از انقلاب فعالیت داشتند، همچنان جزو محبوبترین خوانندگان برای جوانان امروز محسوب میشوند.
با توجه به اینکه ساسی مانکن سالها پیش از ایران مهاجرت کرده و دوران اوج فعالیتش در دهه ۸۰ بوده، چه عواملی باعث شده که همچنان در صدر توجه مخاطبان باقی بماند؟
این یک مسئله مهم است. اینکه فردی مانند ساسی مانکن باوجود گذشت دو دهه، همچنان سالانه یک اثر منتشر میکند و در صدر توجهات باقی میماند، تنها به دلیل تبلیغات قوی یا هوشمندی در ارائه محتوا نیست. چندین عامل در این موضوع تأثیرگذار است.
چه تغییراتی در دنیای موسیقی و ارتباطات باعث شده که برخی خوانندگان مهاجرتکرده همچنان محبوب بمانند؟
ارتباطات در جهان امروز بسیار گستردهتر شده است. برخلاف گذشته که هنرمندان پس از مهاجرت از جریان اصلی موسیقی کشور خود دور میشدند، امروزه این ارتباطات همچنان حفظ میشود و حتی خوانندگانی که ۴۰ تا ۵۰ سال پیش از ایران مهاجرت کردهاند، همچنان مورد توجه هستند. در دنیای امروز، دیگر مفهوم «فراموشی هنرمند» معنای گذشته خود را ندارد، زیرا ابزارهای ارتباطی جدید امکان تداوم حضور و ارتباط با مخاطب را فراهم میکنند.
آیا موسیقی ویژگی خاصی دارد که باعث میشود برخی خوانندگان پس از سالها همچنان محبوب بمانند؟
بله، موسیقی یک پدیده استثنایی است. امکان دارد خوانندهای ۷۰ سال پیش فعال بوده باشد، اما همچنان آثارش شنیده شود و نسلهای جدید نیز به آن علاقه نشان دهند. بنابراین، این تصور که اگر دوران اوج یک خواننده در دهه ۸۰ بوده، پس دیگر نمیتواند محبوب باشد، نادرست است. موسیقی میتواند بارها و بارها اوج بگیرد و موجهای جدیدی ایجاد کند، مثل حالا که داریوش و ابی همچنان محبوبند.
به نظر شما چه عواملی در موفقیت و استمرار محبوبیت یک هنرمند تأثیرگذار هستند؟
فکر میکنم پشت این موفقیتها یک تفکر وجود دارد. البته منظورم از تفکر، ارزشهای هنرمند نیست، بلکه نوع نگاه و استراتژی او در مدیریت کارش است. این تفکر شامل انتخاب شعر، شناخت مخاطب، نوع آهنگ، تبلیغات و شیوه ارائه آثار است. حتی ممکن است یک تفکر جمعی پشت این موفقیتها باشد که بتواند یک پدیده را ناگهان برجسته کرده و مخاطبان را به سمت آن سوق دهد.