به گزارش اقتصادران بیمه عمر یکی از رشتههای حائز اهمیت در صنعت بیمه است که پشتوانه مالی افراد در آینده محسوب میشود. در این نوع بیمه، شخص بیمهشده متعهد میشود تا به صورت ماهانه یا سالانه مبلغی را به شرکت بیمه پرداخت کند و در مقابل، شرکت بیمه در صورت فوت، حادثه یا بازنشستگی مبلغی را به بیمهگذار یا خانواده او بپردازد.
بسیاری از کارشناسان، آمار حق بیمه تولیدی در بخش بیمه عمر را یکی از شاخصهای رفاه و امنیت اجتماعی به شمار میآورند. بر همین اساس، آماری که به صورت ماهانه و سالانه از سوی بیمه مرکزی و طبق خوداظهاری شرکتهای بیمه منتشر میشود، نشان میدهد آمار بیمه عمر، هم در تعداد بیمهنامههای صادره و هم در مبلغ، در سه سال گذشته روند کاهشی داشته است. چنانکه سهم تعداد حق بیمههای تولیدی از کل حق بیمهها در پایان سال ۱۴۰۲ معادل ۲٫۸ درصد بود که کمترین رقم از سال ۱۳۸۸ به این سو به حساب میآید.
با توجه به اهمیت این رشته بیمهای و برای بررسی علت و تاثیر کاهش بیمه عمر در اقتصاد با علیرضا رنجبر، کارشناس ارشد صنعت بیمه و استاد دانشگاه، به گفتوگو پرداخت.
تورم بالا در کشور موجب کاهش بیمه عمر در پرتفوی صنعت بیمه شده است
رنجبر در ابتدا دلیل اصلی کاهش بیمه عمر را وضعیت اقتصاد کلان کشور عنوان کرد و توضیح داد: «زمانی که تورم بالا باشد و خانوارها در تامین نیازهای اساسی خود با مشکل مواجه باشند، به سراغ بیمه عمر نمیآیند. تورم بالا در کشور موجب کاهش سهم بیمه عمر از پرتفوی صنعت بیمه شده است.»
او ادامه داد: «با توجه به شرایط حاکم در کشور، افراد به سمت بیمه عمر نمیآیند و کسانی که دارای بیمه هستند نیز بیمهنامه خود را بازخرید میکنند تا هزینهها را کاهش دهند. از سمت دیگر، افرادی که توانایی سرمایهگذاری دارند، با توجه به رشد قیمت طلا و دلار و قابلیت نقدشوندگی آن، ترجیح میدهند آنها را خریداری کنند تا همیشه در دسترس باشد.»
آییننامههای بیمه عمر باید اصلاح شوند
رنجبر در ادامه به راهکارهای در دسترس برای توقف روند کاهشی فروش بیمههای عمر پرداخت و گفت: «باید در ساختار اقتصادی کشور تغییری رخ دهد تا تورم کاهش پیدا کند و مردم به خرید بیمه عمر ترغیب شوند. اما تا زمانی که در ساختار اقتصادی تغییری ایجاد نشود، باید برای جلوگیری از کاهش بیمه عمر، آییننامههای آن اصلاح شوند تا سود و سرمایهگذاری در این بخش برای مردم جذاب باشد و تورم را جبران کند و مردم بیمه عمر خریداری کنند. این امر مزیتهایی نیز برای اقتصاد کشور در سطح کلان خواهد داشت.»
او افزود: «اگر شرکتهای بیمه بتوانند با نظارت نهاد ناظر بیمه عمر را به صورت یکجا یا اقساطی برای خانوادهها طراحی کنند تا نوسانات طلا و دلار را پوشش دهد، خانوادهها بیمه عمر را به طلا و دلار ترجیح خواهند داد؛ چراکه خطر و ریسکی که در نگهداری طلا و دلار است، در بیمه عمر نیست.»
این کارشناس بیمه ادامه داد: «خرید بیمه عمر بر پایه طلا میتواند راهکاری برای بهبود وضعیت این رشته بیمه باشد. در این روش، قیمت طلای خام در زمان پرداخت حق بیمه رصد میشود و بیمه و بانک مرکزی متعهد میشوند که بازپرداخت این بیمه را با لحاظ کردن افزایش قیمت طلا انجام دهند.
او اضافه کرد: «این طرح مشابه طرح فروش سکه از سوی بانک مرکزی است. البته این طرح و طرحهایی مانند این قبلاً ارائه شد اما تصویب نشد.»
تداوم کاهش فروش بیمه عمر، شرکتهای بیمه را دچار تنش و اختلال میکند
رنجبر در مورد روند کاهش فروش بیمه عمر گفت: «آییننامههایی که در حال حاضر وجود دارد، به شرکتهای بیمه اجازه سرمایهگذاری به شکل مطلوب را نمیدهند و تغییر نکردن آییننامهها، آمار را به زیر ۱۰ یا حتی پنج درصد میرساند، زیرا آییننامههای موجود با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی، جذابیت بیمههای عمر را سال به سال کاهش داده است.»
این کارشناس بیمه، تاثیر کاهش در فروش بیمه عمر را در دو مورد تشریح کرد: «یک بخش مربوط به خانواده میشود؛ یکی اینکه وقتی یک خانواده سرپرست خود را از دست میدهد، در تامین نیازهای اولیه دچار مشکل نشود و تامین مالی در سطحی که خریداری شده برای خانواده او انجام خواهد شد.»
او در توضیح دلیل دوم گفت: «در بخش صنعت بیمه نیز یکی از بهترین انواع بیمه در این صنعت، بیمههای زندگی است که خریدار پول را اقساطی واریز میکند و در نهایت چند سال بعد خواهان گرفتن مستمری یا اصل سرمایه میشود. از سمت دیگر نیز این پولی که واریز میشود، امکان سرمایهگذاری را به شرکتهای بیمه میدهد تا فعالیتها و سرمایه خود را در بخشهای مختلف مانند بخش تولید افزایش دهند.»
این کارشناس بیمه در پایان خاطرنشان کرد: «تداوم کاهش در فروش بیمه عمر، شرکتهای بیمه را دچار تنش و اختلال میکند.»
