برچسب: برنجکاران

  • واردکنندگان، بخش زیادی از محصولات برنج‌کاران ایرانی را خریده‌اند و آن را دپو کرده اند!

    واردکنندگان، بخش زیادی از محصولات برنج‌کاران ایرانی را خریده‌اند و آن را دپو کرده اند!

    به گزارش اقتصادران، حسین فرهادی، سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران درباره دلیل آشفتگی بازار برنج و افزایش قیمت این کالا گفت: اکنون چند جریان بر بازار برنج حکم‌فرمایی می‌کند و به شکل‌گیری اوضاع کنونی انجامیده است؛ نخست اینکه قیمت‌گذاری واقعی برنج وارداتی و دیگر کالاهای اساسی وارداتی در اختیار شرکت‌های واردکننده قرار گرفته است و هر چند برای این کالاها قیمت‌های مصوب تعیین شده اما این واردکنندگان که عرضه‌کننده هم هستند و برای واردات کالاهای اساسی ارز دولتی دریافت می‌کنند برای دور زدن این محدودیت قیمتی در عرضه کالا به بنکداران دوفاکتوره معامله می‌کنند، در فاکتور رسمی نرخ دولتی ثبت می‌شود و از بنکدار رسید دریافت می‌شود و تفاوت قیمت رسمی و قیمت غیررسمی به واسطه حساب شخصیِ دیگری از بنکدار دریافت می‌شود همچنین از سوی دیگر این شرکت‌ها انحصار واردات برنج را در اختیار گرفته‌اند و بنابراین در نحوه عرضه آن هم اعمال قدرت می‌کنند.

    وی افزود: در همین حال با وجود نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان و ایام نوروز دولت اعلام کرده ارز بازار توافقی جایگزین ارز نیمایی می‌شود و قیمت این ارز از ۴۲۲۰۰ تومان به ۶۹۵۰۰ تومان افزایش پیدا می‌کند و هر چند دولت اعلام کرده تا پایان سال تخصیص ارز ۴۲۲۰۰ تومانی به واردات کالاهای اساسی تداوم دارد اما انتشار خبر تغییر قیمت ارز این سیگنال را به بازار داده که قیمت کالاهای اساسی در سال آینده افزایش می‌یابد چون نرخ ارزی که به واردات آنها اختصاص می‌یابد افزایش پیدا کرده و در نتیجه عرضه‌کنندگان که چنانچه اشاره شد واردکننده نیز هستند از همین الان اقدام به فروش کالا با قیمت متناسب با ارز بازار توافقی کرده‌اند.

    فرهادی ادامه داد: از سوی دیگر دولت واردکنندگان برنج را مکلف کرده به ازای واردات برنج خارجی برنج ایرانی از برنج‌کاران شمال کشور بخرند تا از تولید داخل حمایت شود، شرکت‌های بزرگ واردکننده بخش زیادی از محصولات برنج‌کاران این خطه را خریده‌اند و در انبارهای خود دپو کرده‌اند در نتیجه اکنون حجم زیادی برنج در اختیار دارند اما آن را به طور قطره‌چکانی به بازار عرضه می‌کنند.

    سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران در پاسخ به این پرسش که چرا با وجودی که ماه رمضان و نوروز نزدیک است و در این ایام تقاضا برای کالاهای اساسی افزایش می‌یابد، نهادهای نظارت‌کننده بر بازار واکنشی به این کمبود عرضه نشان نمی‌دهند، تصریح کرد: متاسفانه نظارت تنها بر بنکداران و خرده‌فروشان سختگیرانه است در حالی که کمبود عرضه به عملکرد واردکنندگان و سیاست‌های دولتمردان در زمینه واردات و توزیع کالاهای اساسی برمی‌گردد.

    فرهادی اظهار کرد: این جریانات علاوه بر برنج در بازار روغن، حبوبات و به طور کلی کالاهای اساسی که به واردات آنها ارز دولتی تخصیص می‌یابد کم و بیش برقرار است و متاسفانه با وجود افزایش قیمت محصولات یادشده ستاد تنظیم بازار تاکنون هیچ یک از این اقلام را به بازار عرضه نکرده است.

  • رانت ارزی برای مافیای برنج؟ / ارز ترجیحی به چه کسانی می رسد؟

    رانت ارزی برای مافیای برنج؟ / ارز ترجیحی به چه کسانی می رسد؟

    به گزارش اقتصادران، تخصیص ارز به برنج و واردات بی رویه آن صدای نمایندگان مجلس را درآورد. نیمه اردیبهشت سال‌جاری، هیات وزیران طی مصوبه‌‌‌ای برنج و روغن را به لیست کالاهای مشمول ارز ترجیحی که پیش‌تر در فروردین امسال بدون این دو قلم کالا به تصویب رسیده بود، اضافه کرد. اما ريیس سازمان برنامه و بودجه در مکاتبه با محمد مخبر، سرپرست ریاست جمهوری، در واپسین روزهای تیر ماه، خواهان حذف برنج از لیست کالاهای اساسی وارداتی با ارز ترجیحی ۲۸‌هزار و ۵۰۰ تومانی شد. در همین رابطه داوود منظور، نوشت: «قیمت برنج وارداتی بعد از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی به قیمت برنج هندی در بازار آزاد خواهد رسید.

    همچنین حذف ارز ترجیحی تاثیر زیادی در تغییر قیمت برنج داخلی نخواهد داشت.» در انتهای این مکاتبه آمده بود: «حذف ارز ترجیحی واردات برنج عملا نباید تاثیر چندانی بر افزایش قیمت در بازار داخلی داشته باشد.» اما واردکنندگان برنج یا به‌عبارتی بهتر ذی نفعان ارز ترجیجی، می گویند: در صورت افزایش تقاضای برنج‌های خارجی ممکن است شاهد افزایش قیمت جهانی باشیم که در این صورت افزایش قیمت خواهیم داشت، اما اگر شرایط عادی باشد تا پایان سال افزایش قیمت چشمگیری اتفاق نخواهد افتاد. با این حال، نمایندگان مجلس می‌گویند: احتمال دارد این ارز در اختیار مافیای برنج قرار بگیرد که در سال‌های اخیر کمر همت بسته‌اند تا ریشه برنج‌‌‌کاران را بزنند.

    ارز ترجیحی واردات برنج باقی ماند

    محمد مخبر تصویبنامه هیات وزیران در خصوص کالاهای اساسی و داروی مشمول واردات با ارز ترجیحی را در تاریخ ۸ اردیبهشت ابلاغ کرد که بر اساس این مصوبه در بخش کالاهای اساسی اقلام گوشت تازه یا یخ زده گوساله و گوسفند، گندم، جو، ذرت دامی، دانه سویا، دانه کلزا، دانه پنبه، دانه آفتابگردان برای روغن‌کشی، دانه گلرنگ، برنج، روغن خام و پالم، شکر تصفیه شده، «کنجاله‌های سویا، پنبه، آفتابگردان، کلزا و گلرنگ»، «کودهای سوپرفسفات، کلرورپتاسیم، سولفات پتاسیم، مونوفسفات آمونیوم و فسفات دی آمونیم» و نهایتا مولدهای دام و طیور و آبزیان و مواد ژنتیکی مشمول دریافت ارز ترجیحی می‌شود.

    اما به تازگی سازمان برنامه و بودجه پیشنهادی را مبنی بر حذف ارز ترجیحی برنج وارداتی با هدف حمایت از تولید داخل در جلسه ۳۰ تیرماه ۱۴۰۳ کمیسیون اقتصاد هیئت دولت (کمیسیون فرعی) مطرح کرد؛ اما با توجه به اینکه حمایت از تولید داخل و تنظیم بازار از طریق مدیریت زمانی واردات توسط وزارت جهاد کشاورزی صورت خواهد گرفت، تصمیم‌گیری در این خصوص در برهه فعلی ضروری تشخیص داده نشد و پیشنهاد یادشده از دستور خارج شد.

    مجیدرضا منصور خاکی، سخنگو انجمن واردکنندگان برنج ایران در توضیح این خبر گفته بود: در یکصد و بیست و چهارمین جلسه کمیسیون فرعی اقتصاد دولت برگزار گردید که یکی از دستورات این جلسه، حذف برنج وارداتی از فهرست کالاهای مشمول دریافت ارز ترجیحی بر مبنای پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه بود و در نهایت با توجه به بررسی موضوع و استدلال‌های مطرح شده، این پیشنهاد از دستور کار خارج شد.

    یکی از دلایل اصلی رد این پیشنهاد که مورد تاکید انجمن واردکنندگان برنج ایران نیز بود، مصادف شدن آن با آغاز فصل ممنوعیت واردات برنج بود که طبیعتا انتظار می‌رفت با حذف ارز ترجیحی برنج در این مقطع، جهش قیمتی و همچنین بروز کمبود در هر دو نوع برنج وارداتی و ایرانی رخ دهد و با انتقال تقاضای برنج به کالاهای جایگزین و التهاب بازار، مصرف‌کننده بیشترین آسیب را ببیند. البته مسیح کشاورز دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایرانی با تاکید بر اینکه حذف ارز ترجیحی از برنج در حال حاضر اصلا انتخاب درستی نیست، درباره افزایش قیمت برنج معتقد است: در صورت افزایش تقاضای برنج‌های خارجی ممکن است شاهد افزایش قیمت جهانی باشیم که در این صورت افزایش قیمت خواهیم داشت، اما اگر شرایط عادی باشد تا پایان سال افزایش قیمت چشمگیری اتفاق نخواهد افتاد.

    ارز ترجیحی به چه کسانی می رسد؟

    رضا حاجی‌پور، ريیس مجمع نمایندگان استان مازندران ضمن مخالفت با تخصیص ارز ترجیحی به واردات برنج معتقد است: اگر در همه سال‌هایی که ارز ترجیحی برای واردات برنج اختصاص داده شده بود، صرف افزایش تولید برنج و خودکفایی کشور می‌‌‌شد، نیازی به واردات برنج نبود. حاجی‌پور گفت: پيشنهاد حذف ارز ترجیحی برنج از مصوبات دور دوم سفر آیت‌الله ريیسی، ريیس جمهور شهید به مازندران بوده و حتی ريیس جمهور دستور صریح بر حذف ارز ترجیحی برای حمایت از تولید برنج داخلی و کشاورزان داشته است. وی از بلاتکلیف ماندن این مصوبه اظهار نگرانی کرد و ابراز عقیده کرد: احتمال دارد این ارز در اختیار مافیای برنج قرار بگیرد که در سال‌های اخیر کمر همت بسته‌اند تا ریشه برنج‌‌‌کاران را بزنند.

    مخالفت نمایندگان مجلس با ارز برنج

    در همین راستا، فاطمی نماینده مردم بابل در مجلس شورای اسلامی روز گذشته در صحن علنی مجلس در اظهاراتی گفت: خبری چند روز گذشته برنجکاران و کشاورزان استان شمالی را به‌شدت نگران کرد. کمیسیون اقتصادی دولت حذف ارز ترجیحی برای واردات برنج را از دستور کار خارج کرد. آقای مخبر مگر ريیس جمهور شهید در آخرین سفر به استان‌های شمالی تاکید نکرد که برای حمایت از تولید ملی برنجکاران ارز ترجیحی برای واردات برنج باید حذف شود؟ این تصمیم منجر به کوچک شدن سفره کشاورزان خواهد شد.

    محمدرضا احمدی دیگر نماینده مجلس نیز در تذکری شفاهی در جریان جلسه علنی روز گذشته مجلس شورای اسلامی بیان کرد: اکنون فصل برداشت برنج در استان‌های شمالی آغاز شده است برای حمایت از کشاورزان استان‌های شمالی به ویژه استان گیلان باید از واردات برنج جلوگیری شود. از سوی دیگر در صورت واردات برنج پس از آبان‌ و آذرماه باید بر روی مقدار واردات نیز نظارت شود.

    کریم معصومی نماینده فومن هم در صحن مجلس با انتقاد از واردات بی رویه برنج در اظهاراتی گفت: یکی از این سیاست‌های غیرمنطقی واردات بی‌رویه برنج است. برنج محصول رنج کشاورزان و تداعی کننده زحمات کشاورزان است منتها با اتخاذ سیاست واردات بی رویه نه تنها رنج آنها ارج گذاشته نمی‌شود. این نحو از سیاست‌ها علاوه بر آسیب به تولید داخلی اقتصاد و معیشت مردم را هم تحت شعاع قرار می‌دهد.

    آمار تولید و واردات برنج

    طبق آمارهای موجود، میزان تولید برنج در سال ۱۴۰۰ یعنی ابتدای دولت سیزدهم حدود ۲میلیون و ۱۰۰‌هزار تن بود که با روند افزایشی در دولت سیزدهم، این رقم در سال ۱۴۰۱ به ۲ میلیون و ۵۰۰‌هزار تن رسید. همچنین طبق آمارهای وزارت جهاد کشاورزی، نیاز سالانه کشور به برنج بین ۳ تا ۳.۵ میلیون تن است که بخش عمده آن از محل تولید داخلی و بخشی از کسری یعنی بین ۸۰۰‌هزار تن تا یک میلیون تن از محل واردات تامین می‌شود. اما فعالان این حوزه می گویند: نیاز واقعی برنج مصرفی درکشور برای واردات، حدود ۶۰۰‌هزار تن است. به گفته آنها، در حال حاضر حدود ۲ میلیون و۵۰۰‌هزار تن برنج از کشت اول و دوم و نیز پرورش راتون در کشور انجام می‌شود و با توجه به سرانه هر نفر بیش از ۳۶ کیلوگرم، فقط حدود ۶۰۰‌هزار تن برای نیاز مصرفی کشور باید واردات انجام شود.

    البته در ابتدای فعالیت دولت سیزدهم، قیمت برنج ایرانی به دلیل ممنوعیت واردات در فصل برداشت محصول برنج داخلی به‌شدت افزایش پیدا کرد و شرایط اقتصادی و معیشتی مردم باعث شد که اقبال به سمت مصرف برنج خارجی باشد، به‌طوری که در سال ۱۴۰۱ حدود یک میلیون و ۷۸۳‌هزار تن برنج وارد کشور شد که از این میزان یک میلیون و ۳۶۳‌هزار تن سهم بخش خصوصی بود. دولت سیزدهم در مقاطعی توانست زمان ممنوعیت واردات را برای تنظیم بازار کاهش دهد، اما این اقدام انتقادات زیادی نیز به همراه داشت؛ چراکه برخی معتقد بودند که واردکنندگان برنج این وضعیت را به نفع خود رقم زدند تا از این رانت ارزی بهره ببرند.

  • برنج ایرانی در ورطه نابودی / نامه فوری دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران خطاب به پزشکیان

    برنج ایرانی در ورطه نابودی / نامه فوری دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران خطاب به پزشکیان

    به گزارش اقتصادران، مسیح کشاورز، دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج ایران در پیامی ضمن تبریک انتخاب مسعود پزشکیان به عنوان رییس جمهوری ایران از مشکلات و چالش‌های صنعت برنج گفت و مشکلات صنعت برنج کشور را نتیجه سوءمدیریت عمدی یا سهوی برخی مدیران دولت دانست و تاکید کرد متاسفانه با وجود تاکیدات مقامات ارشد دولت سیزدهم، اما در لایه‌های پایینی مدیریت شاهد اتخاذ تصمیماتی هستیم که به صنعت برنج کشور آسیب زده است.

    وی افزود: امروز صنعت برنج کشور با هفت معضل جدی روبه‌رو است که اگر به سرعت رفع نشوند و در دولت جدید هم در اولویت قرار نگیرند، باید منتظر بحران جدی در بازار برنج باشیم که منجر به خالی شدن سفره مردم، گرانی، رکود و حتی نابودی برنج ایرانی می‌شود.

    در پیام تبریک مسیح کشاورز دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین کنندگان برنج چنین آمده است:

    جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان

    رئیس جمهور منتخب مردم ایران

    انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج ایران به نمایندگی از اعضای خود و فعالان صنعت برنج کشور انتخاب حضرتعالی به عنوان رئیس جمهوری اسلامی ایران را تبریک گفته و امیدواریم در میدان جهاد خدمت همچون همیشه موفق و سربلند باشید.

    امروز زمان عمل به عهدی است که در دیدار با فعالان اقتصادی مطرح فرمودید مبنی بر نقش‌آفرینی و تصدی‌گری بخش خصوصی در حوزه اقتصاد که با استقبال بخش خصوصی کشور روبه‌رو شد.

    انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج ایران به نمایندگی از اعضای خود به عنوان گروهی از سربازان میدان اقتصاد کشور درتأمین دومین کالای استراتژیک به رئیس جمهور و کابینه دولت چهاردهم متعهد می‌شود، در تأمین دومین محصول کشاورزی پرمصرف کشور و ایجاد امنیت در بازار این محصول تمام توان خود را به کار گیرد.

    انجمن تولیدکنندگان و تأمین کنندگان برنج ایران تنها تشکل ملی و فراگیر صنعت برنج کشور است که با سهم ۵۰درصدی تمامی حلقه‌های زنجیره تولید و تأمین تا عرضه برنج ایرانی و وارداتی را در اختیار دارد و همچنین در حوزه صادرات نیز فعالیت می‌کند.

    با در نظر گرفتن تجربه ادوار گذشته در تغییر و تحول دولت‌ها که عمدتاً نابسامانی بازار برنج را تجربه کرده‌ایم، انجمن تولیدکنندگان و تأمین‌کنندگان برنج به عنوان رکن ملی و فراگیر صنعت برنج، ضمن بر شمردن، پیشنهادات صریح خود برای خروج این صنعت از چالش‌های تکراری تقدیم می‌کند.

    باتوجه به کسری نیاز کشور به واردات یک تا یک میلیون و ۲۰۰ هزارتن برنج در سال از ابتدای سال تا کنون حدود۲۵۰ هزار تن برنج وارد کشور شده است، در حالی که نیاز کشور در این مقطع زمانی ۶۰۰ هزارتن می‌باشد.

    با توجه به آغاز دوره چهار ماهه ممنوعیت فصلی واردات در خوشبینانه‌ترین حالت ۱۰۰ هزار تن دیگر برنج وارد کشور می‌شود.

    این روند بازار کشور را با کسری جدی این محصول روبه‌رو کرده است که از یک سو موجب خالی شدن سفره دهک‌های کم برخوردار که توان خرید برنج ایرانی را ندارند می‌شود و از سوی دیگر موجب افزایش جهشی قیمت برنج ایرانی تا ۲۰۰ هزار تومان شده و نتیجه آن رکود بازار این محصول مانند آنچه در سال ۱۴۰۱ تجربه کرده‌ایم خواهد بود.

    رکود بازار برنج ایرانی در سال ۱۴۰۱، کشاورزان و تولیدکنندگان را با مشکل انباشت و تهدید از بین رفتن بخشی از محصول‌ برنجشان روبه رو کرده بود که با ورود بخش خصوصی از جمله شرکت‌های عضو انجمن و عرضه بی‌واسطه برنج ایرانی از طریق فروشگاه‌های زنجیره‌ای ، قیمت این محصول تعدیل و بازار با رونق نسبی روبه‌رو شد.

    یکی دیگر از مشکلات جدی پیش روی تأمین کسری برنج کشور از محل واردات، عدم تخصیص ارز به محموله‌های برنج وارداتی است که موجب طولانی شدن زمان پرداخت مطالبات ارزی طرف‌های تجاری و آسیب دیدن اعتبار بین‌المللی شرکت‌های ایرانی است.

    از طرفی به دلیل بخشنامه کارشناسی نشده بانک مرکزی، تسویه ارزهای پرداختی به محموله‌های وارده غیرعملی که در صورت عدم اصلاح تمام واردات کشور قفل می‌شود.

    در حالی که قریب به ۱۸۰ شرکت در حوزه واردات برنج فعالیت می‌کنند، وزارت جهادکشاورزی براساس تصمیم غیرکارشناسی و غیرعلمی که انحصارزدایی در بازار را دست‌آویز قرار داده است، سهم واردکنندگان بزرگ که سرمایه‌های کشور هستند را از ۲۳ به ۱۸ درصد کاهش داده است.

    براساس مبانی اقتصاد بازار حاکم بر بازار تمامی کشورها ، سهم ۴۰ درصدی بازار یک محصول، انحصار تلقی نمی‌شود، اما متأسفانه در بازار برنج ایران به رغم فعالیت ۱۸۰ شرکت، سهم ۲۳ درصد انحصار در نظر گرفته شده است که در این خصوص نیز باید بازنگری شود، چراکه واردکنندگان بزرگ علاوه بر اینکه تضمین‌کننده امنیت بازار و کنترل قیمت هستند، از قدرت بالای چانه‌زنی در عرصه بین‌الملل برخوردار بوده و می‌توانند در مواقع رویارویی با چالش‌های ارزی تأمین سرمایه کنند، با چنین تصمیمات غیرفنی و کارشناسی نشده ، آسیب می‌بینند.

    با توجه به اینکه در دولت‌های قبل این تشکل در تصمیم‌گیری برای تعیین سرنوشت حرفه‌ای در جلسات تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری برای برنج کرسی داشته‌است، اما متأسفانه در حال حاضر شاهد تصمیم‌گیری غیرکارشناسی در پشت درب ‌های بسته و بدون نظرخواهی از فعالان صنعت برنج هستیم.

    مسیح کشاورز

    دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان برنج ایران